IV SA/Wa 1581/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Miron, Asesor WSA Aneta Opyrchał, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2007 r. sprawy ze skargi Z. Sp. z o.o. (...) z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) czerwca 2007 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zaległych opłat za wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części utrzymującej w mocy decyzję Marszałka Województwa Mazowieckiego z dnia (...) sierpnia 2005 r. nr (...) co do umorzenia postępowania w sprawie zaległych opłat za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza przez Z. Sp. z o.o. w G. za I kwartał 2004 r.; 2. oddala skargę w części utrzymującej w mocy decyzję Marszałka Województwa Mazowieckiego z dnia (...) sierpnia 2005 r. nr (...) co do odmowy umorzenia nieuiszczonych w terminie opłat za korzystanie ze środowiska z tytułu z wprowadzania gazów lub pyłów do powietrza przez Z. Sp. z o.o. w G. za II, III i IV kwartał 2004 r. i za I kwartał 2005 r.; Decyzją z dnia (...)grudnia 2005r. Nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., działając na podstawie przepisu art. 127 k.p.a. w związku z art. 17 pkt 1 k.p.a. i art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Zakładu G. spółka z o.o. z siedzibą w G. od decyzji Marszałka Województwa M. z dnia (...) sierpnia 2005r. Nr (...)którą organ ten umorzył postępowanie w sprawie umorzenia zaległych opłat za korzystanie ze środowiska polegające na wprowadzaniu przez Spółkę gazów i płynów do powietrza przez I kwartał 2004r. oraz odmówił umorzenia tych opłat za II, III, IV kwartał 2004r. oraz I kwartał 2005r. - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ swoją decyzję uzasadnił tym, że opłata za korzystanie ze środowiska w I kwartale 2004r. została już uiszczona, a więc nie mogła być przedmiotem postępowania umorzeniowego, natomiast w odniesieniu do pozostałych należności w ocenie organu odwoławczego, nie zachodziły przesłanki umorzenia zobowiązania określone w art. 67 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005r., Nr 8 poz. 60 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2006r. sygn. akt III SA/Wa 635/06 uchylił decyzję organu II instancji w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą umorzenia nieuiszczonych opłat za korzystanie ze środowiska z tytułu wprowadzania gazów lub pyłów do powietrza przez Spółkę za II, III, IV kwartał 2004. oraz I kwartał 2005r. Podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji było naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 107 § 3 k.p.a.). Sąd zobowiązał organ odwoławczy do właściwego uzasadnienia decyzji, przez odniesienie się do wszystkich wniosków i zarzutów strony. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia (...) czerwca 2007r. Nr (...) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji - Marszałka Województwa M. z dnia (...) grudnia 2005r. Nr (...). Sygn. akt IV SA/Wa 1581/07 Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że podstawę rozstrzygnięcia stanowił według art. 281 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. -Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz. U. z 2006r., Nr 129, poz. 902 ze zm.) przepis art. 67 ustawy - Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym organ może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki tylko w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Po wnikliwym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego organ odwoławczy uznał, że w stosunku do strony nie zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie wnioskowanych należności, podzielając tym samym stanowisko organu I instancji. Organ podkreślił, że umorzenie zaległości podatkowych jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stosowaną w określonych prawem przypadkach, na wniosek podatnika. Przedstawione w odwołaniu argumenty - trudna sytuacja finansowa spowodowana nieotrzymaniem należności za dostawę ciepła od odbiorców zbiorowych i indywidualnych i związana z tym strata w działalności gospodarczej w wysokości (...) - nie stanowią wystarczającej przesłanki umorzenia zaległości podatkowych. Nie uzasadnia umorzenia należności okoliczność, że Spółka prowadzi działalność społecznie użyteczną nie nastawioną na osiągnięcie zysku. Zdaniem organu zgromadzone w sprawie dowody, w tym bilans majątkowy Spółki, wskazują, że produkcja ciepła nie jest jedyną działalnością skarżącego -Zakładu G. w G.. Straty z nią związane rekompensowane są zyskami z pozostałej działalności Spółki. Bilans majątkowy Spółki wskazuje co prawda stratę, jednakże wynika z niego wprost, że w porównaniu z 2003r., w roku 2004 nastąpił przyrost majątku Spółki o (...) zł. Ponadto Spółka podjęła decyzje o modernizacji kotłowni, co pośrednio oznacza, że nie znajduje się w złej sytuacji finansowej. Zakład G. w G. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzucił organowi odwoławczemu niewłaściwą, dowolną ocenę materiału dowodowego, prowadzącą do uznania, że w stosunku do skarżącego nie zachodziły przesłanki do umorzenia zaległości, takie jak ważny interes podatnika i interes publiczny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi. Sygn. akt IV SA/Wa 1581/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Ocena zaskarżonej decyzji i formułowanych w stosunku do niej zarzutów, musi uwzględniać treść przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w świetle którego Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami oraz wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W związku z tym prawem i obowiązkiem Sądu jest dokonanie oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji niezależnie od tego, czy dany, konkretny zarzut został w skardze sformułowany. Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z innych przyczyn niż podane w jej uzasadnieniu. W skardze nie postawiono zarzutu, że wydano decyzję "w sprawie już poprzednio prawomocnie rozstrzygniętej", jednakże Sąd, nie będąc związany granicami skargi, tę okoliczność wziął pod rozwagę "z urzędu". W art. 16 kpa została sformułowana jedna z podstawowych dla procedury administracyjnej zasad - zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Taki przymiot (ostateczność) ma decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) grudnia 2005r. utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa M. z dnia (...) sierpnia 2005r. w części w której zawiera rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania w sprawie umorzenia opłat za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza przez Spółkę, za I kwartał 2004r. Decyzja organu odwoławczego nie została bowiem w tej części wzruszona przez Sąd. W konsekwencji decyzja ta definitywnie zakończyła postępowanie w tym zakresie, wiążąc organ administracyjny (art. 110 kpa ). W tej sytuacji organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę umorzenia pozostałych, niezapłaconych należności, nie miał podstaw do orzekania w kwestii umorzenia postępowania w przedmiocie umorzenia opłat za wprowadzanie przez Spółkę gazów lub pyłów do powietrza za I kwartał., bez uprzedniego wzruszenia ostatecznej decyzji z dnia (...)grudnia 2005r. w jednym z trybów nadzwyczajnych, przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego (art. 145, art. 155, art. 156). Z tego powodu zaskarżona decyzja rozstrzygająca co do umorzenia opłat za I kwartał 2004r. jest nieważna (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 3 kpa). Sygn. akt IV SA/Wa 1581/07 Natomiast zaskarżona decyzja, w części, w której zawiera rozstrzygnięcie o odmowie umorzenia opłaty za korzystanie ze środowiska jest zgodna z prawem. Decyzja o umorzeniu (lub o odmowie umorzenia) zaległości podatkowej, wydana na podstawie art. 67 ustawy - Ordynacja podatkowa ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że do organu należy wybór jednego ze sposobów rozstrzygnięcia sprawy. Użyte w tym przepisie pojęcia "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny" mają charakter niedookreślony, a ich interpretacji na użytek danej sprawy dokonuje każdorazowo organ prowadzący sprawę, dysponując przy tym pewnym marginesem swobody. Sądowa kontrola tego typu decyzji - decyzji uznaniowych, sprowadza się przede wszystkim do zbadania prawidłowości samego postępowania poprzedzającego jej wydanie. Badany jest więc sam proces dochodzenia przez organ do rozstrzygnięcia sprawy oraz opis tego procesu przedstawiony w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Sąd nie stwierdził, aby decyzja nie odpowiadała w/w przesłankom . Organ odwoławczy wziął pod uwagę wszystkie podnoszone przez stronę okoliczności i zgromadzone dowody, a odnosząc je do podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia, sformułował wnioski, które mieszczą się w granicach swobodnej oceny dowodów. Okoliczność, że ocena organu odbiega od samooceny dokonanej przez Spółkę, nie świadczy, że ocena organu jest dowolna. Skarżąca Spółka domagając się umorzenia zaległości z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska wskazała na swoja trudną sytuację materialną. Podkreśliła, że zaległości płatnicze powstały nie z jej winy, lecz z powodu niewypłacalności jej kontrahentów. W przedstawionych okolicznościach skarżąca Spółka upatrywała istnienie ważnego interesu podatnika. W ocenie Sądu, organ odwoławczy, nie przekraczając granic uznania administracyjnego prawidłowo przyjął, że przedstawiona przez stronę argumentacja nie stanowi podstawy do udzielenia wnioskowanej ulgi. O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują okoliczności obiektywne, a nie subiektywne przekonanie strony o potrzebie umorzenia zaległości. W działalność gospodarczą prowadzoną przez skarżącą na zasadach rynkowych wpisane jest ryzyko nieosiągnięcia planowanych wyników ekonomicznych. To ryzyko obciąża przede wszystkim prowadzącego działalność i nie może być przerzucane na podatników w formie udzielonych podatnikowi ulg czy zwolnień w zakresie zobowiązań publicznoprawnych. Tym Sygn. akt IV SA/Wa 1581/07 regułom podlegają również podmioty prowadzące zarobkową działalność gospodarczą w sferze użyteczności publicznej. Z przedstawionych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Podstawą rozstrzygnięcia zawartego w pkt 1 wyroku był art. 145 §1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku wydano na podstawie art. 151 p.p.s.a.