IV SA/Wa 1593/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Michał Majcher po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy J. J. w dniu 20 czerwca 2018 r., wniósł, na urzędowym formularzu, o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie z jego skargi na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych. We wniosku podał, że jest osobą w podeszłym wieku (79 lat), jedynym źródłem utrzymania jest jego emerytura (2800 zł) oraz emerytura żony (2100 zł). Podał również, że posiada oszczędności w wysokości 120000 zł Jak oświadczył, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, córką, zięciem oraz wnukiem. Córka z zięciem utrzymują się z wynagrodzenia za pracę w łącznej wysokości 9900 zł. Jako miesięcznie, niezbędne wydatki na utrzymanie i prowadzenie gospodarstwa podał kwotę ok. 3500 zł (koszty jego i żony), koszty pozostałe wskazał na 6000 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – zwaną dalej Ppsa) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy przy tym mieć na względzie, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2017 r., sygn. II OZ 25/17). Należy również mieć na względzie, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Dopiero gdy środki, którymi dysponuje wnioskodawca, okażą się niewystarczające, można wystąpić o przyznanie prawa pomocy. W ocenie Referendarza środki, którymi dysponuje Skarżący pozwalają na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Wskazać należy, że Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z osobami, które otrzymują stałe, comiesięczne środki. Łączny dochód jego rodziny wynosi 14800 zł. Stałe comiesięczne zobowiązania określił zaś na 9500 zł. Wobec tego wyłącznie z comiesięcznych dochodów Skarżący, jest w stanie wygospodarować środki na pokrycie kosztów sądowych. W tego typu sprawach wpis sądowy pobierany jest zazwyczaj w wysokości określonej w § 2 ust. 3 pkt 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, i wynosi 100 zł. Nie można uznać, że konieczność uiszczenia tej kwoty na obecnym etapie postępowania będzie dla Skarżącego znacznym obciążeniem wykraczającym poza jego możliwości finansowe. Istotne również jest, że Wnioskodawca, posiada oszczędności w kwocie 120000 zł. Z uwagi na to, że koszty publicznoprawne – a więc koszty związane z udziałem w postępowaniu sądowym nie mogą być traktowane jako wydatki drugorzędne, z tych oszczędności Skarżący winien był wygospodarować środki na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Reasumując stwierdzić należy, że sytuacja majątkowa Skarżącego nie daje podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa w całości. Nie wykazał on, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Jednocześnie Referendarz uznał, że zbędne jest wyzwanie Skarżącego o nadesłanie dodatkowych dokumentów, bowiem przedstawione we wniosku o przyznanie prawa pomocy dane o jego sytuacji majątkowej są wystarczające do oceny jego możliwości płatniczych. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa orzeczono jak w sentencji.