IV SA/Wa 1500/21
WyrokWSA w Warszawie2022-01-04
Skład orzekający: Jarosław Łuczaj, Joanna Borkowska, Piotr Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy gmina może zostać obciążona administracyjną karą pieniężną za niewykonanie obowiązku osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2019 roku, jeśli przepisy wprowadzające tę karę weszły w życie w 2020 roku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że gmina podlega karze pieniężnej za niewykonanie obowiązku osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2019 roku. Pomimo że przepisy wprowadzające sankcję weszły w życie później, sąd stwierdził, że podstawa prawna do wymierzenia kary istniała już w 2019 roku, a zmiany miały charakter redakcyjny. Niewykonanie obowiązku stanowiło delikt administracyjny zarówno w momencie jego popełnienia, jak i w chwili orzekania, a wprowadzone zmiany nie zniosły karalności.Stan faktyczny
Gmina Miasto D. została ukarana administracyjną karą pieniężną za niewykonanie obowiązku osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych frakcji: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w 2019 roku. Gmina nie osiągnęła wymaganego poziomu 40%, uzyskując 35,75%. Gmina wniosła skargę, argumentując, że przepisy wprowadzające karę pieniężną weszły w życie dopiero w 2020 roku, a zatem nie mogą być stosowane do stanu faktycznego z 2019 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Łuczaj Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.) Protokolant: sekr. sąd. Marek Lubasiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi Gminy Miasta D. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: GIOŚ, organ odwoławczy, organ II instancji, organ) z [...] sierpnia 2021r., znak [...] wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735), po rozpatrzeniu odwołania Gminy Miejskiej [...], ul. [...], [...] (dalej: strona, skarżąca, Gmina) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: organ I instancji) z [...] maja 2021 r. znak [...], wymierzającej Gminie administracyjną karę pieniężną w wysokości 23 433,00 zł (słownie: dwadzieścia trzy tysiące czterysta trzydzieści trzy złote 0/100), za niewykonanie obowiązku osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych frakcji: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w 2019 r. W decyzji z [...] sierpnia 2021 r., znak [...], GIOŚ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Zaskarżona decyzja została wydana w następujących istotnych okolicznościach sprawy.
Organ I instancji w decyzji z dnia [...] maja 2021 r. znak: [...], wydanej na podstawie przepisów: art. 104 k.p.a., art. 9z ust. 2 pkt 1 i ust. 3, art. 9zb ust. 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2020 r., poz. 1439 ze zm., dalej: u.u.c.p.g.), art. 6 ustawy z 28 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 2361), rozporządzenia Ministra Środowiska z 14 grudnia 2016 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 2167), rozporządzenia Rady Ministrów z 22 grudnia 2017r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za korzystanie ze środowiska (Dz.U. z 2017 r., poz. 2490), wymierzył Gminie, karę pieniężną w wysokości 23 433,00 zł, za niewykonanie obowiązku osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych frakcji: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w 2019 roku.
Strona w piśmie z 24 maja 2021 r., odwołała się od przedmiotowej decyzji wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania.
Uzasadniając odwołanie strona podniosła, że w jej ocenie, skarżona decyzja została wydana z rażącym naruszaniem prawa, gdyż brak jest podstawy do jej wydania. Przywołany przez organ I instancji przepis prawa, tj. art. 9z ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2021 r., poz. 888) zostały wprowadzone do porządku prawnego dnia 31 grudnia 2020 r. na mocy ustawy z 17 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 2361). Według strony nie mają zastosowania do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych frakcji: papieru, matali tworzyw sztucznych i szkła w 2019 r. Zdaniem strony, ustawodawca nie przewidział normy prawnej do nakładania przez Inspekcję Ochrony Środowiska kary za brak osiągnięcia przez gminy poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia w 2019 r. na podstawie przepisów, które weszły w życie w 2020 r. Strona wniosła w uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania.
W uzasadnieniu decyzji z [...] sierpnia 2021 r., znak [...] GIOŚ wskazał, że organ I instancji na podstawie analizy rocznego sprawozdania z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi stwierdził, że Gmina nie wywiązała się z obowiązku osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych frakcji: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła. W rocznym sprawozdaniu z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi za 2019 r. Gmina wykazała przedmiotowy poziom równy 35,75 %. Zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 grudnia 2016 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 2167, dalej: rozporządzenie w sprawie poziomów) gminy były obowiązane osiągnąć w 2019 r. poziom 40 %.
Organ I instancji stwierdził zatem, że Gmina w 2019 r. nie osiągnęła wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych frakcji: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła. Ustalenia powyższe zostały odnotowane w adnotacji z kontroli dokumentacyjnej Nr [...], sygn.: [...].
Według GIOŚ organ I instancji na podstawie art. 9z ust. 2 pkt 1, art. 9z ust. 3 oraz 9x ust. 3 u.c.p.g. w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości o porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1579) obliczył karę pieniężną jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2020 r. poz. 1219 ze zm.) i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami. Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 22 grudnia 2017 r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska (Dz.U. z 2017 r., poz. 2490) jednostkowa stawka opłaty za niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne wynosi 170,00 zł/Mg.
GIOŚ w uzasadnieniu decyzji z [...] sierpnia 2021 r., znak [...] wyjaśnił charakter zmian wprowadzonych ustawą z 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2019, poz. 1579). Organ odwoławczy wskazał także, że ustawodawca nie zlikwidował sankcji w postaci administracyjnej kary pieniężnej za brak realizacji obowiązku wynikającego z art. 3b u.c.p.g., przenosząc podstawę wymierzenia przedmiotowej administracyjnej kary pieniężnej z art. 9z ust. 2 pkt 1 do art. 9z ust. 2a pkt 1, który obowiązuje od dnia 31 grudnia 2020 r. w brzmieniu: "Gmina, która nie wykonuje obowiązku, o którym mowa w art. 3b lub art. 3c - podlega karze pieniężnej obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu: 1) przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych; 2) ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania.". Według GIOŚ, zmianie nie uległ również faktyczny sposób obliczania przedmiotowej kary pieniężnej, określony w art. 9z ust. 3, który przed nowelizacją przepisów brzmiał następująco: "karę pieniężną, o której mowa w ust. 2, oblicza się w sposób określony w art. 9x ust. 3". Zgodnie natomiast z art. 9x ust. 3: "karę pieniężną, o której mowa w ust. 2, oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania". W wyniku natomiast nowelizacji brzmienie art. 9x ust. 3 przeniesiono wprost do art. 9z ust. 3: "karę pieniężną, o której mowa w ust. 2, oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania". GIOŚ analizując dane zawarte w rocznym sprawozdaniu z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi za 2019 r. sporządzonym przez Gminę, ponownie dokonał przeliczenia osiągniętego w 2019 r. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych frakcji: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła, celem oceny prawidłowości rozstrzygnięcia w decyzji organu I instancji, oraz przeliczenia należnej kary za nieosiągnięcie wymaganego poziomu. Zdaniem GIOŚ, zarówno osiągnięty poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych frakcji: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła jak i nałożona kara zostały wyliczone prawidłowo przez organ I instancji.
GIOŚ wyjaśnił, że przedmiotowej sprawie deliktem administracyjnym jest nieosiągnięcie poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych frakcji: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła. Powyższe stanowiło delikt administracyjny zarówno w momencie jego popełnienia przez skarżącego w 2019 r. jak i w chwili orzekania przez organ odwoławczy, albowiem wprowadzone zmiany do przedmiotowej ustawy nie zniosły jego karalności w toku postępowania administracyjnego. Skoro zatem istnieje ciągle podstawa prawna do wymierzenia kary pieniężnej za przedmiotowy delikt administracyjny to należy uznać, iż podniesiony zarzut wydania decyzji bez podstawy prawnej nie jest zasadny. GIOŚ ocenił także możliwość zastosowania w niniejszej sprawie art. 189f, k.p.a.
W skardze Gmina na podstawie art. 3 § 2 pkt 1, art. 50 § 1, art. 52 § 1 i 2, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a. zaskarżyła w całości na decyzję GIOŚ z [...] sierpnia 2021r. znak [...]. Zaskarżanej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 9z ust. 2 pkt. 1 i ust. 3, art. 9zb ust. 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2021 r. poz. 888, dalej: u.u.c.p.g. przez niewłaściwe zastosowanie do oceny stanu faktycznego zaistniałego w 2019 r. podczas, gdy powołany przepis został wprowadzony do polskiego porządku prawnego na mocy ustawy z 17 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 2361) i zaczął obowiązywać od 31 grudnia 2020r.
Mając na uwadze powyższe wniesiono o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak również poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie na rzecz skarżącej Gminy od organu administracyjnego kosztów postępowania według norm przepisanych.
Jednocześnie na podstawie art. 61 § 2 pkt. 1 p.p.s.a., strona skarżąca wniosła by organ, który wydał decyzję wstrzymał jej wykonanie do czasu rozpoznania skargi. Natomiast w przypadku przekazania skargi Sądowi, skarżący wnosi by Sąd orzekający na posiedzeniu niejawnym w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi Gmina wskazała, że sporny od początku postępowania jest stan prawny. Skarżąca kwestionuje zakres stosowania przepisów do ustalonego stanu faktycznego. Według skarżącej, w chwili orzekania przez organy I i II instancji istniał przepis prawa odnoszący się do osiągnięcia przez gminę poziomu 40% przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych frakcji: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w 2019 r. - Tabela nr 1 załącznika rozporządzenia Ministra Środowiska z 14 grudnia 2016 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 2167). Prawdą jest, że gmina nie osiągnęła poziomu 40% (osiągnięty przez gminę w 2019 r. poziom recyklingu i przygotowania do ponownego użycia frakcji jw. odpadów komunalnych wyniósł 35,75%). Natomiast, nie istnieje przepis prawa dający [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska podstawę do nałożenia kary pieniężnej za wskazany wyżej delikt administracyjny, bowiem ustawodawca zniósł karalność za brak osiągnięcia przez gminę poziomu 40% przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych frakcji: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w 2019 r. Nie zmienia tego faktu dowolne wykładanie przepisu przez organ II instancji i ogólnikowe stwierdzenie. Główny Inspektor Ochrony Środowiska nie wskazuje jaka treść i którego przepisu obowiązywała w 2019 r. lub, który przepis w swojej treści zawiera wyraźną retroakcję przesuwając jego stosowanie od 1 stycznia 2019 r. Z ogólnych zasad techniki prawodawczej wynika, że nie można ex post wprowadzać karalności co do faktów jakie już się zdarzyły. Jeżeli traktować karę administracyjną jako rodzaj czynu zabronionego sensu largo, to w myśl zasady nullum crimen sine lege podmiot podlegający odpowiedzialności musiałby mieć świadomość, że nałożony przez ustawodawcę obowiązek zabezpieczony jest z góry wiadoma karą. Chodzi tu o jasny przepis wprost nakładający sankcję za konkretny okres czasu tj. 2019 r. W toku prac legislacyjnych ustawodawca nie zamieścił za ten konkretny 2019 r. zapisu nakładającego karę. Według skarżącej, powinno to być oczywiste, skoro przepis funkcjonuje w obrocie prawnym od 31 grudnia 2020 r., to nie może odnosić się do oceny faktów istniejących w przedziale czasowym od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. Po raz kolejny skarżąca wskazuje, że w treści przepisu nie ma wprost sformułowania, że przepis o karach ma zastosowanie do braku wykonania obowiązku osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu frakcji jw. odpadów komunalnych także za rok 2019. Skarżąca nie może ponosić odpowiedzialności za brak staranności lub niedokładności przy tworzeniu prawa. Gmina zwróciła uwagę, że organ I instancji wskazał podstawę wymierzenia kary art. 9z ust. 2 pkt 1 a nie art. 9z ust. 2a pkt 1 u.c.p.g. To jednak nie zmienia oczywistego faktu likwidacji przez ustawodawcę sankcji kar pieniężnych za 2019 r. w sytuacji dotyczącej realiów niniejszej sprawy.
W odpowiedzi na skargę GIOŚ, wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu była decyzja GIOŚ z [...] lipca 2021 r., znak [...], w której utrzymano w mocy decyzję organu I instancji.
Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja GIOŚ z [...] sierpnia 2021 r., znak [...] nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny: 1) uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych przepisach. Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził. Nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty przedstawione w skardze. Skarżąca twierdzi, że prawdą jest, że gmina nie osiągnęła poziomu 40% (osiągnięty przez gminę w 2019 r. poziom recyklingu i przygotowania do ponownego użycia frakcji jw. odpadów komunalnych wyniósł 35,75%). Natomiast, nie istnieje przepis prawa dający Podkarpackiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska podstawę do nałożenia kary pieniężnej za wskazany wyżej delikt administracyjny, bowiem ustawodawca zniósł karalność za brak osiągnięcia przez gminę poziomu 40% przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych frakcji: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w 2019 r.
W ocenie Sądu, postępowanie poprzedzające wydanie kontrolowanej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasad określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Przed wydaniem rozstrzygnięcia organy wyczerpująco zebrały, a następnie rozpatrzyły całość materiału dowodowego, dokonując analizy wszelkich istotnych okoliczności faktycznych występujących w sprawie, a następnie do tak ustalonego stanu faktycznego zastosowały prawidłowe normy prawa materialnego celem podjęcia rozstrzygnięcia, przy czym swoje stanowisko przedstawiły w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Podkreślić trzeba, że obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez ten organ materiałów dowodowych, mających wykazać okoliczności korzystne dla strony. Zasada ta nie zwalnia strony postępowania administracyjnego z obowiązku przedstawienia takich dowodów, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki. W sprawie skarżąca, negując twierdzenia organów, dowodów takich nie przedstawiła. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że skarżąca dopuściła się wskazanego w decyzji organu I instancji naruszenia przepisów u.u.c.p.g.
Wysokość kary została ustalona w sposób prawidłowy. Zgodzić należy się z organem odwoławczym, który analizując dane zawarte w rocznym sprawozdaniu z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi za 2019 r. sporządzonym przez Gminę Miejską [...], ponownie dokonał przeliczenia osiągniętego w 2019 r. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych frakcji: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła, celem oceny prawidłowości rozstrzygnięcia w decyzji organu I instancji, oraz przeliczenia należnej kary za nieosiągnięcie wymaganego poziomu. Ma rację GIOŚ, że zarówno osiągnięty poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych frakcji: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła jak i nałożona kara zostały wyliczone prawidłowo przez organ I instancji. Organ odwoławczy nie naruszył także art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymując w mocy decyzję organu I instancji.
Odnosząc się dalej do zarzutów skargi wskazać należy w pierwszej kolejności, że w ocenie Sądu, w zaskarżonej decyzji z [...] sierpnia 2021 r., [...], GIOŚ szczegółowo i prawidłowo wyjaśnił podstawy prawne decyzji wymierzającej skarżącej karę pieniężną w wysokości 23 433,00 zł (słownie: dwadzieścia trzy tysiące czterysta trzydzieści trzy złote) za niewykonanie obowiązku osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych frakcji: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w 2019 r.
Co do zarzutu dotyczącego spornego stanu prawnego oraz związanego z kwestionowaniem zakresu stosowania przepisów do ustalonego stanu faktycznego, wskazać należy, że obowiązywanie aktu normatywnego nie zawsze pokrywa się ze stanem stosowalności normy. Co do zasady stan stosowalności normy w zasadzie powinien zakończyć się z chwilą derogowania z obrotu prawnego normatywnej podstawy jej funkcjonowania. Często jednak tak nie jest, gdyż normy uchylone bywają stosowane już po utracie mocy obowiązującej do pewnych stanów rzeczy powstałych przed ich uchyleniem, czy wynikłych ze zdarzeń, które miały miejsce przed ich uchyleniem. Mówi się wówczas o dalszym działaniu dawnego prawa.
W stanie sprawy znaczenia ma więc zasada tempus regit actum, nakazująca oceniać zdarzenia prawne na podstawie normy obowiązującej w chwili ich nastąpienia.
Wskazać należy, że u.u.c.p.g. w była nowelizowana w toku 2019 r., stąd podstawę prawną rozstrzygnięcia powinien stanowić art. 9z tej ustawy w brzemieniu nadanym w publikatorze Dz.U z 2019 r. poz. 2010, którym ogłoszono tekst jednolity ustawy. W przypadku zmiany stanu prawnego w trakcie zdarzenia znaleźć musi zastosowanie ogólna zasada bezpośredniego stosowania ustawy nowej, wobec braku przepisów przejściowych.
Organy zasadnie przyjęły, że podstawę prawną sankcji stanowi art. 9z ust. 2, wbrew oczekiwaniom strony skarżącej, która jako właściwą podstawę wskazuje art. 9z ust. 2a, który został wprowadzony już po zakończeniu 2019 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 2361). Na marginesie zauważyć należy, że ust. 2a zawiera normę tożsamą treściowo z normą wyrażoną w ust. 2 art. 9z sprzed nowelizacji. Przeniesienie właściwej podstawy prawnej od innego ustępu przez ustawodawcę miało wyłącznie charakter zabiegu redakcyjnego, bez wpływu na okoliczności, że rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o stan prawny istniejący w 2019 r.
Kontynuując wyjaśnienia co do stanu prawnego obowiązującego w chwili kontrolowanego zdarzenia, wskazać należy, że 31 grudnia 2020 r. weszła w życie ustawa z 17 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 2361, dalej: u.z.u.c.p.g.), która uchyliła art. 3b ust. 2 u.c.p.g., czyli artykuł, który delegował ministra do wydania rozporządzenia w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami, które gmina jest obowiązana osiągnąć w poszczególnych latach, oraz sposobu obliczania poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami, kierując się koniecznością możliwości zweryfikowania ich osiągnięcia przez każdą gminę. Pomimo tego, że uchylono przepis delegujący ministra do wydania rozporządzenia, przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z 14 grudnia 2016 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 2167), w określonych przypadkach nadal znajdują zastosowanie. Gmina powinna wyliczyć poziomy recyklingu i przygotowania do ponownego użycia frakcji odpadów komunalnych oraz odpadów budowlanych i rozbiórkowych stanowiących odpady komunalne, na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z 14 grudnia 2016 r. Na podstawie art. 1 pkt 2 lit. b u.z.u.c.p.g. w art. 3b u.u.c.p.g. został uchylony ust. 2. Zgodnie zaś z brzmieniem art. 3b ust. 2 u.u.c.p.g., obowiązującym do 1 stycznia 2021 r., minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia: 1) poziomy recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami, które gmina jest obowiązana osiągnąć w poszczególnych latach, uwzględniając potrzebę osiągnięcia poziomów określonych w ust. 1; 2) sposób obliczania poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami, kierując się koniecznością możliwości zweryfikowania ich osiągnięcia przez każdą gminę.
Na podstawie art. 3b ust. 2 u.c.p.g., zostało wydane rozporządzenie Ministra Środowiska z 14 grudnia 2016 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych, które określiło: 1) poziomy recyklingu i przygotowania do ponownego użycia następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła, 2) poziomy recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami innych niż niebezpieczne odpadów budowlanych i rozbiórkowych stanowiących odpady komunalne - w poszczególnych latach do 31 grudnia 2020 r., a także sposób obliczania tych poziomów. Kwestia uchylenia podstawy prawnej do wydania rozporządzenia w przypadku osiągnięcia odpowiednich poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia frakcji odpadów komunalnych w postaci papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła, jak również przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami innych niż niebezpieczne odpadów budowlanych i rozbiórkowych stanowiących odpady komunalne, nie ma znaczenia w przypadku wskazanych poziomów za 2019 r. W rozporządzeniu zostały wskazane odpowiednie poziomy w poszczególnych latach, aż do dnia 31 grudnia 2020 r. oraz sposób ich wyliczenia i w związku z tym przepisy rozporządzenia w stosunku do 2019 r. powinny być nadal stosowane. W podstawie prawnej decyzji z [...] maja 2021 r. organ I instancji powołał się m.in. na art. 6 u.z.u.c.p.g.
Jak wynika z uzasadnieniem do projektu u.z.u.c.p.g., art. 6 tej ustawy przewiduje, że do obliczania poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia, o których mowa w art. 3aa ust. 1 u.u.c.p.g., oraz poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami innych niż niebezpieczne odpadów budowlanych i rozbiórkowych stanowiących odpady komunalne, o których mowa w art. 3b ust. 2 u.u.c.p.g. w brzmieniu dotychczasowym za 2020 r., stosuje się sposób określony w przepisach rozporządzenia Ministra Środowiska z 14 grudnia 2016 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 2167), pomimo tego, że uchylono przepis delegujący ministra do wydania rozporządzenia, przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z 14 grudnia 2016 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 2167), w określonych przypadkach nadal znajdują zastosowanie.
Zgodzić należy się z GIOŚ, który na str. 4 uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazał, że ustawodawca nie zlikwidował sankcji w postaci administracyjnej kary pieniężnej za brak realizacji obowiązku wynikającego z art. 3b u.u.c.p.g., przenosząc podstawę wymierzenia przedmiotowej administracyjnej kary pieniężnej z art. 9z ust. 2 pkt 1 do art. 9z ust. 2a pkt 1, który obowiązuje od 31 grudnia 2020 r. Zmianie nie uległ również faktyczny sposób obliczania przedmiotowej kary pieniężnej, określony w art. 9z ust. 3, który przed nowelizacją przepisów brzmiał następująco: "karę pieniężną, o której mowa w ust. 2, oblicza się w sposób określony w art. 9x ust. 3". Zgodnie natomiast z art. 9x ust 3: "karę pieniężną, o której mowa w ust. 2, oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania". W wyniku natomiast nowelizacji brzmienie art. 9x ust. 3 przeniesiono wprost do art. 9z ust. 3: "karę pieniężną, o której mowa w ust. 2, oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania".
Wyjaśnić należy, że w sprawie deliktem administracyjnym jest nieosiągnięcie poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych frakcji: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła. Powyższe stanowiło delikt administracyjny zarówno w momencie jego popełnienia przez skarżącą w 2019 r., jak i w chwili orzekania przez organ odwoławczy, albowiem wprowadzone zmiany do przedmiotowej ustawy nie zniosły jego karalności w toku postępowania administracyjnego. Skoro zatem istniała ciągle podstawa prawna do wymierzenia kary pieniężnej za przedmiotowy delikt administracyjny to należy uznać, że podniesiony zarzut wydania decyzji bez podstawy prawnej nie jest zasadny.
W ocenie Sądu, wykładnia systemowa stosowanych przez orzekające w sprawie organy przepisów u.u.c.p.g. jest zgodna z zasadą wyrażoną w art. 7 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 1219 ze zm. dalej: p.o.ś.). W myśl art. 7 ust. 1 p.o.ś., kto powoduje zanieczyszczenie środowiska, ponosi koszty usunięcia skutków tego zanieczyszczenia. Kto może spowodować zanieczyszczenie środowiska, ponosi koszty zapobiegania temu zanieczyszczeniu (art. 7 ust. 2 p.o.ś.). Niewykonanie obowiązku osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych frakcji: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w 2019 r., może spowodować zanieczyszczenie środowiska (art. 7 ust. 2 p.o.ś.) Ponadto według art. 22 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jedn.: Dz.U z 2021 r. poz. 779 ze zm., dalej: u.o.), koszty gospodarowania odpadami są ponoszone przez pierwotnego wytwórcę odpadów lub przez obecnego lub poprzedniego posiadacza odpadów. W przypadkach określonych w przepisach odrębnych koszty gospodarowania odpadami ponosi producent produktu lub podmiot wprowadzający produkt na terytorium kraju, określony w tych przepisach. Administracyjne kary pieniężne należą do podstawowych instrumentów prawnych w gospodarowaniu odpadami.
Wykładnia przepisów u.u.c.p.g. dokonana przez stronę oraz stanowisko przedstawione w skardze na str. 3, według którego w "treści przepisu nie ma wprost sformułowani, że przepis o karach ma zastosowanie do braku wykonania obowiązku osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu jw. odpadów komunalnych także za rok 2019". Skarżąca twierdzi, że nie może ponosić odpowiedzialności za brak staranności lub niedokładności przy tworzeniu prawa.
Wskazać należy, że obowiązek przestrzegania zasad dotyczących postępowania z odpadami komunalnymi jest pochodną ogólnego obowiązku ochrony środowiska unormowanego w art. 74 i 86 Konstytucji RP. Z sytuacjami, w których niewypełnienie obowiązku powinno pociągać za sobą ujemne skutki, mamy do czynienia wtedy, gdy dany przepis prawa nakazuje wiązanie ujemnych skutków prawnych z każdym przypadkiem niewypełnienia danego obowiązku. Niewypełnienie obowiązku może wywołać ujemne skutki, gdy określony przepis prawa od decyzji wskazanego podmiotu uzależnia to, "czy ten, kto nie zastosował się do odpowiedniego nakazu lub zakazu, ma ponieść owe ujemne skutki prawne, czy też nie ma ich ponosić" (J. Nowacki, Z. Tabor, Wstęp do prawoznawstwa. Część I, Katowice 1986, s. 38).
Skarżąca nie wykonała nałożonego przez prawo obowiązku. W prawie konstytucyjnym charakterystykę instytucji prawnej obowiązku przeprowadza F. Siemieński. Autor ten wyodrębnia części składowe pojęcia obowiązku i zwraca uwagę na następujące zależności: "1) zachodzi tu brak możności wyboru określonego postępowania ze strony adresata obowiązku, przeciwnie, istnieje nakaz lub zakaz określonego postępowania; 2) obowiązek zawsze wynika z prawa w znaczeniu przedmiotowym, inaczej mówiąc, nie ma obowiązku bez normy; 3) w przypadku sporu, konieczność wskazania podstawy prawnej, z której wynika obowiązek określonego postępowania obywatela, ciąży na organie państwowym żądającym wykonania tego obowiązku przez obywatela; 4) na państwie ciąży powinność podjęcia starań w celu zapewnienia realizacji obowiązków przez obywatela, przy czym idzie tu o zabezpieczenie interesu ogólnospołecznego, jak i innych obywateli" (F. Siemieński, Prawo konstytucyjne, Warszawa 1976, s. 124–125).
Według Sądu, orzekające w sprawie organy prawidłowo przeprowadziły proces wykładni art. 9z ust. 2 pkt 1, art. 9z ust. 3 oraz 9x ust. 3 u.u.c.p.g. w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019r. poz. 1579). Skarżąca kwestionując brak podstawy prawnej poniesienia odpowiedzialności, za niewykonanie obowiązku, osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych frakcji: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w 2019 r. przyznaje jednocześnie, że obowiązku tego nie wykonała oraz twierdzi, że nie istniała podstawa prawna do wymierzenia Gminie, administracyjnej kary pieniężną w wysokości 23 433,00 zł (słownie: dwadzieścia trzy tysiące czterysta trzydzieści trzy złote) za niewykonanie obowiązku osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych frakcji: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w 2019 r. Odnosząc się do zarzutu braku podstawy prawnej do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych frakcji: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w 2019 r. wskazać należy, że GIOŚ prawidłowo wyjaśnił, że podstawą prawną wydania rozstrzygnięcia administracyjnego są przepisy prawa obowiązujące w momencie wydawania decyzji.
W ocenie Sądu, GIOŚ prawidłowo stwierdził, że art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. zawiera warunek łączny, tj. oprócz oceny, że waga stwierdzonego naruszenia prawa jest znikoma, konieczne jest również stwierdzenie przez organ faktu, że strona zaprzestała naruszania prawa. Dopiero wystąpienie obu przesłanek jednocześnie upoważnia organ do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. W przedmiotowej sprawie nie można uznać, że waga stwierdzonych podczas analizy dokumentacyjnej naruszeń jest znikoma. Nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych frakcji: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła jest skutkiem naruszeń popełnionych przez Stronę przy wywiązywaniu się z obowiązków wynikających z u.u.c.p.g i świadczy o nienależytej realizacji nadzoru nad gospodarowaniem odpadami komunalnymi, w tym realizacją zadań powierzonych podmiotom odbierającym odpady komunalne od właścicieli nieruchomości (art. 3 ust. 2 pkt 4 u.u.c.p.g.).
Delikt administracyjny polegający na nieosiągnięciu wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych frakcji: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła jakiego dopuściła się strona bezsprzecznie wynika z danych podanych przez nią w sprawozdaniu z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi za 2019 r., jak i z adnotacji z kontroli dokumentacyjnej Nr [...], sygn.: [...]. Strona zaniedbując obowiązki wynikające z u.u.c.p.g. nie przeprowadziła właściwych działań mających na celu wdrożenie prawidłowo funkcjonującego systemu gospodarki odpadami komunalnymi, doprowadzając do sytuacji, że nie funkcjonuje on właściwie i ponad 137 Mg odpadów nie zostało przygotowanych do ponownego użycia lub przekazanych do recyklingu.
GIOŚ prawidłowo stwierdził, że nie zaistniały łącznie dwie przesłanki, które umożliwiałyby Podkarpackiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska zastosować pouczenia, zamiast administracyjnej kary pieniężnej, gdyż strona nie zaprzestała naruszania prawa, ponieważ jest ono nieusuwalne w skutkach. Oznacza to, że strona w zakończonym roku kalendarzowym nie osiągnęła wymaganego prawem poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych frakcji: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła. W związku z powyższym z oczywistych względów zaprzestanie tego naruszania prawa w 2019 r. jest niemożliwe. Nawet jeżeli strona w kolejnym roku kalendarzowym osiągnęłaby wymagany poziom recyklingu i przygotowania do ponownego użycia papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła, należałoby uznać, że obowiązek ustawowy został zrealizowany w tym roku, co nie pozwala na stwierdzenie, że strona zaprzestała naruszania prawa, które miało miejsce w 2019 r. i zostało udokumentowane w złożonym sprawozdaniu.
Nie wystąpiły także przesłanki określone w art. 189f §1 pkt 2 k.p.a. tj. Strona nie została uprzednio ukarana za to samo naruszenie administracyjną karą pieniężną przez inny organ (zgodnie z art. 9zb ust. 2 u.u.c.p.g. do wymierzania administracyjnych kar pieniężnych określonych w art. 9z u.u.c.p.g, właściwy jest wyłącznie wojewódzki inspektor ochrony środowiska) ani też nie została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe lub prawomocnie skazana za wymienione w tym przepisie przestępstwa, co spełniałoby cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, działając na podstawie i w granicach prawa i posiadanych kompetencji, w wyniku stwierdzenia naruszenia zagrożonego karą pieniężną określoną w art. 9z ust. 2 pkt 1 u.u.c.p.g. (w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania organu I instancji), wszczął postępowanie administracyjne, w wyniku którego rzeczoną karę wymierzył w drodze zaskarżonej decyzji. Nie były podejmowane inne działania sankcyjne penalizujące przedmiotowe naruszenie. Nie zaszły również przesłanki umożliwiające zastosowanie art. 189f § 2 oraz § 3 k.p.a. Administracyjna kara pieniężna ma charakter obligatoryjny, ale winna mieć również charakter zapobiegawczy, tak aby Strona w przyszłości nie popełniła podobnego naruszenia, co więcej odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej nie zrealizuje celów jej nałożenia, tj. przestrzegania wymogów prawnych dotyczących gospodarowania odpadami komunalnymi. Odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, i poprzestanie jedynie na pouczeniu nie pozwoli na realizację celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, a jest nim zapewnienie zarówno prewencji szczególnej, jak i ogólnej. W niniejszej sprawie nie zaszły zarówno przesłanki obligatoryjne jak i fakultatywne umożliwiające Podkarpackiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska odstąpienie od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu.
Wyjaśnić należy, że pojęcie sankcji administracyjnej nie jest zdefiniowane jednoznacznie ani w doktrynie, ani w orzecznictwie TK i orzecznictwie sądowym. Sankcji administracyjnych jest tak wiele i są tak zróżnicowane (pieniężne i niepieniężne, obligatoryjne i fakultatywne, uznaniowe i związane), że jednoznaczne wyróżnienie wszystkich ich rodzajów uznawane jest za trudne czy wręcz niemożliwe. Pojęcie sankcji prawnej (w tym także administracyjnej) wiązane jest z odpowiedzialnością ustaloną w konkretnej normie za naruszenie lub niewykonanie normy prawnej i wynikającą z niej dolegliwością – majątkową, osobistą, polegającą na utracie praw (cofnięciu lub wygaśnięciu), nieważności czynności lub aktu lub innych niekorzystnych dla określonego podmiotu skutkach prawnych, ekonomicznych, osobistych. Trybunał Konstytucyjny w licznych orzeczeniach uznaje represyjny charakter sankcji za ich immanentną cechę i ocenia je najczęściej w nawiązaniu do sankcji karnych bądź instytucji cywilnoprawnych kar umownych. Brak jednak dotąd w orzecznictwie TK pogłębionej analizy szeroko rozumianej sankcji administracyjnej "jako takiej", wskazuje się jednak na wiele jej cech: 1) nakładanie sankcji musi mieć ustawową podstawę prawną, 2) sankcja musi stanowić konsekwencję niezgodnego z prawem zachowania się jednostki lub innego podmiotu, 3) sankcja ma prewencyjno-represyjny charakter, 4) nakładanie sankcji następuje w formie aktu administracyjnego lub władczej czynności faktycznej, czyli, ogólnie biorąc, w formie autorytatywnego, władczego rozstrzygnięcia (czynności) podmiotu administrującego, 5) wprowadzanie i stosowanie sankcji administracyjnej musi uwzględniać zasadę proporcjonalności (czyli sankcja musi być konieczna, niezbędna i niezbyt dolegliwa), 6) nałożenie sankcji musi podlegać sądowej kontroli. Sankcja w niniejszej sprawie jest wyłącznie skutkiem niewykonania obowiązku osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych frakcji: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w 2019 r.
W ocenie Sądu, GIOŚ prawidłowo wypełnił obowiązki wynikające z treści: art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., ponieważ dokonał czynności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej wymierzenia stronie administracyjnej kary pieniężnej, przez wszechstronną analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który wbrew stanowisku skarżącej nie wymagał uzupełnienia. GIOŚ rozpoznał sprawę w zakresie, który należał do jego kompetencji, gdyż w ocenie Sądu, dokonał prawidłowych czynności zmierzających do ustalenia, że w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki do wymierzenia stronie administracyjnej kary pieniężnej.
Sąd nie stwierdził naruszenia przez orzekające organy: art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a. W orzecznictwie NSA wyrażono pogląd, według którego "W procedurze administracyjnej ciężar wykazania okoliczności istotnych dla sprawy spoczywa co do zasady na organie. Podważenie ustaleń organu wymaga jednak inicjatywy strony". (zob. wyrok NSA z 8 grudnia 2020 r., sygn. II OSK 1864/18, LEX 3094961). Zdaniem Sądu, skarżąca nie podważyła ustaleń organów w niniejszej sprawie w zakresie wymierzenia stronie administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 23 433,00 zł (słownie: dwadzieścia trzy tysiące czterysta trzydzieści trzy złote) za niewykonanie obowiązku osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych frakcji: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w 2019 r.
Ocena materiału dowodowego przeprowadzona przez GIOŚ w zaskarżonej decyzji z [...] sierpnia 2021 r., znak [...], nie była sprzeczna z normą wynikającą z art. 80 k.p.a., ponieważ była dokonana w sposób logiczny, spójny i zgodny zasadami doświadczenia życiowego.
Organ prowadzący postępowanie nie ma obowiązku z określonych twierdzeń strony wyciągnięcia tożsamych wniosków co strona postępowania, formułująca te twierdzenia. Organ nie może się ograniczyć tylko do przyjęcia punktu widzenia przedstawionego przez stronę. Organ ma obowiązek dokonać oceny czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Zdaniem Sądu, zostało to wykonane w niniejszej sprawie, ponieważ GIOŚ wyjaśnił podstawy prawne i faktyczne do wymierzenia stronie administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 23 433,00 zł (słownie: dwadzieścia trzy tysiące czterysta trzydzieści trzy złote) za niewykonanie obowiązku osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych frakcji: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w 2019 r.
Według Sądu, postępowanie GIOŚ, czyniło zadość obowiązkom płynącym z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wyjaśnić należy, że organ odwoławczy dysponował wystarczającym materiałem dowodowym, aby dokonać rozstrzygnięcie, w którym, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wymierzającą skarżącemu administracyjną karę pieniężną.
Podsumowując, należy wskazać, że nie ma podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, a sposób interpretacji i zastosowanie norm prawnych przez orzekające organy był poprawny. W ocenie Sądu, nie można również stwierdzić naruszeń przepisów k.p.a., na które wskazano w skardze, ani innych przepisów, które mogłyby stać się podstawą do uchylenia rozstrzygnięcia organu II instancji.
Uwzględniając powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło