IV SA/Wa 153/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski, sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2014 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia linii brzegowej - oddala skargę - Zaskarżoną decyzją Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W., na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "K.p.a.", w zw. z art. 15 i art. 15a ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145 ze zm.), zwanej dalej "Prawem wodnym", po rozpatrzeniu odwołania P. P. od decyzji Starosty [...] z [...] listopada 2012 r. ustalającej linię brzegu rzeki [...] w granicach działek, ew. [...] i nr [...] z obrębu [...], uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano na następujące uwarunkowania prawne i faktyczne sprawy: - organ pierwszej instancji podniósł, że: - postępowanie zostało przeprowadzone w związku z modernizacją ewidencji gruntów i budynków, w celu ustalenia rozmiaru koryta rzeki [...], - linia brzegu rzeki została ustalona na podstawie projektu rozgraniczenia gruntów, sporządzonego przez uprawnionego geodetę, - rzeka [...] została zaliczona do wód powierzchniowych, stanowiących własność publiczną; - w odwołaniu od powyższej decyzji P. P. podniósł, że w związku z wydzieleniem działki rzeki należące do niego działki zmniejszyły się, co skutkuje zmniejszeniem ich wartości i jego pokrzywdzeniem z uwagi na brak wypłaty odszkodowania, - grunty pokryte powierzchniowymi wodami płynącymi, do których należy rzeka [...], stanowiły własność Państwa już na podstawie ustawy z dnia 30 maja 1962 r. - Prawo wodne (Dz. U. nr 34, poz. 158), stąd nie mogły zostać nabyte przez odwołującego się w drodze czynności cywilnoprawnej; w związku z tym decyzja ustalająca linię brzegu rzeki nie narusza prawa własności odwołującego się, gdyż nie pozbawia go prawa własności do żadnej z jego działek, ma zaś na celu umożliwienie uwidocznienia przebiegu linii brzegu w ewidencji gruntów i budynków, - niemniej jednak decyzja organu pierwszej instancji podległa uchyleniu z uwagi na naruszenie art. 10 K.p.a. poprzez niezawiadomienie o wszczęciu postępowania właścicieli gruntów, na których ustalono linię brzegu rzeki (zawiadomiono jedynie sołtysa wsi [...]), co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. P. P. wniósł skargę na decyzję organu odwoławczego, w której podniósł, że: 1. skarżący nabył działki ew. nr [...] i nr [...] o łącznej powierzchni 7.200 m2 w 2006 r., podczas gdy pozbawienie go własności części z nich nastąpiło na podstawie przepisów z lat sześćdziesiątych XX w., 2. decyzja organu pierwszej instancji skutkuje podziałem jego działek ew. nr [...] i nr [...] na sześć działek, przy czym ich łączna powierzchnia zmniejszy się o 200 m2, skarżący utraci dwie z nich, a do dwóch kolejnych nie będzie miał dojazdu, W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał argumentację zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy uchylił z powodów procesowych (naruszenia art. 10 K.p.a.) decyzję organu pierwszej instancji orzekającą o ustaleniu linii brzegu rzeki i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W tym kontekście należy wskazać, że niniejszej sprawie organ zasadnie podniósł, że Starosta [...] naruszył art. 10 K.p.a. poprzez pominięcie właściciela gruntów objętych decyzją - P. P., co stanowi podstawę do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania mu sprawy do ponownego rozpatrzenia (por. prawomocne wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 października 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1449/07; z 16 listopada 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 1536/07; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 11 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 439/07 - dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie www.nsa.aov.ph. Ponowne procedowanie w sprawie przed organem I. instancji umożliwi, z zachowaniem zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 K.p.a.), ewentualne zajęcie przez stronę stanowiska w kwestiach należących do meritum przedmiotowej sprawy - czy linia brzegu została wyznaczona prawidłowo. Nietrafne są natomiast zarzuty skargi wobec poniższych uwarunkowań. Stosownie do art. 15b Prawa wodnego w przypadku przeprowadzenia modernizacji ewidencji gruntów i budynków decyzje ustalające linię brzegu rzeki wydaje się z urzędu. Podstawę ustalenia linii brzegu stanowi dostarczony przez wnioskodawcę projekt rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych (art. 15 ust. 3 Prawa wodnego). Należy przyjąć, że przepis ten - w zakresie podstawy ustalenia linii brzegu (czyli - projektu rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych) - stosuje się również do wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie ustalenia linii brzegu rzeki, mającego miejsce w przypadku przeprowadzenia modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., nr 193, poz. 1287 ze zm.), ewidencja gruntów i budynków obejmuje m. in. informacje dotyczące gruntów, w tym ich granic. Ewidencja powinna być aktualna (art. 2 pkt 8 powyższej ustawy), to znaczy powinna odzwierciedlać aktualny przebieg granic między gruntami. Linia brzegu rzeki, w ujęciu geodezyjnym i prawnym, stanowi granicę rozdzielającą grunty zajęte przez rzekę od nieruchomości przyległych (por. D. Felcenloben, Granice nieruchomości i sposoby ich ustalania, LexisNexis, wyd. 1, Warszawa 2011 r., str. 426). W związku z powyższym istnienie dokumentów wydanych przed dniem wydania decyzji, z których wynika zdaniem skarżącego, iż powierzchnia jego działek zmniejszyła się w wyniku wydania decyzji, nie może prowadzić do skutecznego zakwestionowania przebiegu ustalonej granicy (linii brzegu rzeki). Ponadto, odnosząc się do kwestii wpływu decyzji ustalającej linię brzegową rzeki na prawo własności gruntów objętych projektem rozgraniczenia należy podnieść, że zasadne jest stanowisko organu, iż decyzja tego rodzaju nie rozstrzyga o prawie własności gruntów. Stwierdza ona jedynie stan faktycznie istniejący w terenie w zakresie przebiegu granicy między gruntami, to znaczy - w oparciu o sporządzony przez uprawnionego geodetę projekt rozgraniczenia gruntów nim objętych - ustala, że linia brzegu rzeki biegnie w tym, a nie w innym miejscu. Nie ma to nic wspólnego z rozstrzyganiem o prawie własności do gruntów, zaś ewentualne spory o prawo własności mogą być rozstrzygane jedynie przez sądy powszechne (por. J. Szachułowicz, Prawo wodne. Komentarz, LexisNexis, wydanie 2, Warszawa 2006, str. 80, pkt 10). Kwestia prawa własności do gruntów znajduje się więc poza zakresem orzekania przez organ administracyjny w niniejszej sprawie. Zawarte w decyzji passusy dotyczące kwestii własności gruntu pod wodami płynącymi mają wyłącznie charakter informacyjny - co do istniejącego stanu prawnego. W świetle powyższego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.) oddalił skargę.