IV SA/Wa 1511/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym - ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi B. S. na uchwałę Rady Gminy S. z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił - na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 58 § 3 oraz art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a. – skargę B. So. na opisaną w sentencji uchwałę Rady Gminy S. Wnioskiem z dnia 8 stycznia 2010 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF), skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym żoną i czworgiem dzieci (ur. 19[...], 19[...], 19[...] i 20[...] r.), posiada dom (wyremontowany budynek po gospodarstwie rolnym w M.) o pow. 181 m2 (łącznie z garażem), nieruchomość rolną o pow. 3,3 ha, a także, że jest współwłaścicielem 12,7 ha nieruchomości rolnych. Skarżący podał, że miesięcznie osiąga dochody w wysokości 2698 zł (stosunek pracy), zaś jego żona - 3061 zł (również ze stosunku pracy). W uzasadnieniu wniosku oświadczył ponadto, że jest pracownikiem zakładu, który jest w likwidacji, co wiąże się z pobieraniem skromnych zarobków, a także, że ponosi znaczne wydatki na utrzymanie będących w wieku szkolnym i dojeżdżających do W. dzieci, a także na leczenie dzieci (częste wyjazdy do sanatorium, wizyty u specjalisty), które cierpią na alergie, schorzenia wzroku (częsta zmiana okularów) i inne (kamica nerkowa najstarszej córki). Zły stan zdrowia samego skarżącego (chory kręgosłup) sprawia, że odbywa on często rehabilitację. Skarżący wyjaśnił ponadto, że dochody z posiadanych nieruchomości rolnych są znikome z uwagi na niskie ceny zbóż i niską klasę gruntów. Wątpliwości odnoszące się do sytuacji majątkowej wnioskodawcy uzasadniały wezwanie go w trybie art. 255 p.p.s.a. do uzupełnienia złożonego wniosku w wyznaczonym, 7-dniowym terminie, m.in. poprzez przedłożenie: 1) aktualnych dokumentów ujawniających dochody uzyskiwane przez skarżącego oraz wszystkie osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym (zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia żony); 2) odpisów zeznań podatkowych wnioskodawcy - za ostatnie dwa lata, 3) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego oraz osoby, które pozostają z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, rachunków bankowych i lokat, na których gromadzone są środki pieniężne - z ostatnich trzech miesięcy wraz z historią dokonanych na rachunkach operacji, 4) wyjaśnienie, w jaki sposób wykorzystywane są posiadane przez skarżącego nieruchomości i jaki uzyskiwany jest z nich dochód, 5) przedstawienie informacji o wysokości miesięcznych kosztów utrzymania się rodziny skarżącego (wyżywienie, opłaty za energię elektryczną, wodę, bilety komunikacji miejskiej, inne wydatki ponoszone w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych), 6) przedstawienie dokumentów (zaświadczenia lekarskie, karty leczenia szpitalnego) poświadczających, że stan zdrowia skarżącego lub członków jego rodziny wiąże się z wydatkami na leczenie lub rehabilitację, a także o udokumentowanie poniesienia tych wydatków (np. paragony za wykonane usługi medyczne oraz za zakup leków); 7) przedstawienie oświadczenia w przedmiocie przysługiwania skarżącemu w ostatnim czasie dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych, ich wysokości i daty ich przekazania oraz przedłożenia stosownych dokumentów w tym zakresie (odpisów decyzji przyznających dopłaty lub decyzji odmownych). Na wniosek skarżącego wniesiony dnia 4 lutego 2010 r., termin do złożenia dodatkowych dokumentów oraz oświadczeń dotyczących aktualnej kondycji finansowej strony, został skarżącemu przedłużony o kolejne 7 dni, liczonych od daty doręczenia stronie zarządzenia z dnia 16 lutego 2010 r. w przedmiocie przedłużenia terminu sądowego -tj. od 22 lutego 2010 r. Termin ten upłynął zatem w dniu 1 marca 2010 r. Do dnia rozpoznania wniosku o prawo pomocy, skierowane do skarżącego wezwanie z dnia 12 stycznia 2010 r. do złożenia dodatkowych dokumentów oraz oświadczeń o stanie majątkowym, pozostało bez odpowiedzi. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W rozpoznawanym wniosku strona zgłosiła żądanie przyznania pełnomocnika z urzędu (radcy prawnego), a zatem wniosek dotyczy prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z powołanego przepisu wynika zatem, że ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. W interesie osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy leży więc przedłożenie wszelkich dokumentów źródłowych oraz przytoczenie wszelkich okoliczności przemawiających za pozytywnym rozpoznaniem wniosku. W sytuacji, kiedy wnioskodawca uchyla się od złożenia dokumentów niezbędnych do oceny jego sytuacji majątkowej, to brak jest podstaw do prowadzenia w tym zakresie postępowania z urzędu. Informacje udzielone przez wnioskodawcę w złożonym wniosku o prawo pomocy okazały się niewystarczające do ustalenia rzeczywistej kondycji finansowej strony. Zasadnicze wątpliwości wzbudziła kwestia możliwości czerpania dochodów z posiadanych przez stronę nieruchomości rolnych, jak i wysokości tych potencjalnych dochodów, jak również kwestia wydatków rzeczywiście ponoszonych przez stronę na bieżące utrzymanie się (m.in. wydatki na leczenie). Wątpliwości tych skarżący, wezwany do uzupełnienia wniosku w trybie art. 255 p.p.s.a., nie zdołał wyjaśnić w przeciągu długiego okresu czasu, jaki upłynął od doręczenia mu wezwania w tej sprawie (20 stycznia 2010 r. – k. 81 akt sądowych) i w następstwie uwzględnienia jego wniosku z 4 lutego 2010 r. o przedłużenie terminu do złożenia wymaganych dokumentów. Powyższe skutkuje brakiem możliwości dokonania prawidłowej oceny sytuacji majątkowej skarżącego w świetle przesłanek przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, a w konsekwencji uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy. Należy bowiem podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Skoro zatem wnioskodawca nie złożył wyjaśnień odnośnie do swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych, do czego został zobowiązani na mocy zarządzenia z dnia 12 stycznia 2010 r., to w konsekwencji uniemożliwił ustalenie, czy spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Brak możliwości ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy, wynikający z uchylenia się od przedłożenia na sądowe wezwanie informacji o swojej sytuacji bytowej, również w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (zob. postanowienia NSA z dnia 27 czerwca 2005 r., I OZ 619/05 czy z dnia 4 marca 2005 r., sygn. akt I OZ 6/05). Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wykluczającą przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 5 września 2005 r., II FZ 414/05; postanowienie z dnia 14 września 2005 r., II FZ 575/05). Dopiero bowiem po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią dokumentów i oświadczeń złożonych w trybie art. 255 p.p.s.a. Sąd może wydać prawidłowe orzeczenie co do przyznania bądź też odmowy przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2005 r., OZ 1115/04, niepubl.). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.