IV SA/Wa 155/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. W. na pismo Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzi na pismo dotyczące zameldowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 23 marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. W. na pismo Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2008 r. z uwagi na to, że strona nie uzupełniła jej braków formalnych. Wnioskiem z dnia 31 marca 2009 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF), skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca wskazała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się z renty w wysokości 594 zł. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni podniosła szereg zarzutów dotyczących funkcjonowania państwa, nie wskazała jednakże żadnych okoliczności, które można uznać za istotne w świetle przesłanek przyznania prawa pomocy. Wątpliwości odnoszące się do sytuacji majątkowej wnioskodawczyni, powzięte po analizie złożonego wniosku i akt sprawy, uzasadniały wezwanie strony w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., do uzupełnienia złożonego wniosku w wyznaczonym, 7-dniowym terminie poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenie dokumentów źródłowych dotyczących stanu rodzinnego i majątkowego skarżącej. Wezwanie sądowe w tym przedmiocie zostało doręczone skarżącej w dniu 17 kwietnia 2009 r. (k. 31). Wezwanie to do dnia rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy pozostało bez odpowiedzi. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym (tj. obejmującym zwolnienie od koszów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego), gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z powołanego przepisu wynika więc, że ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. W interesie osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy leży zatem przedłożenie wszelkich dokumentów źródłowych oraz przytoczenie wszelkich okoliczności przemawiających za pozytywnym rozpoznaniem wniosku. Od obowiązku pełnego, rzetelnego przestawienia swojej sytuacji materialnej nie zwalnia wnioskodawcy przewidziana w art. 255 p.p.s.a. możliwość wezwania przez sąd do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy. Zadaniem referendarza sądowego lub Sądu rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy jest bowiem ocena oświadczeń złożonych przez wnioskodawcę i ich weryfikacja w oparciu o doświadczenie życiowe, z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, nie należy natomiast do ich zadań prowadzenia dochodzenia co do faktycznego stanu majątkowego wnioskodawcy (postanowienie NSA z 10 maja 2004 r., sygn. FZ 18/04). Skarżąca, wezwana do złożenia dodatkowych oświadczeń w trybie art. 255 p.p.s.a., nie wyjaśniła wątpliwości związanych ze swoją aktualną sytuacją rodzinną i majątkową. W szczególności nie przedstawiła dokumentów ujawniających wysokość dochodów uzyskiwanych z tytułu renty, nie nadesłała odpisów zeznań podatkowych, ani zaświadczenia o sytuacji rodzinnej, wydanego przez właściwe jednostki organizacyjne gminy. Nie wyjaśniła ponadto, gdzie obecnie mieszka i jakie ponosi z tego tytułu wydatki, ani czy korzysta z pomocy społecznej. Skarżąca nie podała zarazem przyczyn, z powodu których uchyliła się od wypełnienia obowiązku nałożonego na mocy skierowanego do niej wezwania sądowego. Powyższe skutkuje brakiem możliwości dokonania prawidłowej oceny sytuacji majątkowej skarżącej w świetle przesłanek przyznania prawa pomocy. Należy bowiem podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Skoro zatem wnioskodawczyni nie złożyła wyjaśnień odnośnie do swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych, to w konsekwencji uniemożliwiła ustalenie, czy spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy. Brak możliwości ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy, wynikający z uchylenia się od przedłożenia na sądowe wezwanie informacji o swojej sytuacji bytowej, również w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (zob. postanowienia NSA z dnia 27 czerwca 2005 r., I OZ 619/05 czy z dnia 4 marca 2005 r., sygn. akt I OZ 6/05). Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wykluczającą przyznanie prawa pomocy. Dopiero bowiem po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią dokumentów i oświadczeń złożonych w trybie art. 255 p.p.s.a. Sąd może wydać prawidłowe orzeczenie co do przyznania bądź też odmowy przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2005 r., OZ 1115/04, niepubl.). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.