IV SA/Wa 1445/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Michał Majcher po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi W. B. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy W piśmie z dnia 8 maja 2018 r. W. B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, w sprawie z jej skargi na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania. Następnie w dniu 26 czerwca 2018 r. uzupełniła brak formalny wniosku o przyznanie prawa pomocy i złożyła go na urzędowym formularzu (PPF). We wniosku podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, oboje są emerytami, utrzymują się z emerytur w łącznej wysokości ok. 3150 zł. Podała również, że jest właścicielką domu o pow. 120 m2 oraz gruntów rolnych o pow. 7 ha. Zadeklarowała również, że posiada oszczędności w kwocie 2000 zł. Jako zobowiązania i stałe wydatki Wnioskodawczyni podała: utrzymanie domu – 600 zł miesięcznie, telefon – 150 zł miesięcznie, wizyty u lekarzy – 400 zł miesięcznie, rehabilitacja – 300 zł miesięcznie, ubezpieczenie – 100 zł miesięcznie. W piśmie z dnia 5 lipca 2018r. wezwano Skarżącą do nadesłania, w terminie 14 dni: a) wyciągów z posiadanych przez nią i męża – W. B. rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich sześciu miesięcy, w tym również rachunku na którego przelewane są płatności z tytułu dopłat bezpośrednich z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, b) nadesłania odcinków emerytur (Skarżącej i jej męża) za ostatni miesiąc, o ile emerytury nie są przekazywane na konto bankowe, c) kopii decyzji właściwego organu administracji określającej wysokość zobowiązań z tytułu podatku od nieruchomości/podatku rolnego/leśnego za 2018 rok; d) kopii dokumentów (rachunków, dowodów wpłat, potwierdzeń przelewów) wskazujących wysokość, ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy, stałych opłat związanych z eksploatacją domu (np. opłat za energię elektryczną, wodę, opał itp.), a także kopii dokumentów wskazujących wysokość innych stałych, niezbędnych wydatków w gospodarstwie domowym, e) informacji, w jaki sposób wykorzystywane są grunty rolne o pow. 7 ha będące własnością Skarżącej, f) podania, czy ustalona w zaskarżonej decyzji kwota 43389 zł została wypłacona. W odpowiedzi na to wezwanie Skarżąca nadesłała kopie faktur za gaz, prąd, śmieci, odcinki emerytur, wyciąg z banku. Podała również, że kwotę ustalonego odszkodowania pobrała w dniu 17 kwietnia 2018 r. Wskazała także, na gruncie rolnym zasiane jest zboże (2 ha), zaś pozostałe 5 ha stanowią łąki i ugory klasy V i VI. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 – dalej zwanej Ppsa) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania mu prawa pomocy. Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2017 r., sygn. II OZ 25/17). Ponadto udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Dopiero gdy środki, którymi dysponuje wnioskodawca, okażą się niewystarczające, można wystąpić o przyznanie prawa pomocy. W ocenie Referendarza W. B. nie wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy uzupełnionego pismem z dnia 20 lipca 2018 r. wynika, że Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, oboje są emerytami, utrzymują się z emerytur w łącznej wysokości ok. 3150 zł. Jest właścicielką domu o pow. 120 m2 oraz gruntów rolnych o pow. 7 ha. W 2017 r. z tytułu prowadzenia działalności rolniczej przyznano Skarżącej płatności w kwocie ponad 7000 zł. Nadesłane kopie rachunków wskazują, że Skarżąca uiszcza opłaty: za śmieci – kwartalnie 75 zł, za gaz 63 zł – za 2 miesiące, energię elektryczna – 131 zł miesięcznie, za wodę i ścieki ok 200 zł za dwa miesiące, podatki – 247 zł rocznie, Daje to zatem kwotę ok. 313 zł miesięcznie. Do tej kwoty należy doliczyć opłatę za ubezpieczenie – 100 zł oraz leki, które, jak zadeklarowała Skarżąca pochłaniają ok. 100 zł miesięcznie. Zestawienie osiąganych dochodów z ponoszonymi wydatkami pozwala stwierdzić, że Skarżąca nie jest pozbawiona środków do życia. Zasadnicze jednak znaczenie dla oceny przedmiotowego wniosku ma fakt, iż Skarżąca, posiadała na lokacie bankowej środki w wysokości znacznie przekraczającej wysokość wpisu sądowego w niniejszej sprawie (40000 zł). Bez znaczenia dla rozpoznania wniosku pozostaje z jakiego tytułu te środki pochodzą. Referendarz ocenia bowiem możliwości płatnicze strony z uwzględnieniem całego majątku strony oraz jej możliwości zarobkowania. W tym miejscu należy podkreślić, iż na obecnym etapie postępowania Skarżąca zobowiązana będzie do poniesienia wpisu sądowego od skargi, który stosownie do § 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 221 poz. 2193 ) będzie wynosił 1500 zł (jako wartość przedmiotu zaskarżenia wskazano kwotę 75000 zł) Z nadesłanych rachunków bankowych wynika, że Wnioskodawczyni oprócz środków na rachunku w wysokości 518,63 zł (saldo na dzień 13 lipca 2018 r.), posiada środki na lokacie w wysokości 40000 zł (koniec lokaty upłynął w dniu 17 lipca 2018 r.) W ocenie Referendarza uiszczenie wpisu od skargi mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawczyni i nie spowoduje uszczerbku dla jej koniecznego utrzymania. Biorąc pod uwagę kwotę posiadanych przez wnioskodawczynię oszczędności, przy uwzględnieniu nawet wysokich kosztów jakie skarżąca ponosi na utrzymanie należy uznać, iż jest ona w stanie ponieść koszty sądowe w niniejszym postępowaniu. Podkreślić przy tym należy, że Referendarz jedynie na podstawie sytuacji majątkowej Wnioskodawczyni uznał, że jest ona w stanie ponieść koszty postępowania sądowego jak również koszty ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Należy również zaznaczyć, że mimo wezwania Skarżąca nie nadesłała ani dokumentu z którego wynikałaby wysokość emerytury otrzymywanej przez jej męża, ani wyciągów z posiadanych przez niego rachunków bankowych. Okoliczność ta nie wpłynęła jednak na stanowisko Referendarza, bowiem sam majątek zgromadzony przez Skarżącą jest wystarczający do poniesienia pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w postanowieniu.