IV SA/Wa 1445/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Protokolant ref. staż. Filip Rutkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2013 r. sprawy ze skargi R. U. na uchwałę Rady W. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę Pismem z dnia [...] marca 2013r. doręczonym Radzie W. w dniu [...] marca 2013 r. Pan R.U., powołując się na art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, wezwał Radę do cyt. "usunięcia naruszenia prawa oraz do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia" wynikającego z uchwalenia przez Radę Uchwałę nr [...] Rady W. z dnia [...] marca 2013 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności . Powyższe wezwanie pozostało bez odpowiedzi organu. W dniu [...] maja 2013r. Pan R. U. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem organu skargę na powyższą uchwałę domagając się stwierdzenia jej nieważności. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że posiada interes prawny w zaskarżeniu uchwały bowiem jest mieszkańcem W. oraz właścicielem i posiadaczem nieruchomości położonych na terenie tego miasta (zarówno nieruchomości, na której mieszkają mieszkańcy, jak też nieruchomości, na której nie mieszkają mieszkańcy), co uzasadnia, że jest jej adresatem. Zdaniem skarżącego uchwała narusza jego uprawnienia i wolności tj. • uprawnienie do ochrony własności (art. 64 Konstytucji), wynikające zwłaszcza z przekroczenia zasad demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji) wynikających z przekroczenia zasady proporcjonalności obciążeń, zasady sprawiedliwości społecznej, zasady równego traktowania przez władze publiczne (art. 31 Konstytucji), • zakaz nakładania przez władze publiczne obowiązku ujawniania danych o obywatelach w sposób inny niż na podstawie ustawy (art. 51 ust. 1 Konstytucji), co wyklucza gromadzenie danych w zakresie objętym wyłącznie uchwałą rady gminy oraz zakaz przetwarzania danych osobowych w zakresie szerszym niż niezbędny w demokratycznym państwie prawnym (art. 51 ust. 2 Konstytucji) oraz przekraczającym zakres adekwatny do celu ich przetwarzania (art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie danych osobowych) - w zakresie liczby osób składających się na gospodarstwo domowe, w przypadku gdy ewentualnym kryterium ustawowym niezbędnym do ustalenia opłat za wywóz odpadów jest liczba osób zamieszkałych na terenie nieruchomości, bez względu na to, czy tworzą one wspólne gospodarstwo domowe czy też nie. Ponadto uchwała w ocenie skarżącego narusza również inne prawa godzące jego interes prawny. W szczególności zdaniem skarżącego sprzeczne z ww. konstytucyjnymi zasadami jest ustalenie zasad pobierania opłat ukształtowanych w sposób jak zaskarżonej uchwale w przypadku W., a więc miasta, którego populacja składa się w około 1/3 z osób niezamieszkałych w tym mieście w rozumieniu art. 24 kc (przebywających z zamiarem stałego pobytu), lecz z osób przebywających w tym mieście przez znaczną część tygodnia (np. 5 dni w tygodniu) bez zamiaru stałego pobytu i posiadających miejsce zamieszkania w rozumieniu art. 25 kc w innej miejscowości. Wynika to z faktu, że osoby te tworzą gospodarstwa domowe (a więc zespół osób wspólnie utrzymujących się i wspólnie gospodarujących) w innych miejscowościach - razem ze swoimi rodzinami, do których dojeżdżają na weekendy. W. jest dla tych osób tylko miejscem zatrudnienia lub studiów, z którym nie wiążą planów życiowych, ani zamiaru stałego pobytu. Nie mają w tym mieście miejsca zamieszkania w rozumieniu art. 25 kc, a co za tym idzie – W. nie ma żadnego udziału w płaconym przez nich podatku dochodowym. Pomimo to osoby te korzystają w znacznej mierze z infrastruktury miasta. Ukształtowanie opłat za wywóz odpadów w taki sposób jak w uchwale, tzn. że naliczana jest wyłącznie "od gospodarstwa domowego" wykracza więc poza kryterium ustawowe (delegację ustawową), które nie pozwala przyjąć jako podmiotu opodatkowania ani jako kryterium opodatkowania "od gospodarstwa domowego" ani "od liczby osób w gospodarstwie domowym" lecz - do wyboru: od liczby osób zamieszkujących nieruchomość, od powierzchni lokalu, od zużycia wody na terenie nieruchomości lub ryczałt od lokalu, uchwała jest więc w tym zakresie niezgodna z ustawą Ponadto sposób ukształtowania opłat sprawia, że osoby przebywające w W. przez 5 dni w tygodniu (pracownicy, robotnicy, studenci), lecz niezamieszkałe w tym mieście na stałe (bez zamiaru pobytu stałego) i nieprowadzące tu gospodarstw domowych będą z tych opłat całkowicie zwolnione pomimo, iż wytwarzają znaczne ilości odpadów. Koszt gospodarowania tymi odpadami poniosą osoby zamieszkałe z zamiarem pobytu stałego w W. i prowadzące tu gospodarstwa domowe, co oznacza, że pozostałe osoby będą ponosiły opłaty o 1/4 do 1/3 wyższe niż należne. Narusza to zasadę proporcjonalności obciążeń, sprawiedliwości społecznej, oraz zasadę własności. Zaskarżona uchwała zdaniem skarżącego chroni zatem własność niemieszkańców (osób regularnie przebywających w W. przez większość tygodnia bez zamiaru stałego pobytu i nieprowadzących tu gospodarstw domowych) w nieproporcjonalnie większym stopniu, niż własność mieszkańców (osób prowadzących tu gospodarstwa domowe). Ponadto ustalenie 50% wysokości opłat dla każdego z lokali w budynku mieszkalnym jednorodzinnym wykracza poza delegację ustawową, gdyż rada gminy nie jest uprawniona do udzielania ulg w opłatach. W odpowiedzi na skargę Rada W. wniosła o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie uzasadniając oba stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga złożona została w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, ze zm.), według którego każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W pierwszej kolejności należy zatem rozważyć dopuszczalność złożenia skargi w kontekście spełnienia kryteriów określonych w powołanym art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, a więc czy zaskarżona uchwała jest aktem z zakresu administracji publicznej i czy narusza interes prawny lub uprawnienie skarżącej, a także, czy skarżąca wyczerpał ustawowy wymóg dopuszczalności złożenia skargi po uprzednim wezwaniem Rady Miejskiej w P. do usunięcia naruszenia prawa przedmiotową uchwałą. Zaskarżona uchwała dotyczy uchwalenia przez Radę Uchwały nr [...] Rady W. z dnia [...] marca 2013 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności, będącej aktem prawa miejscowego, co w konsekwencji przesądza, iż stanowi akt z zakresu administracji publicznej. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zaskarżoną uchwałą, skarżący zawarł w piśmie z dnia [...] marca 2013 r., które wpłynęło do Rady w [...] marca 2013r. Skarga do Sądu złożona została w dniu [...] maja 2013 r., a więc z zachowaniem terminu określonego w art. 53 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.). Do ustalenia pozostaje zatem, czy powołana uchwała dotyczy interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego i czy narusza ten interes lub uprawnienie. Skarżący wywodzi swój interes prawny z przysługującego mu prawa własności do nieruchomości wskazanych w skardze, objętych ustaleniami zaskarżonej uchwały. Uchwała ta dotyczy zatem interesu prawnego skarżącego, wynikającego z przysługującego mu prawa własności do przedmiotowych nieruchomości położonych na terenie W. Do ustalenia postaje zatem, czy uchwała ta narusza interes prawny skarżącego i czy naruszenie to, jeżeli ma miejsce, jest uprawnione obowiązującymi przepisami prawa. W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż granice zaskarżenia w/w uchwały wyznaczone w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym naruszeniem interesu prawnego wskazują, iż Sąd może dokonywać oceny zaskarżonej uchwały tylko w granicach przysługującego skarżącemu interesu prawnego. Jeżeli więc skarżąca posiada w sprawie interes prawny wynikający z przysługującego mu prawa własności do w/w nieruchomości to granicami oceny przez Sąd naruszenia tego interesu prawnego jest zakres ustaleń zaskarżonej uchwały wobec nich. Jak wynika z treści skargi skarżący kwestionuje wszystkie ustalenia zawarte w zaskarżonej uchwale. Odnosząc się do zarzutów skargi należy zatem w pierwszej kolejności podnieść, iż Sąd nie podzielił argumentacji strony skarżącej wskazującej na brak możliwości zróżnicowania przez Radę w zaskarżonej uchwale opłat ustalonych dla nieruchomości zabudowanych budynkami wielolokalowymi oraz jednorodzinnymi. Wskazać należy, iż kwestionowana uchwała wydana została w oparciu o przepisy ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu w czystości i porządku w gminach (Dz. U z 2012r. poz. 391 ze zm.). W dacie uchwalenia zaskarżonej uchwały obowiązywała zaś już zmieniona treść art. 6j, która dopuściła możliwość zróżnicowania stawki opłat m.in. w zależności od pow. lokalu, liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość lub ilości zużytej wody z danej nieruchomości jak również w zależności od odbierania odpadów z terenów wiejskich i miejskich, od rodzaju zabudowy oraz zgodnie z art. 6k ust. 1 ustawy dopuszczono stosowanie więcej niż jednej metody ustalania opłat na obszarze gminy, którą zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy, jest W. Tym samym w ocenie Sądu Rada ustalając stawkę opłaty skorzystała zgodnie z prawem z możliwości zróżnicowania stawki opłaty w zależności od liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, a także od rodzaju zabudowy, wobec czego przyjęto odmienne stawki opłat dla nieruchomości zabudowanych budynkami wielolokalowymi (ustalając opłatę dla każdego gospodarstwa domowego, różnicując ją przy tym w zależności od liczby osób zamieszkujących dany lokal), a odmienne dla nieruchomości zabudowanych budynkami jednorodzinnymi (przyjmując jednolitą stawkę opłaty od gospodarstwa domowego zamieszkującego daną nieruchomość). Mając zaś na uwadze, iż po wniesieniu do Sądu skargi na Rada podjęła dwie uchwały (w dniu [...] maja 2013r. i [...] czerwca 2013r.) na mocy których wprowadzono jednorodną metodę zarówno dla nieruchomości zabudowanych budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym i wielorodzinnym jak również dokonano zmian w wysokości opłat Sąd nie badał zasadności przyjętych w zaskarżonej uchwale wysokości opłat bowiem wobec dokonania zmian w tym zakresie uznał, że zaskarżona uchwała w brzmieniu obowiązującym w dacie [...] marca 2013r. nie wywołała żadnych negatywnych skutków dla strony skarżącej. Nie można również zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego w zakresie wprowadzenia w uchwale "nieustawowego sformułowania- gospodarstwa domowego" bowiem ustawodawca posługuje się w w/w ustawie tym sformułowaniem np. art. 6 j ust. 2, jednak go nie definiuje. Dokonując analizy akt sprawy Sąd zapoznał się z ogólnodostępnym na stronie miasta uzasadnieniem do projektu zaskarżonej uchwały. Wynika z niego, że Rada wprowadzając w uchwale w/w sformułowanie posłużyła się posiłkowo definicją zawartą w ustawie z dnia 4 marca 2010r. o narodowym spisie powszechnym ludności i mieszkań w 2011r. zgodnie z którą przez gospodarstwo domowe rozumie się wszystkie osoby spokrewnione lub niespokrewnione, zamieszkałe w danym mieszkaniu, utrzymujące się lub nieutrzymujące się wspólne. Tym samym nie ulega wątpliwości, iż sformułowanie to jedynie dookreśla przyjętą przez Radę metodę naliczania opłaty w zależności od faktycznej liczby osób zamieszkujących dany lokal. Wbrew zatem twierdzeniu skarżącego w ocenie Sądu wprowadzone sformułowanie nie pozostawia wątpliwości, iż obowiązkiem właścicieli będzie wskazanie aktualnej liczby osób które faktycznie przebywają w danym lokalu tj. zarówno osób zameldowanych na pobyt stały jak i czasowy zgodnie z art. 6-8 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Tym samym Sąd nie podzielił przedstawionej przez skarżącego argumentacji wskazującej, iż opłaty nie będą ponoszone np. studentów, czy osoby jedynie pracujące i przebywających w W. w dni powszednie a mające skoncentrowane życie rodzinne w innej miejscowości. Należy również wskazać, iż zaskarżona uchwała nie rozstrzyga w kwestii danych osobowych jakie właściciel nieruchomości zobligowany jest podać. Zgodnie z art. 6n ustawy kwestia ta winna zostać uregulowana odrębną uchwałą. Tym samym zarzut, iż kontrolowana w niniejszym postępowaniu uchwała narusza art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie danych osobowych oraz art. 51 Konstytucji jest nieuzasadniony. Powyższe prowadzi do wniosku, że zaskarżona uchwała nie narusza interesu prawnego skarżącego. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 P.p.s.a oddalił skargę.