IV SA/Wa 1548/16
WyrokWSA w Warszawie2016-11-10
Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Katarzyna Golat, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny z 1973 r. może zostać uznana za wygasłą, jeśli inwestycja została zrealizowana, a skarżący podnoszą zarzuty dotyczące braku pozwoleń na budowę lub niezgodności z planem zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny nie wygasa, jeśli inwestycja została zrealizowana, a przesłanki wygaśnięcia określone w § 34 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 1973 r. nie zostały spełnione. Zarzuty dotyczące braku pozwoleń na budowę lub niezgodności z planem zagospodarowania przestrzennego nie są podstawą do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, lecz mogłyby być rozpatrywane w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z 1973 r. zatwierdzającej plan realizacyjny dla inwestycji. Organy administracji odmówiły, uznając, że inwestycja została zrealizowana i nie zachodzą przesłanki do wygaśnięcia decyzji. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak ustaleń dotyczących pozwoleń na budowę oraz przeznaczenia gruntu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Protokolant spec. Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2016 r. sprawy ze skargi K. P., T. P. i A. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji - oddala skargę -
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...].05.2016 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...].04.2016 r. nr [...], odmawiającą stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...].06.1973 roku Nr [...], zatwierdzającej plan realizacyjny na zagospodarowanie Ośrodka [...], na nieruchomości o powierzchni 3,1579 ha, stanowiącej własność Ob. B. P. - poprzedniczki prawnej Wnioskodawców.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Na wstępie ustalono, że wnioskujący K. P., T. P. i A. P. są prawnymi spadkobiercami po zmarłej B. P. i zmarłym T. P..
Organy obu instancji stwierdziły, że część dokumentów dotyczących niniejszej sprawy, zwłaszcza dokumentów niearchiwalnych, uległa zniszczeniu. Większość zgromadzonych dokumentów była już rozpatrywana w postępowaniu administracyjnym o zwrot przedmiotowej nieruchomości, zakończonym prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1512/12, o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.
W niniejszym postępowaniu administracyjnym, w wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego, Wojewoda podzielił stanowisko Starosty co do braku podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...].06.1973 roku Nr [...].
Zdaniem Organów, nie zachodziły bowiem przesłanki określone w § 34 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1973 roku w sprawie ustalenia miejsca realizacji inwestycji budowlanej oraz państwowego nadzoru budowlanego nad budownictwem powszechnym (Dz. U. Nr 4, poz. 29).
Nadmienić należy, że w odwołaniu wskazano, że także pod rządzami Konstytucji z 1952 r. prymat posiadała ustawa, nie zaś akt podustawowy. Odwołujący się powołali się na ustawę Prawo budowlane z dnia 31.01.1961 r., obowiązującą w dacie wydania realizacyjnej, która w art. 36 ust. stanowiła, że przed przystąpieniem do wykonania obiektu budowlanego niezbędne było uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę. Z kolei art. 52 tej ustawy stanowił:
1. Obiekty budowlane będące w budowie łub wybudowane bez pozwolenia bądź niezgodnie z istotnymi warunkami pozwolenia ulegają przymusowej rozbiórce, jeżeli właściwy organ państwowego nadzoru budowlanego stwierdzi, że obiekt budowlany:
1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2) sprowadza bądź w razie wybudowania sprowadziłby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych i zdrowotnych dla otoczenia.
Zdaniem odwołujących się, powinnością Starosty było ustalenie, czy inwestor posiadał prawną możliwość podjęcia działań budowlanych zgodnie z ówczesnymi normami. Jeżeli zaś do budowy obiektów w ramach inwestycji przystąpił bezprawnie i podlegały one rozbiórce, z uwagi na ich posadowienie na gruncie do tego nieprzeznaczonym, to obowiązkiem Starosty było zajęcie stanowiska czy okoliczności te rzutują na przesłanki wygaśnięcia decyzji objętej wnioskiem, czego w zaskarżonej decyzji – ich zdaniem - zabrakło.
Wojewoda w swym rozstrzygnięciu ustalił, że materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. - Prawo budowlane, przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1973 r. w sprawie ustalenia miejsca realizacji inwestycji budowlanej oraz państwowego nadzoru budowlanego nad budownictwem powszechnym (Dz. U. Nr 4, poz. 29) oraz inne przepisy szczególne.
Jak podkreślił Wojewoda, decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny dla przedmiotowej inwestycji została wydana na podstawie art. 38 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 roku o planowaniu przestrzennym oraz przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1973 r. w sprawie ustalenia miejsca realizacji inwestycji budowlanej oraz państwowego nadzoru budowlanego nad budownictwem powszechnym. Z jej treści wynika, że "traci swą ważność gdy zaistnieją okoliczności wymienione w § 34 Rozporządzenia z dnia 20.11.1973 r."
Następnie Organ odwoławczy zacytował obszerne fragmenty prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1512/12, o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości – wskazując jakie ustalenia, co do stanu faktycznego i prawnego tej inwestycji, zostały w nim przez Sąd poczynione. Sąd potwierdził bowiem wówczas trafność ustaleń Organów, że cel wywłaszczenia został osiągnięty, a inwestycję zrealizowano etapami.
Wojewoda nie dostrzegł także podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia takiej decyzji na podstawie art. 162 K.p.a.
Podkreślił, że z przepisu art. 162 §1 pkt 1 K.p.a. wyprowadzić należy dwie normy prawne. Pierwsza z nich wskazuje na to, że organ jest zobligowany do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, jeżeli stała się ona bezprzedmiotowa, a jej wygaszenie nakazuje przepis prawa. Druga natomiast uprawnia organ do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, jeżeli stała się ona bezprzedmiotowa i leży to w interesie społecznym lub interesie strony. Zarówno w pierwszej, jak i drugiej normie muszą zostać spełnione łącznie obie wskazane przesłanki, tj. bezprzedmiotowości i istnienia przepisu prawa nakazującego wygaszenie decyzji lub bezprzedmiotowości i istnienia interesu społecznego lub interesu strony.
Wojewoda podkreślił, że bezprzedmiotowość decyzji zatwierdzającej ów plan realizacyjny nie występuje, ponieważ inwestycja, co wynika ze wskazanego wyroku WSA w Warszawie z dnia 7 marca 2013 roku, została zrealizowana.
Przesłanki utraty ważności przez decyzję o zatwierdzeniu planu realizacyjnego stanowią katalog zamknięty i nie została wśród nich wymieniona kwestia pozwolenia na budowę. Brzmienie art. 36 Prawa budowlanego z 1961 roku nie ma zatem wpływu na kwestie wygaśnięcia omawianej decyzji, w sytuacji, gdy inwestycja została zrealizowana. Zatem zarzuty dotyczące kwestii pozwolenia na budowę nie mogły być rozpatrywane w niniejszym postępowaniu.
Bez znaczenia dla niniejszej sprawy – zdaniem Wojewody - jest również treść obowiązującego Studium kierunków i uwarunkowań zagospodarowania przestrzennego miasta P. zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w P. nr [...] z dnia [...] września 2002 roku, zmienionego uchwałą Nr [...] z dnia [...] września 2012 roku.
We wniesionej skardze zarzucono:
1. naruszenie prawa procesowego w postaci art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez niezasadne nieuwzględnienie odwołania Skarżących na skutek nierozpoznania istoty sprawy, w wyniku naruszenia przepisów proceduralnych w postaci art. 6, 7 i 77 K.p.a. poprzez:
a. brak podjęcia działań mających na celu ustalenie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie wydania zakwestionowanej decyzji, a w szczególności nie ustalono w oparciu o jakie dokumenty Organ II. instancji stwierdził, że decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...].06.1973 r. jest decyzją ostateczną, skoro w żaden sposób nie dowiedziono, czy choćby nie uprawdopodobniono, że od tej decyzji strony postępowania nie wniosły odwołania. Nie ustalono komu była doręczona,
b. zaniechanie jakichkolwiek ustaleń w zakresie uzyskania przez inwestora pozwoleń na budowę,
c. zaniechanie jakichkolwiek ustaleń własnych w przedmiocie terminu i sposobu realizacji inwestycji polegającej na zagospodarowaniu Ośrodka [...] w P. i poprzestanie w tym względzie na powieleniu uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z dnia 7 marca 2013r. sygn. I SA/Wa 1512/12 pomimo tego, że przedmiotem tamtego postępowania było zupełnie inne żądanie, a w ślad za tym inna decyzja administracyjna,
d. pominięcie okoliczności związanej z przeznaczeniem gruntu w obecnie obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego, a także zaniechanie ustaleń w przedmiocie przeznaczenia gruntu w planie obowiązującym w dacie wydania decyzji objętej wnioskiem;
2. naruszenie prawa materialnego:
a. w postaci art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 31.01.1961 r. prawo budowlane w zw. z art. 52 ust. 1 tej ustawy, poprzez ich niezastosowanie w realiach stanu faktycznego i stwierdzenie, że analiza przesłanek wygaśnięcia decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia 7.06.1973 r. winna być dokonana jedynie przez pryzmat § 34 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20.01.1973 r.,
b. w postaci § 32 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20.01.1973 r. w sprawie ustalania miejsca realizacji inwestycji budowlanych oraz państwowego nadzoru budowlanego nad budownictwem powszechnym poprzez zaniechanie ustalenia zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego,
c. w postaci art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości w zw. z § 34 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20.01.1973 r., poprzez pominięcie okoliczności w postaci nabycia gruntu od B. P. przez Skarb Państwa bez podstawy prawnej wymienionej w tym przepisie, skoro podpisanie aktu notarialnego nastąpiło przed dniem wydania i uprawomocnienia decyzji w przedmiocie zatwierdzenia planu realizacyjnego. W dacie podpisania aktu notarialnego nie istniała prawna podstawa przeniesienia własności nieruchomości, a tym samym nie istniał cel dla którego została ona zawarta. Powyższe oznacza, w ocenie Skarżących, że umowa ta była nieważna z mocy samego prawa (art. 58 § 1 kc), a tym samym nie mogła wywołać skutku tam opisanego.
Stawiając wskazane zarzuty Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji obu instancji oraz o zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych. Szczegółowa argumentacja skargi częściowo była tożsama z zaprezentowaną w odwołaniu. Dodatkowo Skarżący powołali się na § 32 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20.02.1973 r. i wyjaśnili, że wedle ich wiedzy
- inwestor nie posiadał stosownych pozwoleń na budowę obiektów przewidzianych w ramach inwestycji, tj. sanitariatu, pompowni, siłowni i hangaru o powierzchni łącznej 262,54 m². Krąg taneczny powstał dopiero w latach 90-tych, zaś sanitariat, siłownia i hangar nie istnieją.
- w świetle uchwały nr [...] Rady Miejskiej w P. z dnia [...].03.2012 r., zmieniającej uchwałę nr [...] Rady Miejskiej w P. z dnia [...].09.2002 r. w sprawie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta P.- grunty objęte przedmiotową decyzją były i pozostają do dnia dzisiejszego gruntami ornymi, którymi były również w dacie wydawania decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny.
Zdaniem Skarżących, Organy nieprawidłowo wywiodły - być może na podstawie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7.03.2013 r. - że sam fakt realizacji inwestycji wystarcza do stwierdzenia niewystąpienia przesłanek z art. 162 K.p.a., wbrew zasadzie oficjalności postępowania dowodowego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest nadto związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skład orzekający w niniejszej sprawie, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji - w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy - doszedł do przekonania, że wniesiona skarga nie jest zasadna. Podniesione w niej argumenty nie zasługiwały na uwzględnienie, a Sąd działając z urzędu również nie dostrzegł takich uchybień rozstrzygnięć obu instancji, które mogłyby prowadzić do ich uchylenia.
W pierwszej kolejności należy mieć na względzie, że obecnie podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji administracyjnej - nawet tej wydanej kilkadziesiąt lat temu - można upatrywać przede wszystkim w regulacji art. 162 § 1 K.p.a.
Wskazana regulacja art. 162 § 1 K.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej, który wydał decyzją w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja:
1) stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony;
2) została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona nie dopełniła tego warunku.
W niniejszym przypadku mogłaby być rozpatrywana sytuacja z pkt 1 tego artykułu, która ściśle wiąże się z bezprzedmiotowością danej decyzji.
Jeśli chodzi o interpretację pojęcia owej bezprzedmiotowości, to występować może zarówno bezprzedmiotowość w aspekcie przedmiotowym jak i podmiotowym. W pierwszej sytuacji ma miejsce wówczas, gdy przestanie istnieć przedmiot rozstrzygnięcia w postaci praw i obowiązków stron. W drugiej następuje wówczas, gdy podmiot, którego decyzja dotyczyła, utracił wymagane kwalifikacje lub przestał istnieć (por. P. Czepiel, Glosa do wyr. NSA z 12.11.1993 r. II SA 2000/92 s. 106).
Nadto wśród przedstawicieli doktryny, ale również w orzecznictwie dominuje pogląd, że podstawą wygaśnięcia decyzji na podstawie przepisów szczególnych jest powstanie określonych w danym przepisie okoliczności faktycznych, a nie sam stan bezprzedmiotowości. Muszą to być jednak przepisy szczególne, które mogły stanowić podstawę wygaśnięcia decyzji w dacie jej wydawania.
W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...].06.1973 r. Nr [...], zatwierdzająca plan realizacyjny na zagospodarowanie Ośrodka [...] wywołała określone skutki prawne. Stała się podstawą wywłaszczenia przedmiotowego terenu pod realizację celu publicznego, który następnie etapowo był realizowany. Organy przesądziły też, że nie ma podstaw do zwrotu przedmiotowej wywłaszczonej nieruchomości, a stanowisko to podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1512/12.
Stąd też prawidłowo stwierdziły Organy, że przedmiotowa decyzja, wbrew zarzutom Wnioskodawców, nie była bezprzedmiotowa. Sąd podziela przeważający zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie pogląd, że decyzja stwierdzająca wygaśnięcie decyzji ma charakter deklaratoryjny (por. A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 162 K.p.a. Lex oraz Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz pod red. R. Hauser i M. Wierzbowski, W-wa 2015 r. s. 836). Rozważania w tym zakresie – właśnie z uwagi na deklaratoryjny charakter decyzji o wygaśnięciu – musiały się zatem przenieść na płaszczyznę przepisów szczególnych, obowiązujących w dacie wydania decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...].06.1973 r. Nr [...] i znajdujących co do niej zastosowanie.
Na wstępie tych rozważań należy zauważyć, że to na Organie spoczywa obowiązek ustalenia stanu faktycznego sprawy i zgromadzenia niezbędnego do jej rozstrzygnięcia materiału dowodowego. Jeśli jednak stan ten w znacznej mierze ustalony został już w innym postępowaniu administracyjnym, wiele istotnych okoliczności zostało wyjaśnionych, a rozstrzygnięcia na tych ustaleniach oparte, poddane kontroli sądowej, to Strona przedstawiając przeciwne twierdzenia, świadczące o ich wystąpieniu okoliczności musi udowodnić. Postawione zarzuty nie mogą zatem sprowadzać się do przypuszczeń i wątpliwości, czy decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...].06.1973 roku Nr [...] była ostateczna, czy aby nie wniesiono od niej odwołania, czy plan miejscowy obowiązywał na tym terenie w dacie wydania wskazanej decyzji i o czym stanowił, wreszcie czy zakazywał realizacji tego rodzaju zabudowy.
Argumentacja mająca prowadzić do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji sprzed kilku dekad, zatwierdzającej plan realizacyjny przedmiotowej inwestycji, musi być ścisła i konkretna, nie może sprowadzać się do przedstawiania domysłów Strony skarżącej na temat prawidłowości realizowanej wówczas inwestycji.
Reasumując, Organy obu instancji były uprawnione do przyjęcia, że owa decyzja realizacyjna była decyzją ostateczną, w sytuacji gdy tak już przyjął Sąd w sprawie dotyczącej odmowy zwrotu tej nieruchomości, a Skarżący w żaden sposób nie dowiedli, czy choćby nie uprawdopodobnili, że od tej decyzji Strony postępowania wniosły odwołania lub też, że nie została ona Stronom doręczona.
Skarżący nie wykazali, choć się na to powołali, że inwestor nie uzyskał pozwoleń na budowę dla tej realizowanej etapowo inwestycji. Podobnie nie udowodnili, choć z tej okoliczności zamierzali wywodzić swe racje, że grunt ów nie był przeznaczony pod tego rodzaju zabudowę. Nie wykazali wreszcie, że w dacie wydania decyzji objętej wnioskiem dla przedmiotowego terenu obowiązywał plan i o czym stanowił.
W ocenie Sądu, nie jest uprawniona sytuacja, w której to Organ rozpoznający sprawę w trybie nadzwyczajnym, a takim jest postępowanie o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, zostaje zobligowany do poszukiwania argumentacji wspierającej koncepcję Wnioskodawcy (odwołującego się), a więc żądającego wydania rozstrzygnięcia określonej treści. Odnotowania wymaga przy tym, że trafnie stwierdził Wojewoda, iż bez znaczenia pozostaje przeznaczenie tego terenu w obecnie obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego, czy też w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta P.. Z tego faktu nie można wywodzić bowiem, że zawsze takie przeznaczenie dla wskazanego terenu było przewidziane w planie.
W realiach rozpatrywanej sprawy, trafnie stwierdziły Organy obu instancji, że analiza przesłanek wygaśnięcia decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...].06.1973 r. winna być dokonana przez pryzmat § 34 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20.01.1973 r., który to akt wykonawczy wydany został w oparciu o delegację ustawową ustawy z 31.01.1961 r. o planowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 7, poz. 47 ze zm.), wynikającą ze skreślonych następnie art. 35 i art. 38 tej ustawy.
Analiza żądania Wnioskodawców, przeprowadzona przez pryzmat przesłanek z § 34 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20.01.1973 r., mogła zatem doprowadzić Organy do wniosku, że żadna z okoliczności w nim przewidzianych, skutkujących utratą ważności planu realizacyjnego, nie wystąpiła.
Odwołując się do wskazanego przepisu, wskazać należy, że § 34 ust. 1 cyt. rozporządzenia stanowił, że decyzja o zatwierdzeniu planu realizacyjnego traci ważność:
1) w razie nieprzystąpienia do budowy bądź zmiany sposobu wykorzystania terenu w ciągu 3 lat od daty wydania decyzji, jeżeli inwestor nie przedłoży oświadczenia, że przystąpi do budowy w ciągu najbliższych 2 lat,
2) jeżeli inwestor nie uzyska praw do terenu lub utraci prawo do terenu,
3) jeżeli decyzja o lokalizacji inwestycji (ogólnej) wydana dla inwestycji objętych planem realizacyjnym utraci ważność.
Nie zostało w żaden sposób dowiedzione, jak trafnie zauważyły Organy obu instancji, że którakolwiek z tych przesłanek zaistniała. Istnienia żadnych konkretnych argumentów za tym przemawiających nie wskazali też Skarżący.
Jednocześnie odwołali się do postanowień ustawy Prawo budowlane z 31.01.1961 r. (Dz. U. nr 7, poz. 46 ze zm.), wywodząc, że nie mają pewności, czy przed przystąpieniem do wykonania tego obiektu budowlanego inwestor uzyskał pozwolenie na budowę (art. 36 ust. 1 cyt. ustawy). Sugerowali, że kwestię tę winien ustalić Organ. Podnieśli, że jeśli inwestor go nie posiadał lub gdy zamierzenie zrealizowano na terenie do tego nieprzeznaczonym - wybudowane obiekty budowlane ulegały przymusowej rozbiórce (art. 52 cyt. ustawy), co zdaniem Skarżących prowadziłoby do wygaśnięcia przedmiotowej decyzji zatwierdzającej ów plan realizacyjny.
W nawiązaniu do tego zarzutu stwierdzić należy, że w ocenie Sądu, obowiązków Organów obu instancji w tym nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym, nie stanowiło poddawanie ocenie prawidłowości wydania pozwolenia (pozwoleń) na budowę dla przedmiotowej inwestycji. Z treści wskazanego przepisu wynika jednoznacznie, że to właściwy organ państwowego nadzoru budowlanego obowiązany był wydać w tych sytuacjach nakaz przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego. W jego gestii pozostawała zatem ocena istnienia do tego podstaw.
Na wystąpienie tej okoliczności Skarżący mogliby się zatem powołać dopiero wówczas, gdyby w odrębnym postępowaniu administracyjnym, prawomocnie zostało stwierdzone, że wystąpiła podstawa do wydania nakazu rozbiórki zrealizowanych obiektów w oparciu o art. 52 ust. 1 pkt 1. Dopiero takie ostateczne ustalenia mogłyby świadczyć o tym, że naruszony został art. 36 ust. 1 cyt. ustawy. W dalszym ciągu nie byłaby to jednak jedna z przesłanek prowadzących do utraty ważności przez pozwolenie na budowę, o których mowa w art. 41 ustawy Prawo budowlane z 1961 r.
Trzeba też mieć na względzie, że Organy zobowiązane byłyby do zastosowania przepisów obowiązujących w dacie rozstrzygania przez nie sprawy, a te przewidują możliwość legalizacji budowy.
Odnosząc się z kolei do podniesionego w skardze zarzutu pominięcia § 32 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20.01.1973 r. w sprawie ustalania miejsca realizacji inwestycji budowlanych oraz państwowego nadzoru budowlanego nad budownictwem powszechnym, poprzez zaniechanie ustalenia zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, należy zauważyć, że okoliczność ta - nawet gdyby miała miejsce - nie mogłaby być brana pod uwagę w kontekście istnienia przesłanek do wygaśnięcia decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...].06.1973 r., a jedynie przy ewentualnym badaniu prawidłowości decyzji realizacyjnej w trybie nieważnościowym.
Podobna uwaga odnosi się do zarzutu naruszenia art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości w zw. z § 34 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20.01.1973 r., poprzez pominięcie okoliczności w postaci nabycia gruntu od B. P. przez Skarb Państwa bez podstawy prawnej wymienionej w tym przepisie, skoro podpisanie aktu notarialnego nastąpiło przed dniem wydania i uprawomocnienia decyzji w przedmiocie zatwierdzenia planu realizacyjnego. Skarżący wywiedli, że w dacie podpisania aktu notarialnego nie istniała podstawa prawna do przeniesienia własności nieruchomości, a tym samym nie istniał cel dla którego została ona zawarta. Oznacza to, ich zdaniem, że umowa ta była nieważna z mocy samego prawa (art. 58 § 1 kc), a tym samym nie mogła wywołać skutku tam opisanego.
W ocenie Sądu, okoliczności te również w żadnym razie nie mogły przemawiać za istnieniem podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia przedmiotowej decyzji.
Należy raz jeszcze podkreślić za Organami, że w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1512/12, którego ustalenia częściowo wiążą Sąd rozstrzygający obecnie w niniejszej sprawie, jednoznacznie stwierdzono, że "prawnie dopuszczalne jest realizowanie inwestycji, szczególnie o znacznych rozmiarach, a do takich niewątpliwie zaliczyć można budowę przedmiotowego ośrodka - etapowo, a nadawanie poszczególnym etapom realizacji inwestycji kolejnych numerów, nie oznacza, że mamy do czynienia z odrębnymi przedsięwzięciami".
Nadto Sąd ten sformułował pogląd co do wywłaszczenia stwierdzając, że "w umowie z dnia [...] czerwca 1973 r. cel został sformułowany jako zagospodarowanie Ośrodka [...] w P. w związku z zatwierdzonym planem realizacyjnym decyzją z dnia [...] czerwca 1973 r. (k. 159 akt administracyjnych). Wobec tego twierdzenie Skarżących, że w związku z tym, że przedmiotowa decyzja opatrzona jest datą [...] czerwca 1973 r., a akt notarialny sporządzony został w dniu [...] czerwca 1973 r. - brak było planu realizacyjnego dla planowanej inwestycji - jest bezpodstawne. "Porównując plan realizacyjny znajdujący się na karcie nr 128 akt administracyjnych ze szkicem znajdującym się na karcie 55 należy dojść do wniosku, że istotnie działki objęte wnioskiem o zwrot były zajęte pod potrzeby przedmiotowego Ośrodka". Nadmienić przy tym należy, że Skarżący zaskarżyli wskazany wyroku, w wyniku czego NSA oddalił skargę kasacyjną (sygn. akt I OSK 2067/13). Stał się on zatem prawomocny.
Wobec tego również i ta okoliczność nie mogła prowadzić do stwierdzenia wygaśnięcia przedmiotowej decyzji, zatwierdzającej ów plan realizacyjny przedmiotowej inwestycji. Nie jest to bowiem okoliczność, która mogłaby przesądzać o istnieniu podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia przedmiotowej decyzji, a mogłaby ewentualnie podlegać ocenie w postępowaniu nieważnościowym.
Wbrew zarzutom skargi trzeba także stwierdzić, że Organy obu instancji właściwie ustaliły stan sprawy, uwzględniając w koniecznym zakresie ustalenia i ocenę prawną zawarte w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1512/12. Ustalenia swe poczyniły w oparciu o prawidłowo zebrany materiał dowodowy, właściwie stosując przepisy obowiązującego prawa. Organ I. instancji wyczerpująco wyjaśnił na jakiej podstawie ustalił, że nie zachodziły podstawy do stwierdzenia wygaśnięcia przedmiotowej decyzji z 1973 r. Organ odwoławczy natomiast ponownie rozpoznał sprawę w jej całokształcie, stosownie do wymogów art. 15 K.p.a., odnosząc się zarazem do zarzutów odwołania. Decyzje obu instancji zostały też prawidłowo uzasadnione, zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 K.p.a.
Sąd zaś działając z urzędu nie stwierdził innych uchybień kontrolowanych rozstrzygnięć obu instancji, które prowadziłyby do konieczności ich uchylenia.
Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło