IV SA/Wa 1445/15
WyrokWSA w Warszawie2015-10-01
Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Anna Falkiewicz-Kluj, Katarzyna Golat
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu przeprowadzenia inwestycji celu publicznego (przebudowy linii elektroenergetycznej) może zostać wydana bez wskazania terminu, na jaki ograniczenie to jest ustanowione?Ratio decidendi
Decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, mimo że nie zawiera wprost takiego wymogu, powinna zawierać wskazanie terminu, na jaki ograniczenie to jest ustanowione. Brak takiego terminu stanowi naruszenie przepisów, w szczególności w kontekście konstytucyjnego prawa własności i możliwości żądania wykupu nieruchomości w przypadku uniemożliwienia dotychczasowego korzystania z niej. Ponadto, organ odwoławczy powinien jednoznacznie wskazać podstawę prawną rozstrzygnięcia dotyczącego zobowiązania do udostępnienia nieruchomości, zwłaszcza w kontekście art. 124b u.g.n.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę D. G. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na potrzeby przebudowy napowietrznej linii elektroenergetycznej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, w tym brak wskazania terminu wykonania prac i okresu udostępnienia nieruchomości, a także naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ nieprawidłowo określił termin ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości i nie wyjaśnił jednoznacznie podstawy prawnej zobowiązania do udostępnienia nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), sędzia WSA Katarzyna Golat, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2015 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego D. G. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz, U. z 2013 r., poz. 267 j. Ł, ze zm.) dalej zwanej k.p.a. oraz art. 9 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 j. t. ze zm.), zwanej dalej u.g.n., po rozpatrzeniu odwołania D.G. od decyzji Starosty Powiatu w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., znak: [...], dalej decyzja organu I instancji, utrzymał ją w mocy.
Decyzja orzekała o:
1. ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w obrębie [...] , gmina R. , oznaczonej w ewidencji gruntów, jako działka ewidencyjna Nr [...] o powierzchni 4,07 ha, dla której V Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w [...], prowadzi księgę wieczystą KW Nr [...], stanowiącej własność D.G., D.N. oraz L.N., poprzez udzielenie Spółce P. S. A. z siedzibą w [...] , Oddział [...] zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez działkę napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV Z. - M. , w tym na demontaż istniejącego słupa i linii elektroenergetycznej oraz na posadowieniu nowego słupa, a także podwieszenie przewodów i osprzętu nowej linii elektroenergetycznej nad ww. działką, zgodnie z trasą oznaczoną na załączniku mapowym, stanowiącym integralną część niniejszej decyzji, w pasie technologicznym o szerokości 18 m (po 9 m od osi linii w każdą stronę), którego łączna powierzchnia wynosi 0,4569 ha;
2. zobowiązaniu właścicieli nieruchomości do jej udostępnienia w celu wykonania w obszarze pasa technologicznego prac budowlano - montażowych związanych z przebudową napowierzchnej linii elektroenergetycznej 110 kV Z. - M. , a także w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, usuwaniem awarii i eksploatacją przedmiotowej linii elektroenergetycznej oraz do korzystania z pasa technologicznego linii elektroenergetycznej przy uwzględnianiu zakazów i nakazów wynikających z przepisów prawa;
3. zobowiązania P. Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] , Oddział [...] do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po wykonaniu inwestycji, a jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, do ustalenia odszkodowania odpowiadającego wartości poniesionych szkód. Jeżeli na skutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększy się kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu;
4. ostateczna decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej.
Stan sprawy przedstawiał się następująco.
Starosta Powiatu w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., znak: [...] orzekł m. in. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w obrębie [...] , oznaczonej w ewidencji gruntów, jako działka ewidencyjna Nr [...], stanowiącej własność D.G., D.N. oraz L.N., poprzez udzielenie Spółce P. S. A. z siedzibą w [...] , zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez działkę napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV Z. - M. , w tym demontaż istniejącego słupa i linii elektroenergetycznej oraz na posadowieniu nowego słupa, a także podwieszenie przewodów i osprzętu nowej linii elektroenergetycznej nad ww. działką.
Skarżący D.G. wniósł odwołanie, w którym zarzucił naruszenie art. 124 ust. 3 u.g.n. poprzez wydanie rozstrzygnięcia pomimo obligatoryjnej konieczności przeprowadzenia rokowań z właścicielami nieruchomości oraz naruszenie art. 124 ust. 6 u.g.n., w związku z art. 124 b u.g.n. poprzez wydanie decyzji zobowiązującej do jej udostępnienia, bez wskazania okresu jej udostępnienia. Ponadto D.G. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7 k.p.a, art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez jej wydanie na podstawie niekompletnego materiału dowodowego, a także w oparciu na nieaktualny wyciąg z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W związku z powyższym wniósł o uchylenie decyzji Starosty Powiatu w [...] w całości oraz przekazanie sporawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania.
W uzasadnieniu wskazał, na wyjątkowy charakter instytucji wywłaszczenia jako stanowiący ingerencję w konstytucyjnie chronione prawo własności. Przepis art. 124 U.g.n. przewiduje szczególny przypadek ograniczenia wykonywania prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego i innych praw rzeczowych, polegający na znoszeniu przez właściciela lub użytkownika wieczystego przedsięwzięć inwestycyjnych podejmowanych na jego nieruchomości, a dotyczących zakładania i przeprowadzenia na nieruchomości przewodów oraz innych urządzeń, ich konserwacji i usuwania awarii. Warunkiem koniecznym i zarazem podstawowym (przesłanką) ubiegania się o wydanie zezwolenia ograniczającego sposób korzystania przez właściciela lub użytkownika wieczystego z nieruchomości jest realizacja celu publicznego wyszczególnionego w art. 6 u.g.n. i zgodność z planem zagospodarowania przestrzennego lub też z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli planu miejscowego brak. Dla oceny spełnienia przesłanki celu publicznego nie ma znaczenia, kto ten cel realizuje oraz kto jest jego wykonawcą. Szczególnym rodzajem ograniczenia praw do nieruchomości jest udzielenie na podstawie art. 124 u.g.n. zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Stosownie do ww. art. 124 ust 1 u.g.n. powyższej czynności dokonuje Starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Mając na uwadze oraz uznał, że planowana inwestycja jest inwestycją mieszczącą się w definicji inwestycji celu publicznego, określonej w art. 6 ust. 2 u.g.n., który stanowi, że celami publicznymi w rozumieniu ustawy są: budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Zgodnie z wypisem z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] z dnia [...] maja 2013 r. działka ewidencyjna Nr [...]. położona w miejscowości [...] jest przeznaczona pod tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej w pasie 40 m od drogi, zaś pozostała cześć ww. działki ewidencyjnej jest przeznaczona pod tereny upraw polowych.
Zgodnie z zasadami zaopatrzenia w energie elektryczną ww. plan zagospodarowania przestrzennego ustalał przebieg przez teren gmin istniejących linii napowietrznych 110 kV relacji Z. - M. oraz Huta [...], dla których wyznaczono strefę ograniczanego użytkowania o szerokości 36 m (po 18 m w obie strony od osi linii). Ponadto plan zakładał możliwość realizacji nowych odcinków linii elektroenergetycznych napowietrznych i kablowych w liniach rozgraniczających dróg, poza pasami jezdni za zgodą i na warunkach określonych przez zarządcę drogi, bądź przez tereny publiczne i prywatne za zgodą ich właścicieli. Odnosząc się do zarzutu odwołującego się dotyczącego wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o nieaktualny wyciąg z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, Wojewoda [...] wyjaśnił, że Rada Gminy [...] kolejnymi uchwałami zmieniała plan zagospodarowania przestrzennego dla fragmentów miejscowości, położonych na terenie gminy. Powyższe zmiany dotyczyły miejscowości [...] oraz [...] . W związku z powyższym uznał, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości [...] przyjęty Uchwałą Rady Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2004 r., był obowiązujący w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Tym samym znajdujący się w aktach organu pierwszej instancji wypis z ww. planu zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowej działki ewidencyjnej mógł stanowić dowód w prowadzonym postępowaniu administracyjnym.
Oceniając spełnienie przesłanki rokowań Wojewoda [...] wskazał, że aby zostały spełnione przesłanki z art. 124 U.g.n. jako uzasadniające dalsze wszczęcie postępowania administracyjnego niezbędne jest wykazanie, że inwestor zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n. Niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Zgodnie z aktami postępowania administracyjnego, rokowania przeprowadzone z właścicielami działki ewidencyjnej Nr [...] nie zakończyły się podpisaniem umowy cywilnoprawnej. Zgodnie z protokołem z negocjacji z dnia 6 grudnia 2012 r. oraz z dnia 20 grudnia 2012 r. D.G. nie wyraziła zgody na postawienie słupa Nr 28 na przedmiotowej działce ewidencyjnej, ponieważ zaproponowana kwota odszkodowania 1.500,00 zł była za niska. Natomiast D.G. zgodnie z protokołem z negocjacji z dnia 5 grudnia 2012 r. zwrócił się o przekazanie umowy przedstawionej przez inwestora na adres meilowy, co nastąpiło w dniu 15 grudnia 2012 r. Następnie D.G. pismem z dnia 19 grudnia 2012 r. zwrócił się do P. S. A. o wyjaśnienie podstawy prawnej posadowienia starych słupów energetycznych na nieruchomości oraz przekazanie umów zezwalających na użytkowanie działki. Odpowiedź inwestora nastąpiła wraz z pismem z dnia 22 stycznia 2013 r. Zgodnie z protokołem z negocjacji z dnia [...] lutego 2013 r. D.G. odmówiła ustalenia terminu spotkania, podając kontakt do syna oraz przekazała adres zamieszkania L.N. D.G. zgodnie z protokołem z negocjacji z dnia 19 lutego 2013 r. wniósł o usunięcie linii energetycznej z nieruchomości ewentualnie o jej wykupienie, a także stwierdził, że zaproponowana kwota za ustanowienie służebności przesyłu jest zdecydowanie za niska. W związku z powyższym inwestor pismem z dnia 8 marca 2013 r. zaproponował wszystkim współwłaścicielom działki ewidencyjnej Nr [...] ustanowienie służebności przesyłu, w łącznej kwocie 2.000,00 zł. W odpowiedzi D.G. pismem z dnia 20 marca 2013 r. oświadczył, że zaproponowana kwota za ustanowienie służebności przesyłu jest niewspółmiernie niska do zakresu ingerencji w prawo własności.
Organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji przeprowadził w dniu 6 września 2013 r. rozprawę administracyjną, na której pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o zawieszenie prowadzonego postępowania z uwagi na potrzebę dalszego przeprowadzenia negocjacji. W związku z powyższym pismem z dnia 21 października 2013 r. inwestor ponownie zwrócił się o wyrażenie zgody na przeprowadzenie linii energetycznej 110 kV. W odpowiedzi wystąpieniem z dnia 29 października 2013 r. współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości zwrócili się o wyjaśnienia dotyczące podstawy prawnej przeprowadzenia starej linii energetycznej przez ich nieruchomość, co nastąpiło wraz z pismem z dnia 14 lutego 2014 r. Ponadto D.N. oraz L.N. umocowali D.G. do dalszych rozmów i negocjacji w przedmiocie przeprowadzenia ww. inwestycji. Następnie pismami z dnia 18 września 2014 r. oraz z dnia 24 września 2014 r. inwestor ponownie zwrócił się do współwłaścicieli działki ewidencyjnej Nr [...] o wyrażenie zgody na przeprowadzenie nowej linii energetycznej 110 kV, składając ofertę wynagrodzenia w łącznej kwocie 2.100,00 zł. W odpowiedzi wystąpieniem z dnia 6 października 2014 r. D.G. w imieniu pozostałych współwłaścicieli poinformował o niewyrażeniu stosownej zgody, a także że w dniu 5 sierpnia 2014 r. w Sądzie Rejonowym w [...] został złożony pozew przeciwko P. S. A. o wydanie nieruchomości, nakazanie zaprzestania naruszenia własności oraz o wynagrodzenie za bezumowne z niej korzystanie. W związku z powyższym pismem z dnia 29 października 2014 r. inwestor poinformował o zakończeniu prowadzonych rokowań. Tym samym należy uznać, że nie było możliwe zawarcie umowy cywilnoprawnej umożliwiającej zajęcie części nieruchomości objętej wnioskiem inwestora, ponieważ strony nie doszły do wspólnego porozumienia.
Wojewoda [...] zauważył, że zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 marca 2006 r., sygn. akt II SA/Wr 570/04 podmiotami uprawnionymi do uzyskania zezwolenia (art. 124 ust. 1 u.g.n.) będą, oprócz jednostek samorządu terytorialnego, także zakłady i przedsiębiorstwa użyteczności publicznej, których celem jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług publicznych. Nawiązując do powyższego, zgodnie z aktami organu pierwszej instancji K.A., reprezentująca P. Spółka Akcyjna wnioskiem z dnia 10 kwietnia 2013 r. zwróciła się do Starosty Powiatu w [...] o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości położonej w obrębie [...] , oznaczonej w ewidencji gruntów, jako działka Nr [...] stanowiącej własność D. i D.G. oraz L.N. Zgodnie z pełnomocnictwem z dnia 29 stycznia 2013 r. Zarząd Spółki P. S. A. upoważnił S.L. do wykonywania wszelkich czynności faktycznych i prawnych w imieniu i na rzecz spółki w tym m. in. do reprezentowania jej przed organami administracji publicznej. Podkreślił, że pełnomocnik miał prawo powoływania dalszych pełnomocników, w zakresie obejmującym całość lub cześć ww. pełnomocnictwa. Następnie w związku z realizacją zadania inwestycyjnego Przebudowa napowietrznej linii 110 kV Z. - M. pełnomocnictwem z dnia 18 lutego 2013 r. S.L. udzielił pełnomocnictwa K.A. do występowania w imieniu i na rzecz inwestora, tj. P. S. A. w [...] w sprawach dotyczących Oddziału [...], w postępowaniach przed organami administracji publicznej, państwowej, rządowej, samorządu terytorialnego, osób prawnych i fizycznych, w zakresie związanym z wykonaniem czynności o postępowaniem administracyjno - prawnym wykonania dokumentacji technicznej i dokumentacji prawnej dla ww. zadania. Zgodnie z ww. pełnomocnictwem K.A. została także umocowana do występowania w imieniu spółki ze stosownymi wnioskami na podstawie u.g.n., w szczególności art. 124, art. 124 a, art. 124 b oraz art. 128, co do gruntów przebiegających pod linią 110 kV, jak również występowania w charakterze pełnomocnika w postępowaniach administracyjnych. Należy również zauważyć, że zgodnie z jego treścią Pełnomocnictwo obejmuje również umocowanie do negocjowania, zawierania i podpisywania umów pomiędzy Wykonawcą robót, a właścicielami lub posiadaczami nieruchomości na trasie linii 110 kV w celu uzyskania na rzecz P. S. A., Odział [...] prawa do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane w tym ustalenia i zapłaty za uzyskania tego prawa, przy czym ogranicza się umocowanie pełnomocnika w ten sposób, że określa maksymalna stawkę wynagrodzenia za uzyskane prawo do terenu w kwocie 10.000,00 zł. W związku z powyższym, należy uznać, wnioskodawca reprezentował P. S. A., a więc podmiot uprawniony do uzyskania zezwolenia w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n.
Wojewoda [...] odpowiadając na zarzut D.G. dotyczący naruszenia art. 124 ust. 6 u.g.n., w związku z art. 124 b u.g.n. poprzez wydanie decyzji zobowiązującej do udostępnienia do jej udostępnienia, bez wskazania okresu jej udostępnienia, wyjaśnił, że pismem z dnia 4 listopada 2014 r. K.A. sprecyzowała żądanie, wnosząc o ograniczenie sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości poprzez udzielenie P. S. A. zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez działkę napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV Z. - M. , polegające na zdemontowaniu istniejącego słupa i linii elektroenergetycznej 110 kV, w tym posadowienie nowego słupa oraz podwieszenie przewodów i osprzętu nowej linii elektroenergetycznej, a także na funkcjonowanie linii elektroenergetycznej po jej wybudowaniu w obszarze pasa technologicznego. W uzasadnieniu wnioskodawca podkreślił, że zakres prac budowlano - montażowych związanych z realizacją inwestycji celu publicznego polega na demontażu istniejącej linii energetycznych, a następnie posadowienie nowego słupa linii oraz podwieszenie przewodów i osprzętu nowej linii. Zakres prac związanych z realizacją przedmiotowej inwestycji nie jest remontem, a przebudową, która zgodnie z rozumieniem Prawa Budowlanego jest wykonaniem prac powodujących możliwości zmiany parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu. Remont zaś to zgodnie z przywołanymi powyżej przepisami prace polegające na odtworzeniu stanu pierwotnego. Przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. ma zastosowanie wyłącznie w sytuacjach, gdy ograniczenie przez organ nieruchomości następuje w wyniku przeprowadzenia nowych instalacji liniowych. Zgodnie z art. 124 ust. 6 u.g.n. zakres dopuszczalnych działań przedsiębiorcy został ograniczony bowiem do konserwacji oraz usuwania awarii. Konserwacja polega na utrzymywaniu przedmiotu w odpowiednim stanie, w związku z tym w zakresie tego pojęcia nie mieszczą się działania związane z niewymuszoną awarią wymianą składników całej linii. Wniosek taki potwierdzałaby także treść art. 124 b ust. 1 u.g.n., gdzie rozróżnia się - konserwację, remonty i usuwanie awarii. W związku z powyższym, dysponując decyzją o objęciu nieruchomości, uprawniony może wejść na nieruchomość, w przestrzeni której znajdują się urządzenia przesyłowe oraz dokonywać prac związanych z usuwaniem awarii (większych i mniejszych, tj. nie zawsze skutkujących przerwaniem dostaw mediów) oraz wykonywać prace konserwacyjne (malowanie, uszczelnianie, wymiana drobnych podzespołów lub elementów zużywających się w toku eksploatacji, ocieplanie, izolowanie, regulacja, itp.). W pojęciu konserwacji nie mieszczą się innego rodzaju działania, jak tylko takie, których celem jest zachowanie funkcjonowania urządzenia infrastrukturalnego w dotychczasowy sposób, zgodny z dotychczasową technologią. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z całkowitym zdemontowaniem istniejącej linii elektroenergetycznej 110 kV, a także wszystkich słupów tej linii oraz wybudowaniu w jej miejsce nowych słupów rurowych stalowych przy częściowym zachowaniu dotychczasowego układu stanowisk słupowych oraz częściowym posadowieniu ich w nowych lokalizacjach, a także na podwieszeniu nowych przewodów stalowo - aluminiowych segmentowych i osprzętu nowej linii elektroenergetycznej. Mająca powstać nowa linia charakteryzuje się lepszymi parametrami od dotychczasowej oraz spowoduje zmniejszenie strefy oddziaływania do 18 m. Przebudowa linii to nowe roboty budowlane, dla wykonania których niezbędne jest - wobec braku zgody właścicieli nieruchomości - uzyskanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. Nie można przyjmować, że fakt istnienia napowietrznej linii energetycznej oznacza, iż inwestycja celu publicznego została już zrealizowana, co uniemożliwia zastosowanie art. 124 ust. 1 u.g.n. Cel publiczny to nie tylko budowa obiektów lub urządzeń lecz również ich utrzymywanie, przez co należy rozumieć ich przebudowę, remont i modernizację w celu zapewnienia możności ich ciągłej, niezakłóconej eksploatacji. Podkreślił, że z uwagi na rozmiar inwestycji, a także konieczność uzyskania przez inwestora prawa do dysponowania wszystkimi nieruchomościami leżącymi w ciągu inwestycji liniowej nie było możliwe wskazania okresu na jaki zostało udzielone zezwolenie.
Wojewoda [...] zwrócił uwagę, że w postępowaniu administracyjnym organ ma obowiązek kierować się zasadami wynikającymi w szczególności z przepisów art. 7, 10, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz uzasadnić rozstrzygnięcie stosownie do wymogów art. 107 § 3 k.p.a. W świetle zgromadzonych dokumentów dokonano analizy jak najmniejszej uciążliwości inwestycji dla właściciela nieruchomości, tak, by zakres ingerencji w prawa właścicielskie sprowadzony został do niezbędnego minimum. Starosta Powiatu w [...] w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji zaznaczył, że zakres planowanej inwestycji na nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna Nr [...] przedstawiono na załącznikach mapowych stanowiących integralną część decyzji oraz że obejmuje demontaż istniejącego słupa i starej linii elektroenergetycznej oraz posadowienie nowego słupa oraz podwieszenie nowej linii wraz z osprzętem.
Organ rozpatrujący odwołanie zwrócił dodatkowo uwagę na fakt, że zgodnie z art. 124 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., jeżeli założenie i przeprowadzanie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń uniemożliwi właścicielowi dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy, albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem, właściciel może żądać, aby starosta lub inwestor nabył od niego na rzecz Skarbu Państwa, w drodze umowy, własność nieruchomości. Podmiotem zobowiązanym do nabycia prawa własności albo prawa użytkowania wieczystego w trybie art. 124 ust. 5 u.g.n. jest bądź starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej - w sytuacji, gdy zezwolenie na zakładanie przewodów lub urządzeń zostało wydane z urzędu, bądź podmiot, który wystąpił z wnioskiem o to zezwolenie. Do tych właśnie podmiotów (starosty albo wnioskodawcy) właściciel (użytkownik wieczysty) powinien kierować żądanie nabycia od niego nieruchomości. Nabycie nieruchomości następuje jednak zawsze na rzecz Skarbu Państwa, co uzasadnia się tym, że przewody i inne urządzenia przeprowadzone na nieruchomości w trybie art. 124 u.g.n. mają na celu zaspokajanie potrzeb ogółu obywateli, interesu publicznego.
W związku z tym organ uznał że decyzja organu I instancji nie narusza art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Skargę na decyzję Wojewody [...] wywiódł skarżący D.G. .
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) naruszenie art 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez brak zakreślenia inwestorowi terminu na wykonanie prac budowlanych na nieruchomości skarżącego,
2) naruszenie art. 124b u.g.n. poprzez zaniechanie zamieszczenia w decyzji administracyjnej postanowienia wskazującego okres jej obowiązywania, tj. termin do końca którego właściciele nieruchomości zobowiązani zostali do jej udostępnienia w celu wykonania prac budowlano - montażowych związanych z przebudową napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV Z. - M. ,
3) naruszenie przepisów postępowania mającego istotny wpływ na przebieg sprawy w postaci art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie szeregu okoliczności podniesionych przez Skarżącego w odwołaniu, m.in:
a) brak wyjaśnienia okoliczności umożliwiających wskazanie okresu niezbędnego do wykonania inwestycji,
b) brak ustalenia i wyjaśnienia kwestii dojazdu do wskazanych przez inwestora obszarów nieruchomości skarżącego, na której będzie realizowana inwestycja.
Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
W uzasadnieniu skargi skarżący przestawił przebieg postępowania i wskazał, że decyzja Wojewody [...] ego nie rozstrzyga zarzutów postawionych przez Skarżącego w odwołaniu, nie wyjaśnia jednocześnie okoliczności uzasadniających tak istotną ingerencję w prawo własności, nie wskazuje terminu na wykonanie prac budowlanych. W ocenie skarżącego wskazanie wyłącznie, że rozmiar inwestycji jest duży a inwestor musi uzyskać prawo do dysponowania wszystkimi nieruchomościami leżącymi w ciągu inwestycji uniemożliwia wskazanie terminu na jaki została wydania decyzja jest sprzeczne z powołanymi przez skarżącego przepisami art 124 u.g.n. oraz nie może stanowić wystarczającego zebrania materiału dowodowego w sprawie. Wskazanie terminu jest istotne przede wszystkim z punktu widzenia przepisów wywłaszczeniowych, gdyż po upływie oznaczonego terminu możliwe jest żądanie przywrócenia stanu poprzedniego zgodnie z art 124 ust. 4 u.g.n. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji ograniczył się jedynie do stwierdzenia, iż prace będą przebiegać dwuetapowo: I etap miałby trwać od kilku godzin do kilku dni, zaś w przypadku II etapu niemożliwe jest wskazanie konkretnego terminu rozpoczęcia i zakończenia prac. W związku z tym, zaniechanie przez organ I i II instancji ograniczenia mocy wiążącej decyzji, stanowi w istocie podstawę do całkowicie nieuzasadnionego w czasie podejmowania przez inwestora działań na nieruchomości skarżącego. Odwołanie się do zdarzenia przyszłego i niepewnego - co de facto uczynił organ - nie można zatem potraktować jako dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co stanowi naruszenie przepisów postępowania: art 7, art 77 oraz art 80 k.p.a.
Skarżący podkreślił, iż art 124 u.g.n. stanowi szczególny przypadek ograniczonego i czasowego wywłaszczenia skutkujący uszczupleniem uprawnień właściciela nieruchomości Dlatego też rozwiązania prawne w nim przewidziane muszą pozostawać w zgodzie z konstytucyjnymi gwarancjami ochrony własności. Z art 64 ust 3 Konstytucji RP wynika, iż własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Z tego względu istotne jest, aby podstawy uzasadniające wydanie takiej decyzji zostały właściwie ustalone, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.
W jego ocenie zaskarżona decyzja jest zgodna z wnioskiem inwestora i w całości uwzględnia tylko jego interes, nie uwzględniając w ogóle interesu skarżącego, będącego współwłaścicielem nieruchomości.
W doktrynie podkreśla się, iż "w treści decyzji należy wskazać termin na wykonanie prac budowlanych lub montażowych. Pozwoli to na zdyscyplinowanie inwestora i uniknięcie utrzymywania stanu permanentnej budowy na nieruchomości obciążanej. Tym samym zaniechanie wyznaczenia terminu należy uznać za zbyt daleko idącą ingerencję w prawo własności skarżącego.
Wojewoda [...] nie wyjaśnił również zarzutu skarżącego dotyczącego podstawy prawnej rozstrzygnięcia zawartego w pkt. 2 zaskarżonej decyzji organu I instancji tj. zobowiązania właścicieli nieruchomości do jej udostępniania w celu wykonania ww. prac budowlano-montażowych a także w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, usuwaniem awarii i eksploatacją przedmiotowej linii elektroenergetycznej. Oznacza to, iż zaskarżona decyzja w tym wymiarze ustanawia dalsze ograniczenia względem właścicieli nieruchomości na rzecz inwestora. Jako podstawę prawną takiego rozstrzygnięcia, (czego nie uczynił organ) należy wskazać art 124b u.g.n. w zw. z art. 124 ust 6 u.g.n.
Stosownie do art 124 ust 6 u.g.n. właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości jest obowiązany udostępnić nieruchomość w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów; przewodów i urządzeń, o których mowa w ust 1. Obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej. Przepisy ust 4 stosuje się odpowiednio.
Zgodnie zaś z art 124b ust 1 U.g.n Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych; przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodowi urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności.
Analiza przesłanek zawartych w powyższych przepisach prowadzi do wniosku, że nie mogą one znaleźć zastosowania w mniejszej sprawie. W czynnościach związanych z konserwacją i usuwaniem awarii nie mieści bowiem się pojęcie przebudowy, rozumianej jako nowe roboty budowlane, a taka właśnie inwestycja jest planowana na nieruchomości skarżącego. Wojewoda [...] w sposób bezpośredni wymienił w zaskarżonej decyzji całość dokumentacji wskazującej na zakres i charakter prac - bezsprzecznie wnioskodawcy zależy na budowie nowych słupowa nie na konserwacji istniejących.
Artykuł 124b ust 3 u.g.n. pozwala organowi administracji na ukształtowanie okresu obowiązywania decyzji, na mocy której właściciel jest zobligowany do udostępnienia nieruchomości na cele wskazane w rozstrzygnięciu o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości.
Stosownie do art 124b ust 3 u.g.n.: Obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy. Przepis art 124 ust 1a i 4 stosuje się odpowiednia.
Wojewoda [...] całkowicie pominął z zaskarżonej decyzji zarzut skarżącego, odnoszący się do terminu wskazanego w wyżej wymienionym przepisie. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] która nie zawiera wskazania terminu, o którym mowa w art 124b ust 3 u.g.n. jest to bezsprzecznie naruszenie tego przepisu, ponadto decyzja nie precyzuje również terminu wejścia na nieruchomość skarżącego. Skarżący - po raz kolejny w toku niniejszej sprawy podkreśla, że określenie terminu obowiązywania decyzji administracyjnej jest ściśle powiązane z jej postanowieniami materialnoprawnymi i z tych względów jego brak lub wadliwość winny być oceniane z punktu widzenia zgodności z prawem.
W ocenie skarżącego, niezasadne jest domniemanie, iż w przypadku zaniechania określenia długości trwania zobowiązania należy stosować maksymalny okres 6 miesięcy. Decyzja wydana na podstawie art 124b u.g.n. powinna ściśle określać zakres ograniczenia właściciela w korzystaniu z jego nieruchomości. Zresztą nawet jeżeli przyjąć maksymalny termin udostępnienia nieruchomości to zaskarżona decyzja i tak nie wskazuje jakichkolwiek okoliczności uzasadniających takie rozstrzygnięcie przez organ.
Ponadto z zaskarżonej decyzji, pomimo wcześniejszego zarzutu w odwołaniu, nie wynika, jak przebiegać ma trasa dojazdu do miejsca demontażu istniejącego słupa energetycznego, co uniemożliwia ocenę, czy nie doszło do przekroczenia stopnia niezbędnego uszczuplenia władztwa przysługującego skarżącemu. Ewentualne utrudnienia dla skarżącego z tytułu przejazdu ciężkiego sprzętu przez jego nieruchomość powinny być przez organ I i II instancji zważone przez pryzmat art 7, art 77 i art 80 kp.a. w celu wytyczenia najmniej uciążliwej trasy. Zaniechanie tej oceny należy uznać za oczywiste uchybienie organu, co stanowi przejaw niedozwolonego przekroczenia granic uznania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga w części zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia.
Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803).
Wskazywaną przez organy podstawą prawną był art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepisy te umożliwiają podmiotowi, który zamierza m.in. poprowadzić na nieruchomości osoby trzeciej przewody i urządzenia służące do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, uzyskanie prawa do korzystania z nieruchomości, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody i o ile jest to zgodne z planem miejscowym a w przypadku braku tego planu, zgodne z decyzją o lokalizacji celu publicznego. (art. 124 ust. 1 U.g.n.). Udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym w przedmiocie uzyskania zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. (art. 124 ust. 3 U.g.n.). Z ust. 4 wynika natomiast, że osoba lub jednostka organizacyjna, która występuje o zezwolenie, ma obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po wykonaniu prac, a w sytuacji w której wykonane ciągi, przewody lub urządzenia uniemożliwiają właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu dalsze prawidłowe korzystania z nieruchomości w sposób dotychczasowy albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem, dają mu możliwość żądania aby albo starosta albo występujący z wnioskiem o zezwolenie, w drodze umowy, nabył własność lub użytkowanie wieczyste nieruchomości.
Ustawodawca gwarantuje więc podmiotowi w stosunku do którego została wydana decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości, że w przypadku gdyby okazało się niemożliwym korzystanie z nieruchomości na dotychczasowych zasadach, prawo do domagania się od ww podmiotów przeniesienia własności na jego rzecz.
Prawo własności, na które powołuje się skarżący, jest prawem zagwarantowanym konstytucyjnie, co wynika z art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a jego ograniczenie jest możliwe tylko ustawą. Jedną z nich jest ustawa o gospodarce nieruchomościami.
Przysługujące właścicielowi prawo do korzystania z jego rzeczy, zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem, zagwarantowane jest w artykule 140 kodeksu cywilnego. Nie jest to jednak, prawo bezwzględne. Z względu na różne, także chronione konstytucyjnie prawa, możliwe jest ograniczenie przysługującego obywatelowi prawa własności. Jak wskazuje jednak Naczelny Sąd Administracyjny naruszenie tych praw nie może doprowadzić do sytuacji, w której doszłoby do ponadustawowego i nieuzasadnionego racjami społecznymi ograniczenia tego prawa. Konieczne jest więc w tym wypadku zachowanie zasady proporcjonalności. (por. wyrok NSA z 14 grudnia 2011 r. II OSK 2062/11, Lex nr 1152132). Zasada proporcjonalności, zwana zakazem nadmiernej ingerencji, to konieczność zachowania odpowiedniej proporcji między środkiem jakim jest ograniczenie prawa lub wolności a celem rozumianym jako szeroko pojęty interes publiczny.
W wypadku skarżącego ograniczenie prawa własności podyktowane jest racjami społecznymi, publicznymi wynikającymi z konieczności przebudowy istniejącej linii elektroenergetycznej. Ustawodawca zezwalając na ograniczenie prawa własności nie czyni tego dowolnie. Ustawa jasno wskazuje na konieczność zgodności zamierzenia inwestycyjnego z planem miejscowym lub decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego. W wypadku skarżącego to zapisy planu miejscowego – cytowane w decyzji organu II instancji – przesądziły o takim a nie innym usytuowaniu linii i to one determinują, co do zasady jej przebieg.
Postępowanie z art. 124 U.g.n. ma na celu wykonanie inwestycji celu publicznego. Ingerencja podmiotu, który będzie wykonywał czynności na cudzym gruncie musi być oczywiście jak najmniej uciążliwa dla właściciela nieruchomości. Ocena uciążliwości jest w tym wypadku ogranicza się jednak do czynności ściśle związanych z istotą zezwolenia. Kwestia lokalizacji linii została bowiem wcześniej przesądzona w planie miejscowym. W takiej sytuacji nie można organowi zarzucić ani tym bardziej nakazać aby linia przebiegała w innym miejscu. (por. powołany przez organ wyrok NSA z 6 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 81/12 –w Cebois). Tym bardziej w tej sytuacji w której nowa linia będzie wybudowana w następstwie starej linii. Uciążliwości związane z wpływem inwestycji na środowisko czy ludzi nie mieści się w przesłankach o jakich mowa w art. 124 ust. 1 U.g.n. Badanie sprawy w tych aspektach byłoby sprzeczne z tym uregulowaniem ustawowym. Organ, wydając decyzję na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. ocenia wyłącznie to czy istnieją podstawy do ograniczenia na pewien czas prawa do korzystania przez właściciela z gruntu tylko po to i w takim zakresie w jakim jest to niezbędne dla realizacji celu publicznego, określonego wcześniej w planie miejscowym lub decyzji lokalizacyjnej.
Zdaniem Sądu organ prawidłowo uznał, że planowana inwestycja stanowi cel publiczny i podziela w związku z tym zaprezentowaną przez organ argumentacją w tym zakresie. Także w sposób wyczerpujący organ odniósł się do zarzutu odwołania związanego ze spełnieniem przesłanki rokowań. Opisał w sposób szczegółowy wszystkie podejmowanie czynności i prawidłowo uznał, że z uwagi na zbyt dużą rozbieżność pomiędzy oczekiwaniami właścicieli a ofertami nie doszło do zawarcia ugody. Decyzja nie budzi także wątpliwości co do zakresu terytorialnego ograniczenia.
Jednakże, w ocenie sądu, decyzja została wydana z naruszeniem art. 124 ust. 1 u.g.n. w zakresie w jakim nie wskazuje terminu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.
Choć wprost z tego uregulowania nie wynika ten obowiązek to jednak dokonując wykładni celowościowej przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami – art. 124, należy dojść do wniosku, że wymóg ustalenia terminu ograniczenia jest niezbędnym elementem decyzji. Z samego brzmienia art. 124 U.g.n. wynika ograniczony w czasie sposób korzystania z nieruchomości przez osoby nie będące właścicielami lub użytkownikami wieczystymi. Wobec chronionego konstytucyjnie prawa własności oczywistym jest więc, że o ile ustawa nie przewiduje odjęcia prawa własności w drodze wywłaszczenia za które należy się stosowne odszkodowanie, to jego ograniczenie nie może być nieograniczone w czasie. Tym bardziej na gruncie art. 124 pkt 5 U.g.n. z którego wynika, że w przypadku gdy na skutek przeprowadzenia ciągów, przewodów i urządzeń, nieruchomość nie mogłaby być wykorzystywana przez właściciela w sposób zgody z jej dotychczasowym przeznaczeniem, właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu przysługuje roszczenie o wykup nieruchomości. Inaczej mówiąc właściciel lub użytkownik wieczysty ma prawo wiedzieć jak długo będzie trwać ograniczenie jego konstytucyjnych praw i w konsekwencji kiedy będzie mógł ocenić wpływ inwestycji na sferę jego praw właścielskich (art. 21 pkt 1 i 64 Konstytucji R.P.).
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 124 b U.g.n. stwierdzić należy, że nie był on powoływany w podstawie prawnej rozstrzygnięcia (sentencji).
Przepis ten stanowi o szczególnym wypadku ograniczenia wykonywania prawa własności, prawa użytkowania wieczystego na mocy decyzji administracyjnej. Został dodany do ustawy o gospodarce nieruchomościami ustawą z dnia 24 września 2010 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami i dotyczy wyłącznie ciągów, przewodów i urządzeń, które istnieją.
Ma rację skarżący, że analiza treści decyzji organu II instancji nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie jaka była podstawa prawna decyzji organu I instancji w zakresie pkt 2 (zobowiązanie właścicieli do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania pasa technologicznego o szerokości 18 m i wykonywania czynności związanych z konserwacją, usuwaniem awarii i eksploatacji przedmiotowej linii elektroenergetycznej). a organ II instancji, mimo zarzutów odwołania, tych wątpliwości nie rozwiał. Stanowi to o naruszeniu przez organ art. 7, 77 § 1 i 107 § 1 a w konsekwencji art. 107 § 3 K.p.a. Jeżeli więc podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 124 b U.g.n. co mogłaby sugerować treść "w celu wykonywania czynności związanych z konserwacją, usuwaniem awarii i eksploatacją przedmiotowej linii", to wskazać należy że przepis ten ma zastosowanie do istniejących ciągów, przewodów i urządzeń nie należących do części składowych nieruchomości i ograniczenie na tej podstawie prawa własności, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego do nieruchomości jest czasowe - co wynika wprost z art. 124b ust. 6 U.g.n. Inny jest tryb wydawania tej decyzji a zakres uprawnień podmiotu ubiegającego się o wydanie takiej decyzji nie do końca pokrywa sią z tym o jakim mowa w art. 124 ust. 1 i 6 U.g.n.
W związku z tymi wątpliwościami organ powinien ponownie ocenić zebrany materiał dowodowy i w sposób nie budzący wątpliwości wskazać podstawę prawną rozstrzygnięcia.
Wskazać należy, że decyzja ograniczająca prawo własności wydana na podstawie art. 124 ust. 1 U.g.n. daje podstawę do wejścia na grunt w celu realizacji postanowień tej decyzji. W pojęciu "udzielenia zezwolenia na zakładania i przeprowadzenie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłu płynów, pary , energii" – z art. 124 ust. 1 U.g.n mieści się zezwolenie na wejście inwestora na grunt a od strony właściciela stanowi o obowiązku znoszenia tego stanu rzeczy w określonym w decyzji czasie. Konsekwencją wybudowania jest pozostawienie tych urządzeń na gruncie a co za tym idzie rodzi po stronie ich właściciela lub użytkowania wieczystego obowiązek udostępniania nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z usuwaniem awarii lub konserwacji (zob. M Wolanin w W Jaworski, A Prusarczyk, A Tułodziecki, Ustawa o gospodarce nieruchomościami, 2011, s 909, Komentarz do art. 124 Ustawy o gospodarce nieruchomościami Paweł Wojciechowski w Lex). Czyni to niezasadnymi zarzuty związane z dalszym ograniczaniem prawa własności.
Kwestia dojazdu do nieruchomości, nie mieści się w dyspozycji art. 124 ust. 1 U.g.n. Jeżeli dojazd nie będzie przebiegał przez część nieruchomości co do której doszło do ograniczenia organ będzie zobowiązany do uzyskania odrębnych zgód na wkroczenie na tereny nie objęte decyzją ograniczającą.
Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji będzie miał na względzie powyższe wskazania co do dalszego toku postępowania w zakresie ustalenia terminu ograniczenia i podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Zadba aby uzasadnienie decyzji spełniało wymogi art. 107 § 3 K.p.a. w zakresie podstawy faktycznej i prawnej i aby jego treść nie budziła zastrzeżeń interpretacyjnych.
Z powyższych względów na podstawie art. 145 1 pkt 1 a i c i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. D.U. z 2012, poz. 270) orzeczono jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło