IV SA/Wa 1567/10
WyrokWSA w Warszawie2010-10-21
Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Teresa Zyglewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, w tym przebiegu granic działek, mogą być uwzględnione w postępowaniu administracyjnym, jeśli opierają się na danych z portalu internetowego, a nie na dokumentacji przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzuty dotyczące danych ewidencyjnych, w tym przebiegu granic działek, nie mogą być uwzględnione, jeśli opierają się na danych z portalu internetowego, które nie mają mocy dowodowej rejestru publicznego. Organ prawidłowo oparł się na dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym na protokole granicznym podpisanym przez skarżącego, który nie zgłaszał zastrzeżeń. Modernizacja ewidencji gruntów może wykorzystywać istniejące materiały, nawet jeśli nie spełniają one najnowszych standardów technicznych.Stan faktyczny
Skarżący J. W. wniósł skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o odrzuceniu zarzutu dotyczącego danych w ewidencji gruntów i budynków. Zarzut dotyczył niezgodnego z dotychczasową ewidencją przebiegu granic działek oraz ubytku ich powierzchni po modernizacji ewidencji. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów KPA dotyczących zapewnienia czynnego udziału stron w postępowaniu oraz wprowadzenia do obiegu danych geodezyjnych o niskiej dokładności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2010 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutu dotyczącego danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę
Decyzją z [...] czerwca 2010 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego
i Kartograficznego Województwa [...] (dalej jako: Inspektor) utrzymał
w mocy decyzję Starosty [...] z [...] maja 2010 r., którą odrzucono zarzut J. W. dotyczący danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym wsi M., gm. L.
w zakresie działek nr [...] i [...] stanowiących współwłasność J. W.
i K. W.
Uzasadniając swoje stanowisko Inspektor podniósł, iż w odwołaniu J. W. zarzucił, że granice działek nr [...] i [...] zostały po modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu M. wykazane niezgodnie z ich przebiegiem
w dotychczasowej ewidencji gruntów i budynków. Według skarżącego nastąpił bardzo duży ubytek powierzchni działek nr [...] i [...] obliczonych w trakcie modernizacji w stosunku do powierzchni tych działek w dotychczasowym rejestrze gruntów.
Organ odwoławczy zważył, iż zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) modernizacja ewidencji to zespół działań technicznych, organizacyjnych i administracyjnych podejmowanych przez starostę w celu:
• uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami rozporządzenia,
• modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych
w rozporządzeniu,
• poprawy funkcjonowania informatycznego systemu obsługującego bazę danych ewidencyjnych.
Przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego
i kartograficznego, sporządzonej w postępowaniu:
• rozgraniczeniowym,
• w celu podziału nieruchomości,
• scaleniowym i wymiany gruntów,
• dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości,
• na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sadowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej,
• przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków.
Z akt sprawy wynika, że w toku modernizacji ewidencji gruntów J. W. składał zarzuty do przebiegu granic działek ewidencyjnych nr [...] z nr [...] i nr [...] oraz działki nr [...] z działką nr [...].
W aktach sprawy znajduje się kopia protokółu granicznego z operatu
z [...] maja 1990 r. [...] z podziału działki nr [...] na działki nr [...] i nr [...]. Według opisu granic w tym protokóle granica działki nr [...] z działką nr [...] przebiega "w linii prostej w końcowym jej biegu po krawędzi budynku mieszkalnego do drogi biegnącej przez wieś". Podpisani w protokóle między innymi W. J., B. D. oświadczyli, że nie zgłaszają zastrzeżeń co do przebiegu wyżej opisanych granic a położenie znaków granicznych jest im znane. Granice działki nr [...] z działkami nr [...] i [...] ujawnione zostały zgodnie z ww. operatem.
Zdaniem Inspektora nieprawdziwy jest zarzut odwołującego, że powierzchnia działek nr [...] i [...] znacznie się zmieniła. Zarówno przed modernizacją jak i po modernizacji powierzchnia działki nr [...] wynosi [...] ha, a powierzchnia działki nr [...] wynosi [...] ha. Po złożeniu zarzutów przez J. W. organ prowadzący ewidencję gruntów dokonał wizji w terenie w celu dokonania oględzin i wyjaśnienia przedmiotu sprawy oraz uzyskania stanowiska stron.
Podczas wizji w dniu 1 kwietnia 2010 r. wyjaśniono jej uczestnikom zasady wykonania numerycznej mapy ewidencyjnej. Szczegółowe zasady zawarte były również w piśmie Starostwa z dnia 16 grudnia 2009 r. Granica pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] została wykazana na podstawie danych pomiarowych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
Zgodnie z § 39 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - spory graniczne nie wstrzymują czynności związanych
z założeniem ewidencji. W razie ich wystąpienia przebieg spornych granic działek ewidencyjnych wykazuje się na podstawie danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego lub wyników pomiaru stanu posiadania na gruncie. Skarżący nie przedłożył nowych dokumentów przyjętych do państwowego zasobu
geodezyjnego i kartograficznego, z których wynikałby inny przebieg granic niż dotychczas wykazany w dokumentacji zgromadzonej w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym i w ewidencji gruntów.
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się J. w. i wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji.
Zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zarzucił:
- naruszenie przepisów art. 104 § 2 i art. 107 § 1 i § 3 kpa gdyż nie zwierają pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego - w toku prac związanych
z modernizacją ewidencji gruntów i podczas postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie decyzji przez organ I instancji nie zapewniono stronom w należyty sposób możliwości czynnego udziału w postępowaniu,
- zaskarżone decyzje naruszają prawo strony do ochrony prawa własności posiadanych nieruchomości poprzez wprowadzenie do obiegu danych geodezyjnych, tj. współrzędnych punktów granicznych numerycznie opisujących granice poszczególnych działek ewidencyjnych, które nie spełniają kryteriów dokładnościowych określonych w obowiązujących standardach technicznych.
W ocenie skarżącego zasady modernizacji ewidencji, wskazane przez organ, nie miały zastosowania. Faktycznie dla obrębu M. wykonano jedynie działania modernizacyjne przewidziane w § 58 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. wyłącznie w celu unowocześnienia techniki prowadzenia ewidencji i poprawę organizacji jej prowadzenia przy jednoczesnym zastosowaniu zasady określonej m.in. w § 82 ust. 2 pkt 1) lit. a).
Skutkiem zastosowanej technologii jest fakt, że współrzędne punktów załamania linii granicznych działek ewidencyjnych, które posłużyły do numerycznego opisu granic działek na mapie katastralnej, są bardzo mało dokładne. Błędy granic określonych w ten sposób mogą dochodzić nawet do 3 m. Wbrew pozorom organy ten fakt potwierdzają odrzucając zarzut, że w wyniku modernizacji nastąpił znaczny ubytek powierzchni w działkach nr [...] i [...]. Wg organów nie ma żadnych ubytków w powierzchni działek. Rzeczywiście potwierdza to uzyskany wypis z rejestru ale jednak wynika to z faktu, że mając świadomość błędnych współrzędnych punktów załamania granic działek zastosowano zasadę określoną w § 82 ust. 4 rozporządzenia, tj. pozostawiono powierzchnie działek wg dotychczasowej ewidencji gruntów (zapis z dokładnością do 1 ara).
Zarzut skarżącego dotyczył nie tyle powierzchni działek co bardziej faktu błędnego opisu i sposobu uwidoczniana granic działek na nowej (komputerowej) mapie katastralnej obrębu M. Na potwierdzenie zasadności zarzutu skarżący wskazał na dowód w postaci danych katastralnych udostępnionych przez prowadzące ewidencję gruntów obrębu M. Starostwo Powiatowe w G. na potrzeby internetowego GEOPORTALU. Z danych tam zamieszczonych wynika, że powierzchnia działki nr [...] obliczona na podstawie współrzędnych punktów załamania granic wynosi [...] m2 a wg uzyskanych wypisów [...] ha (ubytek 93 m2) zaś dla działki [...] pow. [...] m2 wg wypisów [...] ha (ubytek 685 m2).
W ocenie skarżącego świadome przyjęcie błędnych współrzędnych punktów załamania granic jest działaniem na szkodę właścicieli nieruchomości, chociażby
z powodu konfliktów międzysąsiedzkich lub roszczeń mogących powstać przy próbie wytyczenia, wznowienia lub utrwalenia granic działek na gruncie oraz lokalizacji, wytyczenia lub inwentaryzacji obiektów budowlanych, itd.
Odnośnie braku zapewnienia możliwości faktycznego udziału stronom
w postępowaniu skarżący wskazał na okoliczność, że przy zastosowanych metodach modernizacji strony nie miały i nadal nie mają żadnych możliwości oceny prawidłowości uwidocznienia ich nieruchomości w zmodernizowanych operacie ewidencyjnym. Jedyną rzetelną możliwością oceny jest wskazanie na gruncie przebiegu granic poszczególnych działek, które zostały przyjęte w toku modernizacji. Fakt ten nie miał jednak miejsca. Strony mogły jedynie bazować na oświadczeniach wykonawców i urzędników.
W odpowiedzi na skargę Inspektor wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Dodał, iż dane uzyskane ze strony internetowej nie posiadają mocy dowodowej rejestru publicznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał, iż skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 240 z 2005r. poz.2027 ze zm., dalej także jako: ustawa) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego
i Budownictwa z 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 poz.454, dalej także jak: rozporządzenie).
Jak wynika z akt sprawy w latach 2008 – 2009 przeprowadzono modernizację ewidencji gruntów i budynków wszystkich obrębów ewidencyjnych gminy L., w tym obręby M. w trybie art. 24 a powołanej ustawy.
Zgodnie z przepisami art. 24a ustawy, w związku z modernizacją ewidencji gruntów i budynków, projekt operatu opisowo - kartograficznego podlega, na okres 15 dni roboczych, wyłożeniu do wglądu osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w siedzibie starostwa powiatowego (ust. 4). Starosta informuje o terminie i miejscu wyłożenia, o którym mowa w ust. 4, poprzez wywieszenie tej informacji na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego i właściwego urzędu gminy, na co najmniej 14 dni przed dniem wyłożenia, oraz ogłoszenia jej w prasie o zasięgu krajowym (ust. 5). Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, może w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych (ust. 6). Upoważniony pracownik starostwa powiatowego, posiadający stosowne uprawnienia, rozstrzyga o przyjęciu lub odrzuceniu uwag zgłoszonych do tego projektu, po czym informuje zgłaszającego uwagi o sposobie rozpatrzenia uwag oraz sporządza wzmiankę o treści zgłoszonych uwag i sposobie ich rozpatrzenia w protokole (ust. 7). Po upływie terminu, o którym mowa w ust. 4, projekt operatu opisowo-kartograficznego staje się operatem ewidencji gruntów i budynków. Informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa (ust. 8). Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych (ust. 9). O uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji (ust. 10). Do czasu ostatecznego zakończenia postępowania, o którym mowa w ust. 10, w stosunku do gruntów, budynków lub lokali, których dotyczą zarzuty, dane ujawnione w operacie opisowo - kartograficznym nie są wiążące (ust. 11). Zarzuty zgłoszone po terminie określonym w ust. 9 traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntówi budynków (ust. 12).
Skarżący zgłosił – w terminie - zarzuty dotyczące ustalenia granic działek nr [...] i [...] obrębu M., których jest współwłaścicielem.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd organów
o zasadności odrzucenia zarzutów skarżącego.
Organ ujawniając w dokumentach ewidencyjnych granice działki [...] i [...] kierował się zapisami protokołu granicznego z operatu z [...] maja 1990 r., według którego granica działki nr [...] (przed podziałem) z działką nr [...] przebiega "w linii prostej w końcowym jej biegu po krawędzi budynku mieszkalnego do drogi biegnącej przez wieś". Protokół ten został podpisany m. in. przez skarżącego, który tym samym oświadczył, iż nie zgłasza zastrzeżeń co do przebiegu wyżej opisanych granic
a położenie znaków granicznych jest mu znane. Granice działki nr [...] z działkami nr [...] i [...] (po podziale działki nr [...]) ujawnione zostały zgodnie z ww. operatem. Nie ma zatem podstaw do uznania, iż granica działki [...] z działkami [...] i [...] jest sporna skoro skarżący osobiście swoim podpisem oświadczył, iż nie zgłasza zastrzeżeń co do jej przebiegu.. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. nr 38, poz. 454 ) przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej między innymi w postępowaniu rozgraniczeniowym. Zasadnie więc organ w odniesieniu do tej działki oparł się na protokole rozgraniczeniowym,. A co za tym idzie skarga w tym zakresie jest pozbawiona uzasadnionych podstaw. Zarzuty skarżącego dotyczące postępowania rozgraniczeniowego nie mogą być przedmiotem badania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, gdyż wykraczają poza zakres jego kognicji. Wyjaśnić należy, iż skuteczne uchylenie się od skutków oświadczenia woli złożonego przez skarżącego w dniu [...] maja 1990 r. (protokół graniczny) nie może nastąpić przed sądem administracyjnym, który działa w oparciu o przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i nie może wykraczać poza kompetencje wyznaczone mu powołaną ustawą.
Odnośnie zaś przebiegu innych granic działki nr [...] oraz granic działki nr [...] podnieść należy, iż prawidłowo granice te zostały naniesione na mapę w oparciu
o treść § 82 powołanego rozporządzenia. W myśl powołanego § 82 rozporządzenia, przy wykonywaniu kompleksowej modernizacji ewidencji, założonej przed wejściem w życie rozporządzenia, do sporządzenia numerycznego opisu granic działek ewidencyjnych wykorzystuje się istniejące materiały i dane państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, nawet jeżeli nie spełniają one wymagań obowiązujących standardów technicznych. Ustalenia granic i pomiaru punktów załamania linii granicznych działek ewidencyjnych dokonuje się w trakcie kompleksowej modernizacji ewidencji, jeżeli m. in. brak jest danych określających przebieg granic działek ewidencyjnych (§ 82 ust. 2 pkt 1 ).
Tymczasem - jak wskazał organ - przebieg granicy miedzy działkami [...] i [...] został wykazany na mapie numerycznej według dotychczasowej mapy ewidencyjnej. Organ dysponował zatem materiałami państwowego zasobu geodezyjnego
i kartograficznego, które pozwoliły mu dokonać określonych ustaleń.
Nie mógł również odnieść pożądanego przez skarżącego skutku zarzut, iż portal internetowy wykazuje inne powierzchnie działek nr [...] i [...]. Organ bowiem zgodnie z § 82 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia korzysta z materiałów i danych państwowego zasobu geodezyjnego, a do takich zasobów nie należą dane umieszczone na tym portalu internetowym.
Zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 104 § 2 i art. 107 § 1 i 3 kpa także nie jest zasadny, albowiem Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 104 § 2 k.p.a. sprawa została rozstrzygnięta w formie decyzji. Uzasadnienie zaś regulacjom zawartym w art. 107 § 3 k.p.a. Organ bowiem wyjaśnił na jakim materiale dowodowym oparł się rozstrzygając sprawę. Nie ma znaczenia dla prawidłowości rozstrzygnięci także okoliczność, że w uzasadnieniu decyzji organ powołuje się na swoje pismo datowane na 16 grudnia 2009r., zamiast te same okoliczności przytoczyć w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie miało to bowiem istotnego wpływu na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zatem podlega oddaleniu.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło