IV SA/Wa 1565/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Wanda Zielińska - Baran po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. N. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2008 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi postanawia: - odmówić przywrócenia terminu - Postanowieniem z dnia 14 października 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 1565/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Z. N. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2008 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi krajowej. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że od przedmiotowej skargi nie została uiszczona przez profesjonalnego pełnomocnika należna opłata stała w wysokości 500 zł, która zgodnie z art. 219 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, winna zostać uiszczona gotówką w kasie Sądu lub na rachunek bankowy Sądu. Pełnomocnik skarżącego uiścił tymczasem wpis od przedmiotowej skargi poprzez naklejenie na niej znaku opłaty sądowej o wartości 200 zł. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej od opisanego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 399/09 oddalił skargę kasacyjną. W dniu 20 kwietnia 2009 r. (data stempla pocztowego), działając przez pełnomocnika, Z. N. wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2008 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi. Skarżący wskazał, że powołane postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego doręczono mu w dniu 24 marca 2009 r. Ponieważ w tym dniu dowiedział się o prawomocnym rozstrzygnięciu w przedmiocie nienależytego uiszczenia wpisu (zarówno co do formy zapłaty jak i wysokości), to od tej daty rozpoczął bieg siedmiodniowy termin przewidziany na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Uzasadniając przedmiotowe żądanie Z. N. wskazał, że uiszczenie wpisu w nieprawidłowej wysokości nie było zawinione ze względu na nieprecyzyjność i niejednolitość przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). O owej niejednoznaczności i niejednolitości świadczy treść uzasadnienia postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 399/09, w którym stwierdzono m.in., że ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych nie wprowadza odrębnych zasad regulujących kwestię opłat sądowych w sprawach dotyczących skarg na rozstrzygnięcia organów wydane w oparciu o ten akt. Z tego też powodu w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się zasadę, iż sprawy w przedmiocie lokalizacji dróg krajowych są sprawami z zakresu zagospodarowania przestrzennego, wobec których ustala się wpis sądowy w oparciu o § 2 ust. 3 pkt 2 powołanego rozporządzenia. Zdaniem wnoszącego o przywrócenie terminu przywołane stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje, że orzecznictwo, przyjmując określone zasady, uzupełnia nieprecyzyjne przepisy określające wysokość wpisu w sprawach sądowoadministracyjnych. Także uiszczenie wpisu w niewłaściwej formie, to jest znakiem opłaty sądowej, było zdaniem skarżącego niezawinione, bowiem w polskim ustawodawstwie obowiązuje niczym nieuzasadniona dwoistość co do formy wymaganej dla czynności uiszczenia wpisu przed sądami powszechnymi oraz sądami administracyjnymi. Jako niekonsekwencję ustawodawcy Z. N. określił ograniczenie możliwości uiszczania opłat sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym poprzez wyłączenie formy znaku opłaty sądowej, w sytuacji gdy forma ta jest dopuszczalna w postępowaniu przed sądami powszechnymi. Jego zdaniem ograniczenie takie narusza art. 2 i art. 32 Konstytucji RP. Wnioskujący o przywrócenie terminu wywiódł też, że wpis od skargi w przedmiotowej sprawie oraz opłatę w postępowaniu przed sądem powszechnym uiszczał w dniu wyjazdu na urlop. Jego zdaniem, opisana powyżej dwoistość w sposobie uiszczania opłat, przy uwzględnieniu działania pod presją czasu, może prowadzić do omyłek, co winno wyłączać winę - także profesjonalnego pełnomocnika. W dniu 31 marca 2009 r. skarżący uiścił wpis od skargi na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2008 r. znak: [...] (karta nr 104 akt sadowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 86 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W świetle art. 87 § 1 i 2 ppsa, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Zgodnie zaś z art. 87 § 4 tej samej ustawy, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Mając na uwadze, że w skardze kasacyjnej Z. N. kwestionował zarówno, ustaloną w uzasadnieniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2008 r., wysokość wpisu od skargi, jak i zasadność niedopuszczenia zastosowanej przez niego formy uiszczenia tej opłaty należy przyjąć, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu doręczenia stronie odpisu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 399/09, to jest dniu 24 marca 2009 r. Przedmiotowe żądanie złożono zatem z zachowaniem terminu określonego w art. 87 § 1 ppsa. Odnosząc się do argumentacji przedstawionej w rozpoznawanym wniosku, w pierwszej kolejności należy wskazać, że niezachowanie terminu przez pełnomocnika procesowego musi być traktowane jako zaniechanie samej strony. Ewentualne zaniedbania osób, którymi posłużyła się strona powodują, że nie można uznać braku jej winy w uchybieniu terminowi. Mając przy tym na uwadze, że skargę Z. N. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2008 r. znak: [...] odrzucono na podstawie art. 221 ppsa, zgodnie którym pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej należy przyjąć, że ocena zasadności przedmiotowego wniosku polega na ustaleniu, czy profesjonalny pełnomocnik zastępujący skarżącego w przedmiotowej sprawie nie ponosi winy w nieuiszczeniu wpisu sądowego od skargi w terminie przewidzianym na jej wniesienie. Mając powyższe na względzie należy wyjaśnić, że brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (vide: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2006 r. sygn. akt I SAB/Wa 78/05 LEX nr 192260). W ocenie Sądu argumentacja przedstawiona we wniosku z dnia 31 marca 2009 r. nie uzasadnia przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2008 r. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że sposób uiszczania opłat sądowych należnych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi określony został w art. 219 § 2 zd. 1 ppsa, zgodnie którym opłatę sądową uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu. W dniu wniesienia skargi Z. N. (15 lipca 2008 r.) powołany przepis obowiązywał w niezmienionym brzmieniu od ponad czterech i pół roku (od 1 stycznia 2004 r. - data wejścia w życie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Treść normy w nim zawartej nie budzi wątpliwości, a od reprezentującego Z. N. radcy prawnego należy oczekiwać jego znajomości. Okoliczność, że pełnomocnik poddaje w wątpliwość racjonalność ustawodawcy w określeniu formy uiszczania opłat sądowych w postępowaniu sądowadministracyjnym i kwestionuje konstytucyjność przepisów w tym zakresie nie usprawiedliwia nienależytego wykonania obowiązku uiszczenia wpisu. Ocena zgodności przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z Konstytucją RP nie podlega ocenie w toku rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Również fakt jednoczesnego uiszczania wpisu od skargi i opłaty w postępowaniu przed sądem powszechnym w dniu wyjazdu na urlop nie ekskulpuje profesjonalnego pełnomocnika, którego obowiązkiem jest znajomość przepisów powszechnie obowiązującego prawa i zorganizowanie pracy w taki sposób, aby należycie dokonywać czynności procesowych w imieniu mocodawców. Także podniesiona we wniosku okoliczność niejasności przepisów rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie uzasadnia przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu. Stanowisko, że orzecznictwo uzupełnia nieprecyzyjne regulacje dotyczące wysokości wpisów w sprawach sądowoadministracyjnych stanowi nieuprawnioną nadinterpretację uzasadnienia postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 399/09. Jeżeli przepisy określające wysokość wpisu w przedmiotem sprawie były dla profesjonalnego pełnomocnika niejasne jego obowiązkiem - przed wniesieniem skargi - było ustalenie prawidłowej wysokości wpisu przez dokonanie analizy budzących wątpliwości uregulowań, czy też zapoznanie się ze stosowanym orzecznictwem. Nadto, przy założeniu, że zawinione było uiszczenie wpisu w nieprawidłowej formie (znakiem opłaty sądowej), ustalenie, czy pełnomocnik dochował należytej staranności błędnie określając wysokość wpisu, nie ma znaczenia dla oceny zasadności przedmiotowego wniosku. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w postanowieniu.