IV SA/Wa 1476/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. D. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Wyrokiem z dnia 18 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. D. (dalej "skarżącego") na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego. Skarżący po doręczeniu mu odpisu wyroku z uzasadnieniem zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Oświadczył, że jest osobą schorowaną. Prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, jest właścicielem mieszkania o pow. 41,5 m2. Podał, że posiada zasoby pieniężne "na koszty pogrzebu". Skarżący jak i jego małżonka osiągają stałe dochody z tytułu świadczeń emerytalnych w łącznej wysokości 3.783 zł netto miesięcznie (4.086 zł brutto). Wśród comiesięcznych wydatków koniecznych skarżący wymienił: swoje koszty leczenia - około 700 zł, koszty leczenia żony - około 1000 zł, czynsz za lokal mieszkalny w wysokości 800 zł, wydatki na wyżywienie oraz środki czystości- 800 zł, zasiłki dla studiującego wnuka- 400 zł. Ponadto wskazał na "zadłużenie z tytułu opłat rocznych za wieczyste użytkowanie gruntu" – w wysokości 1462 zł. Zarządzeniem z dnia 28 stycznia 2015 r. r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku – w terminie 7 dni - poprzez: a) nadesłania wyciągów z posiadanych przez niego i jego żonę rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, ewentualnie do złożenia oświadczenia o nieposiadaniu rachunków bankowych, b) wskazania kwoty oszczędności pieniężnych, o których mowa w rybce nr 7.2.1 - "Posiadane zasoby pieniężne" - formularza PPF, c) nadesłania dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych dochodów, d) udokumentowania wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania (w tym czynszu i innych stałych opłat związanych z eksploatacją mieszkania), e) udokumentowania zadłużenia, o którym mowa w rubryce nr 11 formularza PPF (w wysokości 1462 zł), f) udokumentowania obowiązku alimentacyjnego wobec wnuka. Skarżący w odpowiedzi na powyższe wezwanie oświadczył w piśmie z dnia 9 lutego 2015 r., że wezwanie to związane jest z "nadmierną fatygą zbierania kserokopii ze względu na wiek (83 lata) i stan zdrowia". Referendarz sądowy zważył, co następuje: Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a", następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Użyte w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że jej dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy, korzystając z uprawnień, zakreślonych przez art. 255 p.p.s.a., może - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości - wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Jednakże na tym możliwości referendarza sądowego w zakresie badania stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych strony się kończą i bez współpracy ze strony osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, ustalenie czy rzeczywiście nie może ona ponieść kosztów związanych ze sprawą, nie jest możliwe. Zatem w zakresie ustalenia, czy w danej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy osoba wnioskująca winna współpracować z sądem administracyjnym, jeżeli nie poprzez wskazanie wszelkich okoliczności istotnych dla oceny jej stanu majątkowego, to przynajmniej realizując wszelkie wezwania sądu o uzupełnienie brakujących danych i dokumentów. W wypadku braku pełnej współpracy wnioskodawcy, skutki niewykazania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o prawie pomocy będą obciążać właśnie jego. Jak podkreśla się w orzecznictwie, strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd o zasadności przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co przez stronę zostanie wykazane (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 30 lipca 2009 roku, sygn. akt I FZ 171/09, Lex Omega nr 552205). Wskazuje się też, że skoro strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej przez Sąd dokumentacji, do dostarczenia której została zobowiązana na podstawie art. 255 p.p.s.a., powinna liczyć się z tym, że Sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym uzasadniające przyznanie prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2012 roku, sygn. akt II FZ 170/12, Lex Omega nr 1137689). Niedopełnienie, nawet w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 28 marca 2012 roku, sygn. akt I OZ 189/12, Lex Omega nr 1145153 oraz z dnia 16 marca 2012 roku, sygn. akt I OZ 156/12, Lex Omega nr 1136748). W świetle powyższych uwag, należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki uprawniające do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ocena taka była konsekwencją działania skarżącego, który nie dopełnił w sposób należyty ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej. We wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPF skarżący wskazał m. in., że posiada oszczędności "na koszty pogrzebu", lecz nie wskazał ich wysokości. Wraz z żoną uzyskują dochody z tytułu świadczeń emerytalnych w łącznej wysokości 4086 zł brutto (3783 zł netto) Wśród wydatków wymienił m. in. czynsz, opłaty na lekarstwa i leczenie (łącznie z żoną, według oświadczenia, przeznaczają na ten cel ok. 1700 zł miesięcznie), zasiłek dla studiującego wnuka oraz zadłużenie z tytułu opłat rocznych za użytkowanie wieczyste gruntu. W tej sytuacji uzasadnione było wezwanie do udokumentowania podnoszonych przez niego wydatków, udokumentowania obowiązku alimentacyjnego wobec wnuka, także do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych (bądź oświadczenia o nieposiadaniu rachunków bankowych). Skarżący, będąc na podstawie art. 255 p.p.s.a., wezwany do przedstawienia dodatkowych informacji oraz przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów nie wykonał tego wezwania. Należy jeszcze raz podkreślić, że to na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy wyłącznie ocenia złożone przez stronę oświadczenia i dokumenty. Jeżeli skarżący, pomimo wezwania, nie przedstawia oświadczeń czy dokumentów, to należy uznać, że nie wyjaśnił on w sposób rzetelny swojej sytuacji majątkowej i nie ma podstaw do uznania, że spełnione zostały w niniejszej sprawie przesłanki do otrzymania prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe okoliczności, orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.