IV SA/Wa 1579/22

WyrokWSA w Warszawie2023-01-04

Skład orzekający: Aleksandra Westra, Monika Barszcz, Agnieszka Wąsikowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Rozwoju i Technologii prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z dnia 29 listopada 2018 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta z dnia 26 lipca 2018 r. odmawiającą ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, w sytuacji gdy skarżący podnoszą zarzuty dotyczące wadliwości postępowania zwykłego, a nie wad uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, które służy wyłącznie eliminowaniu z obrotu prawnego rozstrzygnięć ewidentnie sprzecznych z prawem. Zarzuty skarżących dotyczyły wad postępowania zwykłego, a nie wad uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji, co wykluczało uwzględnienie skargi w trybie nadzwyczajnym. Ponadto, sąd wskazał, że zarzuty dotyczące nieustalenia właściciela nieruchomości nie mogły odnieść skutku, gdyż sprawa nie dotyczyła nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa z mocy prawa, a decyzja odmawiająca odszkodowania została wydana na podstawie przepisów o drogach publicznych, a nie przepisów o szczególnych zasadach przygotowania inwestycji drogowych.
Stan faktyczny
Skarżący I. J. i A. J. wnieśli skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z dnia 29 listopada 2018 r., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta z dnia 26 lipca 2018 r. odmawiającą ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Skarżący domagali się odszkodowania za działkę o powierzchni 1200 m2, która została przejęta przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. Podstawą odmowy było m.in. nieudowodnienie przez skarżących tytułu własności do nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. oraz złożenie wniosku o odszkodowanie po terminie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

,Sygn. akt IV SA/Wa 1579/22 [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 stycznia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aleksandra Westra, Sędziowie sędzia WSA Monika Barszcz (spr.), sędzia WSA Agnieszka Wąsikowska, Protokolant st. sekr. sąd. Wioletta Matuszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi I. J. i A. J. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 13 kwietnia 2022 r. nr DO-IV.7612.82.2022.AD w przedmiocie odmowy stwierdzenie nieważności decyzji oddala skargę I. J. i A. J., reprezentowani przez radcę prawnego, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 13 kwietnia 2022 r., nr DO-IV.7612.82.2022.AD w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...] o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] z obrębu [...] o pow. 1200 m2 zajętą pod drogę publiczną - ul. [...] w [...]. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym: Pismem z dnia 31 grudnia 2005 r. sprecyzowanym pismem z dnia 20 lutego 2006 r. A. J. (w którego miejsce wstąpili spadkobiercy: I. J. i A. J., s. A. i I.) wystąpił do Prezydenta Miasta [...] z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne. Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] ([...]) Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Skarb Państwa z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy [...] w [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna [...] obręb [...] o pow. 1200 m2. Decyzją z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] ([...]) Prezydent Miasta [...] odmówił ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w [...], przy ul. [...], oznaczoną jako działka nr [...] z obrębu [...] o pow. 1200 m2. Decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] ([...]) Wojewoda [...] utrzymał w mocy ww. decyzję z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...]. Wojewoda [...] wskazał, że w rozpatrywanej sprawie wnioskodawca nie wykazał praw do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...] o pow. 1200 m2 zajętej pod drogę publiczną - ul. [...] w [...], przejętej z mocy prawa przez Skarb Państwa. Organ wskazał, że księgi hipoteczne "[...] nr [...]" oraz "[...] nr [...] obecnie [...]", którymi ww. działka nr [...] rzekomo była objęta, nie zachowały się do czasów współczesnych, a tym samym niemożliwe jest ustalenie treści ww. księgi wieczystej. Tym samym, nie można ustalić, czy nieruchomość była przedmiotem dalszego obrotu, czy osoba występująca o ustalenie i wypłatę odszkodowania była jej właścicielem na dzień 31 grudnia 1998 r. Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 847/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę I. J. na ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...]. Pismem z dnia 24 lutego 2020 r. (data wpływu: 27 lutego 2020 r.) I. J. i A. J., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyli do Ministra Rozwoju wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...]. Decyzją z dnia 13 kwietnia 2022 r., nr DO-IV.7612.82.2022.AD, powołując się na przepisy art. 157 § 1 i § 2 oraz art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735, dalej: K.p.a.) Minister Rozwoju i Technologii odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazał m.in., że wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z dnia [...] listopada 2018 r. został złożony przez podmioty legitymowane, decyzja z dnia [...] listopada 2018 r. została wydana na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872), zatem należy oceniać kwestionowaną decyzję w świetle zgodności z przepisami ww. aktu prawnego, z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie orzekania. W dalszej części organ wyjaśnił, że odszkodowanie za nieruchomości przejęte na podstawie ww. art. 73 ustala się na wniosek dotychczasowego właściciela nieruchomości złożony w terminie do dnia 31 grudnia 2005 r. W przedmiotowej sprawie kluczowe znaczenie ma to, czy wnioskodawca postępowania odszkodowawczego (tj. A. J.) o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogi publiczne, był właścicielem przedmiotowej działki nr [...] z obrębu [...] położonej przy ul. [...] w [...]. Do ww. wniosku z dnia 31 grudnia 2005 r. A. J. dołączył decyzję podatkową z dnia [...] lutego 1997 r. która wskazywała wysokość podatku od nieruchomości na 1997 r. Jako podstawę opodatkowania wskazano nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] o pow. 2200 m2. Pismem z dnia 20 lutego 2006 r. A. J. poinformował organ, że nie jest w stanie wskazać dokładnej lokalizacji należącej do niego nieruchomości. Z kolei do pisma z dnia 22 lutego 2006 r. wnioskodawca załączył m.in. wypis z aktu notarialnego Rep. Nr [...] z dnia [...] stycznia 1939 r. sporządzonego przez not. W. T. którym R. J. nabył od J. E., E. E., A. E.1, A. E.2 i H. E., nieruchomość położoną we wsi [...], ozn. jako parcela nr [...] objętą rep. Hip. "[...] nr [...]" o pow. 1200 m2. Do akt dołączono wypis z aktu notarialnego Rep. Nr [...] z dnia [...] luty 1940 r. sporządzonego przez not. W. T. w którym J. E. pokwitował odbiór od R. J. 2.200 zł za nieruchomości zbyte ww. aktem notarialnym z dnia [...] stycznia 1939 r. oraz aktem notarialnym Rep. Nr [...] z dnia [...] stycznia 1939 r. sporządzonym przez "not. C.". Jednocześnie wnioskodawca załączył odpis postanowienia Sądu Powiatowego w [...] z dnia [...] czerwca 1956 r. sygn. akt [...] stwierdzającego nabycie spadku po zmarłym R. J. (spadek nabył A. J.). Z zaświadczenia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...] wynika, że parceli nr [...] objętej rep. Hip. "[...] nr [...]" odpowiada aktualnie działka nr [...] z obrębu [...]. Z zaświadczeń Sądu Rejonowego dla [...] [...] Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 5 sierpnia 2013 r. nr L.dz. odp. [...] i [...] wynika, że nie odnaleziono ksiąg wieczystych dawnych "[...] hipoteczny ([...] nr [...])" oraz "[...] nr [...] obecnie [...]". Również z treści działu I-O księgi wieczystej nr [...] (którą aktualnie objęta jest ww. działka nr [...]) wynika, że księga wieczysta dawna "[...] Hip. Nr [...]" zaginęła. Jednocześnie z pisma Urzędu Miasta [...] Biuro Geodezji i Katastru z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] wskazano, że w ewidencji gruntów na dzień 31 grudnia 1998 r. właściciel działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] był nieznany, natomiast jako władający figurował Zarząd Dróg Miejskich w [...] (ówcześnie Zarząd Dróg i Mostów [...]). Minister zaznaczył, że Wnioskodawca swoją legitymację prawną do żądania odszkodowania za przejęta nieruchomość usiłuje wywodzić z faktu, iż jest następcą prawnym R.J., który na podstawie ww. umowy sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego nabył przedmiotową nieruchomość. Jednak, zdaniem Organu, ww. akt notarialny z dnia [...] stycznia 1939 r. nie przesądza, iż właścicielem przedmiotowej nieruchomości w dniu [...] grudnia 1998 r. był A. J. Organ stwierdził, że wobec niezachowania się ww. księgi wieczystej dawnej "[...] nr [...]" nie sposób jest ustalić, czy doszło do skutecznego przeniesienia własności na rzecz R. J. Nie można bowiem ustalić, czy podający się za właścicieli ww. nieruchomości J. E., E. E., A. E.1, A. E.2 i H. E. w rzeczywistości nimi byli. Zdaniem Ministra brak jest możliwości potwierdzenia skuteczności ww. umowy, gdyż przede wszystkim nigdy nie założono księgi wieczystej dla nieruchomości nabytej przez R. J., ewentualnie księga ta zaginęła albo uległa zniszczeniu. Zdaniem organu nadzoru z zebranego materiału dowodowego nie wynika, aby R. J. był właścicielem przejętej działki nr [...] z obrębu [...], gdyż brak jest dowodów potwierdzających, iż nabył on nieruchomość od jej właścicieli, a sama umowa sprzedaży sporządzona w formie aktu notarialnego nie pozwala na przyjęcie domniemania, iż właścicielem przedmiotowej nieruchomości stał się R. J. Minister podkreślił, iż z ww. aktu notarialnego jednoznacznie wynika, że notariusz nie oceniał czy ww. osoby podające się za właścicieli przedmiotowej nieruchomości rzeczywiście nimi byli, zaś w § 9 wskazano, że notariusz uprzedził nabywcę o skutkach nabywania nieruchomości poza hipoteką. Według organu przesłane przez wnioskodawcę ww. akty notarialne oraz decyzje ustalające podatek od nieruchomości nie stanowią dowodu na nabycie własności nieruchomości, ponieważ z żadnego przepisu prawa nie wynika domniemanie, iż osoba płacąca podatek od nieruchomości jest jej właścicielem. Reasumując, organ nadzorczy stwierdził, że wydając ww. decyzję z dnia [...] listopada 2018 r. Wojewoda [...] nie naruszył art. 73 ust. 4 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r. w stopniu rażącym. Minister zaznaczył, że odmowa przyznania odszkodowania była zasadna również z tej przyczyny, iż wniosek o przyznanie odszkodowania nie został w ustawowym terminie, tj. do dnia 31 grudnia 2005 r. Zdaniem organu nadzoru, pismo A. J. z dnia 31 grudnia 2005 r. (nadane w tym samym dniu w placówce pocztowej) nie stanowi wniosku o przyznanie odszkodowania w trybie art. 73 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r. Z treści tego pisma jednoznacznie wynika, iż zgłosił on w stosunku do Gminy [...] roszczenie windykacyjne (a więc cywilne) o wydanie nieruchomości i usunięcie z niej naniesień, ewentualnie o wykup nieruchomości w trybie art. 231 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r., poz. 1740). W przedmiotowym piśmie, ani razu nie pada słowo "odszkodowanie". Zdaniem organu nadzoru późniejsze sprecyzowanie ww. "wniosku" pismem z dnia 20 lutego 2006 r. nie mogło odnieść zamierzonego skutku, skoro treść pisma z dnia 31 grudnia 2005 r. nie budziła wątpliwości, lecz jego przedmiotem nie było wystąpienie o odszkodowanie w trybie art. 73 ww. ustawy. W rozważanym przypadku sprecyzowanie ww. pisma po dniu 31 grudnia 2005 r. nie miało na celu usunięcia braków formalnych tego pisma, lecz zmianę jego przedmiotu i treści żądania, co nie może skutkować uznaniem, że wniosek został złożony w dniu wniesienia precyzowanego pisma. Należy przyjąć w tych warunkach, że wniosek odszkodowawczy został złożony dopiero w dniu 20 lutego 2006 r. W decyzji z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...] ([...]) utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] Minister nie stwierdził również wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4, 5, 6 i 7 k.p.a. Zaskarżając w całości do Sądu ww. decyzję Ministra Rozwoju i Technologii, Skarżący zarzucili temu organowi: 1. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: a) art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i w konsekwencji błędne uznanie przez Organ, że Skarżący nie wykazał tytułu prawnego do nieruchomości; b) art. 6 i 7 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tj. nieustalenie poprzednich właścicieli nieruchomości, m.in. poprzez brak zamieszczenia obwieszczenia o zasięgu krajowym, w którym Organ wezwałby poprzednich właścicieli tej nieruchomości do przedstawienia swoich tytułów własności i przystąpienia do toczącego się postępowania w przedmiocie ustalenia odszkodowania, pomimo, iż na Organie ciąży obowiązek dopuszczenia wszelkich dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, co w konsekwencji skutkowało wydaniem decyzji z rażącym naruszeniem prawa; a) art. 7 k.p.a. poprzez uznanie, że wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania został złożony przez Skarżących po upływie ustawowego terminu tj. po 31 grudnia 2005 r., podczas gdy wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego został nadany w placówce pocztowej w ostatnim dniu terminu, a następnie wniosek ten został zmodyfikowany 20 lutego 2006 r., a zatem za datę wszczęcia postępowania należy uznać datę pierwotnego żądania skierowanego do Organu; b) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] odmawiającą ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] z obrębu [...] o pow. 1200 m2 zajętą pod drogę publiczną - ul. [...] w [...] dzielnica [...], w sytuacji, gdy decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem przepisów. 2. Naruszenie przepisów prawa materialnego mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia tj.: a) art. 21 Konstytucji RP, poprzez błędne przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki do ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną pomimo, iż Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] ([...]) stwierdził nabycie przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy [...] w [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna [...] obręb [...] o pow. 1200 m2, odmówił ustalenia i wypłaty odszkodowania, czym dopuścił się naruszenia ww. przepisu zgodnie, z którym wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem, co skutkowało wydaniem decyzji z rażącym naruszeniem prawa; b) art. 73 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872) w zw. z art. 113 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki do ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, uznając, że Skarżący A. J. i I. J. nie mają legitymacji prawnej do żądania odszkodowania za zajętą przez Skarb Państwa nieruchomość, z uwagi na brak księgi wieczystej "[...] nr [...]" potwierdzającej, że doszło do skutecznego przeniesienia własności nieruchomości na rzecz R. J. od J. E., E. E., A. E.1, A. E.2 i H. E.; podczas gdy Skarżący przedstawili akt notarialny nabycia przedmiotowej nieruchomości, co jest wystarczające do wykazania jej nabycia, a ponadto Organ w przypadku wątpliwości powinien przyjąć także wszelkie inne dokumenty stwierdzające prawa do nieruchomości oraz służące do jej oznaczenia dane z katastru nieruchomości, oraz podjąć wszelkie inne czynności dowodowe, w tym w przypadku wątpliwości czy w dacie wywłaszczenia R. J. pozostawał właścicielem, powinien dokonać ogłoszeń i wezwań, o których mowa wyżej w punkcie 1b, czego nie uczynił; c) art. 128 i art. 118a ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzez ich nie zastosowanie przez Organ, w sytuacji, gdy był zobowiązany ustalić poprzedniego właściciela nieruchomości na podstawie wszystkich dostępnych dokumentów i czynności dowodowych, a w sytuacji niemożności ich ustalenia, co w przedmiotowej sprawie nie ma miejsca, Organ nadal zobowiązany był ustalić odszkodowanie i złożyć je do depozytu sądowego, czego nie uczynił, tym samym dopuścił się rażącego naruszenia przepisów. W konsekwencji Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] oraz o zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Technologii podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022, poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022, poz. 329 – dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawie skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie Sąd podkreśla, co jest przedmiotem niniejszego postępowania –decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2018 r. utrzymującej w mocy decyzję odmawiającą ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość. Przedmiotem niniejszego postępowania nie jest postępowanie zwykłe, tylko postępowanie nadzwyczajne wszczęte wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z dnia [...] listopada 2018 r. Istotą postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest bezsporne ustalenie wyłącznie kwestii, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Oznacza to, że w postępowaniu nadzorczym nie można rozpatrywać sprawy co do istoty, tak jak w postępowaniu toczącym się w trybie zwykłym. W postępowaniu dowodowym w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji organ zasadniczo dokonuje ocen przez pryzmat akt postępowania zwykłego, nie przeprowadza zaś nowych dowodów, które miałyby na celu podważanie, czy też kwestionowanie stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją, która jest przedmiotem kontroli w postępowaniu nadzorczym. Ewentualne wady prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji muszą tkwić w samej decyzji, a nie w postępowaniu, które doprowadziło do jej wydania. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności organ ogranicza się tylko do zbadania przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a zatem koncentruje swoje zainteresowanie przede wszystkim na poszukiwaniu wad materialnoprawnych, gdyż w postępowaniu nadzorczym są rozpoznawane kwestie prawne, a organ nadzoru działa jako organ kasacyjny. Z zasady trwałości decyzji administracyjnych określonej w art. 16 § 1 k.p.a. wynika, że przepisy na podstawie których możliwe jest wzruszenie ostatecznej decyzji, nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie otwiera możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Nie stanowi tej przesłanki również odmienna ocena dowodów (por. wyrok WSA w Warszawie z 7.09.2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2224/15). Zastosowania sankcji nieważności nie można wyprowadzić z odmiennej oceny mocy dowodowej, na której organy orzekające w sprawie oparły ustalenia stanu faktycznego. Analiza skargi wskazuje, że Strona skarżąca pomija, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z postępowaniem nadzwyczajnym. Sformułowane zarzuty dotyczą przede wszystkim ewentualnych błędów w postępowaniu dowodowym przeprowadzonym w postępowaniu zwykłym, w szczególności zarzucono, że organ nie zamieścił ogłoszenia o zasięgu krajowym wzywającego poprzednich właścicieli do przedstawienia tytułów własności. Zarzucono także błędną ocenę zgromadzonych dowodów, a przede wszystkim przedłożonego aktu notarialnego. Zarzuty tego charakteru mogły by być ewentualnie zawarte w skardze dotyczącej postępowania zwykłego - decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] Prezydenta Miasta [...] odmawiającą ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w [...], przy ul. [...], oznaczoną jako działka nr [...]. Zauważyć należy jednak, że postanowieniem z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 847/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę I. J. na ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...]. z uwagi na nieuiszczenie wpisu sądowego. Postanowienie Sądu nie zostało zaskarżone. Z uwagi na powyższe ww. zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku w tym postępowaniu. Postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym i służy jedynie wyeliminowaniu z obrotu prawnego rozstrzygnięć, które są ewidentnie sprzeczne z przepisami prawa. Taka sytuacja nie wystąpiła w rozpatrywanej sprawie, dlatego też należało odmówić stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji. Brak jest również podstaw, do twierdzenia, że w sprawie doszło do naruszenia pozostałych przepisów wskazanych w skardze. W tym względzie Sąd zauważa przede wszystkim, że niniejsza sprawa nie dotyczy postępowania prowadzonego w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Dlatego też nie mogą odnieść zamierzonego skutku zarzuty dotyczące nieustalenia w tym postępowaniu, zakończonym ostateczną decyzją, właściciela przedmiotowej nieruchomości. Pozostała część zarzutów odnosi się do przepisów, które nie miały zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż decyzja wydana w postępowaniu zwykłym będąca przedmiotem niniejszego postępowania wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (art. 73 ust. 4), a nie wskazanej w uzasadnieniu skargi ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Sąd zauważa, że przepisy ww. aktów prawnych w odmienny sposób regulują kwestie przyznania odszkodowania za przejętą nieruchomość, odmiennie uregulowane są w tym zakresie obowiązki organu i strony postępowania. Przede wszystkim tryb przewidziany w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną jest postępowaniem wszczynanym na wniosek strony, tymczasem postępowanie odszkodowawcze prowadzone na podstawie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych jest postępowaniem prowadzonym z urzędu. Niezależnie od powyższego, w odniesieniu do zarzutu strony o braku zamieszczenia obwieszczenia o zasięgu krajowym, w którym organ wezwałby poprzednich właścicieli tej nieruchomości do przedstawienia swoich tytułów własności i przystąpienia do toczącego się postępowania, zauważyć należy, że z uzasadnienia decyzji z dnia [...] lipca 2018 r. w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania organ wskazał na str. 3, że uprzednio na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych Wojewoda [...] w dniu [...] lipca 2008 r. wydał decyzję o znaku: [...], o lokalizacji inwestycji budowa węzła [...] – [...] w [...], przebudowa ulicy [...] na terenie gminy [...] w województwie [...]. Zakresem przedmiotowej decyzji objęte były m.in. nieruchomości stanowiące działki nr [...] z obrębu [...] o pow. 1.200 m2 oraz nr [...] z obrębu [...] o pow. 1200 m2, a ponadto w której z art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, zawiadomił strony w drodze obwieszczenia. Zawiadomienia o wszczęciu postępowania zostały umieszczone na tablicach ogłoszeniowych organów: Prezydenta [...], Urząd Dzielnicy [...] oraz w prasie lokalnej - "[...]". W zawiadomieniach organ wskazał gdzie strony mogą się zapoznać z wnioskiem i dokumentacją oraz gdzie mogą kierować uwagi i wnioski dotyczące sprawy. O przedmiotowej decyzji strony zostały poinformowane w drodze obwieszczeń w urzędach gminy właściwych ze względu na przebieg inwestycji oraz w prasie lokalnej. W odniesieniu do wskazanej przez stronę skarżącą decyzji podatkowej Sąd podziela stanowisko, że nie przesądza ona posiadaniu tytułu własności do nieruchomości przez osoby, do których została skierowana. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło