IV SA/Wa 1454/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Sygn. akt IV SA/Wa 1454 /09 UZASADNIENIE Decyzją z (...) września 2008 r. nr (...) Wojewoda (...), działając na podstawie art. 105 k.p.a. umorzył postępowanie w przedmiocie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej firmy P. spółki z o.o. z siedzibą w W. nr stacji (...)zlokalizowanej w W. przy ul. (...). Pismem z dnia (...) listopada 2007r. odwołanie od decyzji złożył R.K. wskazując na szkodliwość dla zdrowia i życia planowanej inwestycji. Decyzją z (...) lipca 2009 r. nr (...) Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy decyzję Wojewody (...) z (...) września 2008 r. W uzasadnieniu wskazał, iż podstawą umorzenia postępowania uzgodnieniowego był fakt zmiany rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Zmiana ta spowodowała, iż z dniem 31 sierpnia 2007r. Wojewoda (...) utracił kompetencje do prowadzenia postępowania w sprawie uzgodnienia w odniesieniu do przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej. Przedsięwzięcie planowane do zrealizowania przez Spółkę P. w W., polega na budowie stacji bazowej wyposażonej w trzy anteny sektorowe typu Katherin 742 215 działające w systemie UMTS zamontowane na wysokości 18 m n.p.t. Równoważna moc promieniowania izotropowo każdej z anten wynosić będzie 1439 W. Zdaniem Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w dacie wydania decyzji planowane przedsięwzięcie nie należało zatem do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, o których mówił art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy -Prawo ochrony środowiska, w związku z § 2 ust. 1 pkt 7 ww. rozporządzenia Rady Ministrów, a więc Wojewoda (...) nie mógł wiążąco zająć stanowiska w kwestii uzgodnienia środowiskowych warunków realizacji tego przedsięwzięcia, ponieważ nie był do tego uprawniony. Zdaniem organu odwoławczego w przypadku stwierdzenia, na podstawie ustalonego stanu faktycznego, że uzgodnienie danego organu nie jest wymagane, czyli zaistnienia bezprzedmiotowości postępowania przed tym organem, postępowanie uzgodnieniowe powinno zostać zakończone z przyczyn formalnych. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził, że wątpliwości może budzić forma prawna orzeczenia - postanowienie czy decyzja. Zgodnie z art. 106 § 5 k.p.a., zajęcie stanowiska przez organ współdziałający z organem prowadzącym postępowanie główne powinno nastąpić w drodze postanowienia. Należy jednak zwrócić uwagę na art. 126 k.p.a., który nie przewiduje, aby do postanowień miał odpowiednie zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a.; stąd Marszałek Województwa (...) wydał w przedmiocie umorzenia postępowania decyzję, a nie postanowienie (stwierdzając, że stanowi ona zakończenie postępowania wszczętego z urzędu). Organ podkreślił, że nie uchyla się jednak tej decyzji, jak domaga się tego Stowarzyszenie w odwołaniu, i sprawy nie przekazuje do ponownego rozpatrzenia. Uchylenie decyzji tylko po to, aby organ I instancji wydał postanowienie o odmowie uzgodnienia planowanego przedsięwzięcia (w związku z tym, że przedsięwzięcie nie wymaga uzgodnienia z tym organem), kłóciłoby się z zasadą ekonomiki procesowej i byłoby sprzeczne z art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ sprawa nie wymaga wyjaśnienia. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska podkreślił, że obecnie organem I instancji właściwym do ponownego rozpatrzenia tej sprawy byłby Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W., w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199. poz. 1227, z późn. zm.), która reguluje m.in. zagadnienia ocen oddziaływania na środowisko przeprowadzanych w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Na powyższą decyzję pismem z dnia (...) sierpnia 2009 r. R.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła brak merytorycznego ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w odwołaniu oraz brak uwzględnienia przy ocenie oddziaływania inwestycji na środowisko faktu, iż elementem stacji bazowej będą również anteny paraboliczne. W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek Sąd podejmując rozstrzygnięcie oparł się na powodach innych niż w niej wskazane. W pierwszej kolejności Sąd przeprowadza kontrolę zaskarżonej decyzji i postępowania, które ją poprzedziło z punktu widzenia istnienia wad powodujących nieważność decyzji. W przypadku ustalenia, iż zaskarżona decyzja dotknięta jest jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego - stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 z 2002r. poz. 1270 ze.zm. dalej zwanej p.p.s.a.) sąd administracyjny stwierdza jej nieważność, nie badając wpływu tej wady na treść zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia (...) lipca 2009 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. Przedmiotem skargi jest decyzja Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia (...) lipca 2009r. utrzymująca w mocy decyzje Wojewody (...), którą umorzono postępowanie uzgodnieniowe dotyczące realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej firmy P. spółki z o. o. nr stacji (...) zlokalizowanej w W. przy ul. (...). Decyzję wydano po rozpoznaniu odwołania R.K. i wskazano, iż powodem umorzenia jest fakt, iż w dacie wydania decyzji planowane przedsięwzięcie nie należało do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, o których mówił art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy -Prawo ochrony środowiska, w związku z § 2 ust. 1 pkt 7 ww. rozporządzenia Rady Ministrów, a więc Wojewoda (...) nie mógł wiążąco zająć stanowiska w kwestii uzgodnienia środowiskowych warunków realizacji tego przedsięwzięcia, ponieważ nie był do tego uprawniony. W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę, iż zgodnie z treścią art. 106 § 5 k.p.a. zajęcie stanowiska przez organ uzgadniający następuje w drodze postanowienia. W przypadku bezprzedmiotowości postępowania uzgodnieniowego, poprzez zastosowanie przez analogię art. 105 § 1 k.p.a., organ uzgodnieniowy powinien zatem wydać postanowienie o umorzeniu postępowania, wskazując w uzasadnieniu, iż postępowanie stało się bezprzedmiotowe, gdyż uzgodnienie nie jest wymagane. W ocenie składu orzekającego w rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcie Wojewody (...) z (...)września 2008 r. w przedmiocie umorzenia postępowania uzgodnieniowego stanowiło zatem w istocie postanowienie o umorzeniu przedmiotowego postępowania. Z uwagi jednak na wydanie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia w dniu (...) lipca 2009 r., w niniejszej sprawie zasadniczą kwestią stało się dokonanie wykładni art. 153 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227), zwanej dalej "ustawą o udostępnianiu informacji", która weszła w życie z dniem 15 listopada 2008 r. Przepis art. 153 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku stanowi, że do spraw wszczętych, na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 144 - a więc do spraw wszczętych na podstawie przepisów poś -przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się, z zastrzeżeniem art. 154 ust. 1, przepisy dotychczasowe z tym, że dotychczasowe kompetencje określonych organów przejmują inne, wymienione w przepisie, organy administracyjne. W świetle zaś art. 153 ust. 2 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku na postanowienia wydane w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie przysługuje zażalenie. Wojewoda (...) wydał postanowienie o umorzeniu postępowania w dniu (...) września 2008 r., a więc pod rządami starych przepisów. W terminie otwartym do wniesienia zażalenia, skarżący R.K. w dniu (...) listopada 2007 r. złożył pismo zatytułowane "odwołanie" do Ministra Środowiska. Pismo to należało potraktować jako zażalenie na postanowienie organu I instancji. Zażalenie nie zostało rozpoznane przed datą wejścia w życie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Tak więc, w niniejszej sprawie doszło do zmiany przepisów prawa po wydaniu postanowienia, a przed rozpatrzeniem środka odwoławczego od niego. Taką sytuację przewidział ustawodawca, tworząc w dziale VIII ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku rozdział 2 zatytułowany "Przepisy przejściowe i końcowe", regulujący przedmiotową kwestię. Kompetencje do rozpoznania zażalenia zostały przyznane Generalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w przepisie art. 153 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Jak wynika z postanowień art. 153 ust. 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, w odniesieniu do zażalenia, które zostały wniesione pod rządami uchylonych przepisów, ale są jeszcze nierozpoznane przez organ odwoławczy - ustawodawca wyłączył obowiązywanie reguły, że do spraw wszczętych, a nie zakończonych stosujemy przepisy dotychczasowe. W związku z tym powinien on być przeprowadzony zgodnie z aktualnymi regułami. Dlatego też biorąc pod uwagę fakt, że w obecnym stanie prawnym możliwość wnoszenia zażaleń od omawianego rodzaju postanowień została wyłączona, należy przyjąć, że nie ma również podstaw do merytorycznego rozpoznawania zażaleń wniesionych w okresie wcześniejszym. Ustawodawca w sposób wyraźny wyłączył je bowiem w art. 153 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku spod kontroli instancyjnej (bez określenia granic czasowych ich wydania, w związku z czym reguła określona w tym przepisie znajduje zastosowanie do postanowień wydanych przez organy wymienione w tym przepisie zarówno na gruncie już uchylonych, jak i obecnych rozwiązań prawnych). W związku z powyższym należy stwierdzić, iż od dnia 15 listopada 2008 r., na mocy art. 153 ust. 2 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, na postanowienia wydane w trybie uzgodnieniowym na podstawie art. 106 k.p.a., nie przysługuje zażalenie, co oznacza, iż wyłączono nie tylko możliwość wnoszenia zażaleń od postanowień wydawanych przez organy uzgadniające, ale również organy te zostały pozbawione kompetencji merytorycznego rozpatrzenia zażalenia wniesionego zarówno przed datą 15 listopada 2008 r., jak też i po tej dacie. Skoro organy wyższej instancji utraciły możliwość merytorycznego rozpoznania wniesionych zażaleń od postanowień wydanych w pierwszej instancji, to postępowanie zażaleniowe stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. i powinno podlegać umorzeniu na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Wobec powyższego wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia po rozpoznaniu środka odwoławczego wniesionego przez R.K. nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Wskazać ponadto należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wypowiadał się już w kwestii praktycznego stosowania art. 153 ust. 1 i ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, co prawda miało to miejsce w odmiennych stanach faktycznych jednakże w niemal identycznych stanach prawnych (vide wyroki: z dnia 9 lipca 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 596/09, z dnia 16 czerwca 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 492/09, z dnia 21 maja 2009 r, sygn. akt IV SA/Wa 246/09), a zaprezentowaną w powyższych orzeczeniach wykładnię przepisów, podziela również skład orzekający w niniejszej sprawie. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.