IV SA/Wa 1588/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi L. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt stały - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011r. [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a) po rozpatrzeniu odwołania L. C. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2011r., nr [...] orzekającej o zameldowaniu małoletniej O. C. na pobyt stały w budynku przy ul. [...] w W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, iż dniu 30 maja 2011 r. na wniosek W. C. - przedstawiciela ustawowego małoletniej O. C. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiocie zameldowania małoletniej O. C. na pobyt stały w budynku przy ul. [...] w W. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Prezydent W. decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., orzekł o zameldowaniu Wymienionej na pobyt stały pod ww. adresem. Od powyższej decyzji L. C. złożył odwołanie do Wojewody [...]. Rozpatrując sprawę na skutek wniesionego odwołania, organ odwoławczy nie stwierdził podstaw do zmiany rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż na podstawie wyjaśnień złożonych przez W. C. (ojciec małoletniej O. C.) oraz L. C. (właściciel nieruchomości przy ul. [...] w W.) w toku przeprowadzonego postępowania ustalono, że małoletnia O. C. zamieszkuje od września 2001 r. wraz z rodziną pod ww. adresem. W pobliżu miejsca zamieszkania uczęszcza również do szkoły podstawowej. Jednak L. C. ze względu na nieporozumienia rodzinne nie wyraził zgody na zameldowanie wnuczki w swoim domu. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych osoba, która przebywa pod określonym adresem dłużej niż 3 doby winna zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem 4 doby, licząc od dnia przybycia. Natomiast wg art. 29 ust. 1 tejże ustawy właściciel lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu ma obowiązek potwierdzić fakt pobytu osoby, która zgłasza pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące w tym lokalu. Jeśli fakt zamieszkiwania w danym lokalu nie zostanie potwierdzony przez osobę posiadającą prawo do lokalu ustawa nakłada na organ gminy obowiązek rozstrzygnięcia takiej sprawy w drodze postępowania administracyjnego. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którego wynika, że odmowa właściciela (administratora) domu wyrażenia zgody na zameldowanie osoby trzeciej nie ma znaczenia prawnego, jeżeli z okoliczności sprawy wynika bezspornie, że osoba ta faktycznie zamieszkuje we wskazanym lokalu lub zamieszkiwała w nim w dacie wydania decyzji przez organ administracji (wyrok z dnia 5 marca 1982r., sygn. akt II SA 8/1982). Za ewidencyjnym (rejestrowym) charakterem czynności meldunkowych, a w związku z tym brakiem związku z prawem do lokalu, jak też za niedopuszczalnością wymagania od osoby podlegającej zameldowaniu wykazaniem się udzielenia na tę czynność zgody przez właściciela lokalu, jednoznacznie wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 maja 2002r., sygn. akt K 20/01. Trybunał stwierdził ponadto, że potwierdzenie przez właściciela lokalu faktu przebywania w nim określonej osoby ma jedynie charakter dowodowy. W braku zatem jego potwierdzenia przez właściciela, może być on ustalony innymi dowodami np. oświadczeniami złożonymi przez strony postępowania (co w niniejszej sprawie miało miejsce). Fakt zamieszkiwania małoletniej O. C. w budynku nr [...] przy ul. [...] w W. stanowił wystarczającą podstawę do je zameldowania w nim na pobyt stały. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie L. C., zarzucając jej iż narusza ona przysługujące mu prawo własności poprzez pozbawienie go możliwości decydowania o możliwości zameldowania lub wymeldowania danej osoby w należącej do niego nieruchomości. Zarzucił także organom brak wnikliwego rozpoznania sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowana w aspekcie tych podstaw nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W świetle ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) zameldowanie i wymeldowanie z pobytu stałego i czasowego jest jedynie rejestracją danych o miejscu pobytu osoby (art. 1 ust. 2), a tym samym nie rodzi ani nie pozbawia uprawnień do lokalu. Obowiązek meldunkowy wynika wprost z przepisów ustawy (art. 5, art. 6, art. 10 i art. 15) i nie wymaga konkretyzacji w drodze decyzji. Wykonanie tego obowiązku polega na zgłoszeniu wymaganych danych (art. 9 ust. 1, art. 10, art. 15) właściwemu organowi, który dokonuje rejestracji będącej czynnością materialno-techniczną rodzącą skutki prawne. Czynności ewidencyjne podejmowane są zatem na podstawie zgłoszenia osoby wykonującej swój obowiązek meldunkowy, a wyjątki od tej zasady, dopuszczające wydanie decyzji, określone zostały w ustawie (art. 8 ust. 2, art. 15 ust. 2, art. 47 ust. 2). Zgodnie z treścią art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) przy zameldowaniu na pobyt stały należy przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, oraz, do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego podmiotu. Dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu może być umowa cywilnoprawna, wypis z księgi wieczystej, decyzja administracyjna, orzeczenie sądu lub inny dokument poświadczający tytuł prawny do lokalu. Jak wynika z powyższego, ustawodawca nie wymaga od ubiegającego się o zameldowanie przedstawienia dokumentu potwierdzającego jego tytuł prawny do lokalu. Wymóg w postaci przedstawienia organowi meldunkowemu dokumentu, który potwierdzałby uprawnienie do przebywania w lokalu wynikał z treści art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który został jednak uznany za niezgodny z art 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. o sygn. akt K 20/01 (OTK-A 2002/3/34). Trybunał podkreślił, że ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkiwania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego poprzez rejestrowanie uprawnień do lokalu przez organ meldunkowy. Wynika z tego, że organy prowadzące ewidencję ludności stwierdzają jedynie okoliczności faktyczne związane z pobytem osób w określonych miejscowościach, nie jest zaś ich rolą poddawanie weryfikacji uprawnień do przebywania w lokalach. Uwzględniając cel, jakiemu służy obowiązek meldunkowy, ustawodawca wprowadził jedynie warunek przedstawienia potwierdzenia pobytu w lokalu jako okoliczności faktycznej. Jeżeli właściciel bądź inna osoba dysponująca prawem do lokalu nie może lub nie chce poświadczyć tej okoliczności, wówczas organ administracji, działając w oparciu o art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności o dowodach osobistych, przeprowadza postępowanie wyjaśniające, które ma na celu ustalenie, czy osoba wnioskująca o zameldowanie, faktycznie w lokalu przebywa. W świetle powyższego wbrew zarzutom podniesionym przez skarżącego należy stwierdzić, iż nie tylko brak potwierdzenia pobytu w lokalu przez jego właściciela, ale i brak wyraźniej zgody na zameldowanie nie stanowi negatywnej przesłanki do dokonania zameldowania w lokalu. Oczywiście pobyt osoby ubiegającej się o zameldowanie w lokalu musi mieć charakter pobytu legalnego. Pobyt legalny oznacza przebywanie w lokalu na zasadach zgodnych z prawem, za wiedzą i zgodą właściciela lokalu lub innej osoby uprawnionej do dysponowania lokalem. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, iż instytucja zameldowania nie może sankcjonować samowoli, a więc sytuacji będącej następstwem naruszenia posiadania czy wręcz przestępstwa polegającego na naruszeniu miru domowego; nie można przecież czerpać uprawnień z zachowań sprzecznych z prawem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 mają 1997 r. o sygn. akt V SA 1739/96 czy z dnia 15 mają 2007 r. o sygn. akt II OSK 773/06). W rozpoznawanej sprawie, z niewadliwie przyjętego przez organ stanu faktycznego wynika, że małoletnia O. C. zamieszkuje stale w budynku nr [...] przy ul. [...] w W. i tam koncentruje się jej życie. Okoliczność ta została potwierdzona przez skarżącego L. C. (właściciela budynku i dziadka małoletniej). Z akt sprawy nie sposób również wyprowadzić wniosku, aby skarżący jako właściciel budynku, czynił na drodze prawnej starania mające na celu opuszczenie lokalu przez jego wnuczkę. Brak zgody na jej pobyt w lokalu stanowiącym jego własność uzewnętrznił się dopiero w momencie wystąpienia przez syna skarżącego W. C. - do właściwego organu z wnioskiem o zameldowanie małoletniej O. C. Daje to podstawę do twierdzenia, iż sprzeciw skarżącego wymierzony jest tak naprawdę nie przeciwko pobytowi wnuczki w lokalu, lecz przeciwko jej zameldowaniu. Tym samym brak zgody skarżącego na zameldowanie O. C., jak wskazano powyżej nie ma wpływu na wynik niniejszej sprawy. Konieczność dokonania zameldowania nie jest, bowiem uzależniona od stosunków panujących między stronami, nie wpływa na charakter tytułu prawnego do lokalu zamieszkiwanego przez określone osoby. Zameldowanie, jako rejestracja stanu faktycznego nie sankcjonuje tego stanu, jak również nie tworzy jakichkolwiek uprawnień do uzyskania praw do lokalu, skoro dokonanie zameldowania również nie jest uzależnione od przysługiwania tytułu prawnego do lokalu. Niewątpliwie zameldowanie wbrew woli właściciela lokalu stanowi dla niego uciążliwość, jednakże ze względu na charakter, jaki meldunkowi nadał ustawodawca, okoliczność ta nie może mieć znaczenia w sprawie. Wyłączoną przesłanką zameldowania określonej osoby w oznaczonym lokalu jest sam fakt przebywania w nim. Reasumując Sąd uznał, iż organy przeprowadziły postępowanie administracyjne bez naruszenia zasad procedury administracyjnej oraz prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu niezgodności z prawem. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.