IV SA/Wa 1486/17

WyrokWSA w Warszawie2017-12-20

Skład orzekający: Katarzyna Golat, Aleksandra Westra, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji aktualizującej dane ewidencyjne gruntów, w której zmieniono użytki gruntowe z rolnych na mieszkaniowe, narusza prawo w stopniu rażącym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji aktualizującej dane ewidencyjne gruntów. Zmiana użytków gruntowych z rolnych na mieszkaniowe została dokonana zgodnie z przepisami Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, na podstawie stanu faktycznego na gruncie i dokumentacji geodezyjnej. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wymaga wykazania rażącego naruszenia prawa, a nie tylko naruszenia mającego wpływ na wynik sprawy. Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i nie rozstrzyga sporów o prawa własności.
Stan faktyczny
Skarżąca E. B. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Głównym Geodety Kraju, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (WINGiK) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta C. Prezydent Miasta C. orzekł o aktualizacji danych ewidencyjnych poprzez zaliczenie części działki do terenów mieszkaniowych (B), zamiast gruntów rolnych zabudowanych i sadów. Skarżąca zarzuciła naruszenie jej interesu prawnego, w tym uniemożliwienie uzyskania współwłasności działki i ujawnienia jej męża jako współwłaściciela budynku. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędziowie sędzia del. SO Aleksandra Westra, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant ref. Marta Pachulska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Decyzją z [...] marca 2017 r. Nr [...] Główny Geodeta Kraju po rozpatrzeniu wniosku Pani E. B., o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję własną z [...] grudnia 2016 r. znak: [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...], zwanego dalej WINGiK, z [...] lutego 2016 r., znak: [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...] Prezydent Miasta C., działając w trybie art. 24 ust. 2b pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 z późn. zm.) (dalej: ustawa Pgik), orzekł o aktualizacji danych zawartych w operacie ewidencyjnym Miasta C. poprzez wprowadzenie zmiany polegającej na zaliczeniu działki nr [...] o powierzchni 0,2958 ha, obręb [...] do poszczególnych użytków gruntowych, w ten sposób, że część zaliczoną do gruntów rolnych zabudowanych /B-RlVa/ o powierzchni 0,0308 ha oraz część zaliczoną do sadów /S-RlVa/ o powierzchni 0,0944 ha zaliczono do terenów mieszkaniowych /B/ o powierzchni 0,1252 ha. Po rozpatrzeniu odwołania Pani E. B. WINGIK wydał decyzję z dnia [...] lutego 2016 r., znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. Powyższe decyzje zostały wydane w oparciu o przyjętą w dniu 31 sierpnia 2015 r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentację techniczną (nr [...]) z pracy geodezyjnej, mającej na celu aktualizację użytków gruntowych na działce ewidencyjnej nr [...], zawierającą wykaz zmian danych ewidencyjnych, zgodnie z którym dotychczas wykazywane na części tej działki rodzaje użytków gruntowych S-RIVa (o pow. 0,0944 ha) i Br-RIVa (o pow. 0,0308 ha) zostały zastąpione użytkiem gruntowym B (o pow. 0,1252 ha), a także na podstawie wyników oględzin przeprowadzonych w terenie w dniu 16 listopada 2015 r. przez pracowników Urzędu Miasta C. Organ wyjaśnił, że ustalenia poszczególnych rodzajów użytków gruntowych dokonuje się w oparciu o przepisy § 67 i § 68 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2016 r., poz. 1034), (dalej: rozporządzenie egib) oraz załącznika nr 6 do tego rozporządzenia i określa się je co do zasady na podstawie stanu faktycznego na gruncie. Zgodnie z lp. 12 w tabeli załącznika nr 6 do rozporządzenia egib, do użytku gruntowego o nazwie tereny mieszkaniowe - B zalicza się grunty, niewchodzące w skład działek siedliskowych, o których mowa w lp. 5: 1) zajęte pod budynki zaliczone w PKOB do działu 11 - budynki mieszkalne; 2) zajęte pod budynki gospodarcze i techniczne, związane funkcjonalnie z budynkami mieszkalnymi, o których mowa w pkt 1, oraz urządzenia, w szczególności: podwórza, dojazdy, przejścia, przydomowe place gier, zabaw i odpoczynku, studnie, zbiorniki, przewody naziemne, urządzenia do gromadzenia i oczyszczenia ścieków, śmietniki, składowiska odpadów, obiekty małej architektury, ogrodzenia, oczka wodne, ogródki skalne; 3) położone między budynkami i urządzeniami, o których mowa w pkt 1 i 2, lub w bezpośrednim sąsiedztwie tych budynków i urządzeń i niewykorzystywane do innego celu, który uzasadniałby zaliczenie ich do innej grupy użytków gruntowych, w tym zajęte pod trawniki, rabaty, kwietniki, warzywniki. W przedmiotowej sprawie, jak wynika z materiału dowodowego, zaistniała konieczność ujawnienia wyżej opisanego użytku gruntowego - tereny mieszkaniowe (B) na części obszaru działki ewidencyjnej nr [...]. Z analizy akt sprawy wynika bowiem, że przeprowadzone w toku postępowania oględziny potwierdziły ustalenia zawarte w operacie geodezyjnym nr [...]. Znajdujący się w aktach protokół wskazuje, że podczas oględzin stwierdzono, że na części przedmiotowej działki znajduje się murowany budynek mieszkalny, tymczasowy budynek pomocniczy ( .. .), przy czym nie znajdują się budynki służące produkcji rolniczej. Ponadto, znajduje się urządzony trawnik, krzewy ozdobne, rośliny ozdobne (...) szklarnia o wymiarach 2,4m x 4,0 m, a także kilka drzew i krzewów owocowych. Powyższe w ocenie organu dowodzi, że dokonana przez organ aktualizacja danych ewidencyjnych w zakresie użytków gruntowych występujących na terenie działki ewidencyjnej nr [...], odpowiada wymogom rozporządzenia egib, dotyczącym zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych. Sposób dokonania tej aktualizacji, tj. w formie decyzji administracyjnej, jest również zgodny z art. 24 ust. 2b pkt 2 ustawy Pgik. Mając na uwadze powyższe Główny Geodeta Kraju wskazał, że nie doszukał się rażącego naruszenia prawa w związku z wydaniem przez WIN GiK decyzji z dnia [...] lutego 2016 r., znak: [...]. Zdaniem Głównego Geodety Kraju WINGiK w wyczerpujący sposób wyjaśnił stan faktyczny sprawy, zebrał i rozpatrzył zgromadzony materiał dowodowy, a także uzasadnił faktyczne i prawne przesłanki wydania rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ wskazał, że są one w istocie powtórzeniem argumentacji przedstawionej Głównemu Geodecie Kraju podczas postępowania zakończonego decyzją Głównego Geodety Kraju z dnia [...] grudnia 2016 r. znak: [...]. Skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w dalszym ciągu podnosi, że organy orzekające bezprawnie zaliczyły do terenów mieszkaniowych /B/ o powierzchni 0,1252 ha, które to tereny w rzeczywistości są terenami bezprawnie zamieszkanymi. Odnosząc się do wniosku o przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiału dowodowego organ wskazał, że przedmiotem obecnie prowadzonego przez Głównego Geodety Kraju postępowania administracyjnego jest jedynie ocena zgodności z prawem, pod kątem zaistnienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., decyzji WINGiK z dnia [...] lutego 2016 r., znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...]. Należy zgodzić się z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 363/10, w którym Sąd stwierdza, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej nie jest dopuszczalne prowadzenie nowych dowodów, a zastosowania sankcji nieważności nie można wyprowadzić z odmiennej oceny mocy dowodowej, na której organy orzekające w sprawie oparły ustalenie stanu faktycznego. Zatem Główny Geodeta Kraju nie może w przedmiotowym postępowaniu oceniać wiarygodności dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej sporządzonej w związku z przeprowadzoną przez Prezydenta Miasta C. aktualizacją ewidencji gruntów i budynków. Reasumując, Główny Geodeta Kraju po analizie wniosku Pani E. B., oraz po ponownym rozpatrzeniu sprawy i całości zgromadzonego materiału dowodowego, ponownie nie stwierdził, aby decyzja WINGiK z dnia [...] lutego 2016 r., znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...], była obarczona wadą rażącego naruszenia prawa, w rozumieniu art. 156 § l pkt 2 k.p.a., bądź też inną wadą wymienioną wart. 156 § l k.p.a., obligującą do stwierdzenia jej nieważności. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Pani E. B., reprezentowana przez pełnomocnika męża Z. B. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji umyślne naruszanie interesu prawnego jej i jej męża wyrażające się w umyślnym: 1) uniemożliwianiu: uzyskania współwłasności działki nr [...], obręb [...], położonej przy ul. [...] w C. bez nowo wybudowanego wspólnie przez małżonków na terenie działki skarżącej budynku mieszkalnego, ujawnienia w operacie ewidencyjnym Miasta C. odniesieniu do budynku danych małżonków, oraz uzyskania przez męża skarżącej mnie pozwolenia na jego użytkowanie wspólne ze skarżącą. 2) zmuszaniu skarżącej do przywłaszczenia sobie prawa majątkowego do wybudowanego wspólnie przez małżonków budynku mieszkalnego na terenie jej działki, tj. czynu zabronionego przez art. 284 § 1 Kodeksu karnego lub w umyślnym zmuszaniu małżonków do dalszego zamieszkiwania w tym budynku bez pozwolenia na jego użytkowanie. Skarżąca wniosła o zawieszenie rozpoznania niniejszej skargi do czasu zajęcia stanowiska przez Prokuratora oraz uchylenia zaskarżonej decyzji w całości w celu doprowadzenia do przywrócenia poprzedniego stanu użytków gruntowych, tj.: B/R IVa o powierzchni 0,0260 ha, S/R IVa o powierzchni 0,0938 ha oraz R IVb o powierzchni 0,1760 ha, który to stan użytków gruntowych umożliwi: uzyskanie współwłasności działki nr [...], obręb [...], położonej przy ul. [...] w C. bez nowo wybudowanego budynku mieszkalnego, ujawnienia małżonków jako współwłaścicieli budynku w operacie ewidencyjnym Miasta C. oraz uzyskania przez nich pozwolenia na jego wspólne użytkowanie. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, że po uzyskaniu 20 marca 1984 r. własności nieruchomości nr. [...], obręb [...], położonej przy ul. [...] w C. dobrowolnie z małżonkiem ustalili, że na terenie tej nieruchomości wspólnie wybudują nowy budynek mieszkalny, a przed ujawnieniem tego budynku w operacie ewidencyjnym Miasta C. nieruchomość ta stanowiąca własność małżonki zostanie przeniesiona także na współwłasność męża. Na podstawie tych ustaleń małżonkowie zawnioskowali wspólnie o udzielenie pozwolenia na wspólną realizację zamierzenia inwestycyjnego polegającego na wspólnym wybudowaniu nowego budynku mieszkalnego na terenie nieruchomości należącej do małżonki E. B. Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] maja 1984 r. znak: [...] zmienił więc decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] stycznia 1984 r. znak: [...] wydaną na nazwisko S. L. na nazwisko nowych inwestorów E. i Z. małż. B., na podstawie której to decyzji w dniu [...] maja 1984 r. rozpoczęto na nieruchomości nr [...], budowę nowego budynku mieszkalnego - zamieszkując w tym czasie razem z małżonką w starym budynku mieszkalnym istniejącym w zabudowie bliźniaczej na terenie nieruchomości położonych przy ul. [...] i [...] w C. W 1986 r. na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] w C. zostały przeprowadzone geodezyjne prace scaleniowe, podczas których to prac usunięto z operatu ewidencyjnego Miasta C. wpisanego starego budynku mieszkalnego istniejącego w tym czasie w zabudowie bliźniaczej na terenie działek położonych przy ul. [...] i [...] w C., w którym to budynku na terenie działki nr [...] do 1997 r. mieszkała P. J. S., tj. matka P. J. D., a na terenie działki nr [...] do 1998 r. mieszkali E. i Z. małż B. i ujawniono nowo wybudowany budynek na działce [...] - przed ustanowieniem męża skarżącej współwłaścicielem tego budynku. W konsekwencji powyższego doszło do zatwierdzenia w ocenie skarżącej niezgodnego z prawem stanu faktycznego, skutkującego uniemożliwieniem pełnomocnikowi skarżącej tj. jej mężowi uzyskania współwłasności w/w budynku w operacie ewidencji gruntów. Stan powyższej bezprawności został zatwierdzony kwestionowaną obecnie decyzją wszczętą z urzędu w zakresie aktualizacji danych tj. decyzją z [...] grudnia 2015r. znak [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W pierwszej kolejności należy wskazać, że Sąd uznał za nieuzasadniony wniosek Skarżącej o zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie a tym samym odmówił jego zawieszenia. Zgodnie bowiem z art. 125 § 1 p.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu: 1) jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej; 2) jeżeli ujawni się czyn, którego ustalenie w drodze karnej lub dyscyplinarnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej; 3) jeżeli na skutek braku lub wskazania złego adresu skarżącego lub niewykonania przez skarżącego innych zarządzeń nie można nadać sprawie dalszego biegu; 4) w razie śmierci pełnomocnika, chyba że strona działa przed sądem osobiście. Rozpoznając z kolei przedmiotową sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie kontroli sądu poddano decyzję wydaną w trybie stwierdzenia nieważności. Dokonanie oceny, jej zgodności z prawem poddane, więc jest specyficznym regułom odnoszącym się do kontroli decyzji wydanych w trybach nadzwyczajnych. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności oznacza, bowiem, że sprawa nie toczy się już w trybie zwykłym i stwierdzenie nieważności kontrolowanej w tym postępowaniu decyzji dopuszczalne jest jedynie w przypadku stwierdzenia wyjątkowo ciężkiego naruszenia prawa. Do wzruszenia decyzji nie wystarczy zatem stwierdzenie zaistnienia naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy. W trybie nadzoru konieczność uznania decyzji za nieważną zachodzi jedynie w enumeratywnie wyliczonych ustawowo przypadkach (art. 156 § 1 k.p.a.), gdyż sprzeciwia się ono fundamentalnej zasadzie trwałości decyzji ostatecznych. (por. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 1998r. II S.A. 456/98). Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej ma w prawie bardzo istotne znaczenie. Przede wszystkim z tego powodu, że stanowi wyjątek od określonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Jest to instytucja procesowa stanowiąca wyjątek od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.). Przepis art. 156 § 1 k.p.a. nakłada, więc na organ administracji publicznej obowiązek nie tylko stwierdzenia niewątpliwego naruszenia prawa, ale zarazem wykazania, że było to rażące naruszenie prawa. Analiza orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia, gdy łącznie zostaną spełnione trzy przesłanki tj. zachodzi oczywistość naruszenia konkretnego przepisu, za uznaniem naruszenia za rażące przemawia charakter naruszonego przepisu oraz racje ekonomiczne. Trzecim elementem wymagającym zbadania są społeczne skutki, jakie wywołała decyzja. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że zasadnie orzekające w sprawie organy przyjęły, że kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja nie narusza prawa w stopniu rażącym. Przedmiotem kontroli jest decyzja Głównego Geodeta Kraju utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2016 r. znak: [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z [...] lutego 2016 r., znak: [...], utrzymującą z kolie w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...], orzekającą o aktualizacji danych zawartych w operacie ewidencyjnym Miasta C. poprzez wprowadzenie zmiany polegającej na zaliczeniu działki nr [...] o powierzchni 0,2958 ha, obręb [...] do poszczególnych użytków gruntowych, w ten sposób, że część zaliczoną do gruntów rolnych zabudowanych /B-RIVa/ o powierzchni 0,0308 ha oraz część zaliczoną do sadów /S-RIVa/ o powierzchni 0,0944 ha zaliczyć do terenów mieszkaniowych /B/ o powierzchni 0,1252 ha. Obowiązkiem Głównego Geodety Kraju było zatem ustalenie, czy decyzja ta nie narusza przepisów prawa w stopniu rażącym. Jak wynika z akt sprawy kwestionowane decyzje zostały wydane w oparciu o przyjętą w dniu 31 sierpnia 2015r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentację techniczną (nr [...]) opracowaną w wyniku pracy geodezyjnej, mającej na celu aktualizację użytków gruntowych na działce ewidencyjnej nr [...], zawierającą wykaz zmian danych ewidencyjnych,- zgodnie z którym dotychczas wykazywane na części tej działki rodzaje użytków gruntowych S-RIVa (o pow. 0,0944 ha) i Br-RIVa (o pow. 0,0308 ha) zostały zastąpione użytkiem gruntowym B (o pow. 0,1252 ha), a także na podstawie wyników oględzin przeprowadzonych w terenie w dniu 16 listopada 2015 r. przez pracowników Urzędu Miasta C. Przedmiotowe oględziny potwierdziły ustalenia zawarte w operacie geodezyjnym nr [...]. Znajdujący się w aktach protokół wskazuje, że podczas oględzin stwierdzono, że na części przedmiotowej działki znajduje się murowany budynek mieszkalny, tymczasowy budynek pomocniczy ( .. .), przy czym nie znajdują się budynki służące produkcji rolniczej. Ponadto, znajduje się urządzony trawnik, krzewy ozdobne, rośliny ozdobne ( .. .) szklarnia o wymiarach 2,4m x 4,0m, a także kilka drzew i krzewów owocowych. Należy zatem podkreślić, iż kwestię prowadzenia ewidencji regulują przepisy ustawy z 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, zwanej dalej "ustawą" oraz przepisy rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków Dz. U 2015 poz. 542 zwanego dalej "rozporządzeniem", w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kontrolowanych decyzji. Zgodnie z art. 24 ust. 2b ustawy, aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następowała: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców; 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. Nie ulega zatem wątpliwości, że Prezydent Miasta C. miał podstawy do wszczęcia zgodnie z ustępem 2 w/w przepisu z urzędu postępowania w sprawie. Organ właściwie wyjaśnił również, że ustalenia poszczególnych rodzajów użytków gruntowych dokonano w oparciu o przepisy § 67 i § 68 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz załącznika nr 6 do tego rozporządzenia i określa się je co do zasady na podstawie stanu faktycznego na gruncie. Wprawdzie w zaskarżonej decyzji błędnie podano dziennik ustaw tego rozporządzenia jako- Dz.U. z 2016 r., poz. 1034, ale uchybienie to nie mogło mieć wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy z uwagi na to, że treść przywołanych przypisów jest analogiczna. Zgodnie zaś z lp. 12 w tabeli załącznika nr 6 do rozporządzenia egib, do użytku gruntowego o nazwie tereny mieszkaniowe - B zalicza się grunty, niewchodzące w skład działek siedliskowych, o których mowa w lp. 5: 1) zajęte pod budynki zaliczone w PKOB do działu 11 - budynki mieszkalne; 2) zajęte pod budynki gospodarcze i techniczne, związane funkcjonalnie z budynkami mieszkalnymi, o których mowa w pkt 1, oraz urządzenia, w szczególności: podwórza, dojazdy, przejścia, przydomowe place gier, zabaw i odpoczynku, studnie, zbiorniki, przewody naziemne, urządzenia do gromadzenia i oczyszczenia ścieków, śmietniki, składowiska odpadów, obiekty małej architektury, ogrodzenia, oczka wodne, ogródki skalne; 3) położone między budynkami i urządzeniami, o których mowa w pkt 1 i 2, lub w bezpośrednim sąsiedztwie tych budynków i urządzeń i niewykorzystywane do innego celu, który uzasadniałby zaliczenie ich do innej grupy użytków gruntowych, w tym zajęte pod trawniki, rabaty, kwietniki, warzywniki. W przedmiotowej sprawie, organy powołując się na zgromadzony w sprawie materiał dowodowego, miały zatem podstawy do uznania, że w sprawie zaistniała konieczność ujawnienia użytku gruntowego - tereny mieszkaniowe (B) na części obszaru działki ewidencyjnej nr [...] zgodnie z operatem geodezyjnym nr [...], potwierdzonym ustaleniami kontroli. Odnosząc się z kolei do zarzutów skargi wskazujących na naruszenie przez organy prawa strony w tym przede wszystkim męża skarżącej wobec nie ujawnienia go jako współwłaściciela domu, wskazać należy, że zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: 1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; 2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych; 3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej. 2. W ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także: 1) właścicieli nieruchomości, a w przypadku: a) nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości, b) gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania; 2) miejsce pobytu stałego lub adres siedziby podmiotów, o których mowa w pkt 1; 3) informację o wpisaniu do rejestru zabytków; 4) informację, czy wyróżniony w ewidencji gruntów i budynków obszar gruntu, w całości lub w części, objęty jest formą ochrony przyrody wskazaną w art. 6 ust. 1 pkt 1-9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r. poz. 627, z późn. zm.); 5) wartość katastralną nieruchomości; 6) informacje dotyczące umów dzierżawy, jeżeli od wykazania takich informacji w ewidencji gruntów i budynków uzależnione jest nabycie praw wynikających z przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, a także z przepisów o rozwoju obszarów wiejskich. Możność wpisania danego prawa do ewidencji uzależniona została z kolei od potwierdzenia jego istnienia dokumentami, o których mowa w § 12 ust. 1 rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem prawa osób i jednostek organizacyjnych do nieruchomości uwidacznia się w ewidencji na podstawie: 1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych; 2) prawomocnych orzeczeń sądowych; 3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali; 4) ostatecznych decyzji administracyjnych; 5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych; 6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2. Przy czym należy wskazać, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym konsekwentnie podkreśla się, iż zapisy zawarte w ewidencji gruntów, dotyczące uprawnień do gruntu (w tym w szczególności prawa własności) mają charakter informacji pochodnych w stosunku do informacji wynikających ze źródeł wskazanych w § 12 ust. 1 rozporządzenia oraz, iż w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zmian w ewidencji gruntów źródeł tych nie można w sposób dowolny interpretować (wyroki NSA z dnia 10 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 1907/01, publ. LEX nr 156364 oraz z dnia 19 marca 2003 r., sygn. akt II SA 1018/02, publ. LEX nr 156374). Wynika stąd, iż organ ewidencyjny może wpisać do ewidencji gruntów i budynków tylko takie prawo do nieruchomości, które jednoznacznie, w sposób niewątpliwy wynika z dokumentów wskazanych w rozporządzeniu, nie może zaś takiego prawa ani ustanowić, ani wyinterpretować, tj. przyjąć, iż wprawdzie danego prawa nie poświadcza w sposób bezpośredni żaden dokument, niemniej jego istnienie można wywieść z przesłanek pośrednich, tak jak domaga się tego skarżąca. Podkreślić należy, że ewidencja gruntów i budynków jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach i budynkach, który pełni funkcje informacyjno-techniczne nie rozstrzygając sporów o prawo, ani nie nadaje czy ujmuje praw. O zasadności tego stanowiska przesądza przyjęta definicja ustawowa ewidencji gruntów i budynków. Według art. 2 pkt 8 ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej do sądu decyzji: "Ilekroć w ustawie jest mowa o: ewidencji gruntów i budynków rozumie się przez to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Pełniąc jedynie funkcje rejestrujące stanów prawnych ustalonych w innym trybie i przez inne organy. Stąd też przez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny wynikający z dokumentów. Decyzja w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków nie może zatem rozstrzygać żadnej kwestii spornej związanej z ustaleniem tytułu własności. Wszelkie spory zaistniałe w wyniku przeprowadzonych zmian ewidencyjnych dotyczące zasięgu prawa własności, nie mogą więc być rozstrzygane w postępowaniu aktualizacyjnym (por. wyrok NSA z dnia 8 października 2014 r. sygn. I OSK 580/13). Niezasadnie zatem skarżąca zarzuca organom, że nie ujawniły prawa jej męża do posadowionego, jak twierdzi wspólnie na należącym do niej gruncie budynku. Podstawą dokonania zmian w ewidencji mogą być bowiem wyłącznie aktualne dokumenty o których mowa w § 12 rozporządzenia. Skoro dokonując aktualizacji, organ nie dysponował np. aktem notarialnym darowizny należącej do skarżącej nieruchomości, czy też prawomocnym orzeczeniem Sądu w tym zakresie lub wypisem z księgi wieczystej, z których wynikałoby, że mąż skarżącej stał się współwłaścicielem tej nieruchomości, organy nie miały podstaw do uwidocznienia w ewidencji jego praw do gruntu/budynku. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu zasadnie Główny Geodeta Kraju stwierdził, że dokonana przez organy aktualizacja danych ewidencyjnych w zakresie użytków gruntowych występujących na terenie działki ewidencyjnej nr [...], spełniała wymogi określone obowiązującymi wówczas przepisami i była uzasadniona w świetle zawartej w tych przepisach definicji użytku gruntowego tereny mieszkaniowe, oznaczone symbolem B. Reasumując Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło