IV SA/Wa 154/12

WyrokWSA w Warszawie2012-06-26

Skład orzekający: Jakub Linkowski, Alina Balicka, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wznowienia postępowania administracyjnego z powodu uchybienia miesięcznego terminu, licząc go od dnia doręczenia odpisu wyroku stronie, podczas gdy strona powołała się na różne podstawy wznowienia, w tym nowe okoliczności i dowody, a organ rozpoznał wniosek jedynie w odniesieniu do jednej z tych podstaw?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, odmawiając wznowienia postępowania, musi rozpoznać wniosek w całości, uwzględniając wszystkie powołane przez stronę podstawy wznowienia, w tym nowe okoliczności i dowody. Uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania należy badać odrębnie dla każdej podstawy wznowienia, zgodnie z odpowiednimi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 148 § 1 i § 2 Kpa). Nierozpoznanie wniosku w całości stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o czasowym odebraniu zwierząt. Organ odmówił wznowienia, uznając, że wniosek został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu, licząc go od daty doręczenia odpisu wyroku NSA pełnomocnikowi strony. Strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów Kpa, wskazując, że termin powinien być liczony od innej daty, a także powołując się na nowe okoliczności i dowody, które organ pominął. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organ nie rozpoznał wniosku w całości, co stanowiło naruszenie przepisów prawa procesowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2011 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi A. A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2011 r. nr [...] Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpoznaniu wniosku A. A. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] września 2011 r. nr [...] odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2009 r., znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2009 r. Nr [...] o czasowym odebraniu 16 psów (mieszańców), do czasu wydania przez sąd wyroku o przepadku zwierzęcia lub umorzeniu postępowania karnego w tej sprawie. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż w dniu [...] maja 2011 r. Prezydent W. przekazał Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. wniosek A. A. z dnia [...] kwietnia 2011 r. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2009 r., znak: [...]. Pismem z dnia 13 maja 2011 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło się do A. A. o sprecyzowanie wniosku, a także do wskazania w jakiej dacie wnioskodawczyni dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania. W odpowiedzi na powyższe A. A. w piśmie z dnia 7 czerwca 2011 r. wskazała, iż żąda wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, 2, 4 i 5 Kpa. Wnioskodawczyni wyjaśniła jednocześnie, iż przedmiotowy wniosek o wznowienie postępowania złożyła ustnie do protokołu w dniu 28 lutego 2011 r., podczas rozmowy w której dowiedziała się, że sprawa skargi na decyzję dotyczącą odebrania jej 16 psów została prawomocnie zakończona. W ocenie skarżącej należy przyjąć, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie, bowiem tego samego dnia, w którym dowiedziała się o uprawomocnieniu się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oddalającego jej skargę na przedmiotową decyzję. Pismem z dnia 18 sierpnia 2011 r. Kolegium zwróciło się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o udzielenie informacji, czy A. A. była obecna na rozprawie przed tamtejszym Sądem w dniu 21 lipca 2010 r., a także w jakiej dacie doręczono skarżącej odpis wyroku z dnia 21 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 881/10. W dniu 9 września 2011 r. do Kolegium wpłynęło pismo NSA z dnia 25 sierpnia 2011 r., z którego wynika, iż skarżąca była obecna na rozprawie przed NSA w dniu 21 lipca 2010 r. wraz z pełnomocnikiem - adwokatem R. M., któremu w dniu 29 sierpnia 2010 r. doręczono odpis wyroku Sądu z dnia 21 lipca 2010 r. oddalającego skargę A. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dnia 24 listopada 2009 r., sygn. akt IVSA/Wa 1116/09, na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2009 r. Postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] maja 2009 r. z tego powodu, że wnioskodawczyni uchybiła terminowi, o którym mowa w art. 148 Kpa. Rozpoznając ponownie sprawę Kolegium stwierdziło, iż prawidłowe są ustalenia organu orzekającego w pierwszej instancji, iż A. A. była obecna na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 21 lipca 2010 r. wraz ze swoim pełnomocnikiem, któremu w dniu 29 sierpnia 2009 r. doręczono odpis wyroku Sądu z dnia 21 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 881/10. Wyrokiem tym NSA oddalił skargę kasacyjną A. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dnia 24 listopada 2009 r., sygn. akt IVSA/Wa 1116/09 na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2009 r., znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2009 r. Nr [...] o czasowym odebraniu 16 psów (mieszańców), do czasu wydania przez sąd wyroku o przepadku zwierzęcia lub umorzeniu postępowania karnego w tej sprawie. W związku z powyższym Kolegium uznało, iż prawidłowe jest rozstrzygniecie organu pierwszej instancji wskazujące, iż skoro strona była na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 21 lipca 2010 r. wraz z profesjonalnym pełnomocnikiem, któremu ponadto w dniu 29 sierpnia 2010 r. doręczony został odpis wyroku NSA, to ten właśnie dzień należy uznać za dzień, w którym skarżąca dowiedziała się o uprawomocnieniu się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2009 r. sygn. akt IVSA/Wa 1116/09. Powyższe w ocenie Kolegium oznacza, iż skarżąca o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania dowiedziała się w dniu 21 lipca 2010 r., zatem złożenie wniosku o wznowienie postępowania w dniu 28 lutego 2011 r. nastąpiło z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 Kpa. Skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. złożyła A. A. zarzucając mu naruszenie art. 147 Kpa i art. 148 § 1 Kpa. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, iż błędne jest stanowisko Kolegium, iż termin jednego miesiąca, wymieniony w art. 148 § 1 Kpa, należy liczyć od dnia 21 lipca 2010 r., tj. od dnia rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjny. Skarżąca podniosła, iż nie otrzymała odpisu wyroku zapadłego w tym dniu na rozprawie, natomiast doręczenie odpisu wyroku pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu nie może odnieść zamierzonego skutku, bowiem pełnomocnictwo dla niego wygasło po wydaniu wyroku w sprawie. Pełnomocnik nie miał więc obowiązku dostarczenia skarżącej tego wyroku, czego zresztą nie uczynił. Skarżąca wskazał, iż o wyroku dowiedziała się dopiero od wiceburmistrza Dzielnicy [...] w dniu 28 lutego 2011 r. Niezależnie od powyższego skarżąca dodatkowo podniosła, iż złożyła do wiceburmistrza w dniu 1 marca 2011 r. dokumenty w postaci artykułów z Rzeczypospolitej z dnia 18 października 2010 r. pt. "Obrońca zwierząt o smutnej przeszłości", i z dnia 26 stycznia 2011 r. pt. "Mimo wyroku kieruje strażą" oraz artykułu T. Matkowskiego "Hycel w skórze obrońcy zwierząt" z dnia 21 sierpnia 2010 r., które nie były jej znane w dniu wydania wyroku w sprawie, ponieważ zostały opublikowane później. Skarżąca wskazał, iż z artykułami tymi osobiście zapoznała się w połowie lutego 2011 r., co było powodem jej wizyty u wiceburmistrza. Fakt zapoznania się z nowymi dokumentami w sprawie dotyczy również zdjęcia jednego z psów skarżącej, dołączonego przez nią do pisma z dnia 7 czerwca 2011 r., które zostało opublikowane na stronie internetowej Fundacji "[...]" już w czasie trwania toczącego się postępowania. Powyższe informacje w ocenie skarżącej stanowią podstawę do przyjęcia, iż termin jednomiesięczny do złożenia wniosku o wznowienie postępowania został przez nią zachowany. Do podniesionych przez skarżącą nowych okoliczności Kolegium jednak w ogóle się nie ustosunkowało, co zdaniem skarżącej świadczy o naruszeniu art. 148 § 1 Kpa. Ponadto skarżąca wskazała, iż podniesione przez nią okoliczności stanowiły podstawę do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie, ze względu na dobro zwierząt i interes ich właścicieli. Brak odniesienia się do tego faktu stanowi jej zdaniem o naruszeniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. art. 147 Kpa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Stosownie do treści art. 134 § 1 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i granicami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając legalność zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia z dnia [...] września 2011 r., w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, iż zostały one wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego, a naruszenie to mogło mieć w ocenie Sądu istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego skargę należało uwzględnić. Wznowienie postępowania jest instytucją stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w której ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością przewidzianą w art. 145 § 1 kpa. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania przebiega w dwóch etapach. Pierwszy z nich rozpoczyna złożenie wniosku o wznowienie postępowania i w jego ramach organ dokonuje wstępnej oceny wniosku badając, czy jest on oparty na wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145 a Kpa przesłankach wznowienia postępowania, jak również czy został wniesiony z zachowaniem terminów, o których mowa w art. 148 Kpa. W niniejszej sprawie bezsporne jest, iż skarżąca pismem z dnia 11 kwietnia 2011 r. zwróciła się o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2009 r., znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2009 r. Nr [...]o czasowym odebraniu 16 psów (mieszańców), do czasu wydania przez sąd wyroku o przepadku zwierzęcia lub umorzeniu postępowania karnego w tej sprawie. Wobec tego, iż wniosek zawarty w piśmie z dnia 11 kwietnia 2011 r. o wznowienie postępowania zawierał braki, bowiem nie wskazywał przyczyn stanowiących podstawę wznowienia, jak również nie odnosił się do kwestii daty w jakiej strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania, zasadnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wezwało skarżącą do sprecyzowania wniosku, a także do wskazania w jakiej dacie wnioskodawczyni dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania. Odpowiadając na powyższe wezwanie A. A. w piśmie z dnia 7 czerwca 2011 r. oświadczyła, iż żąda wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, 2, 4 i 5 Kpa. Do pisma tego skarżąca dołączyła dodatkowo dowód w postaci fotografii jednego z odebranych jej psów, potwierdzającej w jej ocenie, iż wznowienie postępowania jest konieczne ze względu na dobro zwierząt, które znajdują się w stanie skrajnego wyczerpania. Wnioskodawczyni wyjaśniła jednocześnie, iż o tym, że sprawa skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2009 r. została prawomocnie zakończona, dowiedziała się podczas rozmowy z Zastępcą Burmistrza Dzielnicy [...] w dniu 28 lutego 2011 r. W związku z obawą, iż wniosek o wznowienie postępowania złożony przez nią ustnie do protokołu nie zostanie należycie odnotowany, pismem z dnia 1 marca 2011 r. skarżąca postanowiła ponowić swój wniosek o wznowienie postępowania dołączając do niego artykuły z prasy oraz zdjęcia obrazujące warunki w jakich przebywały zwierzęta w Fundacji "[...]". W ocenie Sądu treść pisma skarżącej z dnia 1 marca 2011 r. oraz pisma z dnia 7 czerwca 2011 r. stanowiącego uzupełnienie jej pierwotnego wniosku o wznowienie postępowania jednoznacznie potwierdza, iż skarżąca żądając wznowienia postępowania powołała kilka podstaw wznowieniowych, a mianowicie pkt 1, 2, 4 i 5 art. 145 § 1 Kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zarówno w postanowieniu z dnia [...] września 2011 r. jak i w zaskarżonym postanowieniu uznając, iż wniosek skarżącej został złożony z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 Kpa, odniosło się jedynie do przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Uznając bowiem, iż termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania został uchybiony wskazało, iż w niniejszej sprawie termin ten rozpoczął bieg od dnia, w którym strona dowiedziała się o wydaniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 881/10. Jakkolwiek ustalenia Kolegium w kwestii terminu do złożenia przedmiotowego wniosku w kontekście przesłanki wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa należy uznać za właściwe, to znaczące dla niniejszej sprawy jest to, iż Kolegium nie rozpoznało w całości wniosku A. A. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 4 i 5 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, a także w sytuacji, kiedy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Przepis art. 148 § 1 i § 2 Kpa określa termin, w jakim osoba uprawniona do żądania wszczęcia postępowania może zwrócić się do właściwego organu o wszczęcie tego postępowania. W świetle art. 148 § 1 Kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Stosownie zaś do art. 148 § 2 Kpa, termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Z powyższego wynika, iż strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 pkt 5 w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Strona musi więc udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego biegnącego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 2 wydanie, Warszawa 1998 r.). Z treści natomiast cytowanego przepisu art. 148 § 2 Kpa wynika, iż ustawodawca liczy bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania od dnia, w którym strona dowiedziała się o danej decyzji, tj. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Należy mieć zatem na uwadze, iż ustalenia w zakresie zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania winny być czynione odrębnie, w zależności od podstaw powołanych przez wnioskodawcę we wniosku o wznowienie postępowania. Jak wskazano bowiem powyżej, inny jest termin w jakim osoba uprawniona do żądania wszczęcia postępowania może złożyć wniosek oparty o podstawę wznowieniową, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4, inny natomiast w stosunku do podstawy określonej w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Mając na uwadze, iż wniosek skarżącej o wznowienie postępowania odwoływał się do różnych podstaw wznowieniowych, rolą orzekającego organu było rozpoznanie przedmiotowego wniosku w całości i poczynienie stosownych ustaleń w zakresie terminu, o jakim mowa nie tylko w art. 148 § 2 Kpa ale również w art. 148 § 1 Kpa. Brak rozpoznania wniosku skarżącej w zakresie pozostałych wymienionych przez nią podstaw wznowieniowych, głównie w kontekście przedstawionych przez nią nowych dokumentów w sprawie wskazuje, iż zarówno zaskarżone postanowienie jak i utrzymane nim w mocy postanowienie Kolegium z dnia [...] września 2011 r. obarczone są wadami dającymi podstawę do ich uchylenia. W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, Kolegium odwołujące się jedynie do daty w której skarżąca dowiedziała się o wydaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z dnia 21 lipca 2011 r. błędnie uznało, iż cały wniosek skarżącej został złożonych z uchybieniem terminu o jakim mowa w art. 148 Kpa. Błędne ustalenia w zakresie przekroczenia terminu do wniesienia wniosku prowadziło do wydania niezasadnego postanowienia w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania jak i postanowienia utrzymującego to postanowienie w mocy. Odmowa rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania z naruszaniem art. 148 Kpa stanowi naruszenie prawa procesowego i mogła mieć wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło