IV SA/Wa 148/15
WyrokWSA w Warszawie2015-07-23
Skład orzekający: Piotr Korzeniowski, Anna Szymańska, Anita Wielopolska-Fonfara
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o czasowym odebraniu zwierząt, wydana na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, może być uznana za prawidłową, jeśli zwierzęta zostały już faktycznie odebrane przed wydaniem decyzji, a postępowanie dowodowe opierało się na materiałach z postępowania karnego oraz dokumentacji organów inspekcyjnych?Ratio decidendi
Decyzja o czasowym odebraniu zwierząt wydana na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt jest prawidłowa, nawet jeśli zwierzęta zostały faktycznie odebrane przed wydaniem decyzji, pod warunkiem spełnienia przesłanek zagrożenia życia lub zdrowia zwierząt. Sąd uznał, że materiał dowodowy, w tym dokumentacja z postępowania karnego i inspekcji weterynaryjnej, był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, a postępowanie nie naruszyło zasady czynnego udziału strony.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji o czasowym odebraniu 72 kotów M. M. (właścicielce posługującej się nazwiskiem K.) z powodu rażących zaniedbań higienicznych i zagrożenia dla życia i zdrowia zwierząt. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, brak przesłuchania strony i biegłego, a także skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Szymańska, sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara, Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2015 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odebrania czasowego zwierząt oddala skargę
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: SKO w [...], Kolegium, organ II instancji) z dnia [...] listopada 2014 r., znak: [...] wydana na podstawie art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. 2013, poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 17 pkt 1 k.p.a., art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r.) oraz art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn.: Dz. U. 2001 Nr 79, poz. 856 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M. M. (dalej: strona, skarżąca) reprezentowaną przez adw. M. G. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] (dalej: organ I instancji) nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. orzekającej w pkt 1 o odebraniu czasowym zwierząt – koty w ilości 72 szt. M. K., utrzymywane na posesji położonej w miejscowości J., przy ul. [...] gm. S., w pkt 2 o przekazaniu zwierząt organizacji pożytku publicznego Straży dla Zwierząt w Polsce, w pkt 3 o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
W decyzji z dnia [...] listopada 2014 r. SKO w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie orzekło: 1) na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jedn.: Dz. U. 2003, Nr 106, poz. 1002) orzekło o odebraniu M. M. kotów w ilości 72 sztuk, przebywających na posesji w miejscowości J. przy ul. [...] gm. S..
Stan sprawy przedstawiał się następująco.
W dniu 29 października 2013 r. do Burmistrza Miasta i Gminy S. skierowane zostało zawiadomienie Komendanta Komisariatu Policji w S. u podkom. G. N. o podjętych przez policjantów czynnościach służbowych, w związku z otrzymaniem informacji o podejrzeniu znęcania się nad kotami. Z zawiadomienia policji wynika, że na ternie nieruchomości położonej w J., przy ulicy [...] znajdowały się 72 żywe koty oraz 67 kocich zwłok umieszczonych w zamrażarce. Obecny podczas czynności Inspektor Weterynaryjny ds. ochrony zwierząt lek. wet. S. C. stwierdził, że z uwagi na panujące warunki tj. rażące zaniedbanie czystości pomieszczeń, ilość zwierząt chorych, którym należy udzielić niezbędnej pomocy lekarskiej oraz praktyczny brak możliwości leczenia w panujących warunkach, wniósł o zabranie zwierząt z miejsca ich pobytu. Do zawiadomienia dołączony został protokół z kontroli sporządzony przez Inspektora Weterynaryjnego ds. ochrony zwierząt lek. wet. S. C., w którym opisane zostały warunki bytowe w jakich przebywały koty oraz stan zdrowotny zwierząt. W protokóle znalazła się także informacja o zabezpieczeniu 67 zwłok kotów w różnym wieku, celem poznania przyczyny śmierci.
W dniu [...] listopada 2013 r. do Burmistrza Miasta i Gminy S. wpłynęła informacja [...] Lekarza Weterynarii w [...] - lek. wet. J. L. o przeprowadzeniu w dniu 28-29 października 2013 r. czynności zmierzających do określenia stanu utrzymania oraz stanu zdrowia kotów, przebywających w J. przy ulicy [...], których właścicielką jest M. K.. Z przekazanej informacji wynikało, że spośród przebywających w budynku 72 kotów, tylko 17 nie przejawiało objawów chorobowych, u pozostałych stwierdzono katar koci w różnym stadium rozwoju choroby, w jednym przypadku silne wychudzenie, odwodnienie, większość kotów wykazywało stan zapalny ucha zewnętrznego, 2 koty miały stan zapalny spojówek.
Z uwagi na panujące warunki tj. rażące zaniedbanie higieny pomieszczeń, dużą ilość zwierząt wymagających udzielenia pomocy lekarskiej oraz praktyczny brak możliwości leczenia zwierząt w panujących warunkach, Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] wniósł zgodnie z art. 6 pkt 2 ppkt 10 oraz art. 7 pkt 1 ppkt 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt o podjęcie działań związanych z czasowym odebraniem zwierząt. W piśmie Inspekcji Weterynaryjnej znalazła się informacja, że żywe zwierzęta znajdują się obecnie pod opieką Straży dla Zwierząt w [...] przy ul. [...].
W dniu 4 listopada 2013 r. uzyskano informację od Komendanta Straży Miejskiej w S., o ustaleniu w Komisariacie Policji w S., że ujawniona w miejscowości J., przy ulicy [...], hodowla była własnością M. K..
W dniu 6 listopada 2013 r. skierowano do Straży dla Zwierząt w Polsce, ul. [...], [...], pod której opieką znajdowały się zwierzęta odebrane M. K., pismo o udzielenie informacji dotyczących kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia odebranych zwierząt - 72 kotów.
W dniu 14 listopada 2013 r. do Urzędu Miasta i Gminy w S. wpłynęło pełnomocnictwo udzielone przez M. K.- adwokatowi M. G. w postępowaniu administracyjnym, dotyczącym czasowego odebrania zwierząt.
Komenda Główna Straży dla Zwierząt w Polsce, w dniu 18 listopada 2013 r. skierowała do Burmistrza Miasta i Gminy S., wniosek o odebranie w trybie natychmiastowym zwierząt tj. 71 kotów, będących własnością M. K. W uzasadnieniu wniosku organizacja opisała warunki w jakich przebywały zwierzęta oraz ich stan zdrowotny. Ponadto organizacja podała, że w dniu 29 października 2013 r. wszystkie koty zostały przewiezione do siedziby Straży dla Zwierząt, gdzie poddane zostały szczegółowym badaniom, a także poddawane są leczeniu. We wniosku znalazła się również informacja, że jeden z 72 odebranych kotów padł z powodu silnego kociego kataru.
W dniu 21 listopada 2013 r., do Urzędu wpłynęło pismo Straży dla Zwierząt, w którym organizacja wskazała koszty leczenia zwierząt odebranych M. K., poniesione w dniach 28 października -10 listopada 2013 r.
W dniu 26 listopada 2013 r. M. K. zapoznała się osobiście z dokumentacją zgromadzoną w prowadzonym przez Burmistrza Miasta i Gminy S. postępowaniu administracyjnym, wyjaśniając jednocześnie wątpliwość poddaną w piśmie, urzędu dotyczącą nazwiska jakim się posługuje.
W dniu 2 grudnia 2013 r. Komenda Główna Straży dla Zwierząt w Polsce w piśmie L.dz. [...] z dnia 26 listopada 2013 r. przysłała kserokopię poświadczoną za zgodność z oryginałem pełnomocnictwa udzielonego M. J. do reprezentowania stowarzyszenia Straż dla Zwierząt w Polsce przed wszystkimi władzami, urzędami, instytucjami, podmiotami gospodarczymi i bankami, a także przed sądami.
W dniu 3 grudnia 2013 r. pełnomocnik strony – M. G. wystąpił z pismem, uzupełnionym w dniu 12 grudnia 2013 r., w którym wniósł m.in. o wezwanie Straży dla Zwierząt do złożenia wszelkich dokumentów dotyczących przejętych zwierząt, aktualnej inwentaryzacji zwierząt, szczegółowego opisu warunków w jakich znajdują się koty, a także przeprowadzenia dowodu z opinii lekarza medycyny weterynaryjnej - klinicysty.
Pełnomocnik strony wniósł również o podjęcie działań mających na celu weryfikację kosztów związanych z wydatkami weterynaryjnymi na koty będące własnością strony.
W dniu 10 lutego 2014 r. Komendant Komisariatu Policji w S. przesłał kopie materiałów z prowadzonego pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w L. postępowania przygotowawczego, w postaci protokołu oględzin miejsca, protokołu z kontroli Inspektora Weterynaryjnego ds. Ochrony Zwierząt lek. wet. S. C. oraz dokumentację fotograficzną na płycie CD. Załączony protokół oględzin zawiera szczegółowe opisy: pomieszczeń, w których znajdowały się zwierzęta, nieżywych zwierząt - kotów znalezionych w zamrażarce w budynku na posesji J., ul. [...]. W protokole opisano każdy wyjęty z zamrażarki worek zawierający zamrożone dorosłe koty bądź kocięta. Protokół zawiera także opisy zwierząt żyjących, które znajdowały się w pomieszczeniach budynku. Każdy z kotów został opisany pod względem płci, stanu zdrowotnego i umaszczenia. Dodatkowo każdy kot został sfotografowany. Pełna dokumentacja fotograficzna, zawierająca zdjęcie każdego z kotów oraz stan pomieszczeń i panujących w nich warunków, znalazły się na załączonej do dokumentacji płycie CD.
W dniu 21 lutego 2014 r. Komenda Główna Straży dla Zwierząt w Polsce przesłała dokumentację dotyczącą kotów przekazanych Stowarzyszeniu. Zgodnie z udzielonym wyjaśnieniem w sprawie, 22 koty znajdują się w dalszym ciągu w siedzibie Straży dla Zwierząt, 38 kotów przebywało w domach tymczasowych, ponieważ wymagały indywidualnego leczenia, a przebywanie ciężko chorych kotów w stadzie nie rokowało na ich wyzdrowienie. Natomiast 12 kotów na skutek różnych chorób padło. Do wyjaśnienia załączone zostały karty informacyjne leczenia kotów, wykaz poniesionych kosztów leczenia oraz karty badań lekarsko - weterynaryjnych.
Rozpoznając przedmiotową sprawę organ I instancji wskazał, że do wszczęcia postępowania administracyjnego prowadzonego przez Burmistrza Miasta i Gminy S. wystarczającą przesłanką było uzyskanie informacji przekazanej zgodnie z art. 7 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt przez Komendanta Komisariatu Policji w S., [...] Lekarza Weterynarii w [...] oraz Straży dla Zwierząt w Polsce. W ocenie wymienionych instytucji i Stowarzyszenia, których funkcjonariusze i przedstawiciele byli obecni na posesji przy ulicy [...] w J. w dniu 28 października 2013 r., warunki w jakich przetrzymywane były zwierzęta, ich stan zdrowotny nosiły znamiona znęcania się nad zwierzętami. Zdaniem organu I instancji, z przekazanych informacji jednoznacznie wynikało, że zwierzęta przetrzymywane były w warunkach rażącego zaniedbania higieny pomieszczeń, duża ilość zwierząt wymagała udzielenia pomocy lekarskiej, której nie można było podjąć w panujących warunkach.
Biorąc pod uwagę całość zgromadzonego materiału dowodowego, organ I instancji stwierdził, że odebranie 72 kotów w dniu 28 października 2013 r. M. K., w trybie artykułu 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt było zasadne i nastąpiło jako nie cierpiące zwłoki, przy spełnieniu przesłanek wynikających z art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt. Informacje dotyczące konieczności zabrania zwierząt od dotychczasowej ich właścicielki M. K., skierowane zostały do Burmistrza Miasta i Gminy S., zarówno od Komendanta Policji w S., [...] Lekarza Weterynarii w [...] oraz Straży dla Zwierząt w Polsce.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła M. M. reprezentowana przez adw. M. G.. Pełnomocnik strony skarżącej zarzuca:
1. Skierowanie decyzji administracyjnej do osoby określonej jako "M. K.", podczas gdy osoba której w dniu 28/29 października 2013 r. z nieruchomości przy ul. [...] w J. odebrano 72 żywe koty oraz 67 kocich trucheł znajdujących się w zamrażarce spożywczej nazywa się - w rozumieniu prawa – M. M., przez co nastąpiło naruszenie art. 107 § 1 k.p.a., gdyż strona nie została prawidłowo oznaczona, a nadto w konsekwencji zachodzi niemożność wykonania podjętej decyzji, w sytuacji, gdy określone w decyzji ograniczenie prawa własności wskazuje osobę posiadającą nazwisko inne niż w tejże decyzji oznaczone.
2. Naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu niezbędnych decyzji dowodowych koniecznych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym niewyjaśnienie czy przekazane organowi administracji publicznej informacje o stanie zwierząt zabranych z posesji w J. świadczą o tym, że M. M. rzeczywiście dopuściła się działań i zaniechań skutkujących określony, nieodpowiedni stan fizyczny niektórych egzemplarzy kotów i czy stan ten jest następstwem obiektywnych okoliczności - w tym przypadłości chorobowych, które nie mogą obciążać M. M. w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, dających podstawę do czasowego odebrania zwierząt.
3. Naruszenie art. 107 §1 k.p.a. przez pominięcie w komparycji orzeczenia - w pkt. 1 - wskazania indywidualnego poszczególnych zwierząt, które postanowiono czasowo stronie odebrać, a także odstąpienie od jakiegokolwiek zindywidualizowanego opisu tychże zwierząt, dającego możliwość zidentyfikowania poszczególnych kotów, przez co nie jest możliwe odniesienie treści rozstrzygnięcia do jego przedmiotu, a tym samym decyzja jest niewykonalna, gdyż nie da się z powodu takiego jej ukształtowania stwierdzić, które koty, w jakim miejscu się znajdujące lub pozostające w czyjej dyspozycji podlegają czasowemu odebraniu i gdy nie można przyjąć, że treść uzasadnienia decyzji wadę tę niweluje.
4. Naruszenie art. 77 k.p.a. przez całkowite zaniechanie samodzielnego i niezależnego przeprowadzenia postępowania dowodowego wyrażające się w odstąpieniu od przesłuchania M. M. w charakterze strony, przesłuchania w charakterze świadków osób z tzw. Straży dla Zwierząt w Polsce przekazujących własne informacje o stanie kotów i prezentujących dowolne wnioski o przyczynie takiego stanu zwierząt oraz wyrażające się w oddaleniu wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lekarza weterynarii-klinicysty, przy równoczesnym oparciu rozstrzygnięcia na nieobiektywnym i niezweryfikowanym materiale dowodowym, a także na materiale dowodowym recypowanym bez jakiejkolwiek oceny, bezkrytycznie z materiałów dochodźczych zebranych w postępowaniu przygotowawczym, w sytuacji, gdy nie zostały one zweryfikowane w toku postępowania przygotowawczego, które dotąd nie zostało zakończone.
5. Naruszenie art. 89 § 1 i § 2 k.p.a. przez odstąpienie od przeprowadzenia na wniosek strony rozprawy administracyjnej, aczkolwiek było to niezbędne w celu przyspieszenia i uproszczenia postępowania, jak też w celu wysłuchania i zweryfikowania w ramach kontradyktoryjności rozprawy stanowisk i informacji prezentowanych przez biorącą udział w postępowaniu tzw. Straż dla Zwierząt w Polsce, w sytuacji gdy informacje te oparte jedynie na domniemaniach i dowolnych ocenach obciążały M. M., a strona ta nie miała możliwości odniesienia się do tychże informacji przez zaprezentowanie własnych ocen i w sytuacji, gdy umożliwienie stronie wglądu w akta oraz oceny zebranych danych nie było wystarczające dla dokonania realnych, rzeczywistych i niezależnych ustaleń faktycznych, co stanowiło też naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu oraz gdy niesamodzielnie zebrany przez organ administracji publicznej materiał dowodowy nie dawał podstaw do przyjęcia jakichkolwiek domniemań faktycznych forsowanych przez osoby z tzw. Straży dla Zwierząt w Polsce.
6. Błędne ustalenia faktyczne dokonane z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej i zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej przez dowolne przyjęcie, iż zachodzą podstawy do ustalenia, że M. M. dopuściła się działań i zaniechań polegających na celowym zadawaniu lub świadomym dopuszczaniu do bólu i cierpień zwierząt przez utrzymywanie ich w niewłaściwych warunkach bytowania, w stanie rażącego zaniedbania i niechlujstwa, jak też w pomieszczeniach lub klatkach uniemożliwiających zwierzętom zachowanie pozycji naturalnej oraz przez dowolne przyjęcie w oparciu o niezweryfikowane przez jakiekolwiek środki dowodowe informacji składanych przez osoby z tzw. Straży dla Zwierząt w Polsce, że zwierzęta znajdowały się w pomieszczeniach, w których M. M. nie zapewniła higieny, oraz dowolne ustalenie, że jej działania i zaniechania pozostają w związku przyczynowym z potrzebą udzielania im pomocy lekarskiej, jak też przez dowolne ustalenie, że stany chorobowe niektórych zwierząt są następstwem zaniedbań ze strony M. M. oraz całkowicie bezpodstawne przyjęcie, że zwierzęta te z powodu działań lub zaniechań M. M. wymagały pomocy-lekarskiej oraz przez bezpodstawne ustalenie, że pomoc ta faktycznie była potrzebna i rzeczywiście była udzielana, a nie tylko fikcyjnie odnotowywana bez możliwości potwierdzenia zabiegów w sposób zobiektywizowany.
7. Naruszenia art. 7 k.p.a. przez pominięcie w rozstrzygnięciu słusznego interesu M. M. i odstąpienie od reguły obowiązkowej zgodności treści rozstrzygnięcia z dokonanymi ustaleniami faktycznym.
W toku postępowania stanowisko w sprawie zajęła M. M. i wyjaśniła m. in., że interwencja, podczas której Straż dla Zwierząt w Polsce w dniu 29 października 2013 r. zabrała z wynajmowanego przeze skarżącą domu koty była spektakularnym działaniem tej organizacji, obliczonym na wywołanie jak największego "szumu medialnego" i nie miała nic wspólnego z chęcią polepszenia bytu i losu kotów.
Po rozpatrzeniu odwołania, w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] listopada 2014 r., znak: [...], SKO w [...] wskazało, że w tak ustalonym stanie faktycznym organ I instancji winien był wszcząć postępowanie na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt i wydać decyzję, wskazując ten właśnie przepis jako podstawę prawną rozstrzygnięcia. Tymczasem w powyższej sprawie postępowanie w przedmiocie odebrania M. M. zwierząt zostało wszczęte na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt - co wynika z zawiadomienia z dnia 5 listopada 2013 r. W toku prowadzonego postępowania organ I instancji powoływał się ogólnie na treść art. 7 wskazanej powyżej ustawy, zaś kończąc postępowanie i wydając rozstrzygnięcie jako podstawę prawną powołał art. 7 ust. 1 oraz art. 7 ust. 3 tej ustawy.
Rozpoznając powyższą sprawę organ odwoławczy uznał, że materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania jest wystarczający i tym samym, pozwala na podjęcie rozstrzygnięcia w granicach określonych w art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt.
Zdaniem SKO w [...], ustalone w toku postępowania okoliczności w sposób bezsporny świadczą o pozostawaniu zwierząt w środowisku, które, z uwagi na brak zachowania przez skarżącą odpowiednich warunków higienicznych, stwarza realne zagrożenie dla zdrowia i życia zwierząt. Koty przebywały w pomieszczeniach, w których nie tylko nie zostały zachowane podstawowe zasady utrzymania porządku i czystości, ale doszło do rażących zaniedbań w zakresie higieny, stanowiących realne zagrożenie dla zdrowia i życia, nie tylko dla zwierząt, ale również i ludzi.
Dla oceny tego faktu wystarczająca jest podstawowa wiedza z zakresu biologii i higieny, a w szczególności dotycząca zagrożenia epidemiologicznego związanego z zaleganiem odchodów zwierzęcych w pomieszczeniu mieszkalnym, jak również pozostawieniu resztek jedzenia na podłodze. Zwierzęta przebywające w takich warunkach narażone są na wiele chorób, które mogą mieć wpływ nie tylko na ich zdrowie, ale również stanowić zagrożenie dla ich życia. Ocena materiału dowodowego jednoznacznie wskazuje zdaniem Kolegium, że zagrożenie życia lub zdrowia zwierząt przebywających pod opieką skarżącej nie jest hipotetyczne, ale realne, a zatem, spełnione zostały przesłanki uzasadniające wydanie decyzji na podstawie art. 7 ust. 3 cyt. ustawy.
W ocenie SKO w [...], w zakresie dowodowym ustalone okoliczności potwierdzają: 1) pismo z dnia 29 października 2014 r. Komendanta Komisariatu Policji w S. oraz protokół z kontroli [...] Inspektora Weterynarii, 2) pismo z dnia 29 października 2014 r. [...] Inspektora Weterynarii oraz 3) materiały przekazane przez Komendanta Komisariatu Policji w S. - pismo z dnia 8 lutego 2014 r.
Według organu odwoławczego, postępowanie dowodowe wyczerpuje dyspozycję art. 77 § 1 k.p.a., który nakłada na ten organ obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, zaś wskazane powyżej dowody w sposób bezsporny świadczą o tym, że dalsze przebywanie kotów w budynku zagrażało zdrowiu i życiu zwierząt, a zatem zasadnie doszło do ich odebrania skarżącej.
Zdaniem Kolegium, w powyższej sprawie organ I instancji prowadząc postępowanie, co prawda, wadliwie powołuje art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tj. z 2003 r., Dz. U. Nr 106, poz. 1002 ze zm.) jako podstawę do wszczęcia postępowania oraz, w jego toku ogólnie przywołuje art. 7 powołanej powyżej ustawy, to, okoliczność ta nie ma wpływu na zakres postępowania dowodowego, bowiem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i nie wymaga uzupełnienia. Konsekwencją nieprawidłowego powołania przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jedn.: z 2003 r., Dz. U. Nr 106, poz. 1002 ze zm.) jest wadliwość decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., polegająca na jednoczesnym przywołaniu w podstawie prawnej art. 7 ust. 1 oraz art. 7 ust. 3 powołanej ustawy, zamiast wskazania jako podstawy prawnej wyłącznie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jedn.: Dz. U. 2003 Nr 106, poz. 1002 ze zm.).
W ocenie Kolegium, decyzja o czasowym odebraniu zwierząt nie musi zawierać rozstrzygnięcia ustalającego wysokość kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierząt. Organ odwoławczy wskazał, że stanowisko to jest akceptowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Kwestia ustalenia kosztów, o których mowa w art. 7 ust. 4 powołanej ustawy winna być rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu.
Odnosząc się do zarzutów strony skarżącej organ II instancji nie dopatrzył się argumentów przemawiających za uchyleniem zaskarżonej decyzji. Według Kolegium, koty (72 szt.) przebywały w domu wolnostojącym w J., ul. [...] w warunkach, które pod względem sanitarnym, stanowiły zagrożenie dla zdrowia i życia zwierząt.
Okoliczności te potwierdzają załączone do akt sprawy pisma Komendanta Komisariatu Policji w S. oraz [...] Inspektora Weterynarii. Organ odwoławczy dokonując oceny materiału dowodowego uznał, że jest on wystarczający dla stwierdzenia zaistnienia okoliczności uzasadniających konieczność odebrania zwierząt na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt. Zatem brak jest uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku i przesłuchania członków Straży dla Zwierząt, jak również M. M., oraz uwzględnienia zarzutu strony skarżącej, co do naruszenia art. 77 k.p.a. i art. 89 k.p.a. Kolegium nie podzieliło zarzutu co do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Organ odwoławczy nie uznał także zarzutu strony skarżącej co do skierowania decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie.
W skardze strona skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez brak uchylenia decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w sytuacji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania to jest art. 7 k.p.a., art. 10 k.p.a. w zw. z art. 77 i 89 k.p.a. w zw. z art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 i 4 ustawy o ochronie zwierząt, a co za tym idzie nie zostały wyjaśnione okoliczności istotne dla sprawy, a mające wpływ na jej rozstrzygnięcie. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez SKO w [...] oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ I instancji pominął wniosek o przesłuchanie w charakterze strony M. M., przeprowadzenie rozprawy admiracyjnej, a także wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego lekarza weterynarii. Zdaniem skarżącej, Kolegium, mimo zarzutu sformułowanego w odwołaniu, nie tylko nie ustosunkowało się do ponoszonego zarzutu, to wyraziło pełną aprobatę dla postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ I instancji, nie czyniąc żadnych własnych ustaleń w tym zakresie. Według strony skarżącej, tak przeprowadzone postępowanie narusza przede wszystkim przepisy art. 7 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. Organ zaniechał wysłuchania strony postępowania, opierając się jedynie na zeznaniach świadków w postaci bliżej niewskazanych w decyzji osób z tzw. Straży Zwierząt w Polsce. Przy czym zarzut niewysłuchania strony dotyczy uniemożliwienia stronie faktycznego wypowiedzenia się bezpośrednio przed organem na temat zarzucanych jej okoliczności i wyjaśnienia sprawy. Nie jest to tożsame z tym, że strona miała możliwość zapoznania się z aktami postępowania. Według skarżącej, postępowanie dowodowe oparte zostało przede wszystkim na informacjach składanych przez tzw. Straż Ochrony Zwierząt w Polsce, które z racji charakteru tej organizacji nie mają cech pism urzędowych, a co za tym idzie nie mają też przywileju dowodowego związanego z pismami urzędowymi. Z punktu widzenia postępowania dowodowego podlegają, zatem takim samym regułom, jak wypowiedzi strony.
Ponadto w ocenie strony skarżącej, organy obu instancji posłużyły się do ustalenia stanu faktycznego szeregiem dokumentów przekazanych im z postępowania przygotowawczego w sprawie karnej. Nie czyniły organy, zatem, wbrew ustawowemu obowiązkowi, własnych ustaleń, a oparły się jedynie na materiałach zebranych w innym, nie administracyjnym postępowaniu.
Nie została przeprowadzona w postępowaniu administracyjnym wnioskowana opinia biegłego lekarza weterynarii, a co za tym idzie wiosek, że stany chorobowe niektórych zwierząt są następstwem zaniedbań ze strony M. M., że zwierzęta wymagały pomocy lekarskiej z powodu jej działań lub zaniechań oraz, że pomoc ta faktycznie była udzielana jest przedwczesny i nie znajduje oparcia w materiale dowodowym.
Według strony skarżącej, organ I instancji, a za nim organ odwoławczy naruszyły zasadę prawdy obiektywnej i zasadę pogłębionego zaufania obywateli do władzy publicznej i w sposób dowolny przyjęły, że strona dopuściła się zarzucanych jej działań w postaci świadomego zadawania zwierzętom bólu i cierpienia, uzasadniających sankcję opisaną w art. 7 ust. 3 i 4 ustawy o ochronie zwierząt. Strona skarżąca podnosi również, że konstrukcja decyzji wydanych zarówno przez I i II instancję, na mocy, której odebrane zostały należące do skarżącej koty jest wadliwa i w zasadzie nie pozwala na weryfikację w toku instancyjnym.
Decyzja odnosi się do 72 kotów, jako całości. Tymczasem zdaniem skarżącej, decyzja powinna wymieniać każdego kota, w taki sposób, w jaki został opisany w czasie interwencji, a także ze wskazaniem jego numeru "chip".
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego.
Należy nadto zauważyć, że w myśl art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja SKO w [...] z dnia [...] listopada 2014 r., znak [...].
Odnosząc się do zarzutów przedstawionych przez stronę skarżącą w skardze należy stwierdzić, że zagadnienie dotyczące czasowego odebrania zwierząt reguluje ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jedn.: Dz. U. 2013, poz. 856). Ustawa ta zobowiązuje organy administracji publicznej do podejmowania działań na rzecz ochrony zwierząt i współdziałania w tym zakresie z odpowiednimi instytucjami i organizacjami krajowymi i międzynarodowymi. Inspekcja Weterynaryjna sprawuje nadzór nad przestrzeganiem przepisów o ochronie zwierząt. Celem ustawy o ochronie zwierząt jest zagwarantowanie wprowadzenia pewnych minimalnych standardów postępowania z objętymi jej przepisami kategoriami zwierząt. Aby zapewnić realizację tego celu ustawodawca wprowadza zespół nakazów i zakazów w zakresie postępowania ze zwierzętami. Część obowiązków dotyczy wszystkich zwierząt objętych działaniem ustawy o ochronie zwierząt, niektóre zaś adresowane są do ich poszczególnych kategorii.
W art. 7 zostały uregulowane 2 tryby postępowania w przedmiocie czasowego odebrania zwierząt. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ww. ustawy, zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane: 1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub 2) gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub 3) ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych. Zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd według którego, "W trybie art. 7 ust. 3 ustawy z 1997 r. o ochronie zwierząt decyzja o odebraniu zwierzęcia, odmiennie niż w przypadku z art. 7 ust. 1 tejże ustawy, jest wydawana kiedy dane zwierzę już zostało faktycznie odebrane. Natomiast jeżeli w dacie wydawania decyzji zwierzę nie przebywa już u swojego dotychczasowego właściciela, to organ prowadząc postępowanie i wydając decyzję w trybie art. 7 ust. 3 ustawy z 1997 r. o ochronie zwierząt orzeka o czasowym odebraniu zwierzęcia, jeżeli łącznie spełnione są przesłanki określone w tym przepisie. Oznacza to, że postępowanie organu w tej sprawie nie może się ograniczać tylko do akceptacji czynności faktycznych podmiotu, który jest upoważniony do fizycznego wcześniejszego odebrania zwierzęcia" (zob. wyrok NSA w Warszawie z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 2417/12, LEX nr 1354936).
Wydanie decyzji na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, orzekającej o czasowym odebraniu zwierząt może nastąpić, o ile spełnione zostały przesłanki wymienione w treści ww. przepisu. Jeżeli doszło do faktycznego zabrania zwierząt ich dotychczasowemu właścicielowi, organ ma obowiązek wydania decyzji o odebraniu, o ile w wyniku przeprowadzonego postępowania stwierdzi, że dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu.
Obowiązek prawny w ochronie zwierząt może sprowadzać się więc do tego, że przepis prawa ustanawia np. dla określonego podmiotu nakaz lub zakaz określonego zachowania się (działania lub zaniechania).
Niezastosowanie się do nakazu lub zakazu, którego przedmiotem jest ochrona zwierzęcia wytwarza stan niewypełnienia obowiązku uregulowanego przez prawo. Zachowanie będące przedmiotem obowiązku prawnego wynikające z określonej normy prawnej może być zatem nakazane lub zakazane. Oznacza to, że może wystąpić obowiązek pozytywny lub negatywny. Obowiązek prawny dotyczący ochrony zwierząt nie musi się także sprowadzać do prostych nakazów lub zakazów.
Brak wypełnienia obowiązku ochrony zwierząt może powodować ujemne skutki dla adresata obowiązku. Konsekwencja taka występuje wtedy, gdy dany przepis prawa nakazuje wiązanie ujemnych skutków prawnych z każdym przypadkiem niewypełnienia danego obowiązku. Sankcją może być orzeczenie o czasowym odebraniu zwierząt. Określone zachowanie może wywołać ujemne skutki dla adresata obowiązku, gdy określony przepis prawa od decyzji wskazanego podmiotu uzależnia to, "czy ten, kto nie zastosował się do odpowiedniego nakazu lub zakazu, ma ponieść owe ujemne skutki prawne, czy też nie ma ich ponosić" (zob. J. Nowacki, Z. Tabor, Wstęp do prawoznawstwa. Część I, Katowice 1986, s. 38.).
Sąd podziela stanowisko organu II instancji, że materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania był wystarczający i tym samym pozwalał na podjęcie rozstrzygnięcia w granicach określonych w art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt.
Jak wynika z akt sprawy, 72 koty przebywały w domu wolnostojącym w J. przy ul. [...] w trzech pokojach i na strychu. Warunki sanitarne tych pomieszczeń nie spełniały podstawowych wymogów bytowania - podłoga i ściany były zanieczyszczone opryskami kału i resztkami jedzenia, w dwóch pomieszczeniach brak było wody do picia. Kocury przebywały w klatkach i miały ograniczoną możliwość ruchu. Większość zwierząt wykazywała objawy chorobowe.
Zdaniem Sadu, okoliczności niniejszej sprawy w sposób bezsporny świadczą o pozostawaniu zwierząt w środowisku, które, z uwagi na brak zachowania przez skarżącą odpowiednich warunków higienicznych, stwarzało realne zagrożenie dla zdrowia i życia przebywających tam zwierząt. Koty znajdowały się w pomieszczeniach, w których nie tylko nie zostały zachowane podstawowe zasady utrzymania porządku i czystości, ale doszło do rażących zaniedbań w zakresie higieny, stanowiących realne zagrożenie dla zdrowia i życia zwierząt. Należy podzielić pogląd organu, że dla oceny tego faktu wystarczająca jest podstawowa wiedza z zakresu biologii i higieny, a w szczególności dotycząca zagrożenia epidemiologicznego związanego z zaleganiem odchodów zwierzęcych w pomieszczeniu mieszkalnym, jak również pozostawieniu resztek jedzenia na podłodze. Zwierzęta przebywające w takich warunkach narażone są na wiele chorób, które mogą mieć wpływ nie tylko na ich zdrowie, ale również stanowić zagrożenie dla ich życia.
Ocena materiału dowodowego jednoznacznie wskazuje, że zagrożenie życia lub zdrowia zwierząt przebywających pod opieką skarżącej nie było hipotetyczne, ale realne, a zatem, spełnione zostały przesłanki uzasadniające wydanie decyzji na podstawie art. 7 ust. 3 ww. ustawy.
Powyższe okoliczności potwierdzają: 1) pismo z dnia 29 października 2014 r. Komendanta Komisariatu Policji w S. oraz protokół z kontroli [...] Inspektora Weterynarii, 2) pismo z dnia 29 października 2014 r. [...] Inspektora Weterynarii 3) materiały przekazane przez Komendanta Komisariatu Policji w S. - pismo z dnia 8 lutego 2014 r. Zdaniem Sądu, postępowanie dowodowe wyczerpuje dyspozycję art. 77 § 1 k.p.a.
Wskazane przez organy obu instancji dowody w sposób bezsporny świadczą o tym, że dalsze przebywanie kotów w budynku zagrażało ich zdrowiu i życiu, a zatem zasadnie doszło do ich odebrania skarżącej. W ustawie o ochronie zwierząt został zawarty przykładowy katalog działań uznanych za "znęcanie się", obejmujący m.in. takie działania, jak: utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji (art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy). Opisane działania stanowią tylko egzemplifikację – za znęcanie się mogą zostać uznane także inne zachowania, które nie zostały ujęte w art. 6 ww. ustawy. Sankcją za znęcanie się nad zwierzęciem może być czasowe odebranie zwierzęcia właścicielowi lub opiekunowi. Decyzja wydawana na podstawie art. 7 ust. 1 lub art. 7 ust. 3 ww. ustawy ma charakter sankcji administracyjnej stosowanej z powodu naruszenia zakazu znęcania się nad zwierzętami. Każdy odpowiada za skutki swego zachowania w granicach rzeczywistego wpływu na te skutki i w granicach dostępnych mu środków działania.
Sankcja przewidziana w art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt jest elementem odpowiedzialności administracyjnej. Podstawą odpowiedzialności administracyjnej jest czyn bezprawny, niekoniecznie zaś zawiniony (zob. W. Radecki, Odpowiedzialność administracyjna w ochronie środowiska, Wrocław, Warszawa, Kraków, Gdańsk, Łódź 1985, s. 66). Odpowiedzialność prawna stanowi sankcję za naruszenie prawa i jest bezpośrednim skutkiem przewidzianym przez normę prawa w przypadku jej nieprzestrzegania. Sankcja polega w tym przypadku na zastosowaniu środków przymusu w stosunku do osoby naruszającej prawo. W normach prawa administracyjnego nie występuje pojęcie "sankcji administracyjnej". Przepisy tej dziedziny prawa poprzestają na wskazywaniu konsekwencji naruszenia norm prawa administracyjnego. Według J. Starościaka, gwarancje dochowania przepisów prawa administracyjnego nie zamykają się postanowieniami samego prawa administracyjnego (J. Starościak, Podstawy prawne działania administracji (Źródła prawa administracyjnego), Warszawa 1973, s. 184).
W ramach zakresu odpowiedzialności prawnej występują tylko te następstwa naruszenia prawa, które znajdują swój przejaw bądź to w postaci nowych obowiązków, bądź też w postaci zmiany charakteru tych obowiązków, które są elementami już istniejących stosunków prawnych.
Nie można podzielić zarzutu dotyczącego naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Strona, jak i jej pełnomocnik mieli nieograniczony dostęp do akt sprawy, mogli składać wnioski dowodowe, zająć stanowisko co do zgromadzonych materiałów dowodowych w sprawie. Z akt sprawy wynika, że strona skarżąca wielokrotnie skorzystała z tej możliwości (ostatni wpis z dnia 17 lipca 2014 r.), a przed zakończeniem postępowania, organ I instancji w piśmie z dnia 7 lipca 2014 r. poinformował pełnomocnika strony skarżącej o jego zakończeniu. Według Sądu, działanie organu nie narusza zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnej, określonej w art. 10 k.p.a., zaś okoliczność braku rozprawy, nieprzesłuchania świadków i strony czy też nieuwzględnienie wniosków dowodowych nie przesądza o naruszeniu tej zasady.
W ocenie Sądu, brak było uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku i przesłuchania członków Straży dla Zwierząt, jak również M. M. oraz uwzględnienia zarzutu skarżącej co do naruszenia art. 77 k.p.a. oraz 89 k.p.a. Kluczowe w postępowaniu wyjaśniającym toczącym się na podstawie k.p.a. jest przeprowadzenie nie każdego (jakiegokolwiek) dowodu, ale takiego, który dotyczy okoliczności istotnych w sprawie, mających wpływ na treść rozstrzygnięcia. Nie ilość zatem zebranych dowodów decyduje o prawidłowości przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, ale znaczenie dowodów dla rozstrzygnięcia sprawy. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód dopuścić należy wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zgodnie zaś z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Z przywołanych przepisów wynika, że kluczowe w postępowaniu wyjaśniającym toczącym się na podstawie k.p.a. jest przeprowadzenie nie każdego (jakiegokolwiek) dowodu, ale takiego, który dotyczy okoliczności istotnych w sprawie, mających wpływ na treść rozstrzygnięcia. Tę interpretację potwierdza przepis art. 78 § 1 k.p.a., zgodnie z którym żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Również zasada ekonomii postępowania wymaga, aby organ dążył do załatwienia sprawy najprostszymi środkami (art. 12 k.p.a.), co należy rozumieć także jako przeprowadzanie tylko takich dowodów, które służą wyjaśnieniu sprawy. Oznacza to w konsekwencji, że nie ilość zebranych dowodów decyduje o prawidłowości przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, ale znaczenie ocenionych dowodów dla rozstrzygnięcia sprawy. Powyższym zasadom organ w sprawie niniejszej nie uchybił.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 89 k.p.a., należy stwierdzić, że jeżeli postępowanie przeprowadzone przez organ I instancji dotknięte jest wadami polegającymi na niewyjaśnieniu okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, co powoduje konieczność jego powtórzenia, to uznać należy, że nie istnieją przesłanki do przeprowadzenia rozprawy administracyjnej na etapie postępowania odwoławczego. Przepis art. 89 § 2 k.p.a. będzie miał zastosowanie wtedy, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz, gdy przeprowadzenie rozprawy jest potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków, biegłych albo w drodze oględzin, a zwłaszcza gdy konieczne jest przesłuchanie więcej niż jednego świadka, kilku biegłych. Rozprawa zapewnia bowiem możliwość ich konfrontacji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, "Rozprawa jest formą postępowania wyjaśniającego, które nie zawsze musi być prowadzone w formie rozprawy, jeżeli nie występują przesłanki wymienione w art. 89 k.p.a. ani przepisy szczególne nie stanowią o obowiązku przeprowadzenia rozprawy. Wówczas czynności wyjaśniające mogą odbywać się w formie tzw. postępowania gabinetowego. W postępowaniu tym mogą być przeprowadzone te same czynności dowodowe co na rozprawie. Postępowanie takie prowadzone jest przede wszystkim wtedy, gdy do udowodnienia stanu faktycznego wystarczające są dokumenty" (zob. wyrok NSA w Warszawie z dnia 1 lutego 2001 r., sygn. akt IV SA 2085/98, LEX nr 55752).
W ocenie Sądu, organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wykazał, że spełnione zostały warunki określone w art. 7 ust. 3 ww. ustawy, uzasadniające odebranie zwierząt, jak również wskazał dowody świadczące o zaistnieniu tych okoliczności.
W oględzinach brały udział inne podmioty - funkcjonariusze Policji oraz Inspekcja Weterynaryjna. Zdaniem Sądu, brak jest podstaw prawnych do podważania wiarygodności materiału dowodowego, sporządzonego przez pracowników tych organów. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 7 ust. 3 ww. ustawy celem postępowania jest ustalenie czy zasadnie doszło do odebrania zwierząt, albowiem dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu. Jest to zatem stan szczególny związany bezpośrednio z zagrożeniem życia lub zdrowia zwierzęcia.
Ponadto w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów k.p.a. dopuszczalne jest korzystanie z materiałów z postępowania karnego. Z przepisu art. 75 k.p.a. nie wynika, aby istniała ustawowa gradacja dowodów np. ze względu na ich pochodzenie. Przepis art. 75 § 1 k.p.a. nakłada na organ administracji publicznej obowiązek dopuszczenia jako dowodu nie tylko środków dowodowych wymienionych w zdaniu drugim tego przepisu. Z brzmienia tego przepisu wynika, że przez pojęcie dowodu należy rozumieć także inne dowody niewymienione wyraźnie w tym przepisie. Art. 75 § 1 k.p.a. nie zawiera zamkniętego katalogu środków dowodowych dopuszczalnych w postępowaniu dowodowym, lecz że jest to jedynie wyliczenie przykładowe. Na podstawie art. 75 § 1 k.p.a. nie ma przeszkód do przyjęcia, że dowodzenie istotnych dla wyniku sprawy okoliczności może odbywać się także na podstawie dokumentów z postępowania karnego.
Wbrew zarzutowi strony skarżącej, nie zachodziła konieczność "wskazania indywidualnego zwierząt" w celu ich zidentyfikowania. W przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu wystarczające dla oznaczenia przedmiotu postępowania jest określenie ilości i gatunku odbieranych zwierząt. Przypadki niecierpiące zwłoki należą do stanów szczególnych, w których dobrem podlegającym szczególnej ochronie jest ratowanie życia i zdrowia zwierzęcia. Wskazanie kotów w sposób jedynie ilościowy, bez szczegółowego ich opisu nie przesądza o wadliwości decyzji. Zajęcie przez skarżącą stanowiska w sprawie stanu zdrowia poszczególnych zwierząt i wyjaśnienie okoliczności związanych z ich stanem było możliwe na podstawie zgromadzonej obszernej dokumentacji w sprawie.
Podkreślić należy, że w dniu 10 lutego 2014 r. Komendant Komisariatu Policji w S. przesłał kopie materiałów z prowadzonego pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w L. postępowania przygotowawczego, w postaci protokółu oględzin miejsca, protokółu z kontroli Inspektora Weterynaryjnego ds. ochrony zwierząt lek. wet. S. C. oraz dokumentację fotograficzną na płycie CD. Załączony protokół oględzin zawiera szczegółowe opisy dotyczące miejsca, pomieszczeń, w których znajdowały się zwierzęta. Ponad 4 strony protokołu zawierają opis nieżywych zwierząt - kotów znalezionych w zamrażarce w budynku na posesji J., ul. [...], opisany jest każdy wyjęty z zamrażarki worek zawierający zamrożone dorosłe koty bądź kocięta. Kolejne ponad 5 stron protokołu zawiera opisy zwierząt żyjących, które znajdowały się w pomieszczeniach budynku. Oznacza to, że każdy z kotów został opisany pod względem płci, stanu zdrowotnego, umaszczenia. Dodatkowo każdy kot został sfotografowany. Pełna dokumentacja fotograficzna, zawierająca zdjęcie każdego z kotów oraz stan pomieszczeń i panujących w nich warunków, znalazły się na załączonej do dokumentacji płycie CD.
Nie można podzielić zarzutu strony skarżącej co do skierowania decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie. W prowadzonym postępowaniu strona skarżąca złożyła oświadczenie, że posługuje się nazwiskiem ujawnionym w dowodzie osobistym, które brzmi "K.", zaś nazwisko "M." jest jej nazwiskiem panieńskim (oświadczenie z dnia 1 listopada 2013 r.). Skarżąca w toku prowadzonego postępowania, jak również jej pełnomocnik nie złożyli oświadczenia o zmianie nazwiska.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca nadal posługuje się nazwiskiem "K.", albowiem taki właśnie podpis złożyła w dniu 17 lipca 2014 r. przeglądając akta sprawy. W złożonym odwołaniu pełnomocnik skarżącej podnosi, że obecnie nazywa się ona "M.", jednakże poza oświadczeniem, nie przedłożył żądanych dokumentów potwierdzających wskazane powyżej okoliczności. W związku z powyższym Kolegium w toku postępowania odwoławczego ustaliło, w oparciu o skrócony odpis aktu małżeństwa nr [...] wydany przez Urząd Stanu Cywilnego [...], że M. K. z dniem 20 sierpnia 2012 r. powróciła do nazwiska M..
Należy podzielić pogląd organu odwoławczego, że niezależnie od nazwiska, jakim posługuje się strona postępowania - M. lub K. nie ma wątpliwości, że jest ona właścicielką zwierząt i wobec niej zostało wszczęte postępowanie, zakończone wydaniem decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., przez Burmistrza Miasta i Gminy S.. Tym samym w powyższej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu co do obarczenia zaskarżonej decyzji wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., a więc skierowania decyzji do osoby nie będącej stroną, bowiem zaistniałe wątpliwości nie są związane z identyfikacją danej osoby, ale ustaleniem jej aktualnych danych osobowych (nazwiska). Skierowanie decyzji administracyjnej do osoby niebędącej stroną należy rozumieć jako równoważne zwróceniu się z decyzją do osoby, dla której nie była ona przeznaczona. Użyte w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. sformułowanie »osoba niebędąca stroną« powinno być interpretowane zgodnie z art. 28 k.p.a. oraz art. 107 § 1 k.p.a. wskazującym, że elementem obligatoryjnym decyzji jest oznaczenie strony lub stron. W świetle art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 107 § 1 k.p.a. nieważność postępowania nie będzie zachodzić w sytuacji, gdy organ administracji rozstrzygnął decyzją o prawach i obowiązkach strony postępowania, jednakże decyzję tę doręczył innemu podmiotowi nieposiadającemu interesu prawnego. Z wadliwością decyzji przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy nastąpiło określenie praw lub obowiązków podmiotu innego niż strona postępowania. Przez pojęcie "skierowanie decyzji" należy rozumieć określenie w drodze decyzji praw i obowiązków oznaczonego podmiotu (por. też wyrok NSA z dnia 15 września 2011 r., II OSK 1347/10, LEX nr 1069001).
Sąd działając z urzędu nie dostrzegł innych naruszeń prawa, które pozwalałyby na uwzględnienie skargi. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło