IV SA/Wa 1526/11

WyrokWSA w Warszawie2012-03-20

Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Aneta Dąbrowska, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spadkobiercy wspólników spółki jawnej, która nie została wykreślona z rejestru handlowego, posiadają interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności orzeczeń dotyczących majątku tej spółki?
Ratio decidendi
Spadkobiercy wspólników spółki jawnej nie posiadają interesu prawnego do żądania stwierdzenia nieważności orzeczeń dotyczących majątku spółki, jeśli spółka ta nie została wykreślona z rejestru handlowego. Dopiero ustanie bytu prawnego spółki, potwierdzone wykreśleniem z rejestru, aktualizuje interes prawny spadkobierców w takim postępowaniu. W przypadku braku wykreślenia, legitymację do działania w sprawie mają wyłącznie wspólnicy spółki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. P. na decyzję Ministra Gospodarki umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczeń nacjonalizacyjnych dotyczących przedsiębiorstwa "W.". Wnioskodawca, jako spadkobierca wspólnika spółki jawnej, która była właścicielem przedsiębiorstwa, domagał się stwierdzenia nieważności zarządzenia o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego i orzeczenia o przejściu przedsiębiorstwa na własność Państwa. Minister umorzył postępowanie, uznając brak interesu prawnego wnioskodawcy, ponieważ spółka jawna nie została wykreślona z rejestru i nadal posiadała byt prawny, a zatem tylko ona mogła być stroną postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Protokolant ref. staż. Anna Dziosa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2012 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczeń - oddala skargę - Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. Minister Gospodarki utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lutego 2011 r., znak: [...] o umorzeniu wszczętego na wniosek L. P., w miejsce którego w ramach sukcesji spadkowej wstąpili M. P., A. P. i J. P., postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności: - zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] października 1950 r., znak: [...] w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem pn. W. - orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] września 1961 r., znak: [...] w sprawie stwierdzenia przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa pn. W. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister podniósł, że w dniu [...] lutego 1998 r. L. P. wystąpił do Ministra Skarbu o stwierdzenie nieważności wskazanych orzeczeń, organ uznał jednak, że postępowanie to winno zostać umorzone, ponieważ wnioskodawca nie ma interesu prawego w żądaniu stwierdzenia nieważności wskazanych orzeczeń. Podkreślił, że w sytuacji, w której spółka jawna istnieje to wyłącznie ona, reprezentowana przez wspólników posiada legitymację do żądania wszczęcia postępowania w sprawie wzruszenia orzeczeń nacjonalizacyjnych, dotyczących majątku tej spółki. Interes spadkobierców wspólników można uznać w tej sytuacji za realnie istniejący, niemniej ma on wymiar wyłącznie faktyczny. O ile więc dana spółka nie uległa likwidacji, to interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa do występowania z wnioskiem "nieważnościowym" posiadają jedynie ci wspólnicy, którzy legitymują się stosownymi uprawnieniami do reprezentowania rzeczonej spółki na zewnątrz. W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego, w oparciu o dokumentację pozyskaną od zainteresowanych, a także z Archiwum Akt Nowych w W. (zespół akt Komitetu Drobnej Wytwórczości sygn. akt 166/2719), Sądu Rejonowego dla W. w W. ustalono, iż przedsiębiorstwo pn. W. stanowiło wyłączną własność spółki jawnej, której wspólnikami pierwotnie byli L. P., J. L. i I. M.. Minister Gospodarki, podkreślił, że będąc w niniejszej sprawie związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego prowadzenia postępowania wyrażonymi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 16 lipca 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 844/10, z którego wynikała procesowa konieczność zapewnienia udziału w postępowaniu wszystkim spadkobiercom zmarłego L. R. - po ich ustaleniu - był uprawniony do wydania orzeczenia umarzającego przedmiotowe postępowanie na podstawie art. 105 § 1 Kpa, z uwagi na brak interesu prawnego wnioskodawców w rozumieniu art. 28 Kpa. Minister uznał, że wobec braków w legitymacji prawnej wnioskodawców uprawniających ich do żądania stwierdzenia nieważności decyzji nacjonalizujących przedsiębiorstwo pn. W. - stanowiące własność wskazanej spółki jawnej, niemożliwe jest dalsze prowadzenie postępowania w przedmiotowej sprawie. Wobec niewykazania, że spółka została wykreślona z rejestru handlowego - Minister Gospodarki przyjął, iż dalej ona istnieje, a zatem tylko jej przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 Kpa w tym postępowaniu. Działać zaś może jedynie w sposób określony w umowie spółki, bądź na podstawie późniejszych zmian tej umowy, dokonanych uchwałą wspólników. Zawsze jednak stan ten powinien znajdować odzwierciedlenie w aktualnym odpisie z rejestru sądowego. Organ uznał za niezasadne twierdzenie pełnomocnika M. P., iż "przedmiotowa spółka jawna przestała istnieć z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1965 r., w oparciu o przepis art. VI § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Przepisy wprowadzające kodeks cywilny, w związku z wprowadzeniem w życie kodeksu cywilnego i jednoczesnym uchyleniem przepisów kodeksu handlowego m, in. w części dotyczącej spółki jawnej". Istotnym jest bowiem, że art. VI § 1 cyt. ustawy stanowi jednoznacznie, iż: Uchyla się kodeks handlowy - rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. i (Dz. U. Nr 57, poz. 502) oraz przepisy wprowadzające kodeks handlowy - rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. (Dz. U. Nr 57, poz. 503), z wyjątkiem przepisów obu rozporządzeń dotyczących spółek jawnych, spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i spółek akcyjnych, przy czym w stosunku do tych spółek pozostają również w mocy przepisy powołanych rozporządzeń o firmie, prokurze i rejestrze handlowym. Podnoszona zaś przez pełnomocnika wnioskodawców okoliczność, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz stanowiskiem komentatorów, śmierć jednego ze wspólników spółki jawnej powoduje jej rozwiązanie w każdym przypadku, "a tym samym ustanie jej bytu prawnego" jest w ocenie Ministra Gospodarki oparta na błędnym założeniu, iż rozwiązanie spółki ex lege powoduje ustanie jej bytu prawnego. Ponadto Minister podkreślił, że nie jest rolą organu administracji publicznej ustalanie ostatniego składu wspólników spółki jawnej pn. "W.", gdyż sprawy rejestrowe pozostają w kognicji właściwych sądów powszechnych. Umowa tej spółki jawnej była kilkakrotnie przez strony zmieniana. Tym samym wobec tych zmian, przy jednoczesnym braku w aktach sprawy aktualnego odpisu z rejestru przedsiębiorców KRS, (w dacie złożenia wniosku przez L. R. z Rejestru Handlowego), nie ma pewności, że w okresie pomiędzy wpisem spółki do Rejestru Handlowego A, w dniu [...] lutego 1949 r., a dniem złożenia wniosku przez L. P., w dniu [...]lutego 1998 r. nie dokonano kolejnych zmian w umowie spółki, które mogłyby skutkować zmianą składu osobowego wspólników. W ocenie Ministra Gospodarki brak jest dowodów potwierdzających ustanie bytu prawnego spółki jawnej, co dawałoby wnioskodawcom podstawę do wysuwania roszczeń względem Skarbu Państwa z tytułu bycia spadkobiercami wspólników przedmiotowej spółki jawnej. Dokumentem dowodzącym istnienia interesu prawnego w tym postępowaniu dla spółki powinien być aktualny odpis z Rejestru Handlowego, wskazujący aktualny skład jej wspólników oraz sposób reprezentacji, na dzień złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczeń nacjonalizacyjnych – [...] lutego 1998 r. Minister podniósł, że w przypadku, gdy wpisy w Rejestrze Handlowym są nieaktualne, zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych oraz ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym wraz z przepisami je wprowadzającymi. Wnioskodawca L. P. nie przedłożył takiego odpisu z Rejestru Handlowego w dniu złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczeń nacjonalizacyjnych. Nie uczynili tego również jego następcy prawni w toku postępowania prowadzonego przed Ministrem Gospodarki. Brak jest więc dokumentu, który wskazywałby na zgodny z rzeczywistością skład wspólników oraz sposób reprezentacji spółki jawnej "W.". Takim dokumentem, jak podkreślił Minister, powinien być odpis z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, bowiem zgodnie z art 6 ust. 2 w zw. z art, 6 ust. 4 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. 1997 r. Nr 121 poz. 770 ze zm.), złożenie wniosku o wpis w dotychczas prowadzonych rejestrach, tj. Rejestrze Handlowym, skutkuje wpisaniem podmiotu z urzędu do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Bez znaczenia pozostaje, zdaniem Ministra, podnoszona w toku postępowania przez pełnomocnika M. P. kwestia, ustalenia "ostatniego składu wspólników prawnych". Skuteczne wywiedzenie, że źródłem interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczeń dotyczących majątku spółki jawnej może być następstwo prawne /spadkobranie/ po wspólnikach spółki, możliwe byłoby wyłącznie pod warunkiem wykazania, że spółka w sposób trwały nie może być stroną tego postępowania, z uwagi na ustanie jej bytu prawnego. Należy przy tym podnieść, iż pomimo podjętych działań własnych, organowi prowadzącemu niniejsze postępowanie wyjaśniające nie udało się pozyskać do akt niniejszej sprawy odpisu z rejestru handlowego prowadzonego dla tej spółki jawnej. Organ podkreślił także, że pełnomocnik wnioskodawców również nie nadesłał dokumentów, z których wynikałby interes prawny spadkobierców L. P. do żądania stwierdzenia nieważności zarządzenia z dnia [...] października 1950 r. oraz orzeczenia z dnia [...] września 1961 r. Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M. P. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 28 Kpa poprzez błędną jego wykładnię a nadto art. 7, 77 Kpa poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez dostatecznego ustalenia i oceny stanu faktycznego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Zdaniem skarżącego, skoro ma on interes prawny w kontynuacji postępowania nieważnościowego, to wydanie decyzji umarzającej postępowanie jako bezprzedmiotowe nie zasługuje na akceptację. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części. Decyzja o umorzeniu postępowania zapada m.in. w sytuacji gdy organ administracji stwierdził oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego bezprzedmiotowość postępowania rozumiana jest jako brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Jeżeli w toku prowadzonego postępowania administracyjnego okaże się, że brak jest ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania, to w takiej sytuacji można mówić o bezzasadności żądania, nie zaś o bezprzedmiotowości postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wówczas oznacza to konieczność załatwienia sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty. Umorzenie postępowania następuje w szczególności, gdy strona rezygnuje z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Organ orzekający w niniejszej sprawie powołał się na ten przepis uznając, że następcy prawni L. P. nie mają interesu prawnego w żądaniu wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenie nieważności zarządzenia zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] października 1950 r., w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem pn. W. oraz orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...]września 1961 r., znak: [...] w sprawie stwierdzenia przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa pn. W.. Zgodnie z art. 157 § 2 Kpa wniosek o wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności musi pochodzić strony, chyba że postępowanie jest wszczynane z urzędu. Z kolei stroną, stosownie do treści art. 28 Kpa, jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, że pojęcie strony, jakim posługuje się przepis art. 28 k.p.a. może zostać wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, a więc normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku, przy czym interes prawny strony może wynikać nie tylko z przepisów prawa materialnego administracyjnego, lecz także z prawa cywilnego. Nie wystarczy wykazanie jakiegokolwiek interesu, ale musi mieć on charakter prawny, a więc musi istnieć norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwości wydania określonej decyzji lub podjęcia czynności. W niniejszej sprawie organ trafnie przyjął, że interes prawny w skarżeniu aktów nacjonalizacyjnych tyczących majątku spółki będzie posiadał właściciel przedsiębiorstwa, którym w dacie ustanowienia nad nim przymusowego zarządu państwowego, była spółka jawna, z uwagi na brak dokumentacji wskazującej na to, że została ona wykreślona z rejestru. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy w dacie orzekania w przedmiocie ustanowienia przymusowego zarządu jak i stwierdzenia przejścia na własność Państwa - przedsiębiorstwo W. i s-ka zorganizowane było w formie spółki jawnej. Spółka została zawiązana pod rządami rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. Kodeks handlowy. Art. 81 tego aktu przyznawał takiej spółce zdolność prawną i zdalność do czynności prawnych - tzn. spółka mogła nabywać prawa, zaciągać zobowiązania ponadto pozywać i być pozywana. Regulacja ta aktualna jest także obecnie. Obowiązujący Kodeks spółek handlowych w art. 8 § 1 wskazuje, że spółka osobowa może we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana. Wobec tego może być również stroną postępowania administracyjnego. Przede wszystkim jednak spółka wpisana do rejestru handlowego nie traciła bytu prawnego w skutek jej rozwiązania, lecz dopiero z chwilą wykreślenia jej z rejestru. Dla stwierdzenia, że następcy prawni wspólników spółki pn. W. mają interes prawny w żądaniu wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenie nieważności zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] października 1950 r., w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem oraz orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] września 1961 r., znak: [...] w sprawie stwierdzenia przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa - koniecznym stało się ustalenie, czy spółka ta została wykreślona z rejestru handlowego. W sytuacji bowiem gdyby nie wykreślono jej interes prawny do występowania z wnioskiem nieważnościowym w imieniu przedmiotowej spółki posiadaliby jedynie jej wspólnicy. Jak wynika z materiału dowodowego zebranego przez organ orzekający w tej sprawie wspólnikami spółki pn. W. byli L. P., J. L. i I. M.. Potwierdza to umowa spółki z dnia [...] listopada 1946 r. Kolejne umowy spółki nie zmieniły formy prawnej, w której działała. Dokonywały natomiast zmian składu wspólników. Przeprowadzone postępowanie dowodowe nie wykazało nadto, aby spółka ta została zlikwidowana. W umowie spółki z 1947 r. - w § 13 ustalono, że spółka zostaje zawarta na czas nieoznaczony. Paragraf 15 przewidywał, że ustąpienie wspólników nie powoduje rozwiązania spółki. Jednocześnie §18 umowy tej spółki przewidywał, że w razie śmierci jednego ze wspólników spółka trwa nadal, z tym że spadkobiercy obowiązani będą do wskazania jednej osoby do wykonywania ich praw w spółce. Zarówno pełnomocnikowi skarżących jak i organowi nie udało się uzyskać odpisu z rejestru handlowego prowadzonego dla tej spółki. Uzyskano jedynie odpis postanowienia Sądu Powiatowego w W. z dnia [...] sierpnia 1952 r. nr [...] o ustanowieniu nad przedsiębiorstwem przymusowego zarządu państwowego. Wynika z niego, że rejestr handlowy dla tego przedsiębiorstwa był prowadzony. Wobec tego podzielić należało stanowisko Ministra, że wobec licznych zmian umowy tej spółki oraz nieodnalezienia rejestru nie ma pewności, iż nie zawarto kolejnych umów spółki, które regulowałyby odmiennie kwestie dziedziczenia udziałów w tej spółce. Ponadto należy zgodzić się z organem, że z uwagi na niewykazanie, iż spółka ta została wykreślona z rejestru uzasadnione stało się stanowisko, że nadal jedynie jej wspólnicy uprawnieni są do jej reprezentowania, w tym do wystąpienia z żądaniem wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] października 1950 r., w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem pn. W., oraz orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] września 1961 r., znak: [...] w sprawie stwierdzenia przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa pn. W. Interes spadkobierców wspólników można uznać w tej sytuacji za realnie istniejący, ale ma on wymiar wyłącznie faktyczny, co trafnie podnosiły już sądy administracyjne (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1581/08, w którym Sąd stwierdził, że "interes prawny może wynikać z faktu bycia wspólnikiem spółki jawnej, a dopiero w przypadku ustania bytu prawnego tej spółki - z faktu bycia spadkobiercą wspólnika takiej spółki"). Sąd podziela stanowisko organu, że dopiero w przypadku ustania bytu prawnego spółki jawnej materializuje się interes prawny wspólników, ewentualnie spadkobierców nieżyjących wspólników spółki. Interes prawny wskazanych osób pozwala im żądać oceny legalności decyzji nacjonalizujących mienie spółki. Dopiero więc udowodnienie (wykazanie) ustania bytu prawnego spółki powoduje powstanie interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczeń dotyczących majątku spółki jawnej po stronie wspólników spółki lub ich spadkobierców. Trafne są zatem ustalenia organu, że brak jest podstaw do przyjęcia utraty bytu prawnego przez przedmiotową spółkę. Minister, powołując się na przepisy kodeksu handlowego słusznie wywiódł, że samo faktyczne zaniechanie prowadzenia działalności przez spółkę jawną, a nawet jej skuteczne rozwiązanie nie prowadziło w sposób bezpośredni do ustania jej bytu prawnego. Organ zasadnie uznał, że spółka rejestrowa nie traci automatycznie bytu prawnego na skutek jej rozwiązania, likwidacji czy też zakończenia działalności w inny sposób. Skoro bowiem spółka jawna zyskuje taki byt przez wpis do rejestru, to byt ten traci tylko poprzez wykreślenie z rejestru (por. wyrok WSA z 5.01.2012 r. , sygn. IV SA/Wa 1753/11). Utrata bytu Spółki następuje z chwilą wykreślenia jej z rejestru na mocy orzeczenia sądowego (sądu powszechnego), a nie organu administracji czy sądu administracyjnego. Stwierdzenie ustania bytu prawnego tej spółki byłoby możliwe wyłącznie w razie wydania przez Sąd powszechny postanowienia o wykreśleniu jej z rejestru handlowego. Dopiero wówczas aktualizował się będzie interes prawny skarżących w żądaniu stwierdzenia nieważności wskazanych orzeczeń. Organ zasadnie zatem wskazał, że z akt niniejszej sprawy wynika, iż osoby uprawnione do reprezentacji przedmiotowej spółki już nie żyją (o ile umowa spółki nie uległa wcześniej kolejnej zmianie), zaś z żądaniem stwierdzenia nieważności wskazanych orzeczeń wystąpili następcy prawni zmarłych wspólników w imieniu własnym, a nie jako wspólnicy spółki. Minister nie ma kognicji do ustalenia - na potrzeby niniejszego postępowania - czy wnioskodawcy faktycznie są wspólnikami tej spółki jawnej, a ponadto, czy są uprawnieni do jej reprezentacji, w tym do wystąpienia w jej imieniu z wnioskiem w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczeń, na mocy których ustanowiono przymusowy zarząd państwowy nad stanowiącym jej własność przedsiębiorstwem, a następnie przejęto go na własność Państwa. Jak długo bowiem istnieje spółka, inne podmioty, choćby były spadkobiercami wspólników - nie mogą domagać się stwierdzenia nieważności orzeczeń, dotyczących mienia spółki. W tym stanie rzeczy, aby przedmiotowa spółka mogła dochodzić swoich praw i zapewnić sobie właściwą reprezentację w postępowaniu nieważnościowym, sukcesorzy nieżyjących wspólników obowiązani są do potwierdzenia tej okoliczności, poprzez przedłożenie do akt przedmiotowej sprawy odpisu z właściwego rejestru sądowego, zawierającego aktualne wpisy. W kontekście przytoczonych rozważań nie zasługują zatem na uwzględnię podnoszone w skardze zarzuty dotyczące naruszenia artykułów 28, 7 , 77 Kpa, bowiem to na stronie ciąży obowiązek wykazania, że posiada w danym postępowaniu interes prawny, chyba że jest on oczywisty i można go ustalić na podstawie powszechnie dostępnych dokumentów, która to okoliczność w niniejszym postępowaniu nie zachodziła. Na marginesie należy jedynie zauważyć, iż uprzednio w tej sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 16 lipca 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 844/10 uchylił poprzednią decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] marca 2010 r., i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] grudnia 2009 r. Uczynił to jednakże jedynie ze względów procesowych. Przyjął bowiem, że skoro w sprawie tej niezapewniono udziału wszystkim spadkobiercom wnioskodawcy – L. P., to niezależnie od trafności podnoszonego przez niego żądania postępowanie administracyjne przeprowadzono wadliwie. Przychylając się do stanowiska Ministra o braku przymiotu strony u wnioskodawców występujących w imieniu własnym, Sąd nie przeprowadził oceny merytorycznej podniesionych w skardze zarzutów. Należy nadto stwierdzić, że w ponownie przeprowadzonym postępowaniu Minister zastosował się do wytycznych zawartych we wskazanym wyroku WSA, zapewnił wszystkim spadkobiercom wnioskodawcy czynny udział w tym postępowaniu, a następnie postępowanie to zasadnie umorzył, z uwagi na nieposiadanie przez nich przymiotu strony. W tym stanie rzeczy na podstawie art 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 tekst jedn.) należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło