IV SA/Wa 1472/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. A. o przywrócenie terminu do złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi M. A. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Uchodźców z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. M. A. (dalej "skarżący"), wniósł w dniu 9 maja 2016 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2016 r. w przedmiocie zobowiązania do powrotu. Wyrokiem z dnia 10 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. A. w niniejszej sprawie. W dniu 30 listopada 2016 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) skarżący zwrócił się do sądu z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku wraz z prośbą o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. W uzasadnieniu wniosku podał, że jako cudzoziemiec nieznający języka polskiego oraz nieorientujący się w polskiej procedurze prawnej był przekonany, że stawiennictwo nieobowiązkowe oznacza, że sąd rozpatrzy sprawę podczas jego nieobecności, a następnie prześle na jego adres uzasadnienie wyroku bez konieczności składania osobnego wniosku o uzasadnienie wyroku. W postępowaniu administracyjnym urząd rozpatrywał sprawę bez obecności skarżącego i następnie przesyłał mu uzasadnienie decyzji, stąd przekonanie, że podobna procedura obowiązuje przez sądem. Oświadczył, że nie mógł zapoznać się z pouczeniem dołączonym do zawiadomienia o rozprawie, jako że nie zna języka polskiego w piśmie. W dniu 29 listopada 2016 r. skontaktował się z prawnikiem pracującym w organizacji pozarządowej udzielającej bezpłatnych porad prawnych cudzoziemcom, który wyjaśnił mu znaczenie pojęcia "stawiennictwo nieobowiązkowe" oraz poinformował o konieczności wystąpienia z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W tym samym dniu skarżący zadzwonił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, gdzie uzyskał informację o wyroku oddalającym jego skargę. Skarżący podniósł, że niezachowanie terminu nie było przez niego zawinione. Nie zna polskiego języka ani prawa, nie posiada wystarczających środków na skorzystanie z pomocy tłumacza lub profesjonalnego pełnomocnika. Dlatego zwrócił się o pomoc do organizacji pozarządowej i niezwłocznie po uzyskaniu tej pomocy w zrozumiałym dla siebie języku, złożył przedmiotowy wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej "p.p.s.a." jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu wydając postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia na posiedzeniu niejawnym. W piśmie tym należy m.in. uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W rozpatrywanej sprawie należy przyjąć, że został zachowany siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Według oświadczenia skarżącego podana przez niegoprzyczyna uchybienia terminu – brak wiedzy o konieczności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wydaniu orzeczenia – ustała w dniu 29 listopada 2016 r., kiedy to skarżący uzyskał pomoc prawną od prawnika pracującego w organizacji pozarządowej udzielającej bezpłatnych porad cudzoziemcom. Zatem złożenie wniosku o przywrócenie terminu wraz wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku w dniu 30 listopada 2016 r. nastąpiło z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. W tej sytuacji wniosek należy rozpoznać merytorycznie. Kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie ma ustalenie, czy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W tym miejscu należy podkreślić, że brak winy wiąże się z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Jedynie, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, można mówić o braku winy. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, jakiego można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (postanowienie NSA z dnia 18 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OZ 295/14, dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku powinien być zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku, tj. najpóźniej w dniu 17 listopada 2016 r. Skarżący, uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu podał, że nie zna języka polskiego, ani polskiego systemu prawa. Po zapoznaniu się z informacją, że jego obecność na rozprawie nie jest obowiązkowa, doszedł do wniosku, że sąd rozpatrzy sprawę bez jego obecności, a następnie przyśle wyrok z uzasadnieniem bez konieczności składania wniosku w tym przedmiocie. Odnosząc się do tych twierdzeń należy wskazać, że przesyłka zawierająca zawiadomienie o terminie rozprawy została prawidłowo dwukrotnie awizowana i uznana za skutecznie doręczoną w dniu 8 listopada 2016 r. w trybie art. 73 p.p.s.a. (karta nr. 63 akt sądowych). Skarżący, uzasadniając wniosek powołuje się na nieznajomość języka polskiego i polskiego sytemu prawa, lecz całokształt okoliczności niniejszej sprawy, tego nie potwierdza. Skarżący skorzystał ze swojego prawa do sądu, zaskarżając decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] maja 2016 r., formułując zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego, powołując stosowne przepisy prawne. W skardze tej zawarł również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Przy czym nie zwrócił się ani o ustanowienie przez sąd profesjonalnego pełnomocnika ani tłumacza, prawdopodobnie uznając, że w niniejszym postępowaniu jest w stanie poradzić sobie sam (bądź przy pomocy innych osób – chociażby pracowników organizacji pozarządowych, na co powołuje się we wniosku o przywrócenie terminu). Skarżący, zapewne stosując się do pouczenia zawartego w piśmie Sądu z dnia 9 sierpnia 2016 r. o obowiązku informowania Sądu o każdej zmianie adresu i skutkach zaniechania tej czynności, w piśmie z dnia 19 września 2016 r. poinformował o zmianie miejsca zamieszkania i adresu do korespondencji. Również wniosek o sporządzenie uzasadnienia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności są sformułowane w sposób świadczący o znajomości przepisów prawa. Należy podkreślić, że zwrócenie się przez skarżącego dopiero w dniu 29 listopada 2016 r. o pomoc prawną do organizacji pozarządowej jak również telefonicznie do Sądu w celu zapoznania się z wynikiem sprawy stanowią okoliczności wskazujące, że skarżący nie wykazał zainteresowania sprawą w stosownym terminie. Przy czym z treści wniosku nie wynika aby istniały niedające się przezwyciężyć przeszkody uniemożliwiające wcześniejsze zainteresowanie się przez skarżącego jego sprawą. Gdyby skarżący dochował należytej dbałości o swoje interesy i zwrócił się o stosowną pomoc prawną – z której skorzystał dopiero w dniu 29 listopada 2016 r. - znacznie wcześniej, uzyskałaby informacje pozwalające mu na terminowe złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Podsumowując, należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą tego rodzaju okoliczności, które uzasadniałyby przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.