IV SA/Wa 1519/18
WyrokWSA w Warszawie2018-10-17
Skład orzekający: sędzia WSA Jarosław Łuczaj, sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, sędzia WSA Grzegorz Rząsa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu ewidencyjnym można dokonać aktualizacji granic działki ewidencyjnej poprzez objęcie ich częścią budynku nadwieszoną nad inną działką, jeśli stan prawny nieruchomości nie został wcześniej uregulowany w odrębnym postępowaniu?Ratio decidendi
Postępowanie ewidencyjne, w tym jego aktualizacja, ma charakter rejestrujący i techniczno-informacyjny, a nie rozstrzygający spory o prawa. Nie można w jego ramach dochodzić ani udowadniać praw właścicielskich, ani zmieniać stanu prawnego ujawnionego w księgach wieczystych. Zmiana granic nieruchomości, zwłaszcza gdy dotyczy części budynku nadwieszonej nad inną działką i prowadzi do zmiany zakresu przestrzennego prawa własności lub użytkowania wieczystego, wymaga odrębnego postępowania (np. rozgraniczeniowego) zakończonego prawomocnym orzeczeniem, które stanowiłoby podstawę do zmian w ewidencji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta odmawiającą zmiany przebiegu granicy działki ewidencyjnej w celu objęcia jej częścią budynku mieszkalnego nadwieszoną nad sąsiednią działką. Prezydent argumentował, że taka zmiana wymaga odrębnego postępowania rozgraniczeniowego, a nie trybu aktualizacji ewidencji. Wojewódzki Inspektor podtrzymał to stanowisko, wskazując, że ewidencja jedynie odzwierciedla stan prawny, a spory o granice rozstrzygane są w innych trybach. Skarżący zarzucał naruszenie prawa materialnego, twierdząc, że istnieje oczywisty błąd w ewidencji od momentu jej powstania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Łuczaj, Sędziowie sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2018 r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
I. Przedmiotem skargi jest decyzja nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] (dalej: Wojewódzki Inspektor") z dnia [...] marca 2018 r. Decyzją tą Wojewódzki Inspektor utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] (dalej: "Prezydent") z [...] grudnia 2017 r. (nr [...]) dotyczącą aktualizacji ewidencji gruntów i budynków polegającej na zmianie konturu budynku mieszkalnego położonego na działce ewidencyjnej [...] w obrębie [...] w dzielnicy [...] oraz odmowie zmiany przebiegu granic tej działki zgodnie z opracowaniem geodezyjnym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...].
II. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
II.1. Do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] lutego 2017 r. zostało przyjęte opracowanie geodezyjne wykonane przez geodetę I. S. zawierające wykazy zmian danych ewidencyjnych dotyczące pola powierzchni działki oraz budynku na działce nr [...] w obrębie [...]. Współużytkownicy wieczyści działki nr [...] z obrębu [...] z wyjątkiem D. W. oraz przedstawiciela [...] zwrócili się z wnioskami o zmianę przebiegu granic oraz powierzchni zabudowy przedmiotowego budynku zgodnie z opracowaniem geodezyjnym wykonanym przez geodetę I. S. Prezydent, wspomnianą wyżej decyzją nr [...], orzekł o aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie konturu budynku przy ulicy [...] oraz odmówił zmiany przebiegu granicy działki nr [...] z działką nr [...] w ten sposób, aby cały ww. budynek mieszkalny znajdował się na działce nr [...]. W uzasadnieniu tej decyzji Prezydent wskazał w szczególności, że w najstarszym operacie ewidencji gruntów i budynków obejmującym grunt pod budynkiem przy ul. [...] stanowił część działki ewidencyjnej [...] w obrębie [...]. Kontur budynku został wykazany na zasadniczej mapie miasta. W 1975 r. z działki [...] wydzielono działkę [...] jako grunt zajęty pod budynkiem ul. [...]. Granice ww. działki zostały określone wówczas po obrysie ścian istniejącego budynku, przy czym do konturu budynku nie włączono części nadwieszonej na słupach, gdzie znajduje się wejście na teren podwórza, zaś powierzchnię tak wydzielonej działki nr [...] obliczono graficznie. Dla działki [...] o powierzchni 0,0525 ha urządzono księgę wieczystą nr [...], której granice zostały przedstawione na wyrysie z mapy ewidencyjnej. Nadwieszona część budynku położona była nad działką ewidencyjną - [...] i nie została włączona do nieruchomości pod budynkiem. W odnowionym obrębie [...] działka [...] otrzymała nr [...] o powierzchni 0,0525 ha, zaś część budynku nadwieszona znalazła się nad działką [...]. Budynek [...] został ujawniony w rejestrze ewidencji gruntów i budynków w 2005 r . na podstawie wniosku ZGN [...] oraz arkusza danych ewidencyjnych budynku. Dane budynku na mapie ewidencyjnej pochodzą z opracowania [...] tj. z operatu modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Nadwieszona część budynku została wykazana w ewidencji w trakcie modernizacji w 2007 r. jako samodzielny budynek o identyfikatorze [...] i powierzchni zabudowy 46 m2. Projekt budowlany budynku przy ul. [...] oraz otrzymana przez organ ewidencyjny dokumentacja z Wydziału Architektury i Budownictwa dla dzielnicy [...] wskazują, że nadwieszona część budynku stanowi konstrukcyjnie jedną całość z budynkiem przy ul. [...], zaś nadwieszenie oparte jest na słupach z fundamentami. Zgodnie z treścią § 63 ust. 1 pkt 3 oraz ust 1 b rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz.U. z 2016, poz. 1034 ze zm., dalej: "Rozporządzenie"), w przypadku gdy z powierzchnią terenu przecina się ściana fundamentowa budynku lub gdy budynek albo jego część posadowiona jest na filarach, konturem budynku lub częścią tego konturu jest odpowiednio linia wyznaczona przez prostokątny rzut na płaszczyznę poziomą najniższych zewnętrznych krawędzi ścian kondygnacji budynku, które są oparte na tych ścianach fundamentowych lub na filarach, a w przypadku gdy na filarach oparty jest dach budynku - zewnętrznych krawędzi dachu. Wobec powyższego wykazany dotychczas w ewidencji budynek [...] winien być włączony do konturu budynku [...], a powierzchnia zabudowy budynku [...] powinna być zmieniona z 525 m2 na 583 m2. Natomiast granice nieruchomości pod budynkiem ul. [...] zostały określone po obrysie ścian istniejącego budynku, przy czym do granic tych nie włączono części nadwieszonej na słupach gdzie znajduje się wejście na teren podwórza. Księgę wieczystą [...] dla nieruchomości [...] założono zgodnie z wydzieloną w ewidencji działką pod budynkiem oznaczoną w archiwalnym obrębie [...] nr. [...] o powierzchni 0,0525 ha (obecnie działka 22) w oparciu o wyrys z mapy ewidencyjnej dla działki [...]. Nadwieszona część budynku, położona nad działką ewidencyjną [...] (obecnie działka [...]), nie została włączona w granice nieruchomości. Ze sprawozdania geodety wynika, że sprzedawane lokale, których rzuty wypadają nad działką [...], mają ustanowione udziały tylko w działce [...]. W celu właściwego wykazania granic nieruchomości, która powinna obejmować działkę pod całym budynkiem, łącznie z częścią nadwieszoną, geodeta dokonał wyznaczenia punktów granicznych zgodnie z art. 39 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne kartograficzne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2101, dalej: "p.g.k.") z czego został spisany protokół (z udziałem kilku właścicieli lokali z budynku przy ul. [...]). Część obszaru działki [...] pod budynkiem o identyfikatorze [...] (budynek nadwieszony) geodeta włączył do działki [...], przez co nastąpiła zmiana granic i powierzchni działek [...] i [...]. Dla działek [...] i [...] został wykonany wykaz zmian danych ewidencyjnych dotyczących działek (str. 10). Zgodnie z § 45 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi. Natomiast zgodnie z § 46 ust. 3 Rozporządzenia, zmiany opisowych danych ewidencyjnych, dotyczące działek ewidencyjnych lub budynków, ustalone w trakcie wykonywania prac geodezyjnych utrwala się w wykazie zmian danych ewidencyjnych. Dlatego też stwierdzone przez geodetę zmiany zostały ujawnione w wykazie zmian danych ewidencyjnych budynku stanowiącym integralną część opracowania geodezyjnego nr [...] Powyższa dokumentacja w zakresie zmiany konturu budynku zgodnie z art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c p.g.k. stanowi podstawę aktualizacji. Prezydent równocześnie zauważył, że działka ewidencyjna [...] stanowi własność [...] i posiada uregulowany stan prawny w księdze wieczystej [...]. Działka [...] posiada inny stan prawny. Właścicielem jest [...], użytkownikami wieczystymi są właściciele lokali wyodrębnionych. Podstawą założenia obydwu ksiąg były wyrysy i wypisy z mapy ewidencyjnej. W dniu składania wniosku o urządzenie księgi wieczystej dla działki [...]w 1975r. budynek przy ul. [...] był w całości wybudowany w kształcie zgodnym ze stanem aktualnym tzn. istniała również nadbudowana część budynku. Geodeta odnalazł pomiar archiwalny budynku od strony ulicy, zarys bryły budynku potwierdza, że budynek w całej bryle razem z częścią nadwieszoną był na gruncie w 1964 r. Zatem wniosek o urządzenie księgi wieczystej dla budynku przy ul. [...] jedynie w granicach działki [...] świadomie nie obejmował gruntu pod nadwieszoną częścią budynku. Zdaniem Prezydenta, regulacja przebiegu granicy nieruchomości [...] poprzez wskazanie dodatkowych punktów granicznych ("rozciągnięcie" nieruchomości również pod część nadwieszoną) jest niedopuszczalna w trybie postępowania ewidencyjnego. Nie wynika bowiem z przyjętej w latach 70-tych zasady generalizacji, w której drobne "wybrzuszenia" budynku były pomijane (np. słupy, wejścia do klatek schodowych), wówczas ścianę budynku oraz granicę działki pod budynkiem przyjmowano jako linię prostą. Nadbudowana część budynku istniała i nigdy nie można było przyjąć, że kontur budynku uległ generalizacji i dlatego nie został uwzględniony w ustaleniu granic działki pod budynkiem. Dlatego też ustalenie właściwego przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami powinno nastąpić w trybie rozgraniczenia nieruchomości. Zgodnie z treścią art. 24 ust. 2b pkt 1h p.g.k., aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. W prowadzonym postępowaniu nie wpłynął wniosek od D. W. - współwłaściciela lokalu nr [...] oraz uprawnionego przedstawiciela [...], co uniemożliwiło zastosowanie uproszczonego trybu aktualizacji w zakresie zmiany konturu budynku mieszkalnego.
II.2. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli I. B., H. P., A. Z., M. O. i A. S.
II.3. Wojewódzki Inspektor uzasadniając wydanie zaskarżonej decyzji, utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta, wskazał, że decyzja Prezydenta jest prawidłowa. Dane ewidencyjne dotyczące budynków określa § 63 Rozporządzenia. Są to m.in. identyfikator budynku, status budynku, numeryczny opis konturu budynku, główna funkcja budynku oraz inne funkcje budynku, data zakończenia budowy lub przebudowy, stopień pewności ustalenia tych dat, identyfikatory działek, na których położony jest budynek. Geodeta uprawniony – I. S. w operacie wznowienia granic przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zawarła wykaz zmian danych ewidencyjnych dotyczących budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...]. Zaktualizowała atrybuty tego budynku zgodnie ze standardami obowiązującymi w geodezji oraz wskazała, że budynek i część nad wieszana położona nad działką nr [...] stanowią jeden kontur, co potwierdza również dokumentacja architektoniczno-budowlana. Zgodnie z art. 24 ust. 2a pkt. 1 lit. c p.g.k., materiały zasobu stanowią podstawę do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Organ ewidencyjny stwierdził zgodność powyższego operatu geodezyjnego z przesłanym przez wydział architektury [...] projektem dawnego budynku nr [...] na osiedlu [...] zatwierdzonym przez Ministerstwo Budownictwa. Zatem wprowadzenie do operatu ewidencyjnego zmian zawartych w wykazie zmian danych ewidencyjnych dotyczących budynku o identyfikatorze [...] jest zgodne z § 45 ust. 1 pkt 1 i 3 Rozporządzenia. Z akt sprawy wynika, że właścicielem działki nr [...] z obrębu [...] (dawny numer [...]) jest [...] na podstawie decyzji nr [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] z 12.11.1991 r. Prawo własności zostało ujawnione w KW nr [...] na podstawie wniosku z [...].01.1992 r. Granice nieruchomości o dawnym numerze 9/4 zostały określone na wyrysie z mapy ewidencyjnej, który był podstawą założenia księgi wieczystej. Przebieg granic działki nr [...] pozostał niezmieniony od czasu założenia ewidencji gruntów. Obszar przedmiotowej, działki nigdy nie obejmował części nadwieszonej, także w momencie regulacji stanu prawnego. Powyższa część budynku przy ul. [...], położona nad działką nr [...] została wykazana w operacie ewidencyjnym jako odrębny budynek na podstawie operatu z modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Skarżący domagają się, aby organ rozstrzygnął, czy część nadwieszana znajdująca się nad działką nr [...] jest własnością [...] w m.in. ich współużytkowaniu wieczystym, lecz jest to niedopuszczalne w trybie postępowania ewidencyjnego. Ewidencja odzwierciedla granice określające stan prawny nieruchomości. Przebieg granic przedmiotowej działki zawarty w operacie wyznaczenia punktów granicznych ujawnionych uprzednio w ewidencji gruntów i budynków jest sprzeczny z definicją działki ewidencyjnej zawartą w § 9 ust. 1 Rozporządzenia, gdyż działkę ewidencyjną stanowi obszar gruntu jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Ww. operat I. S. nie przedstawia przebiegu granicy działki nr [...] z działką nr [...] zgodnej z aktualnym stanem prawnym, dlatego nie może stanowić podstawy do aktualizacji granic. Należy podkreślić, że część nadwieszana budynku przy ul. [...] istniała od czasów założenia ewidencji gruntów i budynków. Jak zauważa Prezydent [...], nie można przyjąć, że kontur budynku uległ generalizacji i dlatego nie został uwzględniony w ustaleniu granic pod budynkiem. Skarżący zarzucają, że organ pierwszej instancji nie wskazał podstawy prawnej zastosowania w niniejszej sprawie trybu rozgraniczenia do sprostowania granic nieruchomości, których są współużytkownikami wieczystymi. Należy zaznaczyć, że zmian w ewidencji dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych. Dotyczy to więc i zmiany przebiegu granicy, co wymaga przedstawienia odpowiedniej dokumentacji sporządzonej w odpowiednich postępowaniach rozgraniczeniowych, podziałowych, scaleniowych i wymiany, sądowych w zakresie dowodów stanowiących podstawę rozstrzygnięć sądowych. Sprostowanie błędów i omyłek w ewidencji, a więc wad nieistotnych, odbywa się w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W omawianym przypadku nie jest to nieistotna zmiana przebiegu granic i nie może być wprowadzona w trybie postępowania administracyjnego. Zmiana granic działki wymaga przeprowadzenia stosownego postępowania zakończonego orzeczeniem, które jak wyżej przedstawiono - może być podstawą zmian w ewidencji (wyrok NSA w Warszawie z dnia 13 maja 1999 r. sygn. akt II SA 566/99). Zasadnym jest zastosowanie w tym przypadku postępowania rozgraniczeniowego bądź innego zakończonego orzeczeniem stanowiącym podstawę zmian w operacie ewidencyjnym zgodnie z art. 23 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.
III.1. Z zaskarżoną decyzją Wojewódzkiego Inspektora nie zgodził się H.P. (dalej: "skarżący"), zarzucając naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.a p.p.s.a.). W uzasadnieniu skargi podniesiono w szczególności, że organ II instancji nieprawidłowo zastosował § 45 ust. 1 pkt 3, § 36 pkt 5 oraz § 54 ust. 6 Rozporządzenia. Skarżący nie zgodził się, że w zaistniałym stanie faktycznym nie ma podstaw do aktualizacji ewidencji poprzez objęcie granicami działki nr [...] również części nadwieszonej budynku. Zdaniem skarżącego, chodzi tu o oczywisty błąd i błąd ten istniał od momentu założenia ewidencji gruntów i budynków. Skarżący podkreślił, że dotychczasowa wspólna granica działek [...] i [...] nie przebiega wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany oddzielenia przeciwpożarowego usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przykrycia dachu, jak określa art. 93 punkt 3b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2016 r. poz. 65) dla granic działek dzielących budynek.
III.2. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor wniósł o jej oddalenie.
III.3. Uczestniczka postępowania M. O. na rozprawie w dniu [...] października 2018 r. oświadczyła, że "pozostawia skargę do uznania Sądu".
IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
IV.1. Skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).
IV.2. W pierwszej kolejności należy przypomnieć istotę ewidencji gruntów i budynków oraz dokonywanych w niej wpisów, w tym w ramach postępowania aktualizacyjnego, o którym mowa m. in. w § 45 Rozporządzenia. Zdaniem Sądu, z przepisów art. 20, 22 i 24 p.g.k. wynika, że ewidencja gruntów jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełniąc funkcje informacyjno-techniczne nie rozstrzyga sporów o prawa, ani nie nadaje tych praw. Ewidencja spełnia jedynie funkcje rejestrujące stanów prawnych ustalonych w innym trybie i przez inne organy. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich, nie można również zmieniać stanu prawnego ujawnionego w księgach wieczystych. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że ewidencja nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości: gruntowych, budynkowych, lokalowych wynikający z dokumentów. W świetle powyższego uznaje się, że przepisy ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne nie dają podstaw do kształtowania stosunków własnościowych i związanymi z tymi stosunkami uprawnień i obowiązków, a organy prowadzące ewidencje nie mogą samodzielnie w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, czy też przepisy rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków ustalać i rozstrzygać o bycie prawa własności nieruchomości (por. np. wyrok NSA z 9 września 2018 r., I OSK 2447/16, CBOSA). Te ogólne zasady dotyczące dokonywania wpisów w ewidencji gruntów i budynków należy mieć na uwadze dokonując wykładni i stosowania Rozporządzenia, które jest aktem niższego rzędu wobec p.g.k. Pamiętać również należy, że kwestie dotyczące ustalenia spornych granic są uregulowane w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne (w art. 29-38) oraz w kodeksie cywilnym (art. 153). Tryb aktualizacji danych przewidziany w art. 24 ust. 2a – 2c oraz m. in. w § 45 Rozporządzenia nie może zastępować postępowań, których celem jest regulacja spornego stanu prawnego co do granic nieruchomości (w tym rozgraniczenia i zasiedzenia). Są to bowiem w istocie sprawy cywilne, które ostatecznie rozstrzygane są przez sądy powszechne w kontradyktoryjnych postępowaniach z udziałem wszystkich zainteresowanych stron oraz powołanych przez sąd biegłych. Reasumując ten fragment uzasadniania należy przyjąć, że błędne jest oczekiwanie, że w ramach postępowania ewidencyjnego dojdzie do załatwienia sporu o prawo własności, o granice czy powierzchnie działek, ponieważ organy ewidencyjne nie są uprawnione do rozstrzygania tego rodzaju kwestii, lecz jedynie do zbadania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadnym jest dokonanie zmian istniejących w ewidencji wpisów (por. np. wyrok NSA z 21 września 2017 r., I OSK 499/17, CBOSA).
IV.3. Przenosząc powyższe ustalenia na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący wnosząc o dokonanie zmiany granic na podstawie operatu I. S. (wykonanego na zlecenie Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...]) w istocie domagał się korekty granicy pomiędzy nieruchomościami stanowiącą działkę nr [...] ( oddaną w użytkowanie wieczyste), a nieruchomością stanowiącą działkę nr [...]. Obie te nieruchomości mają założone księgi wieczyste w oparciu o dotychczasowe wypisy z ewidencji gruntów i budynków. Uwzględnienie podania w części dotyczącej granic tych działek doprowadzałoby zatem do zamiany zakresu przestrzennego prawa własności oraz prawa użytkowania wieczystego. Zmiana taka, na co zwrócono już uwagę wyżej, jest niedopuszczalna w trybie aktualizacji danych w ewidencji. Procedura aktualizacji, po zmianie Rozporządzenia dokonanej z dniem 31 grudnia 2013 r., może obejmować co prawda również kwestie wynikające z dokumentacji określającej przebieg granic działek ewidencyjnych na potrzeby aktualizacji (§ 45 ust. 3 Rozporządzenia). Przy czym w przepisie tym zastrzeżono równocześnie, że do takiej aktualizacji stosuje się odpowiednio § 37-39 Rozporządzenia, czyli przepisy dotyczące zakładania ewidencji gruntów i budynków. Łączne odczytanie tych przepisów pozwala na stwierdzenie, że nie ma w rzeczywistości sprzeczności między § 45 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 Rozporządzenia a przepisami p.g.k. dotyczącymi rozgraniczenia (pamiętać przy tym należy, że w razie stwierdzenia takich sprzeczności pierwszeństwo należy dać aktowi wyższego rzędu - lex superior derogat legi inferiori). Otóż w ramach aktualizacji ewidencji gruntów i budynków możliwe jest ujawnienie nowych granic jeżeli brak jest dokumentacji wymienionej w § 36 lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne (§ 37 ust. 1). Równocześnie zastosowanie znajduje m. in. regulacja § 39 ust. 2 Rozporządzenia, zgodnie z którym, w przypadku gdy właściwe podmioty nie złożą do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnego oświadczenia, o którym mowa w ust. 1, przebieg granic działek ewidencyjnych, w tym położenie wyznaczających je punktów granicznych, ustala wykonawca według ostatniego spokojnego stanu posiadania, jeżeli ten stan posiadania nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek (przy czym w tym ostatnim przypadku stan granic w ewidencji określa się jako sporny - § 39 ust. 7 Rozporządzenia). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi, albowiem: (i) brak było zgodnych oświadczeń wszystkich podmiotów zainteresowanych w ustaleniu przebiegu granic między działkami [...] i [...], oraz (ii) stan posiadania jest sprzeczny ze stanem jednoznacznie wynikającym z dokumentów określających stan prawny (tj. ksiąg wieczystych i znajdujących się tam wyrysów z ewidencji gruntów i budynków; warto dodać, że z akt sprawy wynika, że obrót prawny lokalami położonymi w budynku [...], w tym położonymi w części podwieszonej, nie napotykał przeszkód). Jeżeli brak jest zgodnych oświadczeń wszystkich zainteresowanych podmiotów co do przebiegu granic (a z taką sytuacją mieliśmy do czynienia w niniejszej sprawie), to zmiana ujawnionych w ewidencji granic nieruchomości zgodnych z dokumentami określającym stan prawny gruntów w granicach tych działek, może mieć, w ramach aktualizacji ewidencji, tylko charakter następczy wobec dokumentów źródłowych będących wynikiem rozstrzygnięcia sporu granicznego przez organ administracji publicznej lub sąd ewentualnie innego orzeczenia lub zdarzenia kształtującego stan granic nieruchomości (zob. m. in. § 45 ust. 2 Rozporządzenia). Bez znaczenia dla sprawy jest również powołany w skardze art. 93 punkt 3b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten dotyczy aktualnych zasad podziału nieruchomości i przepis ten nie ma skutków wstecznych wobec istniejącego, w dniu wejścia w życie tego przepisu, stanu prawnego. Reasumując, bez zgodnej woli wszystkich zainteresowanych podmiotów (czyli m. in. właściciela działki nr [...] oraz wszystkich współużytkowników wieczystych działki nr [...]), rzeczone "rozciągnięcie" granic działki nr [...] na część budynku nadwieszoną na słupach nie jest możliwe bez uprzedniego rozstrzygnięcia w stosowanym postępowaniu kwestii przestrzennego zakresu prawa własności i użytkowania wieczystego w odniesieniu do działek nr [...] i [...].
IV.4. Z powyższych powodów orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło