IV SA/Wa 1470/16
WyrokWSA w Warszawie2016-10-25
Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Grzegorz Rząsa, Anita Wielopolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obowiązek wykonania analizy porealizacyjnej w zakresie klimatu akustycznego, nałożony na inwestora decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, stanowi warunek w rozumieniu art. 162 § 1 pkt 2 K.p.a., którego niedopełnienie uzasadnia stwierdzenie wygaśnięcia decyzji?Ratio decidendi
Obowiązek wykonania analizy porealizacyjnej nie stanowi warunku w rozumieniu art. 162 § 1 pkt 2 K.p.a., ponieważ nie wpływa na powstanie lub ustanie skutków prawnych decyzji, a jedynie nakłada dodatkowy obowiązek na inwestora. Niedopełnienie tego obowiązku nie jest zatem przesłanką do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.Stan faktyczny
Skarżący wniósł o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, zarzucając inwestorowi niedopełnienie warunku wynikającego z pkt IV decyzji, tj. niewykonanie analizy porealizacyjnej w zakresie klimatu akustycznego. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia, uznając, że obowiązek analizy porealizacyjnej nie jest warunkiem w rozumieniu art. 162 § 1 pkt 2 K.p.a. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów K.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia sprawy i wadliwe ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rząsa, sędzia WSA Anita Wielopolska, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Przesław, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2016 r. sprawy ze skargi P. Z. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji - oddala skargę -
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...], Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, dalej GDOŚ", na podstawie art 138 § 1 pkt 1 oraz art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego, ( t.j.Dz.U.2013.267 ze zm.), zwanej dalej "kpa" po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] października 2015 r. złożonego przez P. Z., dalej zwanego "Skarżącym" od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] października 2015r., znak: [...], o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r., znak: [...], o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie obsługi komunikacyjnej terenów sąsiadujących z linią kolejową PKP oraz projektowaną trasą ekspresową [...] — budowa ul. [...], utrzymał ją w mocy.
Stan sprawy przestawiał się następująco.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., znak: [...], Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] określił środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie obsługi komunikacyjnej terenów sąsiadujących z linią kolejową PKP oraz projektowaną trasą ekspresową [...] — budowa ul. [...].
20 lipca 2015 r. P. Z. wniósł o stwierdzenie, na podstawie art. 162 § 1 pkt 2 ustawy kpa, wygaśnięcia ww. decyzji, z uwagi na niedopełnienie przez inwestora warunku wynikającego z pkt IV przywołanego powyżej rozstrzygnięcia, tj. niewykonanie analizy porealizacyjnej w zakresie klimatu akustycznego na terenach zabudowy mieszkaniowej po upływie 1 roku od dnia oddania przedmiotowej inwestycji do eksploatacji i nieprzedstawienie jej wyników w terminie 18 miesięcy od dnia oddania obiektu do użytkowania.
Decyzją z dnia [...] października 2015 r., znak: [...], Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] orzekł o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r, znak: [...], dalej "decyzja organu I instancji".
Odwołanie wniósł P. Z., wskazując, iż nie jest zadowolony z wydanego rozstrzygnięcia.
Organ II instancji, rozpatrując przedmiotową sprawę, stwierdził, że rozstrzygając sprawę oparł się na materiale dowodowym zebranym w trakcie postępowania organu pierwszej instancji. Dokumentacja została zgromadzona w stopniu wystarczającym do pełnego i prawidłowego rozpoznania sprawy.
Odnosząc się do konstrukcji wygaśnięcia decyzji, stwierdził, że jest to kolejny nadzwyczajny instrument ustawy kpa, poza wymienionymi w art. 145, art. 154, art. 155, art. 156 oraz 161 ww. ustawy, ograniczający trwałość decyzji administracyjnych, zwłaszcza ostatecznych.
Zgodnie z brzmieniem art. 162 § 1 ustawy kpa, organ administracji publicznej, który wydal decyzję w pierwszej instancji stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja:
1) stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony;
2) została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona nie dopełniła tego warunku.
We wskazanym powyżej przepisie zawarto zatem uregulowania odnoszące się do dwóch alternatywnych do siebie sytuacji. Bezprzedmiotowość decyzji daje podstawę do stwierdzenia jej wygaśnięcia albo z mocy odrębnego przepisu prawa, albo też po ustaleniu przez organ administracyjny, że leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Trzecią normę ustanawia z kolei art. 162 § 1 pkt 2 kpa i odnosi się ona do kontroli działań zmierzających do stwierdzenia ziszczenia się warunku dodanego do decyzji.
W ocenie P. Z., warunek, o którym mowa w ww. art. 162 § 1 pkt 2 kpa, stanowi w niniejszej sprawie nałożony na inwestora obowiązek, wyrażony w pkt IV sentencji przedmiotowej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, według którego "Przedsięwzięcie wymaga wykonania analizy porealizacyjnej w zakresie oceny klimatu akustycznego na terenach zabudowy mieszkaniowej. Analizę należy wykonać po upływie 1 roku od dnia oddania przedmiotowej inwestycji do eksploatacji i przedstawić jej wyniki w terminie 18 miesięcy od dnia oddania obiektu do użytkowania. W przypadku stwierdzenia przekroczeń dopuszczalnych poziomu hałasu należy zastosować odpowiednie, dodatkowe środki ochronne, w tym ekrany akustycznie, specjalną stolarkę okienną".
Wobec powyższego organ stwierdził, że warunek, o którym mowa w analizowanym przepisie, stanowi element dodatkowy decyzji, związany jednakże z treścią jej rozstrzygnięcia i to w sposób wpływający na skutki prawne wywierane przez decyzje. Warunek, tak samo jak termin, staje się integralną częścią rozstrzygnięcia sprawy w decyzji. W literaturze wyrażany jest pogląd, że omawiany przepis odnosi się do decyzji, do której dodano warunek rozwiązujący a także, że odnosi się do przypadku dodania w decyzji warunku zawieszającego. Warunek zawieszający uzależnia powstanie skutków czynności prawnej od zdarzenia przyszłego i niepewnego, z kolei warunek rozwiązujący uzależnia ustanie skutków czynności prawnej od zdarzenia przyszłego i niepewnego, jeżeli zatem strona dopełni warunku, wówczas decyzja administracyjna wywołuje skutki prawne od daty ziszczenia się warunku, chyba że co innego postanowiono w decyzji.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska przychylił się do stanowiska zaprezentowanego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] w zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2015 r., według którego nałożony na inwestora obowiązek, dotyczący sporządzenia analizy porealizacyjnej, nie uzależnia wykonania tej decyzji od dokonania wskazywanej w nim czynności i z tego względu nie jest warunkiem, o którym mowa w art. 162 § 1 pkt 2 kpa. W analizowanej sprawie nałożony obowiązek dotyczył etapu procesu inwestycyjnego po zrealizowaniu przedsięwzięcia.
Przyjmując stanowisko P. Z., należałoby uznać, że dopiero wypełnienie obowiązku analizy porealizacyjnej decydowałoby o skutkach prawnych kwestionowanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Wynikająca z powyższych wyjaśnień konstrukcja jest niewykonalna, bowiem jak wskazano wcześniej, analiza porealizacyjna skupia się przede wszystkim na porównaniu ustaleń określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z rzeczywistym oddziaływaniem po zrealizowaniu inwestycji.
Wobec powyższego organ stwierdził, że organ administracji publicznej byłby zobowiązany stwierdzić wygaśnięcie decyzji tylko wówczas jeżeli decyzja zostałaby wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona nie dopełniłaby tego warunku. Wobec braku zidentyfikowania w kwestionowanej decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] stycznia 2009r. znak: [...], o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie obsług, komunikacyjny terenów sąsiadujących z linią kolejową PKP oraz projektowaną trasą ekspresową [...] — budowa ul. [...], zastrzeżenia warunkującego powstanie lub ustanie skutków prawnych wynikających z tego rozstrzygnięcia, stwierdził, że decyzja z dnia [...] października 2015 r., znak: [...], o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia ww. rozstrzygnięcia była prawidłowa.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska podzielił również argumentację organu pierwszej instancji w kwestii złożonych przez P. Z. wniosków dowodowych. Wskazał, że przeprowadzenie oględzin terenu realizacji przedsięwzięcia nie jest okolicznością mającą znaczenie w sprawie dotyczącej wygaśnięcia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Odnosząc się z kolei do wniosku dowodowego P. Z. z dnia [...] lutego 2016 r. wraz z załączonymi dokumentami, stwierdził, że nie mają one związku z przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego. Niniejsza sprawa dotyczyła rozstrzygnięcia o prawnych możliwościach wygaszenia decyzji administracyjnej, wobec czego kwestie dotyczące rozstrzygnięcia o sposobie przeprowadzenia analizy porealizacyjnej oraz wykonania urządzeń odwodnieniowych pozostają poza zakresem przedmiotowym toczącego się przed tutejszym organem postępowania administracyjnego.
Całościowa analiza akt przedmiotowej sprawy oraz kontrola merytoryczna rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, pozwala stwierdzić, że nie zaistniały podstawy do zmiany wydanego rozstrzygnięcia.
Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia sprawy i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, skutkujące wadliwym ustaleniem stanu faktycznego poprzez przyjęcie, że Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zrealizował inwestycję zgodnie z warunkami uzgodnionymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W uzasadnieniu decyzji skarżący przywołał ustalony przez organ stan faktyczny, wskazując, że warunki określone decyzją środowiskową miały zostać zrealizowane:
• na etapie projektu budowlanego
• na etapie budowy
• na etapie eksploatacji.
Ponadto inwestor został zobligowany do wykonania analizy porealizacyjnej odnoszącej się do pomnika przyrody i klimatu akustycznego.
Inwestor z nałożonych warunków i obowiązków nie wywiązał się. Jednym z warunków, który został zignorowany był warunek określony w punkcie II w/w decyzji, obligujący inwestora do ochrony m.in. cennych wartości przyrodniczych. Nie ulega wątpliwości, że takim obiektem jest pomnik przyrody "[...]" zlokalizowany równolegle do wybudowanej drogi ale poza liniami rozgraniczającymi teren inwestycji.
Pomnik ten został ustanowiony na mocy Rozporządzenia Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie ustanowienia pomników przyrody położonych na terenie powiatu [...]. Przywołany akt prawa miejscowego zaczął obowiązywać zanim inwestor wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o wydanie decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej.
Na mocy przywołanego rozporządzenia wokół drzew pomnikowych została ustanowiona, co najmniej 15 metrowa strefa ochronna, w której obowiązuje szereg zakazów. W omawianym przypadku inwestor bez uzgodnienia z organem ustanawiającym daną formę ochrony dopuścił się następujących naruszeń prawa godzących w zakazy:
-wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu nasyp drogi na odcinku od km 1 + 100 do km H-200 zlokalizowany jest od chronionych drzew w odległości 6,5 metra,
- uszkadzania i zanieczyszczania gleby, dokonywania zmian stosunków wodnych (w odległości ok. 6 metrów od lipy drobnoIistnej nr ew. [...] inwestor, bez pozwolenia wodno prawnego, zbudował zbiornik infiltracyjny Z-3, który służy do wprowadzania nieoczyszczonych ścieków do ziemi, pochodzących z ul. [...] i [...], a więc zawierających w okresie zimowym sól drogową),
-niszczenia, uszkadzania, przekształcania obszaru oraz dokonywania zmian stosunków wodnych (na wlocie ul. [...] do ul. [...] zbudowano dodatkowy pas do skrętu w prawo, na skutek czego odległość od krawędzi jezdni do chronionych drzew zmniejszyła się do 12,5 metra, uszczelnienie strefy ochronnej masą asfaltową doprowadziło do zniszczenia obszaru biologicznie czynnego, wody opadowe nie trafiają do systemu korzeniowego drzew).
Inwestor wielokrotnie był upominany przez Biuro Ochrony Środowiska [...] w przedmiocie naruszania zakazów w strefie ochronnej pomnika przyrody. Pomimo tych upomnień budowa była kontynuowana wbrew obowiązującym zakazom. Skarżący przestawił analizę treści warunków wynikających z decyzji i sposób ich wykonania.
Jednym z najistotniejszych warunków, które miał spełnić inwestor to zaprojektowanie zabezpieczeń akustycznych.
Zgodnie z postanowieniem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...].04.2008 r. znak: [...] oraz warunkiem ULI decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zabezpieczenia te miały być sprecyzowane na etapie projektu budowlanego po uprzedniej wnikliwej analizie. Podstawą merytoryczną tego obowiązku były obliczenia wykonane na potrzeby raportu oddziaływania na środowisko (patrz: str.10, rozdział 5.11). Z przywołanego dokumentu wynikało, że w obszarze ponadnormatywnego hałasu znajdzie się cała moja posesja.
Pomimo tych oczywistych faktów, inwestor zbudował ekrany osłaniające tylko fragment posesji skarżącego. Aby to wyjaśnić skarżący poprosił GDDKiA o zajęcie stanowiska. W odpowiedzi skierowano go do projektu budowlanego nr tomu 02/01, gdzie nie znalazł niezbędnych informacji na podstawie których określono właściwości akustyczne oraz skuteczność tak przyjętych parametrów i lokalizacji ekranów. Nie wiadomo kto i jakimi kryteriami kierował się w doborze wysokości, długości i wypełnienia ekranów. Oznacza to, że ich budowa została zrealizowana na tzw. "oko" z pominięciem obliczeń zawartych w raporcie środowiskowym. Tym samym inwestor zignorował obowiązek wykonania na etanie projektu budowlanego "ponownej wnikliwej analizy akustycznej".
Zgodnie z art.174 ust.2 pkt.4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - emisje polegające na powodowaniu hałasu powstającego w związku z eksploatacją drogi, linii kolejowej, linii tramwajowej, lotniska oraz portu, nie mogą, z zastrzeżeniem ust. 3, spowodować przekroczenia standardów jakości środowiska poza terenem, do którego zarządzający tym obiektem ma tytuł prawny.
Na mocy przywołanej ustawy terenami podlegającymi ochronie akustycznej są tereny przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową (art.113 ust. I i 2 ustawy Poś), obecnie po nowelizacji ustawy Poś, tereny faktycznie zagospodarowane.
Pojęcie "tereny mieszkaniowe" jest pojęciem zdefiniowanym w Rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z załącznikiem nr 6 do rozporządzenia, ust.3 pkt 1 - do terenów mieszkaniowych zalicza się grunty, niewykorzystywane do produkcji rolniczej i leśnej, zajęte pod budynki mieszkalne, urządzenia funkcjonalnie związane z budynkami mieszkalnymi (podwórza, dojazdy, przejścia, przydomowe place gier i zabaw itp.), a także ogródki przydomowe.
Sprawa, która budzi największe kontrowersje to terminologia, którą posługuje się Pracownia Hałasu czyli podmiot odpowiedzialny za wykonaną analizę porealizacyjną. Pomimo, iż przywołane przepisy prawa są zrozumiałe i jednoznaczne, to autor opracowania pt., " Analiza porealizacyjna w zakresie klimatu akustycznego dla ul. [...] w [...]" (rozdział 3.1,str.10) operuje pojęciami, które nie są zdefiniowane w polskim obrocie prawnym, np. cyt.: "Jednocześnie należy podkreślić, że terenami chronionymi są obszary w najbliższym sąsiedztwie budynków podlegających ochronie przed hałasem, które faktycznie wykorzystywane są w celach bytowych przez ludzi".
Zdaniem skarżącego w ocenie Pracowni Hałasu ochronie prawnej podlegają budynki i najbliższe ich sąsiedztwo, a nie tereny przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową. Taka interpretacja stała się przyczynkiem do wypaczonej oceny wykonanych pomiarów, które certyfikowany podmiot odniósł tylko do budynku mieszkalnego i "terenu najbliższego".
Na podstawie analizy porealizacyjnej można jednoznacznie stwierdzić, że terenie posesji skarżącego (ogród), który nie został zabezpieczony ekranem akustycznym pozostaje w zasięgu ponadnormatywnego hałasu. Dowodem na to jest pomiar i obliczenia komputerowe odnoszące się do przebiegu izolinii 65dB dla pory dnia-stan istniejący (patrz: Mapa rozkładu poziomów hałasu w środowisku - stan istniejący - arkusz nr 3".)
Kolejna rzecz jaka budzi uzasadnione wątpliwości w stosunku do analizy opracowanej przez Pracownię Hałasu to odpowiedź z dnia 20.11.2015 r. na pismo Starostwa Powiatowego [...] z dnia [...].11.2015 r. znak: [...] w której padło stwierdzenie, że cyt.: "W ramach oceny oddziaływania skumulowanego wyznaczono na drodze obliczeniowej poziomy hałasu przy elewacji frontowej budynku mieszkalnego znajdującego się na przedmiotowej posesji, które wykazały nieznaczne przekroczenie wartości dopuszczalnej (0,9dB) dla pory dnia na wysokości 1 piętra Dowód: wniosek dowodowy z dnia 19.02.2016 r. - akta sprawy".
W cytacie tym mowa jest o budynku mieszkalnym zlokalizowanym na mojej posesji przy ul. [...] w [...], gdzie pomimo stwierdzenia ponadnormatywnego hałasu Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie zlecił żadnych działań naprawczych.
Na koniec skarżący odniósł się do pomiarów wykonanych na jego posesji w punkcie PDH4, gdzie stwierdzono całodobowe przekroczenie norm hałasu. Przywołany punkt pomiarowy był zlokalizowany w bezpośrednim sąsiedztwie nowo wybudowanego skrzyżowania drogi krajowej z ul. [...]. Pomimo oczywistych przekroczeń dopuszczalnych norm hałasu drogowego, nie stwierdzono potrzeby podjęcia działań naprawczych - zgodnie z obowiązkiem wynikającym z decyzji środowiskowej.
Zgodnie z przywołanym obowiązkiem, w przypadku stwierdzenia przekroczeń wartości dopuszczalnych poziomu hałasu należy zastosować odpowiednie dodatkowe środki ochronne, w tym ekrany akustyczne i specjalną stolarkę okienną.
Pomimo upływu terminów większość warunków nie została zrealizowana, a Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] nie wykazał żadnej inicjatywy aby je wyegzekwować, co dowodzi, że ochrona środowiska jest zabiegiem iluzorycznym, nie będącym w zainteresowaniu organu ochrony środowiska.
Inwestor był zobowiązany przedłożyć wyniki analizy porealizacyjnej w terminie do 23.06.2015 r. ale tego nie uczynił. Opracowanie dot. analizy stanu alei pomnikowej datowane jest na październik 2015 r. i między innymi z tej przyczyny wniosek skarżącego z dnia 15 lipca 2015 r. o wygaszenie decyzji "musiał być" rozpatrywany ponad 3 miesiące.
W tych okolicznościach skarżący stwierdził, że Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad O/[...] nie wywiązał się z warunków nałożonych decyzją Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] i zgodnie z art.162§1 pkt.2 i art.162§2 k.p.a oraz orzecznictwem sądowo-administracyjnym (wyrok II Sa/Sz 990/13) stanowi to przesłankę do wygaszenia wymienionej na wstępie uzasadnienia decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm., dalej p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia.
Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803).
Oceniając trafność a tym samym zgodność z prawem decyzji Ministra Środowiska Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Podstawą wniosku Skarżącego było żądanie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z [...] stycznia 2009 r o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie obsługi komunikacyjnej terenów sąsiadujących z linią kolejową PKP oraz projektowaną trasą ekspresową [...] — budowa ul. [...]. Jak wynika z wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego skarżący wniósł o wygaśnięcie tej decyzji z powodu niedopełnienia warunku wynikającego z pkt IV decyzji środowiskowej tj. niewykonania analizy porealizacyjnej w zakresie klimatu akustycznego na terenach zabudowy mieszkaniowej po upływie roku od dnia oddania przedmiotowej inwestycji.
Możliwość stwierdzenia wygaśnięcia decyzji jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji o jakiej mowa w art. 16 § 1 k.p.a. Przesłanką do wygaśnięcia decyzji są: jej bezprzedmiotowość i istnienie interesu społecznego lub interesu strony przemawiającego za takim rozstrzygnięciem, co wynika z literalnego brzmienia z art. 162 § 1 k.p.a. Drugą przesłanką do wygaśnięcia decyzji jest stwierdzenie, że decyzja została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku a strona tego warunku nie dopełniła (art. 162 § 1 pkt 2 K.p.a.).
W świetle wniosku ocenie podlegał zapis pkt IV sentencji decyzji środowiskowej w którym stwierdzono, że przedsięwzięcie wymaga analizy porealizacyjnej w zakresie oceny klimatu akustycznego na terenach zabudowy mieszkaniowej, którą należy wykonać po upływie 1 roku od dnia oddania inwestycji do eksploatacji oraz konieczność jej przedstawienia w terminie 18 miesięcy od dnia oddania do użytkowania. W przypadku gdy stwierdzone zostanie przekroczenie dopuszczalnych norm hałasu konieczne będzie zastosowanie dodatkowych środków ochronnych w tym ekranów akustycznych.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ dokonał niewadliwej wykładni przepisu art. 162 § 1 pkt 2 K.p.a. i treści decyzji środowiskowej i doszedł do prawidłowych wniosków, że warunek o jakim mowa w tym przepisie stanowi element dodatkowy decyzji związany z treścią jej rozstrzygnięcia w sposób wpływający na skutki prawne wywierane przez decyzję. Tego rodzaju warunek jest częścią decyzji i od jego spełnienia zależy byt tej decyzji.
Pojęcie warunku w prawie administracyjnym zostało zaczerpnięte z prawa cywilnego. Warunek czy to w prawie cywilnym czy administracyjnym jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym od którego zależy powstanie lub ustanie skutków czynności prawnej (art. 89 kodeksu cywilnego). Na gruncie prawa administracyjnego należy przyjąć, że pojęcie warunku można odnosić do elementu składowego decyzji administracyjnej stanowiącego jej składnik dodatkowy. Określone tym warunkiem zdarzenie przyszłe i niepewne stanowi część stanu faktycznego od którego, po jego ziszczeniu ukształtuje się treść decyzji. Warunek może być przy tym zawieszający i rozwiązujący. Warunkiem zawieszającym będzie taki dodatkowy składnik decyzji który od zdarzenia przyszłego i niepewnego uzależnia rozpoczęcie obowiązywania aktu. Warunek rozwiązujący to taki w przy którym ustanie skutków czynności prawnych zostało uzależnione od zdarzenia przyszłego i niepewnego.
Odnosząc te wywody do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że w świetle decyzji środowiskowej zapis pkt IV decyzji środowiskowej nie stanowi warunku o jakim mowa w art. 162 § 1 pkt 2 kpa. Stanowi wyłącznie dodatkowy obowiązek nałożony na podmiot uprawniony z decyzji środowiskowej, co zresztą wynika z samego tytułu tego punktu. Od wykonania analizy porealizacyjnej nie zależy byt decyzji a jedynie podjęcie dodatkowych działań mających na celu usunięcie ewentualnych negatywnych skutków przekroczenia norm hałasu, w tym zastosowania np. ekranów akustycznych i specjalnej stolarki okiennej.
Nawiasem mówiąc, jak wynika z pisma RDOŚ skierowanego do GDOŚ z dnia 17 maja 2016 r. inwestor wykonał analizę porealizacyjną, pomiarową analizę klimatu akustycznego w otoczeniu omawianej inwestycji z pomiarami rzeczywistego natężenia ruchu, prędkości pojazdu, obliczenia zasięgu oddziaływania akustycznego i oceną klimatu akustycznego.
Organy obu instancji w sposób prawidłowy uznały, że złożone przez skarżącego wnioski dowodowe /pismo z wynikami kontroli urządzeń wodnych, ocena analizy porealizacyjnej, decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej z [...] września 2010 r. znak [...] Wojewody [...], pismo Oddziału GDDKiA z [...] lutego 2016 r., w przedmiocie wykonania dodatkowych zabezpieczeń, żądanie przeprowadzenia oględzin terenu/ nie mogą służyć ustaleniu okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 162 § 1 pkt 2 K.p.a.
Zadaniem organu nie było ustalenie stopnia oddziaływania inwestycji na działkę skarżącego i wpływ inwestycji na walory krajobrazowe terenu ale ustalenie czy decyzja środowiskowa została wydana pod określonym warunkiem a jeżeli tak czy warunek ten został spełniony.
Prawidłowo zatem organ, uznając że zapis pkt IV decyzji środowiskowej nie stanowi warunku o jakim mowa w art. 162 § 1 pkt 2 K.p.a. uznał zgłoszone przez stronę skarżącą dowody za nieprzydatne przy rozstrzygnięciu.
Organ nie naruszył zatem art. 7 i 77 § 1 K.p.a. ponieważ zebrał niezbędny materiał dowodowy na podstawie którego ustalił stan faktyczny i dokonał jego oceny w świetle art. 162 § 1 pkt 2 kpa.
Wskazać należy, że w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący rozszerzył pierwotny wniosek wskazując, że decyzja zawierała nadto warunki określone w pkt II decyzji środowiskowej, której nie dopełnił inwestor.
Powoływanie tych argumentów na etapie postępowania sądowego nie może odnieść zamierzonego skutku. Przedmiotem oceny organu był określony wniosek skarżącego z którego wynikało żądanie wygaśnięcia decyzji z uwagi na nie spełnienie przez inwestora warunku określonego w pkt IV decyzji środowiskowej. Sąd ocenia przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej w określonym przez organ stanie faktycznym będącym przedmiotem ustaleń organów. Celem instytucji uregulowanej w art. 162 § 1 k.p.a. jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, a nie merytoryczne rozstrzyganie w sprawie, czy też rozstrzyganie w nowej sprawie, wychodząc poza granice zakreślone przepisem art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z 21 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1469/09, LEX nr 583169). Tryb o jakim mowa w art. 162 kpa nie pozwala na czynienie nowych ustaleń faktycznych w zakresie konieczności ochrony przed hałasem czy zabezpieczeń związanych z koniecznością ochrony środowiska Poza tym, jak wynika z uzasadnienia skargi skarżący w istocie kwestionuje ustalenia decyzji środowiskowej co do zakresu ochrony jego budynku mieszkalnego.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012, poz. 270) skarga została oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło