IV SA/Wa 1452/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marian Wolanin, Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2009 r. sprawy ze skarg: Stowarzyszenia R. z siedzibą w R., J. H., Z. S., I. G., E. D., A. W., B. K., W. K. i W. P. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji drogi krajowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżących: Stowarzyszenia R. z siedzibą w R., J. H., A. W. i B. K. kwotę po 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. przyznaje od Skarbu Państwa ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata D.B. prowadzącego Kancelarię Adwokacką przy ul. [...] w W. kwotę 420 (czterysta dwadzieścia) złotych oraz kwotę 92,40 (dziewięćdziesiąt dwa 40/100) złotych stanowiącą 22 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, 4. przyznaje od Skarbu Państwa ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M.M. prowadzącej Kancelarię Adwokacką przy ul. [...] w W. kwotę 420 (czterysta dwadzieścia) złotych oraz kwotę 92,40 (dziewięćdziesiąt dwa 40/100) złotych stanowiącą 22 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, 5. przyznaje od Skarbu Państwa ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P.P. prowadzącego Kancelarię Adwokacką przy ul. [...] w W. kwotę 420 (czterysta dwadzieścia) złotych oraz kwotę 92,40 (dziewięćdziesiąt dwa 40/100) złotych stanowiącą 22 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wyrokiem z dnia 15 września 2009 r., sygn. akt II OSK 630/09 Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skarg kasacyjnych J. H., A. S., E. D. i Z. S. w pkt 1. uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 września 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 1362/07 oddalający skargi Stowarzyszenia R., J.H., Z. S., I. G., A. S., E. D., A. W., B. K., W. K. i W. P. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2007r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji drogi krajowej dla inwestycji polegającej na budowie obwodnicy miasta R. w ciągu drogi krajowej nr [...] [...], od km [...] do km [...] i jednocześnie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji; w pkt 2. oddalił skargę kasacyjną A. S., w pkt 3. zasądził od Ministra Infrastruktury na rzecz J. H. kwotę 610 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu wyroku wskazano, iż Sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę, że Minister Budownictwa wydając decyzję z dnia [...] kwietnia 2007 roku miał obowiązek uwzględnić przepisy ustawy z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy -Prawo ochrony środowiska oraz niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 113, poz. 954 ), która weszła w życie z dniem 28 lipca 2005 roku. Ustawa ta zawierała przepisy przejściowe, do których należał m.in. art. 19 ust. 1 i ust. 2, w myśl których przepisy dotychczasowe stosuje się na wniosek uprawnionego podmiotu, w tym przypadku Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. W niniejszej sprawie nie została wyczerpana procedura z art. 19 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, bowiem z akt sprawy wynika, że inwestor jako podmiot uprawniony nie wystąpił do organu odwoławczego z wnioskiem o zastosowanie przepisów dotychczasowych, a to oznacza, że organ odwoławczy bezprawnie stosował przepisy dotychczasowe. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w sprawie nie miało znaczenia, że kontrolowana przez Sąd pierwszej instancji decyzja Ministra Budownictwa została wydana po wejściu w życie ustawy z dnia 18 października 2006r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 220, poz. 1601). Błędnie przyjął sąd, że art. 5 ust. 1 tej ustawy, który nakazywał do spraw wszczętych i nie zakończonych do dnia wejścia w życie ustawy decyzją ostateczną, stosować przepisy dotychczasowe, odnosił się również do art. 19 ust. 2 ww. ustawy z dnia 18 maja 2005r. Przepisy dotychczasowe w rozumieniu powołanego wyżej art. 5 ust. 1 oznaczają przepisy prawa materialnego - ustaw zmienionych tą ustawą, a w szczególności przepisy specustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. w brzmieniu nadanym jej ustawą z dnia 18 maja 2005r. Sąd drugiej instancji za zasadny uznał zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. podniesiony w skargach kasacyjnych, stwierdzając, iż w zaskarżonym wyroku błędnie przyjęto, iż Sąd jest związany oceną prawną zawartą we wcześniejszym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2006r., sygn. akt IV SA/Wa 2260/05, skoro w tym wyroku Sąd w ogóle nie odnosił się do kwestii ustawy z dnia 18 maja 2005r. i jej wpływu na kontrolowaną decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2005r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że uzasadnione są zarzuty naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisów art. 31 ust. 2 i 3 specustawy oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd wyższej instancji podniósł, iż przepisy art. 31 ust. 2 i 3 specustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. ograniczają możliwości rozstrzygnięć jakie może podjąć wojewódzki sąd administracyjny kontrolując decyzję o pozwoleniu na budowę drogi lub decyzję o ustaleniu lokalizacji drogi, przy czym ograniczenia te nie są tak daleko idące jak to przyjął Sąd I instancji. Sąd ten bowiem przyjął, że art. 31 ust. 2 i 3 specustawy wyłącza zastosowanie w niniejszej sprawie art. 145 § 1 p.p.s.a w całości. Natomiast, zdaniem Sądu II instancji, art. 31 ust. 1 i 2 specustawy jedynie ogranicza możliwość wydania orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz pkt 2 p.p.s.a., zaś nie wyłącza możliwości orzekania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Przepisy art. 31 ust.1 i 2 są innymi przepisami w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który przewiduje wydanie rozstrzygnięcia stwierdzającego wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Jako przyczyny określone w tym Kodeksie, pozwalające na stwierdzenie wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa wskazuje się w doktrynie najczęściej przepisy art. 156 § 2 oraz art. 158 § 2 kpa. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Sąd I instancji ograniczając zakres kontroli z uwagi na błędną wykładnię art. 31 ust. 2 i 3 specustawy naruszył również art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Sąd wskazał, iż skargę kasacyjną A. S. oddalił, jako niewskazującą na naruszenie żadnego z powyżej wymienionych przepisów. Na rozprawie pełnomocnicy skarżących J. H., E. D., Z. S., I. G. skarżąca A. W. oraz przedstawiciel Stowarzyszenia R. zgodnie podnieśli, że popierają wniesione skargi i wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik A. S. oświadczył, iż przyłącza się do stanowiska pełnomocników skarżących. Pełnomocnik Ministra Infrastruktury wniosła o oddalenie skarg, podnosząc, że uchylenie decyzji nie jest możliwe ponieważ inwestycja w większej części została już zrealizowana i prace prowadzone są na całej długości drogi. Pełnomocnik Gminy R. wniósł o oddalenie skarg. Pełnomocnik uczestnika postępowania Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad wniosła o zastosowanie art. 31 ust. 2 i 3 specustawy, gdyż inwestycja jest w znacznym stopniu zaawansowana, na poziomie 80%. Pełnomocnik wniósł o wydanie orzeczenia stwierdzającego, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Przedstawiciel inwestora GDDKiA złożył kserokopię dziennika budowy z dnia [...] listopada 2007 r. i decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2007r. o pozwoleniu na budowę oraz informację o stanie zaawansowania robót inwestycyjnych. Pełnomocnik wniósł o oddalenie skarg i wydanie orzeczenia umożliwiającego kontynuację inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie podnieść należy, iż stosownie do treści art. 170 i 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., zarówno Sąd orzekający w niniejszej sprawie, jak też organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia są związani oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w podanym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2009r. sygn. akt II OSK 630/09. Rozpoznając ponownie sprawę Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, uchylił zaskarżoną decyzję, gdyż jak stwierdził Sąd drugiej instancji, wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi krajowej nastąpiło z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 18 maja 2005 roku o zmianie ustawy -Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 113, poz., 954), zwanej dalej ustawą. Powołana ustawa weszła w życie w dniu 28 lipca 2005r., a więc po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji, ale przed decyzją Ministra Budownictwa wydaną w dniu [...] kwietnia 2007 r. po rozpatrzeniu wniesionych odwołań. Jak stanowi art. 6 kpa organ administracji orzeka na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydania orzeczenia, co oznacza, że organ drugiej instancji obowiązany był uwzględnić przepisy ww. ustawy, a w szczególności jej przepis przejściowy - art. 19 ust. 1 i 2, stanowiący, iż na wniosek uprawnionego podmiotu, w tej konkretnej sprawie inwestora - Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad -stosuje się przepisy dotychczasowe. Tymczasem Minister Budownictwa zastosował się do art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 18 maja 2005r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych ustaw ( D. U. Nr 113, poz. 954), ale bez wymaganego w tym względzie wniosku inwestora, dlatego wydał zaskarżoną decyzję w oparciu o przepisy dotychczasowe bezprawnie, z naruszeniem zarówno powołanego art. 19 ust.1, jak i art. 6 kpa. Skoro bowiem nie ulega wątpliwości, że Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad - jako podmiot uprawniony - nie złożyła wskazanego w art. 19 ust. 1 wniosku, to obowiązkiem organu odwoławczego było prowadzić postępowanie odwoławcze na podstawie nowych przepisów specustawy obowiązujących od dnia 28 lipca 2005 r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 18 maja 2005 r. Naczelny Sąd Administracyjny we wskazanym powyżej wyroku stwierdził, że przepisy art. 31 ust. 1 i 2 specustawy ograniczają wydanie w tej sprawie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.b oraz pkt 2 p.p.s.a., nie ograniczają jednak wydania orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Powołane przepisy art. 31 ust. 1 i 2 są innymi przepisami w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, iż Sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Przyczyny te w Kodeksie postępowania administracyjnego określają art. 151 § 2 i art. 158 § 2 kpa. Mając zatem na uwadze wskazane powyżej naruszenia prawa przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz ocenę prawną Sądu drugiej instancji co do ograniczonego zakresu stosowania art. 31 ust. 1 i 2 specustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., skład orzekający w niniejszej sprawie nie miał podstaw do uwzględnienia wniosku pełnomocnika organu, jak też wniosku inwestora. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 250 tej ustawy.