IV SA/Wa 1582/16

PostanowienieWSA w Warszawie2018-08-09

Skład orzekający: Michał Sułkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Jakie są zasady ustalania i przyznawania wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu przez adwokata w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w tym w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji oraz w postępowaniu kasacyjnym?
Ratio decidendi
Wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną z urzędu przez adwokata w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustala się na podstawie przepisów rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości, uwzględniając stawki minimalne i maksymalne oraz podatek VAT. W przypadku postępowania przed sądem pierwszej instancji stosuje się jedno rozporządzenie, a w postępowaniu kasacyjnym – inne, z uwzględnieniem specyfiki tego etapu postępowania.
Stan faktyczny
Sąd administracyjny rozpoznał wnioski adwokata A. U. o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu w sprawie ze skargi R. C. na decyzję Wojewody o wymeldowaniu. Adwokat został ustanowiony w pierwszej instancji, wniósł pismo procesowe, a następnie skargę kasacyjną. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd ustalił wynagrodzenie adwokata na podstawie obowiązujących przepisów.
Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokat A. U. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 360 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz kwotę 82,80 zł stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków adwokat A. U. o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną w ramach prawa pomocy w sprawie ze skargi R. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia: przyznać adwokat A. U. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 360 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz kwotę 82,80 zł stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 1 marca 2017 r. w przedmiotowej sprawie ustanowiono dla skarżącego adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] pełnomocnikiem strony wyznaczyła adwokat A. U.. Wyznaczona pełnomocnik wniosła w imieniu skarżącego pismo z dnia 4 kwietnia 2017 r., w którym poparła skargę i wyraziła stanowisko w sprawie. Zawarła w nim m.in. wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając, że nie zostały zapłacone w całości, ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2017 r. oddalił skargę R. C.. Adwokat A. U. złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia powołanego wyroku, a po doręczeniu odpisu orzeczenia z uzasadnieniem, w dniu 4 maja 2017 r., wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zawarła w niej m.in. wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając, że nie zostały one zapłacone w całości, ani w części. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 maja 2018 r. sygn. akt II OSK 3027/17, wydanym na posiedzeniu niejawnym, oddalił skargę kasacyjną. Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, sposób określania tych kosztów oraz maksymalną wysokość opłat za udzieloną pomoc reguluje w przedmiotowej sprawie – w postępowaniu przed sądem w pierwszej instancji - rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801). Zgodnie z § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Stosownie natomiast do treści § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia opłata maksymalna wynosi w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna bądź decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego - 480 zł. Z kolei w postępowaniu przed sądem administracyjnym w drugiej instancji zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714 ze zm.). Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) powołanego rozporządzenia w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w pierwszej instancji, w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, bądź decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego, opłata wynosi 240 zł. Stosownie zaś do treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) tego samego rozporządzenia, w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej opłata wynosi 50 % wskazanej wyżej kwoty, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat - 75 % tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Ponieważ adwokat A. U. została wyznaczona przed wydaniem orzeczenia przez Sąd pierwszej instancji, w jej przypadku opłata wynosi 50% opłaty określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia. Uwzględniając zarówno niezbędny nakład pracy wyznaczonej pełnomocnik, jak i charakter sprawy, nie znaleziono podstaw do ustalenia opłat ponad wysokość minimalną wynikającą z powołanych wyżej przepisów. Adwokat A. U. należało zatem przyznać wynagrodzenie w wysokości 360 zł (240 zł za pomoc prawną udzieloną w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji oraz 120 zł za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2017 r.). Stosownie do treści § 4 ust. 3 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. oraz § 4 ust. 3 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. opłaty ulegają podwyższeniu o stawkę podatku od towarów i usług. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 250 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w zw. § 4 ust. 1 w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. oraz na podstawie § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r., należało orzec jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło