IV SA/Wa 154/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2011 r. sprawy ze skarg M. P. i A. P. oraz G. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz skarżącej spółki G. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV SA/Wa 154/11 UZASADNIENIE W dniu [...] grudnia 2008r. Wójt Gminy K. wydał decyzję w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy elektrowni wiatrowych Z. I o łącznej maksymalnej mocy 40 MW. W dniu 2 października 2009r. M. P. i A. P. złożyli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. wniosek o zbadanie prawidłowości postępowania administracyjnego i stwierdzenie nieważności decyzji opisanej powyżej. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. stwierdziło nieważność decyzji z dnia [...] grudnia 2008r. Następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. uchyliło decyzję własną w całości i umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2008r. Wójta Gminy K. Kolegium uznało, że przedwczesne było prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności i orzeczenie o stwierdzeniu nieważności decyzji Wójta Gminy K., gdyż przede wszystkim należało przeprowadzić postępowanie mające na celu ustalenie kwestii, czy decyzja ta jest ostateczna, czy też nie, co umożliwi wybór prawidłowego trybu w którym prowadzone winno być postępowanie i wskazanie organu właściwego do orzekania. Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2010 r. wskazując, iż decyzja Wójta Gminy K. jest ostateczna. M. P. i A.P. w piśmie z dnia 21 grudnia 2009r. sprecyzowali swoje wnioski w ten sposób, że wnoszą albo o stwierdzenie nieważności albo o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wójta Gminy K. Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. Wójt Gminy K. odmówił wznowienia postępowania w sprawie wywodząc, iż wnioskodawcy uchybili miesięcznemu terminowi przewidzianemu w art. 148 § 2 k.p.a. W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez M. P. i A.P. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji dotyczące wznowienia postępowania w sprawie decyzji Wójta Gminy K. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że przed wszczęciem postępowania wznowieniowego należy sprawdzić, czy nie zachodzą przesłanki negatywne do wszczęcia postępowania wznowieniowego. Organ stwierdzając istnienie przesłanki negatywnej wszczęcia postępowania obowiązany jest wydać decyzję odmawiającą, co wynika z treści art. 149 § 3 k.p.a. Kolegium wywodziło, że liczba stron w postępowaniu w sprawie wydania decyzji środowiskowej z dnia [...] grudnia 2008r. przekraczała 20 oraz toczyło się ono z udziałem społeczeństwa. Fakty te maja istotne znaczenie dla rozpatrywanej sprawy, gdyż przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska na podstawie, której została wydana decyzja przewidują odrębny tryb zapewnienia udziału w postępowaniu podmiotom korzystającym z przymiotu strony oraz odmienny tryb społeczeństwu biorącemu udział w postępowaniu. W ocenie Kolegium dla rozpatrywanej sprawy najistotniejsza jest kwestia ustalenia skutku prawnego jaki wywarło obwieszczenie Wójta Gminy K. o wydanej decyzji z dnia [...] grudnia 2008r. Kolegium motywowało, że z przepisów ustawy Poś wynika, iż organ ma obowiązek poinformować społeczeństwo biorące udział w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej w formie obwieszczenia wydanego w trybie art. 32 ust. 2 Poś, natomiast zgodnie z art. 46 a ust. 5 stronom postępowania organ obowiązany jest doręczyć w trybie art. 49 k.p.a. W ocenie Kolegium Wójt Gminy K. po wydaniu decyzji środowiskowej zrealizował swoje obowiązki wynikające z ustawy Poś jedynie w odniesieniu do społeczeństwa biorącego udział w postępowaniu, zaniechał natomiast realizację swych obowiązków w odniesieniu do stron postępowania. Wójt wydal bowiem w dniu [...] grudnia 2008r. obwieszczenie w trybie art. 32 ust. 2 Poś realizując obowiązek poinformowania społeczeństwa, jednakże nie doręczył tej decyzji stronom postępowania co wynika z art. 46 a ust. 5. Zdaniem organu nie można wywodzić skutków prawnych doręczenia decyzji stronom postępowania w trybie art. 49 k.p.a. w zw. z art. 46 a ust. 5 Poś na podstawie obwieszczenia wydanego w trybie art. 32 ust. 2 Poś . Z tego względu nie tylko nie można badać zachowania przez stronę terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, lecz w ogóle nie można oceniać statusu ostateczności decyzji, gdyż nie została ona doręczona stronom postępowania w nakazanym trybie. Nie jest możliwe nawet skuteczne złożenie odwołania, gdyż decyzja nie został doręczona, tym bardziej nie jest możliwe stosownie trybów nadzwyczajnych postępowania. Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wnieśli M. P. i A.P. oraz G. spółka z.o.o. Skarżący M. P. i A. P. zarzucili naruszenie przepisów art. 10, art. 49, art. 145 § 1 pkt 4, art. 128 k.p.a. oraz naruszenie przepisu art. 46a ust. 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Wskazując na powyższe wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej umorzenia postępowania organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skarżący wskazali, iż w prowadzonych postępowaniach zarówno przez organ pierwszej instancji, jak i przez organ odwoławczy doszło do wielu nieprawidłowości i uchybień, co doprowadziło do wydania przez te organy decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego i proceduralnego, co jednocześnie uniemożliwia pozostawienie tych decyzji w obrocie prawnym. Skarżąca G. spółka z.o.o zarzuciła rażące naruszenie art. 138 § 1 pkt 2, art. 149 § 3 w zw. z art. 148, art. 49 k.p.a w zw. z art. 46a ust. 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochron y środowiska i wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. Uzasadniając skargę G. spółka z.o.o stwierdziła, iż pozbawione słuszności jest stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., iż decyzja Wójta Gminy K.z dnia [...] grudnia 2008r. nie została skuteczne doręczona stronom. Skarżąca wywodziła, iż z obwieszczenia z dnia [...] grudnia 2008r. wynikało, iż został wydana decyzja oraz wskazano numer sprawy, podstawowe elementy, które będą tworzyć farmę elektrowni wiatrowych, obręb gruntów na których będzie realizowana inwestycja oraz inwestora. Skarżąca powołała się na orzecznictwo z którego wynika, że brak zamieszczenia w obwieszczeniu art. 46a Poś jest uchybieniem jednak nie mającym istotnego wpływu na wynik sprawy. Ponadto skarżąca wywodziła, iż fakt, że w danej sprawie organ może skorzystać z trybu doręczenia określonego w art. 49 k.p.a., nie wyklucza skutecznego doręczania decyzji w trybie art. 39 k.p.a. Zdaniem Spółki zakwestionowanie przez Kolegium skuteczności doręczenia decyzji z dnia [...] grudnia 2008r. inwestorowi nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 39 k.p.a. i art. 49 k.p.a. w zw. z art. 46a ust. 5 Poś. Skarżąca wskazała, że skuteczne doręczanie decyzji jednej ze stron postępowania powoduje, iż decyzja taka staje się prawomocna z upływem terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Postanowienie m z dnia 7 kwietnia 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zarządził połączenie sprawy ze skargi G.spółka z.o.o ze sprawą ze skargi M. P. i A. P. celem ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] listopada 2010r. naruszaja przepisy prawa procesowego, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a co za tym idzie skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że istota problemu zaistniałego w rozpatrywanej sprawie prowadza się de facto do oceny czy decyzja Wójta Gminy K. z dnia [...] grudnia 2008r. jest decyzją ostateczną, czy też waloru takiego nie posiada. Zdaniem Kolegium decyzja ta nie jest ostateczna, a nawet w ogóle doręczona, a co za tym idzie nie tylko nie można mówić o zastosowaniu wobec niej trybu nadzwyczajnego jakim jest wznowienie postępowania, ale również trybu zwyczajnego to jest złożenia od niej odwołania. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie takie stanowisko nie zasługuje na aprobatę. Zgodzić się należy z Samorządowym Kolegium Odwoławczym jak i ze skarżącą G. spółką z.o.o., że w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 2008r. doszło do naruszenia przepisów związanych z trybem doręczenia decyzji, które to orzeczenie winno być doręczone w trybie art. 46a ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 49 k.p.a., jednak jakiego rodzaju były to naruszenia oraz jaki miało charakter nie jest przedmiotem tego postępowania i z tego powodu okoliczność ta uchyla się od oceny dokonywanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Kwestie te będą przedmiotem badania organów administracji w związku z toczącą się sprawą zainicjowaną przez M. P. i A. P. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] grudnia 2008r., albowiem na tej przesłance oparty jest powyższy wniosek. Zauważyć bowiem należy, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] czerwca 2010r. uchylająca decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2010r. stwierdzającą nieważność Wójta Gminy K.z dnia [...] grudnia 2008r. w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy elektrowni wiatrowych Z. I i umarzającą postępowanie organu pierwszej instancji została uchylona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Nie zmienia to jednak faktu, iż zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzja z dnia [...] grudnia 2008r. jest decyzja ostateczną i funkcjonującą w obrocie prawnym. Podkreślić bowiem należy, że okolicznością bezsporną w sprawie jest fakt doręczania decyzji z dnia [...] grudnia 2008r. inwestorowi w trybie art. 39 k.p.a. Pocztowy dowód doręczenia przesyłki jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., co oznacza, iż stanowi on dowód, tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone ( por. wyrok NSA z 20 stycznia 1999r., III SA 1594/98 - LEX nr 44831). Dowód doręczenia decyzji inwestorowi znajduje się w aktach sprawy. Zasadnie skarżąca G. spółka z.o.o. zarzuca Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w C. naruszenie art. 39 k.p.a. poprzez uznanie, iż nie było dopuszczalne doręczenie inwestorowi decyzji poprzez pocztę za pokwitowaniem, gdyż wyłączał to stosowany w sprawie tryb doręczeń wynikający z art. 49 k.p.a. i treść przepisu 46a, który w tym zakresie nie czyni odstępstw. Zwrócić należy, uwagę iż art. 46a ust. 5 prawa ochrony środowiska stanowi, że w sytuacji, gdy liczba stron postępowania w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 k.p.a. Dyspozycja ostatniego z przytoczonych przepisów stanowi, że "strony mogą być zawiadomione o decyzjach", a więc daje w tym zakresie wybór organowi prowadzącemu postępowanie. Skoro więc decyzja została doręczona inwestorowi, to w takie sytuacji nie można wywodzić, iż nie jest ona ostateczna, albowiem nie została doręczona żadnej ze stron. W takiej sytuacji zbędna jest w obecnym zakresie rozpoznania sprawy analiza, czy w sposób prawidłowy dokonano doręczeń pozostałym stronom postępowania, w trybie art. 49 k.p.a. w zw. z art. 46a ustawy Prawo ochrony środowiska, albowiem nie ulega wątpliwości, że decyzja ta została doręczona inwestorowi. Okoliczność powyższa przesądziła o barku podstaw do wydania zaskarżonej decyzji i skutkowała jej uchyleniem. Na marginesie zauważyć należy, że w sprawie tej A. P. i M. P. wnioskowali zarówno o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2008r. jak i o wznowienie postępowania w tej sprawie. Zauważyć należy, że pomiędzy nadzwyczajnymi trybami weryfikacji decyzji administracyjnych nie ma konkurencyjności - poszczególne tryby nadzwyczajne maja na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie ( por. wyrok NSA z 11 marca 1998r., IV SA 412/96 - LEX 45179). Wszczęcie więc postępowania w sprawie wznowienia postępowania nie wyłącza możliwości wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. A zatem strona może równocześnie żądać wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania i postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Wobec tego, że zastosowanie trybu stwierdzenia nieważności decyzji powoduje następstwa prawne dalej idące niż zastosowanie trybu wznowienia postępowania, należy dać priorytet pierwszemu z nich. Z tego względu wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w trakcie toczącego się już postępowania w sprawie wznowienia powoduje w zasadzie konieczności zawieszenia wznawianego postępowania ( por. wyrok NSA z 17 stycznia 2006r., II OSK 406/05, LEX nr 196451). Mając na względzie powyższe okoliczności przy ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. w pierwszej konieczności winno ustalić, czy i w jaki sposób zakończyło się postępowanie w sprawie. W sytuacji zaś gdy postępowanie to nie zostało zakończone organ winien rozważyć czy zachodzi potrzeba zawieszenie postępowania wznowieniowego. Mając na względzie powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku w oparciu oart.145§1 ust.1 lit. ci art.200p.p.s.a.