IV SA/Wa 1549/11
WyrokWSA w Warszawie2011-12-01
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska - Litwiniec, Aneta Dąbrowska, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, rozpatrując wniosek o legalizację pomostu, prawidłowo zastosował przepisy Prawa wodnego i Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności w zakresie uznania administracyjnego i badania legitymacji strony do wniesienia odwołania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej narusza prawo, ponieważ organ przekroczył granice uznania administracyjnego, nie rozważył wszechstronnie stanu faktycznego i nie zastosował prawidłowo przepisów materialnych. Ponadto, organ nie zbadał legitymacji Instytutu O. do wniesienia odwołania, co stanowiło istotne uchybienie proceduralne. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła legalizacji drewnianego pomostu na jeziorze L. Starosta wydał decyzję legalizującą pomost, jednak Instytut O. złożył odwołanie, kwestionując legalność decyzji i powołując się na swoje wyłączne prawa do użytkowania jeziora. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej uchylił decyzję Starosty i odmówił legalizacji pomostu. Skarżący P. S. wniósł skargę do WSA, zarzucając decyzji Dyrektora naruszenie przepisów K.p.a. i Prawa wodnego, w tym brak podstawy prawnej i nierozpatrzenie materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. i zasądził od Dyrektora na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska - Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant ref. staż. Marek Bereziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2011r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy legalizacji pomostu I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. na rzecz skarżącego P. S. kwotę 557 (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. decyzją z [...] lipca 2011r. – zaskarżoną przez P. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - po rozpatrzeniu odwołania Instytutu O. od decyzji Starosty [...] z [...] listopada 2010 r. legalizującej urządzenie wodne w postaci stałego pomostu drewnianego wykonanego na działce o nr [...] stanowiącej jezioro L. przy nieruchomości nr [...] obręb J., gm. K. – uchylił wymienioną decyzję organu pierwszej instancji i odmówił legalizacji pomostu drewnianego.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, iż w wyniku rozpoznania wniosku P. S. z 18 stycznia 2010 r., Starosta [...] wszczął postępowanie w przedmiocie legalizacji istniejącego pomostu drewnianego na jeziorze L. przy nieruchomości nr [...] obręb J. W trakcie postępowania zastrzeżenia zgłaszał Instytut O. stwierdzając, że z punktu widzenia badań prowadzonych na jeziorze od wielu lat, postawienie pomostu i wykorzystywanie brzegu na plażę jest niedopuszczalne. Zdaniem Instytutu umowa zawarta z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa gwarantuje mu wyłączność użytkowania jeziora. Decyzją z [...] listopada 2010 r. Starosta [...] orzekł o legalizacji urządzenia wodnego - pomostu drewnianego, na jeziorze L., którego użytkownikiem rybackim jest P. S. Organ pierwszej instancji stwierdził, że złożona przez ww dokumentacja spełnia wymogi art. 132 Prawa wodnego, a w świetle pisma Wójta Gminy K. z 12 maja 2010r. wykonany pomost nie narusza ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż dla tego terenu nie ma opracowanego planu zagospodarowania przestrzennego. Nadto zarządzający jeziorem Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych Rejonowy Oddział w G. lokalizację pomostu uzgodnił pozytywnie.
Odwołanie od decyzji Starosty [...] złożył Instytut O. Wniósł o uchylenie decyzji z uwagi na wydanie jej bez obiektywnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i skutków decyzji dla praw osób trzecich. Do odwołania dołączono szereg załączników, w tym m. in.: umowę z [...] marca 1998 r. zawartą do dnia 31 grudnia 2012r. pomiędzy Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa (zw. użyczającą) a Instytutem O. (zw. biorącym w używanie), której przedmiotem było jeziora L., program kompleksowego badania środowiska wodnego na Stacji Kompleksowego Monitoringu Środowiska P., zawiadomienie o wszczęciu postępowania przez Urząd Gminy, jak również wystąpienia Instytutu do szeregu instytucji.
Analizując akta sprawy organ odwoławczy stwierdził, iż trudno zgodzić się ze stanowiskiem Instytutu, iż posiada on wyłączność na dysponowanie jeziorem L. w celu wdrożenia i realizacji Programu kompleksowego badania środowiska wodnego na Stacji Kompleksowego Monitoringu Środowiska P. w kontekście prowadzonych tam badań monitoringu kompleksowego. Umowa zawarta przez Instytut z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa, na czas do 31 grudnia 2012 r., na nieodpłatne używanie jeziora L., w § 4 zawiera oświadczenie Instytutu, że znane są mu ograniczenia w używaniu przedmiotu umowy wynikające z przepisów prawa, a w szczególności z przepisów o rybactwie śródlądowym i prawa wodnego i że będzie używał przedmiotu użyczenia stosownie do tych ograniczeń. Zgodnie z tymi przepisami w powierzchniowych wodach śródlądowych prowadzona jest racjonalna gospodarka rybacka, a ponadto w wodach publicznych każdemu przysługuje prawo do powszechnego korzystania z wód, służącego zaspokajaniu potrzeb osobistych i gospodarstwa domowego lub rolnego, bez stosowania specjalnych urządzeń technicznych, a także do wypoczynku, uprawiania turystyki, sportów wodnych oraz amatorskiego połowu ryb i żadnymi przepisami jezioro L. z prawa do takiego korzystania nie zostało wyłączone. Dalej z kolei organ odwoławczy podkreślił, iż na uwagę zasługuje natomiast fakt, że rozpisując konkurs na użytkowanie wód obwodu rybackiego jeziora L., Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w W., uwzględnił częściowo postulaty Instytutu O. i zastrzegł, że w obwodzie tym nie będzie możliwa m. in. budowa pomostów. Podpisując umowę na użytkowanie tego obwodu rybackiego P. S. miał zatem świadomość, że mimo iż do prowadzenia racjonalnej gospodarki o charakterze wędkarsko - rybackim istnienie pomostu byłoby wskazane, to jednak z uwagi na powyższe ograniczenie wynikające ze stanowiska Instytutu, wydanie decyzji legalizującej wykonany pomost nie jest możliwe. Wobec powyższego należało uchylić decyzję organu pierwszej instancji i orzec co do istoty sprawy, tj. odmówić legalizacji spornego pomostu. P. S. w skardze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, a tym samym utrzymanie w mocy decyzji Starosty [...] z [...] listopada 2010 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił wydanie bez podstawy prawnej (naruszenie art. 107 K.p.a.), a nadto z naruszeniem: art. 64 a Prawa wodnego przez jego niezastosowanie, art. 20 pkt 1 Prawa wodnego przez jego błędną interpretację, art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a w zw. z art. 80 K.p.a przez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego i niewyjaśnienie rzeczywistego stanu sprawy.
Skarżący podniósł, iż: - po pierwsze art. 107 § 1 K.p.a nakazuje organom, by decyzja administracyjna zawierała m. in. podstawę prawną. Podstawa prawna decyzji musi być powołana dokładnie. W zaskarżonej decyzji, jako jedyną podstawę prawną przywołano ogólnie art. 64 a Prawa wodnego, nie wskazując którego punktu tego przepisu dopatrzono się naruszenia, przez co de facto pozbawiono skarżącego możliwości obrony jego praw w niniejszym postępowaniu; - po drugie na szczególną uwagę zasługuje fakt, iż umowa z [...] marca 1998 r. zawarta pomiędzy Instytutem O. a Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa jest nieważna, gdyż, jedna ze stron, tj. Agencja Rolna Skarbu Państwa utraciła przymiot zarządcy wody, a tym samym nie może być stroną umowy z Instytutem O. jako, że nie ma już prawa do zarządzania wodami jeziora. Natomiast Instytut O. nie zadbał o zawarcie aneksu do tej umowy z nowym zarządcą, tj. Marszałkiem Województwa [...] . Taki stan trwa od 2005 r. Zupełnie kuriozalnym jest również fakt, iż Instytut O. od 2002 r. nie dysponuje ważnym pozwoleniem wodnoprawnym na użytkowanie wód jeziora L. Tym samym, Instytut nie posiada prawa do wypowiadania się w sprawie zagospodarowania i prowadzenia gospodarki na wodach jeziora L.;
- po trzecie naruszenie art. 64 a Prawa wodnego polega na tym, iż skarżący wypełnił wszystkie warunki zawarte w tym artykule i nie naruszył w ani jednym punkcie jego dyspozycji. Takiego zarzutu nie postawiono mu także w zaskarżonej decyzji; - po czwarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zawarto – zdaniem skarżącego - zarzut, iż miał on świadomość, że mimo, iż do prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej istnienie pomostu jest niezbędne, to jednak z uwagi na rzekome ograniczenia wynikające ze stanowiska Instytutu, wydanie decyzji legalizującej na wykonany pomost nie jest możliwe. Tak sformułowany zarzut jest bezpodstawny, sprzeczny z faktami, a przede wszystkim ze stanem świadomości skarżącego. Gdyby rzeczywiście skarżący miał taką świadomość, to nigdy nie podpisałby umowy z [...] października 2010 r., gdyż z góry byłoby wiadomym, iż nie będzie w stanie wypełniać obowiązków z tej umowy wynikających. Zaś organ, który "suponuje o stanie świadomości osoby trzeciej, wykonuje wręcz ekwilibrystyczny wyczyn", aby znaleźć uzasadnienie dla swojej decyzji, pomimo iż takiego uzasadnienia nie ma ani w przepisach prawa ani w stanie faktycznym sprawy. Instytut na dzień dzisiejszy nie posiada bowiem ważnej umowy dotyczącej wykorzystywania wód jeziora do celów badawczych; nie posiada od ponad 9 lat pozwolenia wodnoprawnego; nie stanowi wiążących norm prawnych dla osób trzecich i osoby te nie mogą być pozbawiane prawa do legalizacji tylko z powodu niczym nieuzasadnionych i bezpodstawnych jego uwag; - po piąte skarżący podpisując w dniu [...] października 2010 r. umowę z Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej w W. na użytkowanie prawa rybackiego obwodu rybackiego Jeziora L., przyjął na siebie szereg zobowiązań, a ich wykonanie uzależnione jest od istnienia pomostu. Nadto skarżący oświadczył, iż podda się w przyszłości obowiązkom wynikającym z art. 20 ust. 1 Prawa wodnego, tzn. gdyby Skarb Państwa chciał stawiać urządzenia związane z energetyką wodną, transportem wodnym, wydobywaniem kamienia czy żwiru, itp. Tymczasem z umowy zawartej [...] października 2010r. nie wynika, aby skarżący w którymkolwiek z jej punktów oświadczył, iż zobowiązuje się do demontażu pomostu istniejącego od co najmniej roku przed podpisaniem umowy, ani że nie będzie budował pomostu w przyszłości; - po szóste fakt istnienia przedmiotowego pomostu był znany zarówno Staroście [...], jak i Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej w W., które to urzędy zajmowały się od stycznia 2010 r. prowadzeniem postępowania legalizacyjnego. Gdyby tym organom zależało na usunięciu pomostu, to taki obowiązek nałożyłyby na skarżącego w umowie z [...] października 2010 r., a tego nie uczyniły. Wszyscy zainteresowani wiedzieli bowiem, że istnienie pomostu jest niezbędne dla realizacji postanowień tej umowy.
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej – w odpowiedzi na skargę – wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 1 grudnia 2011r. pełnomocnik skarżącego jeszcze raz podniósł, iż Instytut nie ma żadnych praw do korzystania z jeziora L., gdyż umowa z 1998 r. nie zawiera aneksu, na mocy którego doszłoby do przepisania uprawnienia Agencji na Marszałka Województwa [...]; zaskarżona decyzja została zredagowana w taki sposób jakby miała legalizować przedmiotowy pomost. Dopiero jej przedostatni akapit wskazuje, że miała ona uzasadniać wręcz przeciwne stanowisko organu; skarżący nie posiadał żadnej wiedzy co do stanowiska Instytutu, jak wskazuje się w zaskarżonej decyzji, nie zostało mu bowiem ono w żadnej formie udostępnione; skarżący o legalizację pomostu wystąpił w styczniu 2010r., a z wnioskiem o zagospodarowanie jeziora we wrześniu 2010r., natomiast konkurs został rozpisany w listopadzie 2010r.; prowadzenie przez skarżącego gospodarki rybnej na przedmiotowym jeziorze nie byłoby możliwe gdyby pomost ten nie istniał.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest zasadna.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) – zwanej dalej: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę. W konsekwencji uznał, iż zaskarżona decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z [...] lipca 2011r. narusza prawo w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego. Przedmiotem postępowania administracyjnego, w wyniku którego podjęto zaskarżoną decyzję, była legalizacja urządzenia wodnego, tj. pomostu drewnianego zlokalizowanego na jeziorze L. (działce [...]) przy nieruchomości nr [...] w obrębie J. Jezioro L. – jak wynika z przedstawionego stanu sprawy - stanowi własność Skarbu Państwa i jest w trwałym zarządzie Marszałka Województwa [...] (w imieniu którego działa Dyrektor Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w O.), zaś rybackim jego użytkownikiem jest skarżący.
Instytucję legalizacji urządzenia wodnego wykonanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego przewiduje art. 64 a ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005, Nr 239, poz. 2019 ze zm. ). I tak według art. 64 a: - ust. 1 - jeżeli urządzenie wodne zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, właściciel tego urządzenia może wystąpić z wnioskiem o jego legalizację, do którego dołącza dokumenty wskazane w art. 131 ust. 2. Według art. 131 ust. 2 Prawa wodnego, do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego dołącza się: 1) operat wodnoprawny; 2) decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzję o warunkach zabudowy, jeżeli jest ona wymagana - w przypadku wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego; 3) opis prowadzenia zamierzonej działalności sporządzony w języku nietechnicznym; - ust. 2 - organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może wydać decyzję o legalizacji urządzenia wodnego, jeżeli lokalizacja tego urządzenia nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów art. 63, ustalając jednocześnie, w drodze postanowienia, wysokość opłaty legalizacyjnej, wynoszącą 10 - krotność opłaty skarbowej za wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Zgodnie z art. 63 ust. 1 – ust. 3 Prawa wodnego, o którym mowa ww ust. 2 art. 64 a Prawa wodnego, przy projektowaniu, wykonywaniu oraz utrzymywaniu urządzeń wodnych należy kierować się zasadą zrównoważonego rozwoju, a w szczególności zachowaniem dobrego stanu wód i charakterystycznych dla nich biocenoz, potrzebą zachowania istniejącej rzeźby terenu oraz biologicznych stosunków w środowisku wodnym i na terenach podmokłych; budowle piętrzące powinny umożliwiać migrację ryb, o ile jest to uzasadnione lokalnymi warunkami środowiska; przepis ust. 1 nie narusza przepisów dotyczących dóbr kultury, zawartych w ustawie z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury; - ust. 4 - w postępowaniu w sprawie o wydanie decyzji o legalizacji urządzenia wodnego stosuje się przepisy art. 127 ust. 6-8. Stosownie do art. 127 ust. 7 Prawa wodnego stroną postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego jest:
1) wnioskodawca ubiegający się o wydanie pozwolenia wodnoprawnego;
2) właściciel wody;
3) właściciel urządzeń kanalizacyjnych, do których wprowadzane będą ścieki przemysłowe zawierające substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego;
4) właściciel istniejącego urządzenia wodnego znajdującego się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych;
5) władający powierzchnią ziemi położoną w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych;
6) uprawniony do rybactwa w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych.
Nadto w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego nie stosuje się przepisów art. 31 Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 127 ust. 8 Prawa wodnego).
Mając na względzie przedstawiony stan sprawy i przytoczone regulacje prawne związane z instytucją legalizacji urządzenia wodnego należy wskazać, iż w sprawie nie ma wątpliwości, że pomost, który chce zalegalizować skarżący w oparciu o art. 64 a Prawa wodnego jest urządzeniem służącym kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich, czyli urządzeniem wodnym w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 19 h Prawa wodnego i wykonanym bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Zatem, aby pomost ten można było zalegalizować jego właściciel mógł wystąpić z wnioskiem o jego legalizację do organu właściwego do wydania pozwolenia wodnoprawnego (starosty). Do wniosku winien dołączyć dokumenty, o których mowa w art. 131 ust. 2 Prawa wodnego. W następstwie powyższego wymieniony organ mógł wydać decyzję o legalizacji urządzenia wodnego, jeżeli jego lokalizacja nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz cytowanego wyżej art. 63 Prawa wodnego. Jak wynika z treści art. 64 a ust. 2 Prawa wodnego decyzja wydawana w trybie tego przepisu ma charakter uznaniowy. Podjęcie rozstrzygnięcia w oparciu o uznanie administracyjne stanowi skorzystanie z uprawnienia administracji do ukształtowania w danej sprawie i w danym stanie faktycznym skutków prawnych w ramach pewnej swobody zakreślonej przepisem prawa materialnego oraz w ramach obowiązujących reguł procesowych. Innymi słowy, działając w ramach swobodnego uznania, organ administracji ma możliwość wyboru rozstrzygnięcia w określonym stanie faktycznym. Powyższe nie oznacza, że organ, korzystając z możliwości działania na zasadzie uznania administracyjnego, może podejmować decyzje w sposób dowolny, tzn. wedle schematu: jeżeli można rozstrzygnąć na korzyść strony, lecz nie ma takiego obowiązku, to żądania nie uwzględnia się przy jednoczesnym braku wyczerpującego wyjaśnienia wszystkich przesłanek takiego działania. Organ administracji, podejmując decyzję w oparciu o uznanie administracyjne, ma obowiązek zgodnie z art. 7 K.p.a. wyważyć słuszny interes strony i interes publiczny (wyrok NSA z 3.09.2010r., sygn. akt II OSK 745/09, publ. Lex nr 746123). Zgodnie z fundamentalnym dla interpretacji uznania administracyjnego wyrokiem NSA z 20 czerwca 1981 r. (sygn. akt SA 820/81, publ. ONSA 1981, z. 1, poz. 57, z glosą J. Łętowskiego OSP 1982, z. 1-2, poz. 22) przyjmuje się, że obowiązkiem organu załatwiającego sprawę w oparciu o uznanie administracyjne jest załatwienie sprawy zgodnie z żądaniem strony, o ile interes społeczny nie stoi temu na przeszkodzie, ani nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Można więc przyjąć, że z zasady tej wynika domniemanie pozytywnego załatwienia sprawy, od którego można odstąpić dopiero wówczas, gdy w uzasadnieniu decyzji wykaże się, że takie załatwienie sprawy kolidowałoby z interesem społecznym lub przekraczałoby możliwości organu (np. wyrok NSA z 19.01.2006 r., sygn. akt I OSK 777/05). W razie wydania negatywnej dla strony decyzji opartej na uznaniu administracyjnym za udzieleniem ochrony interesowi społecznemu, muszą przemawiać istotne przesłanki, wykluczające przyznanie tej ochrony stronie postępowania (wyrok NSA z 25.01.2007r., sygn. akt I OSK 1800/06, publ. Lex nr 320931). Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami
W ocenie Sądu w sprawie doszło do przekroczenia przez organ w zaskarżonej decyzji granic uznania administracyjnego. Organ administracji publicznej działając w granicach uznania administracyjnego, przed podjęciem rozstrzygnięcia, ma obowiązek wyjaśnić wnikliwie i wszechstronnie stan faktyczny sprawy, a następnie rozpatrzyć go w odniesieniu do przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie, wyważyć przy tym interes publiczny oraz słuszny interes strony. W świetle przytoczonych przepisów prawa materialnego, które miały zastosowanie w sprawie obowiązkiem organu, rozpoznającego wniosek skarżącego o legalizację pomostu było skontrolowanie, czy wniosek ów spełnia wymagania jakie nakłada art. 64 a ust. 1 w zw. z art. 131 ust. 2 Prawa wodnego. Zaś w dalszej kolejności dokonanie oceny, czy lokalizacja pomostu nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 63 Prawa wodnego zgodnie z treścią art. 64 a ust. 2 Prawa wodnego. Wszystko to organ winien uczynić, przy zastosowaniu jego najlepszej merytorycznej wiedzy, nie w sposób dowolny, tylko w granicach uznania administracyjnego. Przywołana norma art. 64 a ust. 2 Prawa wodnego była najistotniejszą wytyczną, wyznaczającą granice uznania administracyjnego, jaką winien kierować się organ przy podejmowaniu decyzji. Tymczasem organ odwoławczy rozstrzygając - na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. - reformatoryjnie, po pierwsze zanegował stanowisko odwołującego się co do jego wyłączności w zakresie dysponowania jeziorem L., a zaraz po tym wskazując na uwzględnienie jego postulatów, podał iż niezbędne jest uchylenie decyzji legalizacyjnej i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy przez wydanie decyzji odmownej. Ponadto organ w swojej argumentacji nie zauważył, jak słusznie podkreślił skarżący, iż wniosek o legalizację pomostu został złożony w styczniu 2010r., natomiast konkurs ofert na rybackie użytkowanie odbył się we wrześniu 2010r. i od 1 listopada 2010r. użytkownikiem prawa rybackiego został skarżący. Przytoczona treść uzasadnienia jest niewystarczająca do wykazania, że w stosunku do decyzji organu pierwszej instancji zaszły podstawy do jej uchylenia w oparciu o pierwszą część normy art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.; po drugie – jak wynika z opisanego stanu sprawy - nie rozważył stanu faktycznego i nie podjął rozstrzygnięcia z uwzględnieniem treści przywołanych przepisów prawa materialnego, tj. ustawy Prawo wodne, w tym i art. 64 a ust. 2, choć art. 64 a powołał w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji. Zatem należy zgodzić się ze skarżącym, iż takim działaniem naruszył art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a. Drugim uchybieniem organu odwoławczego, które winien konwalidować w pierwszej kolejności przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, było wydanie zaskarżonej decyzji bez uprzedniego zbadania legitymacji do wniesienia odwołania przez Instytut O. Zgodnie z art. 127 § 1 K.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie [...]. Oznacza to, iż legitymację do wniesienia środka zaskarżenia ma strona, a więc podmiot który spełnia przesłanki z art. 28 K.p.a., stanowiącego iż stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Niemniej jednak interes prawny w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, w tym i legalizację urządzenia wodnego powinien wynikać z przepisów ustawy Prawo wodne. Taką normą, z której dany podmiot może wywodzić określone prawa lub obowiązki jest art. 127 ust. 7 Prawa wodnego, który w myśl art. 64 a ust. 4 Prawa wodnego znajduje zastosowanie w postępowaniu o wydanie decyzji o legalizacji urządzenia wodnego. Powołany przepis zawęża więc zakres stron postępowania i jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 28 K.p.a. O charakterze strony nie może decydować jedynie jej wola. Od tak pojmowanego interesu należy odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym dany podmiot jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego.
Z przytoczonych regulacji prawnych należy wywieść, iż organ drugiej instancji właściwy do rozpoznania środka zaskarżenia jakim było odwołanie, po jego wniesieniu zobowiązany był w postępowaniu wstępnym podjąć czynności mające na celu ustalenie m. in. czy odwołanie jest dopuszczalne. W ramach takich czynności należało ustalić czy podmiot, który wniósł odwołanie, w dacie jego złożenia, posiadał przymiot strony w rozumieniu art. 127 ust. 7 Prawa wodnego. Zaś w przypadku stwierdzenia jego braku wydać rozstrzygnięcie umarzające postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. Natomiast tak z akt sprawy, jak i z treści zaskarżonej decyzji nie wynika, aby Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W., czynił jakiekolwiek ustalenia w przedmiocie legitymacji Instytutu O. do wniesienia odwołania. Na okoliczność braku prawa do wypowiadania się w sprawie zagospodarowania i prowadzenia gospodarki na wodach jeziora L. przez Instytut powoływał się sam skarżący. Zwrócił w tym względzie uwagę na umowę z [...] marca 1998r. i utratę przez Agencję Nieruchomości Rolnych, jako jedną z jej stron, przymiotu zarządcy wody oraz niedysponowanie przez Instytut od 2002 r. pozwoleniem wodnoprawnym na użytkowanie wód jeziora L.
Sąd nie podzielił argumentacji skargi, iż powołanie art. 64 a Prawa wodnego, bez stosownego ustępu, w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji, stanowi o wydaniu decyzji bez podstawy prawnej.
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej – przy ponownym rozpoznawaniu sprawy i rozważeniu treści art. 4 ust. 4 a Prawa wodnego – będzie miał na względzie ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania zaprezentowane w niniejszym orzeczeniu.
W tym stanie rzeczy Sąd - na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c oraz art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło