IV SA/Wa 1523/21

WyrokWSA w Warszawie2022-01-12

Skład orzekający: Grzegorz Rząsa, Anita Wielopolska, Wojciech Rowiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pojazd sprowadzony z zagranicy, który był uszkodzony i przeznaczony do zniszczenia przez poprzedniego właściciela, może być uznany za odpad w rozumieniu przepisów o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, nawet jeśli po sprowadzeniu do Polski został naprawiony i dopuszczony do ruchu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pojazd sprowadzony z zagranicy, który w momencie przekroczenia granicy był uszkodzony i przeznaczony do zniszczenia przez poprzedniego właściciela, należy uznać za odpad. Kluczowe znaczenie ma wola poprzedniego posiadacza oraz stan przedmiotu w momencie przekroczenia granicy. Późniejsze naprawy i dopuszczenie do ruchu w Polsce nie zmieniają statusu odpadu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ), które wzywało skarżących do zagospodarowania pojazdu jako odpadu. Pojazd został sprowadzony z zagranicy, a jego poprzedni właściciel miał zamiar go zniszczyć, co zostało odnotowane w dowodzie rejestracyjnym. Skarżący nabyli pojazd, naprawili go, uzyskali dopuszczenie do ruchu i próbowali zarejestrować. GIOŚ uznał pojazd za odpad, powołując się na wolę poprzedniego właściciela i stan pojazdu w momencie przekroczenia granicy. Skarżący kwestionowali tę kwalifikację, podnosząc zarzuty dotyczące wadliwego ustalenia stanu faktycznego i naruszenia przepisów proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rząsa Sędziowie Sędzia WSA Anita Wielopolska Sędzia WSA Wojciech Rowiński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi L. D. i V. D. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie wezwania do zagospodarowania odpadu oddala skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej: "GIOŚ", "Organ") postanowieniem nr DKO-420.0-116-23/16/mk z 30 lipca 2021 r. wydanym na podstawie art. 144, art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 127 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: "k.p.a."), w związku z art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2020 r., poz. 1792; dalej: "Ustawa"), w związku z art. 24 ust. 3 lit. a i art. 2 pkt 35 lit a rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z 12 lipca 2006 r. ze zm.; dalej: "Rozporządzenie 1013/2006"), art. 18 ustawy z 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. z 2020 r. poz. 2056 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania od postanowienia własnego z 5 sierpnia 2019 r. nr DKGO-420.0-116p/16/js, wzywającego L. D. i V. D. (dalej: "Strony", "Skarżący") do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia 1013/2006, poprzez zagospodarowanie odpadu o kodzie 16 01 04* w postaci przemieszczonego z terytorium [...] na terytorium Polski pojazdu marki [...] o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...] (dalej: "Pojazd"), przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadami, wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu pojazdów, utrzymał postanowienie w mocy. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie sprawy. Naczelnik Wydziału Komunikacji i Dróg w Starostwie Powiatowym w K. poinformował GIOŚ o złożeniu wniosku o rejestrację Pojazdu, który może stanowić odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Następnie Naczelnik poinformował on o nielegalnym międzynarodowym przemieszczeniu odpadu, przekazując jednocześnie dokumentację sprawy w postaci: – kopii wniosku o rejestrację czasową pojazdu z 4 października 2016 r.; – kopia dowodu rejestracyjnego wydanego dla ww. pojazdu przez właściwy [...] organ wraz z przysięgłym tłumaczeniem; – tłumaczenie przysięgłe faktury nr [...] z [...]września 2016 r.; – kopii pisma funkcjonariusza Komendy Powiatowej Policji w K. z [...] października 2016 r; W wyniku powyższych działań Organ wszczął postępowanie w sprawie określenia sposobu gospodarowania przez Strony odpadem o kodzie 16 01 04* w postaci Pojazdu, z uwagi na fakt, iż byli oni odbiorcami odpowiedzialnymi za jego nielegalne międzynarodowe przemieszczenie na terytorium Polski. Strony pismem z 26 stycznia 2016 r. złożyły wyjaśnienia w sprawie, wskazując, że Pojazd nabyły we wrześniu 2016 r., na dowód czego załączono fakturę zakupu. Pojazd został poddany naprawom, po czym przeszedł pozytywnie badanie techniczne (załączono kopię zaświadczenia o ww. badaniu) i został tymczasowo zarejestrowany (dołączono kopię pozwolenia). W ocenie Stron, stan pojazdu po przewiezieniu na pewno nie kwalifikował go jako odpadu, a adnotacje w dowodzie rejestracyjnym nie powinny mieć decydującego znaczenia w sprawie. W wyniku analizy dokumentacji oraz po zapoznaniu się z powyższymi wyjaśnieniami, GIOŚ wydał postanowienie z 5 sierpnia 2019 r., którym wezwał Strony do zagospodarowania odpadu o kodzie 16 01 04* w postaci Pojazdu przy pomocy przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu pojazdów, posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadami, wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu pojazdów. Pismem z 20 sierpnia 2019 r. Strony odwołały się od tego rozstrzygnięcia, domagając się uchylenia ww. postanowienia, podnosząc zarzuty naruszenia: – art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że Skarżący dokonali nielegalnego przemieszczenia odpadu z terytorium [...] na terytorium Polski w postaci uszkodzonego Pojazdu i skierowanie do nich wezwania do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 Rozporządzenia Nr 1013/2006; – art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach poprzez jego niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że sporny pojazd mechaniczny stanowi odpad oraz, że wolą sprzedającego było pozbycie się tej ruchomości jako odpadu; – art. 7, 77 § 1 i § 2 oraz art. 107 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy oraz poczynienie ustaleń faktycznych nieznajdujących oparcia w dowodach zebranych w sprawie i zaakceptowanie przez organ takich ustaleń, w szczególności nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w przedmiocie ustalenia rzeczywistej woli sprzedającego sporny pojazd, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie zamiaru i woli zbywcy i w konsekwencji dowolne ustalenie przez organ, że wolą sprzedającego było wyzbycie się odpadów, pomimo, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy tego nie potwierdza; – art. 8 k.p.a. poprzez nakazanie demontażu pojazdu dopuszczonego do ruchu z aktualnymi badaniami technicznymi oraz zarejestrowanego na terytorium kraju. Odwołanie zostało uzupełnione pismem z 7 września 2019 r., gdzie jednocześnie Strony zwróciły się o umożliwienie wglądu w akta sprawy w drodze doręczenia ich kopii z uwagi na znaczną odległość pomiędzy siedzibą Organu a miejscem zamieszkania Stron. W wyniku rozpatrzenia ww. odwołania, GIOŚ wydał wskazane na wstępie postanowienie z 30 lipca 2021 r. W jego uzasadnieniu na wstępie wskazał, że pojęcie "odpad" zostało zdefiniowane w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach (Dz. U. z 2020 r. poz. 797 ze zm.) jako "każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany". Jednocześnie w oparciu o orzecznictwo wskazał, że decydujące znaczenie w ustalaniu, czy dany przedmiot jest odpadem – w kontekście przedmiotu sprawy – jest wola poprzedniego posiadacza oraz stan przedmiotu w momencie znalezienia się na terytorium Polski. W ocenie Organu, Pojazd spełniał warunki uznania za odpad. W jego dowodzie rejestracyjnym znajdowała się bowiem adnotacja wskazująca na przeznaczenie go do zniszczenia, co zdaniem GIOŚ świadczyło o tym, że poprzedni właściciel pojazdu zamierzał się go pozbyć. Z ustalonego stanu faktycznego sprawy wynikało, że – bez dokonania napraw – przekazał go on podmiotowi [...] do destrukcji, tj. jako pojazd nienadający się do ponownego użycia zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem. Zgodnie z informacją przekazaną 11 września 2018 r. przez [...] organ [...] ww. podmiot [...] przekazał przedmiotowy Pojazd w celu zniszczenia do centrum pojazdów wycofanych z eksploatacji [...], [...]. Natomiast ten podmiot zamiast dokonać kasacji, sprzedał go na rzecz Skarżących. GIOŚ stanął na stanowisku, że na terytorium [...] Pojazd był przeznaczony do zniszczenia, po uprzednim wymontowaniu ewentualnych części zamiennych. Sprzedanie go [...] stanowiło nieuprawnioną zmianę przeznaczenia. Strony w toku postępowania podniosły, że odręczna adnotacja, sporządzona w dowodzie rejestracyjnym Pojazdu przez nieznaną osobę i w nieznanym terminie, nie może być jednoznacznym i przesądzającym dowodem na to, że Pojazd faktycznie był przeznaczony do zniszczenia. Dodatkowo przedstawiły dokument "[...]" z 20 października 2016 r., który zgodnie z tłumaczeniem przysięgłym stanowi "Szczegółowe zaświadczenie o sytuacji administracyjnej". Z treści tego dokumentu wynika, że nie ma przeciwskazań do transferu dowodu rejestracyjnego, pojazd nie jest uszkodzony, brak jest oświadczenia oznaczającego zajęcie pojazdu, pojazd nie jest zastawiony. Jednocześnie w dalszej części dokumentu znajduje się informacja o zawieszeniu rejestracji pojazdu w dniu 11 marca 2016 r. z uwagi na jego uszkodzenie. GIOŚ wskazał, że badając ten dowód, zwrócił się do [...] organu [...] (dalej [...]) o potwierdzenie jego wiarygodności. W uzyskanej odpowiedzi poinformowano, że przesłany dokument wskazuje, że rejestracja pojazdu została zawieszona z uwagi na jego uszkodzenie. Dokument nie pozwala jednak stwierdzić, czy pojazd został przekazany do kasacji, czy też nie. Odpowiedzi na to pytanie może udzielić tylko zaświadczenie o przekazaniu pojazdu. Zdaniem Organu, informacja ta wystarczy do stwierdzenia, że przedstawiony dokument nie jest podstawą umożliwiającą podważenie informacji zawartych w dowodzie rejestracyjnym. W toku postępowania nie udało się także – pomimo kilkukrotnych prób – uzyskać wspomnianego przez [...] zaświadczenia o przekazaniu pojazdu. Tym niemniej, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, Organ uznał za wystarczająco udowodniona okoliczność, iż przedmiotowy Pojazd był na terenie [...] przeznaczony do zniszczenia, a jedynie z uwagi na postępowanie firmy zobowiązanej do wykonania tej czynności, od której Strony nabyły samochód, nie został on faktycznie zdemontowany. Zatem w momencie przemieszczenia pojazdu do Polski Pojazd był odpadem, a wszelkie dalsze działania mające na celu przywrócenie mu sprawności nie zmieniają tej okoliczności. Odnosząc się do kwestii zmian zapisów w dowodzie rejestracyjnym, Organ wskazał, że ustalenia postępowania prokuratorskiego dotyczącego podejrzenia popełnienia przestępstwa w postaci wyłudzenia poświadczenia nieprawdy przy pomocy przerobionego dowodu rejestracyjnego sygn. akt [...] potwierdzają powyższą tezę, iż Pojazd już na terenie [...] był odpadem. W dniu przemieszczenia na terytorium RP ww. dokument uniemożliwiał wykorzystanie Pojazdu zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, a brak możliwość wykorzystania go w celu, w jakim został wytworzony, jest jedną z głównych przesłanek przy uznawaniu pojazdów za odpad. Kwestia "uaktualnienia" dowodu, które nastąpiło już po zaistnieniu problemów z rejestracją, jest w tej sytuacji wtórna. W odpowiedzi na zarzut dotyczący stanu technicznego Pojazdu z dnia sprowadzenia, który w ocenie Stron nie wykraczał poza drobne naprawy, GIOŚ wskazał, że nie nadawał się on się on do naprawy nie ze względu na jego stan techniczny, lecz stan prawny. Przedmiotowy samochód został bowiem sklasyfikowany jako "pojazd skreślony ze stanu", przeznaczony do wykorzystania w innym celu niż pierwotnie został wytworzony, bez możliwości ponownej rejestracji. W kwestii przywoływanej przez Skarżących ekspertyzy dotyczącej możliwości ponownego wprowadzenia Pojazdu do ruchu poprzez wykonanie niezbędnych napraw, GIOŚ podkreślił, że jakkolwiek rzeczoznawca zaznaczył, że pod względem technicznym jego naprawa jest możliwa, to jednocześnie była jego zdaniem nieopłacalna. Ponadto to po sporządzeniu tej ekspertyzy poprzedni właściciel pojazdu podjął decyzję o przeznaczeniu Pojazdu do zniszczenia, co w sposób jednoznaczny dla Organu świadczy o woli pozbycia się tego pojazdu i jednocześnie świadczy o klasyfikacji go jako odpadu. Odnosząc się do kwestii handlu uszkodzonymi pojazdami, GIOŚ zaznaczył, że istotnie nie każdy uszkodzony pojazd sprowadzony z zagranicy stanowi odpad, jednak kluczowym jest, w jakim stopniu pojazd jest uszkodzony, czy jego naprawy wykraczają poza poziom drobnych napraw oraz przede wszystkim, czy nastąpiło "pozbycie się" przez poprzedniego posiadacza. Jednocześnie Organ wskazał, że odpady mogą być i są przedmiotem swobodnego handlu i w wielu przypadkach posiadają określoną wartość rynkową, lecz ten fakt nie powoduje, że wraz z zawarciem transakcji handlowej tracą one status odpadu, co potwierdzone jest w licznych – przytoczonych w uzasadnieniu decyzji – orzeczeniach TSUE oraz NSA. Bez znaczenia w sprawie pozostawał zdaniem GIOŚ fakt zarejestrowania Pojazdu przez Starostę K., podkreślił on bowiem, że oba postępowania stanowią odrębne procedury, dotyczące innych zagadnień, w toku których bada się odmienne okoliczności. W związku z tym niektóre okoliczności będące przedmiotem zainteresowania GIOŚ, nie miały znaczenia dla Starosty w toku prowadzonego przezeń postępowania. Z niespornego faktu dokonania sprowadzenia przez Strony, a następnie odebrania odpadu, GIOŚ wywnioskował, że to na nie spada odpowiedzialność za jego właściwe zagospodarowanie. W przypadku Pojazdu, na mocy art. 24 ust. 3 Rozporządzenia 1013/2006 w zw. z art. 18 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, podmiotem właściwym jest wyłącznie przedsiębiorca prowadzący stację demontażu lub przedsiębiorca prowadzący punkt zbierania pojazdów. Zagospodarowanie ma zostać dokonane w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia zobowiązującego. Strony złożyły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie GIOŚ, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Organowi. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia: 1. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez: – zaniechanie wszechstronnego zgromadzenia materiału dowodowego istotnego dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy skutkujące błędnym ustaleniem, iż Strony bezskutecznie podjęły próbę rejestracji pojazdu marki [...], gdy tymczasem Pojazd pozytywnie przeszedł badania techniczne i został dopuszczony do ruchu; – zaniechania pozyskania od [...] organów administracyjnych dokumentu w postaci zaświadczenia o przekazaniu pojazdu, gdy tymczasem to na podstawie wyłącznie tego dokumentu stwierdzić można czy pojazd marki [...] został przekazany do kasacji, czy też nie; – błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i przyjęcie, iż Pojazd na terenie [...] mógł zostać sprzedany wyłącznie jako odpad przeznaczony na części, gdy tymczasem z dokumentacji protokołu sporządzonego przez funkcjonariusza Policji Śledczej w [...] z 7 czerwca 2017 r. wynika jednoznacznie, że firma [...] miała dwa rozwiązania, tj. dokonać napraw, potem poddać pojazd ponownemu badaniu technicznemu aby móc sprzedać pojazd we [...], bądź sprzedać pojazd na eksport lub na części, co oznacza, iż pojazd nie był przeznaczony do kasacji i możliwa była jego naprawa; 2. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. skutkujące błędnym ustaleniem oraz poczynienie ustaleń faktycznych nie znajdujących oparcia w dowodach zgromadzonych w sprawie, w szczególności poczynienie błędnych ustaleń w zakresie rzeczywistej woli sprzedającego Pojazdu, braku poczynienia ustaleń w zakresie skuteczności prawnej ręcznie sporządzonej adnotacji na [...] dowodzie rejestracyjnym, zaniechanie dalszych ustaleń z [...] istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy; 3. art. 7a k.p.a. poprzez przyjęcie niekorzystnej dla Skarżących interpretacji art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach poprzez ich błędną wykładnię skutkującą uznaniem Pojazdu za odpad; 4. art. 25 ust. 1 pkt 2 Ustawy w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach poprzez przyjęcie, że w sprawie miał miejsce nielegalny międzynarodowy obrót odpadami a także poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, wobec braku podstaw do kwalifikowania Pojazdu jako odpad; 5. art. 7 Konstytucji RP, art. 6 k.p.a. oraz art. 288 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, poprzez powoływanie się przez organ w uzasadnianiu zaskarżonej decyzji na "Wytyczne Korespondentów nr 9", które to Wytyczne stanowią dokument, który nie jest źródłem prawa i aktem prawnym powszechnie obowiązującym; 6. zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu techniki samochodowej na okoliczność ustalenia stanu technicznego pojazdu oraz, czy pojazd ten posiada właściwości umożliwiające jego wykorzystywanie zgodnie z przeznaczeniem i nie było podstaw do zakwalifikowania ich jako odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Skarżących wskazał, że Organ poczynił znaczące zaniedbania w gromadzeniu i ocenie materiału dowodowego, w szczególności w kwestii faktycznego stanu Pojazdu, jego naprawy i skutkującego nimi dopuszczenia do ruchu. Pominięto okoliczność, że sprowadzony Pojazd to samochód powypadkowy, który może zostać naprawiony i dopuszczony do ruchu. Pominięto także fakt wydania decyzji o rejestracji pojazdu, oraz regularnego przechodzenia okresowych badań technicznych z pozytywnym wynikiem, co świadczy o tym, że Pojazd został skutecznie naprawiony i nie można traktować w chwili obecnej w kategoriach odpadu. Zakwestionowano także przesłankę pozbycia się rzeczy jako jedynej uzasadniającej uznanie przedmiotowego pojazdu za odpad. Zarzucono także bezkrytyczne oparcie rozstrzygnięcia na założeniu, że dokonana rzekomo przez poprzedniego właściciela Pojazdu adnotacja w dowodzie rejestracyjnym, dotycząca jego przeznaczenia do zniszczenia, ma moc prawną i decydujące znaczenie w sprawie. Wskazano, że powszechną praktyką w krajach zachodnich jest nieremontowanie pojazdów powypadkowych, tylko ich sprzedaż, co wcale nie jest równoznaczne z wolą pozbycia się pojazdu wyłącznie w celu jego zniszczenia. Organ pominął także fakt, że faktura z tytułu sprzedaży pojazdu opiewała na kwotę, która mieści się w granicach kwot rynkowych sprzedaży aut uszkodzonych, a nie jako odpadu, gdzie byłaby znacznie niższa. Ponadto podkreślono, że adnotacja będąca podstawą rozstrzygnięcia została zmieniona, a jak wykazano w toku postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Komendę Powiatową Policji w K., nie popełniono przy tym przestępstwa. Powyższe stanowczo wskazuje na niekorzystną dla Skarżących ocenę stanu faktycznego sprawy przyjęta przez Organ. W odpowiedzi na skargę GIOŚ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajmowane w sprawie stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Istotę sporu stanowi prawidłowość zobowiązania Skarżących do przekazania w celu zagospodarowania – przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadami, wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu pojazdów – odpadu o kodzie 16 01 04* w postaci pojazdu wysłanego z terytorium [...] do Polski. Kluczowa okazała się w tym przypadku wykładnia art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach w zw. art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Stosowanie do treści do tego przepisu, przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. W orzecznictwie wskazuje się natomiast, że pojęcie "pozbycia się", które stanowi przesłankę do uznania za odpad, w istocie oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób aniżeli nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko (por. wyrok NSA z 29 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 506/17). Dla oceny, czy dany przedmiot jest odpadem, decydujące znaczenie ma więc status prawny, status faktyczny oraz wola jego poprzedniego posiadacza (por. wyrok NSA z 12 listopada 2019 r., II OSK 3190/17, LEX nr 2754916). Decyzja właściciela o pozbyciu się uszkodzonego pojazdu, który bez jego naprawy nie może legalnie zostać użyty do przemieszczenia się po drogach, oznacza, że wolą właściciela było wyzbycie się takiego pojazdu. Lektura akt bezsprzecznie prowadzi do wniosku, że poprzedni właściciel – [...] – pozbył się uszkodzonego pojazdu, bez dokonania w nim napraw, przekazując go swojemu ubezpieczycielowi – firmie [...]. Ten podmiot następnie przekazał Pojazd firmie [...]. Jak wynika pozyskanych w toku postępowania prokuratorskiego sygn. PR Ds.835.2017 zeznań prowadzącego tą firmę, przekazany wraz z Pojazdem dowód rejestracyjny zawierał już wtedy adnotację "przeznaczony do zniszczenia" z podpisem poprzedniego właściciela i datą. Następnie Pojazd został sprzedany Skarżącym i w takim stanie trafił do Polski. W ocenie Sądu trafnie organ uznał, że pojazd stracił swoje dotychczasowe przeznaczenie już na terenie [...] i w takim stanie został przemieszczony do Polski. Kluczowym zdarzeniem było bowiem pierwotne pozbycie się przez poprzedniego właściciela uszkodzonego samochodu. Uczynił on to z zamiarem wyzbycia się go, inspirowany treścią przywoływanej przez Skarżących ekspertyzy, z której wynikało, że naprawa – jakkolwiek możliwa, czego Organ nie negował – jest nieopłacalna. Powyższe zdaniem Sądu wskazuje na niezasadność zarzutu naruszenia art. 7a k.p.a., bowiem przyjęta przez GIOŚ interpretacja przepisów art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, a co za tym idzie również zastosowanie art. 25 ust. 1 pkt 2 Ustawy nie stanowiła niekorzystnego dla stron rozstrzygnięcia, a obowiązującą w sprawach dotyczących międzynarodowego przemieszczenia odpadów praktykę. Nie doszło również do naruszenia wskazanych w skardze przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a w ocenie Sądu Organ administracyjny zgromadził wystarczający do rozstrzygnięcia materiał dowodowy i dokonał jego prawidłowej oceny. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących kwestii stanu technicznego pojazdu już po przemieszczeniu na terytorium Polski, Sąd zaznacza, że w świetle polskiego prawa nabycie przez pojazd statusu odpadu uzależnione jest od tego, czy w momencie przekroczenia granicy może on być wykorzystywany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, a zatem czy może on poruszać się po drogach. Z tej przyczyny w postępowaniu w sprawie dotyczącej międzynarodowego przemieszczania odpadów nie bada się możliwości przywrócenia pojazdowi stanu technicznego umożliwiającego dopuszczenie do ruchu drogowego. To, co stanie się w przyszłości z pojazdem, nie ma wpływu na uzyskany przez niego status odpadu. (por. wyrok NSA z 18.10.2019 r., II OSK 2974/17, LEX nr 2755496, wyrok NSA z 18 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 2874/13). Fakt rejestracji i stan techniczny pojazdu na dzień orzekania pozostaje więc bez znaczenia dla zapadłego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 5 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 961/17). Wbrew zarzutom skargi ogół ustalonych okoliczności wystarczał do przyjęcia, że w sprawie istotnie nastąpiło międzynarodowe przemieszczenie odpadu, a powoływane przez Skarżących dowody nie miały – wbrew treści skargi – decydującego znaczenia dla stanu faktycznego. Takie znaczenie miało ustalenie przez GIOŚ, że właściciel uszkodzonego pojazdu wyzbył się go, poprzez przekazanie go firmie ubezpieczeniowej. W aktach przekazanych do sprawy przez prokuraturę znajduje się zaświadczenie o odstąpieniu pojazdu przez pierwotnego właściciela. Zdaniem Sądu, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy tj. kopię dowodu rejestracyjnego z adnotacją, oświadczenia poprzedniego właściciela oraz potwierdzoną sekwencję zdarzeń polegających na przekazywaniu Pojazdu celem jego zagospodarowania, ale nie użytkowania, Organ słusznie przyjął, że spełnione zostało opisane powyżej kryterium "pozbycia się", a dalsze udowadnianie tej okoliczności nie było w sprawie konieczne. W niniejszym postępowaniu Organy podjęły próbę pozyskania zaświadczenia o przekazaniu Pojazdu we współpracy z władzami [...], jednak przez okres blisko 2 lat nie udało się go uzyskać Należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 7 k.p.a. organy podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, niemniej jednak nie może to prowadzić do sytuacji, w której nie ma możliwości wydania rozstrzygnięcia. O innej ocenie nie może świadczyć podniesiony w skardze argument dotyczący treści protokołu z 9 czerwca 2017 r., gdzie wskazano, że firma [...] miała dwie możliwości postąpienia z Pojazdem. W protokole tym bowiem wskazano, że aby móc go sprzedać na terenie [...], należało najpierw dokonać napraw i poddać badaniu technicznemu. Powyższe umacnia wręcz tezę, że na terenie [...] przedmiotowy Pojazd był odpadem i by stracił ten status, należało dokonać opisanych czynności już w [...], co nie miało miejsca. Ponownie należy zaznaczyć, że nie ma żadnego wpływu na ocenę poprawności rozstrzygnięcia to, że pojazd został już w Polsce naprawiony, przeszedł badanie techniczne i został zgłoszony do procedury rejestracji (por. wyrok NSA z 5 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 961/17). Z tego tez względu zupełnie niesłuszny jest zarzut niepowołania biegłego z zakresu techniki samochodowej. W tak ustalonym stanie faktycznym międzynarodowe przemieszczenie Pojazdu – stanowiącemu na etapie przyjazdu do Polski odpad – winno było więc być poprzedzone zgłoszeniem właściwemu organowi. Nie jest natomiast kwestią sporną, że takie zgłoszenie nie miało miejsca w sprawie, co kwalifikowane jest jako nielegalny obrót odpadem. W konsekwencji prawidłowo zastosowano art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w związku z art. 24 ust. 3 lit. a i art. 2 pkt 35 lit a Rozporządzenia Nr 1013/2006. Prawidłowo zaliczono odpad do kodu 16 01 04* - "zużyte lub też nienadające się do użytkowania pojazdy", zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014 r. poz. 1923), oraz art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach, a nadto art. 18 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji. Trafnie organ zakwalifikował przedmiotowy pojazd jako odpad niebezpieczny, gdyż samochód w chwili przemieszczenia wyposażony był w jednostkę napędową, płyny eksploatacyjne oraz inne niebezpieczne elementy, nadające mu taki charakter. W świetle powyższego Sąd uznaje, że GIOŚ zgromadził cały niezbędny materiał dowodowy i dokonał jego prawidłowej oceny. Organ nie naruszył art. 7 k.p.a oraz art. 77 § 1 i § 2 k.p.a . Uzasadnienie spełnia wszystkie wymagania zawarte w art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło