IV SA/Wa 157/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Danuta Dopierała, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi B. K. w przedmiocie wymierzenia grzywny Marszałkowi Województwa [...] za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. akt IV SA/Wa 285/09 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego V. P. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pismem z 21 grudnia 2009 r. p. B. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 czerwca 2009 r. (sygn. akt IV SA/Wa 285/09) wskazując, jako organ niepodejmujący stosownych działań Marszałka Województwa [...]. Wskazanym wyrokiem po rozpatrzeniu skargi p. B. K. Sąd stwierdził nieważność rozporządzenie nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. w sprawie [...] Parku Krajobrazowego (Dz.U. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]) w części dotyczącej opisu granic Parku w punkcie 1 podpunkcie 30 i 31 załącznika. W skardze wskazano, iż organ postaje w bezczynności, gdy chodzi o wyznaczenie granic Parku Krajobrazowego, w zakresie, w jakim postanowienia, co do ich przebiegu, zostały uchylone przedmiotowym wyrokiem. Przywołano także okoliczności potwierdzające faktyczny interes Skarżącej w wyznaczeniu granicy na przedmiotowym odcinku, wywodząc dodatkowo, iż przy ustalaniu ich przebiegu należy uwzględnić jej wnioski (nie obejmowanie jej nieruchomości granicami obszaru chronionego). W odpowiedzi na skargę Marszałek Województwa [...] wniósł o jej oddalenie zauważając, iż w myśl art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1220), właściwym do podjęcia uchwały w przedmiocie parków krajobrazowych, w tym wyznaczania ich granic, jest sejmik wojewódzki. Jednocześnie wywodził, iż stosowne czynności w tym zakresie są podejmowane (wskazano na konieczność dokonania oceny terenów pod kątem ich wartości przyrodniczych). W pismach procesowych (k. 66-68, 86-87 i 118) Skarżąca podtrzymała zarzuty i zawarła polemikę z twierdzeniami organu, jakoby występowały przeszkody dla podjęcia stosownej uchwały. Postanowieniem Sądu z dnia 11 lutego 2010 r. przyznano Skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, w tym ustanowiono pełnomocnika (radcę prawnego) z urzędu. W piśmie procesowym (k. 111-116) Pełnomocnik skarżącej sprecyzował, iż jego mocodawca, w związku z treścią art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wnosi o wymierzenie grzywny w wysokości 30 000 zł., wskazując jednocześnie, jako organ pozostający w bezczynności, po wyroku Sądu - Województwo [...]. W piśmie oraz na rozprawie (k. 137) wywodził, iż organem pozostającym w bezczynności jest samorząd wojewódzki, co wynika m.in. z faktu posiadania osobowości prawnej. Tezę taka potwierdza treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 23 marca 2007 r. (sygn. akt II SA/Ke 9/07). Wniesiono o wydanie orzeczenia w myśl art. 154 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w którym zobowiązanoby organ do wydania orzeczenia w wyznaczonym terminie. Na rozprawie (k. 137-138) Skarżąca poinformowała, iż wniosła odrębną skargę w związku z nie podejmowaniem oczekiwanych przez nią czynności przez Sejmik Województwa [...]. Sąd stwierdził, iż do niniejszej skargi załączono kopię pisma – wezwania do usunięcia naruszenia prawa, skierowanego do tego organu (k. 6). Oryginał znajduje się w aktach przedłożonych przez organ administracji. Pełnomocnik organu doręczył kopie dokumentów potwierdzających, iż skardze, wniesionej za pośrednictwem Sejmiku Województwa [...], nadano bieg i została ona przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie 25 marca 2010 r. (k. 129 - strona przeciwna). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na etapie wnoszenia skargi uczyniono zadość wymaganiu art. 52 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z uwagi na brak profesjonalizmu skarżącej, działającej na etapie przed wniesieniem skargi bez pełnomocnika profesjonalnego, oraz uwzględniając zasadę oceny okoliczności faktycznych z ukierunkowaniem na zapewnienia stronie prawa do sądu, jako ponowne wezwanie do usunięcia prawa można zakwalifikować pisma skarżącej z 16 i 30 listopada 2009 r., na które odpowiedzi udzielił Marszałek Województwa pismem z 16 grudnia 2009 r. Stąd zachowany został termin wskazany w art. 53 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odnosząc się do meritum sprawy skarga nie jest zasadna. Jak trafnie wskazano w odpowiedzi na skargę, organem właściwym do podjęcia stosownych bezczynności, po wydaniu wyroku o sygn. akt IV SA/Wa 285/09 jest Sejmik Województwa [...], co wynika z treści art. 16 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody. Organ ten w świetle art. 16 ust. 1 i art. 43 i 46 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590 ze zm.) jest odrębnym w stosunku do marszałka województwa (wyposażonego z kolei we własne kompetencje w zakresie wykonywania władzy publicznej – m.in. wydawanie decyzji administracyjnych) organem wykonującym funkcje w zakresie władzy publicznej (m.in. kompetencje w zakresie stosowania prawa miejscowego). Ocenę taką potwierdza okoliczność, iż marszalek województwa organizuje prace zarządu (art. 43 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa), który jest organem samorządu województwa odrębnym od sejmiku (art. 15 ustawy) – organem w stosunku do niego wykonawczym (art. 31 ust. 1 ustawy). W tym świetle brak było a priori przesłanek do uwzględnienia wniosku o wymierzenie Marszałkowi Województwa grzywny, w myśl art. 154 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tak ostatecznie przedmiot wniosku skonkretyzował pełnomocnik profesjonalny) w związku z bezczynnością po wyroku o sygn. akt IV SA/Wa 285/09. Wobec wykluczenia, aby do stosownych czynności po wydaniu wyroku był zobowiązany Marszałek Województwa, z uwagi na ogólny brak kompetencji do ustalenia granicy parku krajobrazowego, poza oceną Sądu, jako niemająca znaczenia w sprawie, musiała postać kwestia, czy następstwem wydania tego orzeczenia jest powstanie obowiązku podjęcia określonych czynności przez inny niż Marszałek Województwa organ władzy publicznej a więc, czy może występować w sprawie bezczynność w rozumieniu art. 154 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednocześnie, wbrew wywodom Pełnomocnika skarżącej, niniejszą skargę należy zakwalifikować, jako skargę na bezczynność Marszałka Województwa [...], jak to wskazano na wstępie pisma wszczynającego postępowanie sądowe. Sąd miał tu na uwadze następujące okoliczności. Wbrew wywodom pełnomocnika, bez znaczenia pozostaje okoliczność, iż samorząd województwa ma osobowość prawną (art. 6 ust. 2 ustawy o samorządzie województwa). Kwestia ta może mieć znaczenie w kontekście stosunków prawnych o charakterze cywilnym. Osobowość prawna, jako atrybut samorządu województwa, oznacza, iż może być on podmiotem praw i obowiązków, ma też zdolność sądowa. Jednak, gdy chodzi o sferę realizowania władzy publicznej (w zakresie stanowienia prawa, czy orzekania w sprawach indywidualnych) funkcje w tym zakresie są wykonywane przez poszczególne organy samorządu województwa, zgodnie ze wskazanymi ustawowo kompetencjami. Gdy chodzi o sądowoadministracyjną kontrolę legalności działania samorządu województwa (w tym pozostawania w bezczynności) to jest ona realizowana w stosunku do jego poszczególnych organów wykonujących władzę publiczną, co potwierdza expressis verbis treść art. 3 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jak wynika z brzmienia art. 3 § 2 zdanie wstępne tej ustawy, ustawodawca pojęcia "administracja publiczna" i "organ" używa zamiennie – kontrola legalności działania administracji publicznej realizowana jest poprzez kontrole działania jej organów)). Nie wyklucza to równocześnie możliwości ewentualnego kierowania roszczeń o charakterze cywilnoprawnym (art. 417 § 1 i art. 4171 § 4 K.c.), z tytułu szkód będących następstwem nie wykonywania ustawowych obowiązków w stosunku do osoby prawnej, jaką jest samorząd województwa, wykonujący zadania publicznoprawne za pośrednictwem swoich organów. Wobec wskazanych uwarunkowań, nie sposób podzielić poglądów przeciwnych. W związku z generalnym brakiem możliwości skutecznego zaskarżenia bezczynności samego samorządu województwa, jako osoby prawnej, Sąd postanowił modyfikację treści skargi, dokonaną w tym zakresie przez Pełnomocnika skarżącej, potraktować, jako bezskuteczną, a więc niewywołującą negatywnych skutków procesowych dla Strony. Równocześnie, wobec uwarunkowań faktycznych sprawy - okoliczności, iż przed wniesieniem niniejszej skargi na bezczynność Marszałka Województwa po wyroku o sygn. akt IV SA/Wa 285/09 (21 grudnia 2009 r.) Strona skarżąca podjęła stosowne czynności w celu wniesienia analogicznej skargi, gdy chodzi o Sejmik Województwa [...] (patrz pismo z dnia 16 grudnia 2009 r. doręczone tego dnia) - nie sposób było uznać, aby jej wolą w niniejszej sprawie było zaskarżenie bezczynności właśnie tego organu – Sejmiku Województwa [...]. W tym kontekście, choć sama treść uzasadnienia skargi mogła nasuwać pewne wątpliwości, co do intencji Skarżącej, skargę należało ostatecznie zakwalifikować tak, jak to wynika expressis verbis z treści jej części wstępnej. Wykluczyć bowiem należy, aby racjonalnie działająca skarżąca zamierzała wnieść dwie skargi w kwestii bezczynności tego samego organu. Mając na uwadze powyższe uwarunkowania – wywodzenie przez Skarżącą bezczynności organu, poza kompetencjami, którego w ogóle pozostaje wydanie żądanego aktu, bezprzedmiotowe byłoby rozważanie czy przywoływany przez Pełnomocnika skarżącej art. 1543 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mógłby w ogóle stanowić podstawę do wyznaczenia terminu załatwienia sprawy, o ile organ postawałby w bezczynności, w granicach art. 154 § 1 wskazanej ustawy. Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt. 1 sentencji wyroku. Orzeczenie w pkt. 2 oparto na przepisie art. 250 wskazanej ustawy w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Stawka podatku od towarów i usług została przyjęta na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.).