IV SA/Wa 1448/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Magdalena Durzyńska, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia Ekologicznego [...] z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania - oddala skargę - Prezydent Miasta W. decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na realizacji lądowiska w ramach platformy widokowej [...] na działkach ewidencyjnych nr [...],[...],[...],[...] obręb [...] przy ul. [...] w W. - Dzielnica [...]. Odwołanie od powyższej decyzji wniosło Stowarzyszenie Ekologiczne [...] w W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. wydanym na podstawie art. 134 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, dalej "k.p.a." w związku z art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 ze zm.), dalej "ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku", stwierdził niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołując się na treść przepisów art. 44 ust. 2 oraz art. 79 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku wskazało, że nie jest konieczny udział społeczeństwa w postępowaniu zakończonym decyzją stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko określonego przedsięwzięcia. W konsekwencji organ stanął na stanowisku, że odwołanie od takiej decyzji, złożone przez organizację ekologiczną, która nie brała udziału w postępowaniu jest niedopuszczalne. Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. wniosło Stowarzyszenie Ekologiczne [...] w W. Zaskarżonemu postanowieniu skarżące Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie art. 31 k.p.a., art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej w związku z art. 9 Konwencji z Aarhus o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, dalej "Konwencja z Aarhus", stosowanej bezpośrednio poprzez art. 9, art. 91 w związku z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP. Strona skarżąca podniosła, że organ odwoławczy nie wziął pod uwagę art. 9 ust. 2 Konwencji z Aarhus, którego treść jest tożsama z treścią art. 10a Dyrektywy 85/337/WE w sprawie oceny skutków niektórych publicznych i prywatnych przedsięwzięć dla środowiska. Wymienione regulacje rozgraniczają prawa "społeczności" i "zainteresowanej społeczności" w postępowaniach administracyjnych i podejmowaniu decyzji dotyczących środowiska. Zdaniem skarżącego, organizacja ekologiczna w sprawach dotyczących środowiska ma ten sam status, co "zainteresowana społeczność" w rozumieniu Konwencji z Aarhus i Dyrektywy z 1985 r., a na gruncie prawa polskiego strony postępowania (art. 28 i art. 29 k.p.a.). Na potwierdzenie swojego stanowiska, skarżące Stowarzyszenie powołało również opinię Rzecznika Generalnego Juliane Kokott, przedstawioną w dniu 22 stycznia 2009 r. w sprawie C-75/08, którą Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał za słuszną w wyroku z dnia 30 kwietnia 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu oraz wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jak stanowi art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd badając legalność zaskarżonego aktu, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nie narusza prawa. Z akt administracyjnych wynika, że wnioskiem z dnia 28 września 2011 r. A. Sp. z o.o. wystąpiła o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie platformy widokowej [...], na działkach ew. nr [...],[...],[...],[...] obręb [...], przy ul. [...] w Dzielnicy [...] W. Prezydent W. dokonując kwalifikacji przedsięwzięcia uznał, że z uwagi na realizację lądowiska w ramach budowy platformy widokowej [...], przedmiotowe przedsięwzięcie należy zaliczyć do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. wyraził opinię, że dla planowanego przedsięwzięcia nie ma konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Z kolei Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny pismem z dnia 23 grudnia 2011 r. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia. Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. postanowił odstąpić od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia, a w dniu [...] lipca 2012 r. wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach stwierdziwszy brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia. Jednocześnie z akt administracyjnych wynika, że stroną postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Prezydent W. z dnia [...] lipca 2012 r. nie było Stowarzyszenie Ekologiczne [...], które pismem z dnia 3 września 2012 r. wniosło odwołanie od ww. decyzji. W piśmie tym został zawarty również wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu Stowarzyszenia w trybie art. 31 § 2 k.p.a. Poza sporem w sprawie pozostaje okoliczność, że skarżące Stowarzyszenie Ekologiczne [...] nie uczestniczyło (na prawach strony) w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2012 r. Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Analiza przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego pozwala wyróżnić dwie kategorie podmiotów postępowania, którym przysługuje legitymacja odwoławcza, rozumiana jako prawo do wniesienia odwołania. Są nimi: strona (strony) postępowania oraz podmiot (podmioty) na prawach strony. Organizacja społeczna legitymowana jest do wniesienia odwołania jako podmiot działający na prawach strony. Jednakże bezwzględnym warunkiem legitymacji organizacji społecznej do wniesienia odwołania jest jednak dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu w I instancji. W przeciwnej sytuacji organizacja społeczna legitymacji takiej nie posiada. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 czerwca 1998 r., IV SA 1180/96, niepubl., stwierdził, że organizacja społeczna, jeżeli zostanie dopuszczona na własne żądanie do udziału w postępowaniu w pierwszej instancji, ma prawo do wniesienia odwołania od decyzji. W przeciwnym razie brak jest legitymacji do złożenia odwołania. Postępowanie odwoławcze jest oparte na zasadzie skargowości i prawo wniesienia odwołania zgodnie z art. 127 § 1 kpa służy stronie. Prawidłowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało również, że w sprawie nie ma podstaw do rozpoznania odwołania Stowarzyszenia Ekologicznego [...] na podstawie art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199 poz. 1227). Uprawnienie organizacji ekologicznej do wniesienia odwołania w oparciu o ww. przepis ogranicza się do postępowań wymagających udziału społeczeństwa. Ponieważ w sprawie zakończonej decyzją Prezydenta m. W. z dnia [...] lipca 2012 r. nie przeprowadzono oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a zatem nie było to postępowanie wymagające udziału społeczeństwa, tym samym nie został spełniony wymóg art. 44 ust. 2 ww. ustawy pozwalający uznać, że Stowarzyszeniu Ekologicznemu [...] przysługuje uprawnienie do skutecznego złożenia odwołania od decyzji organu I instancji. W ocenie Sądu niezasadnym jest powoływanie się przez stronę skarżącą na to, że przepisy dyrektywy 85/337/EWG oraz dyrektywy 2003/35/WE mogą być w przedmiotowym postępowaniu stosowane bezpośrednio i stanowić podstawę do dopuszczenia Stowarzyszenia Ekologicznego [...] do udziału w postępowaniu. Przepisy tych dyrektyw zostały bowiem w sposób prawidłowy wprowadzone do prawa polskiego (m.in. poprzez przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko oraz k.p.a.) i dlatego nie mogą być bezpośrednio stosowane. To samo dotyczy konwencji z Aarhus z 25 czerwca 1998 r. (vide np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 16/06, Lex Omega nr 204936). Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.