IV SA/Wa 1485/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2012 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat K. M. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] czerwca 2011r. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania T. G. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. orzekającej o wymeldowaniu T. G. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że Prezydent W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. orzekł o wymeldowaniu T. G. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Jako podstawę prawną organ wskazał art 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zdaniem organu I instancji zebrane w sprawie dowody pozwoliły na ustalenie, że T. G. w miejscu stałego zameldowania nie zamieszkuje od [...] stycznia 2011r., kiedy to została wykonana eksmisja komornicza. Od powyższej decyzji T. G. wniósł odwołanie. Badając ponownie sprawę na skutek wniesionego odwołania Wojewoda stwierdził, że zgodnie z dyspozycją art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Opuszczenie miejsca pobytu stałego powinno nastąpić w sposób dobrowolny i mieć trwały charakter. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu [...] stycznia 2011 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w W. na podstawie wyroku Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. (sygn. akt [...]) orzekającego eksmisję T. G. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. oraz wyroku Sądu Okręgowego w W. [...] z dnia [...] listopada 2009 r. (sygn. akt [...]) wykonał eksmisję wymienionego z przedmiotowego lokalu. T. G. dobrowolnie wydał wówczas klucze do lokalu i zabrał z niego rzeczy osobiste, ubrania, łóżko i szafki. Dowodem na to jest protokół z dokonanych czynności egzekucyjnych pod wskazanym adresem. Dalej organ stwierdza, że T. G. (mimo prawidłowo doręczanej korespondencji) w postępowaniu przed organem I instancji nie złożył żadnych wyjaśnień. Wskazał jedynie w piśmie kierowanym do Prezydenta W., że "obowiązek meldunkowy został zniesiony i nie ma nic do dodania". Składając odwołanie T. G. sprzeciwił się wymeldowaniu z pobytu stałego, gdyż jak twierdzi, toczą się sprawy sądowe dotyczące lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. w związku z tym istnieje możliwość, że powróci on do spornego lokalu. Oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Wojewoda [...] stwierdził, że doszło do trwałego i dobrowolnego opuszczenia przez T. G. przedmiotowego lokalu. Podzielił pogląd reprezentowany w orzecznictwie, że opuszczenie lokalu wskutek wykonania wyroku orzekającego eksmisję jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Ewentualny powrót T. G. do lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. organ II instancji ocenił jako zdarzenie przyszłe i niepewne, nie mogące mieć wpływu na rozstrzygnięcie. W przypadku, gdy T. G. ponownie zamieszka w przedmiotowym lokalu będzie miał prawo, a nawet obowiązek zameldowania się w nim. Odnosząc się do żądania stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. organ wyjaśnił, że tryb odwoławczy ma w przepisach Kpa pierwszeństwo przed trybem nadzoru obejmującym między innymi stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 Kpa. Zatem organ odwoławczy obowiązany jest rozpatrzyć odwołanie i wydać decyzję zgodnie z treścią art. 138 Kpa, nie może natomiast w postępowaniu instancyjnym stosować art. 156 § 1 Kpa. Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję złożył T. G. twierdząc, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana przed upływem terminu 7. dni od kiedy został powiadomiony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i zajęcia stanowiska. Dalej polemizuje ze stanowiskiem Wojewody, że opuszczenie przez niego lokalu było dobrowolne. W konsekwencji wnosi o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezydenta W. W piśmie uzupełniającym skargę z dnia 9 lutego 2012r. T. G. wniósł o przesłuchanie w charakterze świadków osób, które brały udział w czynnościach eksmisyjnych na okoliczność, że eksmisja nie miała charakteru dobrowolnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wchodzi więc tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Innymi słowy, sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), cytowanej dalej jako p.p.s.a., wynika, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie może zostać uwzględniona, bowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Na wstępie należy podkreślić, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowi przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2006, Nr 139, poz. 993 ze zm.). Zgodnie z jego treścią organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu tego przepisu jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (vide: wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r. V S.A. 3169/00, LEX nr 50123). Celem ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest rejestracja danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, dotyczących obowiązku meldunkowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach (art. 1 ust. 2 ustawy). Oznacza to, że zadanie organu polega m.in. na gromadzeniu informacji w zakresie danych o miejscu pobytu, a więc zbadaniu, czy dana osoba faktycznie mieszka pod wskazanym adresem. Temu zadaniu towarzyszy obowiązek meldunkowy wynikający wprost z przepisu art. 10 ust. 1 ustawy, stanowiący, że osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Jak wynika z akt postępowania administracyjnego w stosunku do skarżącego została wykonana eksmisja komornicza z przedmiotowego lokalu w dniu [...] stycznia 2011r., co znajduje potwierdzenie w protokole z czynności komorniczych przeprowadzonych przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w W. Skarżący wydał wówczas klucze do spornego lokalu, zabrał część przedmiotów w nim znajdujących się, natomiast pozostałe jego rzeczy zostały oddane na przechowanie. Wierzyciel natomiast został wprowadzony w posiadanie tegoż lokalu. Wobec powyższego opuszczenie przez skarżącego dotychczasowego miejsca pobytu nastąpiło bezspornie, przy czym polegało na przymusie, nie zaś na dobrowolności, jak zostało to określone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Komornik sądowy jest organem egzekucyjnym powołanym do wykonania tytułu wykonawczego wystawionego przez sąd powszechny. Jak stanowi art. 759 § 1 kpc czynności egzekucyjne są wykonywane przez komorników z wyjątkiem czynności zastrzeżonych dla sądów. Dalej zgodnie z art. 776 kpc podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Takim tytułem wykonawczym w niniejszej sprawie były prawomocne wyroki sądów powszechnych obydwu instancji orzekające eksmisję skarżącego ze spornego lokalu (wyrok Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. (sygn. akt [...]) oraz wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] listopada 2009 r. (sygn. akt [...]). Zatem w konsekwencji należy zgodzić się z zarzutem skargi, że opuszczenie nie było dobrowolne - jak wskazano w zaskarżonej decyzji - nie mniej to wadliwe stwierdzenie organu nie miało żadnego wpływu na samo rozstrzygnięcie. W orzecznictwie sądowym bowiem, jak i w doktrynie ukształtowany jest pogląd, że na równi z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy traktować wykonanie przez komornika sądowego w drodze postępowania egzekucyjnego prawomocnego orzeczenia sądowego nakazującego eksmisję danej osoby z lokalu (por. wyrok NSA z dnia 4 października 2007 r., sygn. akt II OSK 519/07; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 788/08; wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2011r. sygn. akt II OSK 2006/09). Wykonania prawomocnego wyroku sądu powszechnego orzekającego eksmisję nie można bowiem uznawać za działanie bezprawne. Kwestia ta pozostaje w związku z zarzutem o charakterze procesowym podniesionym przez T. G. Mianowicie skarżący wniósł o przesłuchanie przez sąd administracyjny w charakterze świadków osób, które uczestniczyły w czynnościach procesowych na okoliczność, że opuszczenie przez niego lokalu nie miało charakteru dobrowolnego. Pouczony przez sąd o treści art. 106 p.p.s.a i po oddaleniu tego wniosku na rozprawie przed sądem w dniu 16 lutego 2012r. T. G. stwierdził, że takowy wniosek został złożony na etapie postępowania administracyjnego. Sąd po przeanalizowaniu akt administracyjnych nie stwierdził, aby w pismach kierowanych przez skarżącego do organu pierwszej instancji wniosek dowodowy tej treści i na wskazaną okoliczność został złożony. Bezsporne jest natomiast, że osoby wskazywane przez T. G. nie zostały przesłuchane na etapie postępowania administracyjnego. Należy jednak podnieść, że gdyby nawet taki wniosek w istocie został złożony, a organ nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w tym zakresie poprzez przesłuchanie osób uczestniczących w eksmisji - uchybienie takie nie miałoby żadnego wpływu na wynik sprawy. Mianowicie okoliczność, że przy wykonywaniu eksmisji mogło dojść do siłowych rozwiązań jest wpisane w istotę komorniczej egzekucji. Zatem ewentualne zastosowanie tych rozwiązań nie zmienia zasadniczego dla sprawy faktu, że skarżący opuścił miejsce swojego pobytu. Jakiekolwiek zaś zastrzeżenia do sposobu wykonywania czynności komorniczych skarżący może realizować poprzez wniesienie skargi na czynności komornicze zgodnie z dyspozycją art. 767 kpc. Następną kwestią podnoszoną w odwołaniu, jak również w skardze jest okoliczność, że powiadomienie organu pierwszej instancji o możliwości przeglądania przez skarżącego akt zostało odebrane przez niego w dniu [...] kwietnia 2011r., natomiast decyzja została wydana w dniu [...] kwietnia 2011 r. Tymczasem nie powinno się wliczać do terminu 7. dniowego środy, gdyż w tym dniu zgodnie z pouczeniem nie było możliwe przeglądanie akt w urzędzie. W tej sytuacji organ pośpieszył się, podczas gdy najwcześniej mógł wydać decyzję w dniu [...] kwietnia 2011r. W ocenie Sądu nie ma racji w tym zakresie skarżący. Otóż termin 7 dni liczony na możliwość zapoznania się z aktami upłynął skarżącemu w dniu [...] kwietnia 2011r., a następnego dnia została wydana decyzja przez Prezydenta. Dzień [...] kwietnia 2011r. upływał w poniedziałek, a zatem w dniu kiedy urząd przyjmuje interesantów i T. G. miał tego dnia możliwość wglądu do akt. Gdyby termin 7. dniowy upływał w środę wówczas uległby przedłużeniu do dnia następnego tj. czwartku. W niniejszej sprawie jednak taka sytuacja nie miała miejsca. Ponadto gdyby skarżący w istocie chciał składać wnioski dowodowe, przedkładać pisma lub oświadczenia mógł tego dopełnić składając odwołanie do Wojewody [...]. Wówczas organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę obowiązany byłby uzupełnić postępowanie wyjaśniające we własnym zakresie i przeprowadzić wnioskowane dowody o ile miałyby znaczenie w sprawie. Samo zaś ewentualne uchybienie procesowe organu administracji (gdyby przyjąć pogląd ferowany przez skarżącego) bez wykazania, że strona poniosła wskutek niego negatywne następstwa nie powoduje konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji. Z tych względów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i zgodnie z art. 151 p.p.s.a., oddalił ją. Rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego dla pełnomocnika znajduje uzasadnienie w art. 250 p.p.s.a. bowiem skarżący otrzymał pomoc prawną z urzędu.