IV SA/Wa 1593/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Kaja Angerman, Sędzia WSA Jarosław Łuczaj, po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii na rzecz Skarżącej Gminy K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja [...]Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii (dalej: "WLW", "Wojewódzki Lekarz Weterynarii" lub "organ II instancji") z [...] sierpnia 2021 r., [...] Decyzją tą WLW uchylił w całości decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] (dalej: "PLW", "Powiatowy Lekarz Weterynarii" lub "organ I instancji") z [...] czerwca 2021 r., [...] określającą postępowanie w celu potwierdzenia lub wykluczenia zakażenia zwierzęcia wirusem wścieklizny i umorzył postępowanie przed organem I instancji. II. Zaskarżona decyzja została oparta na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych. II.1. W dniu 22 czerwca 2021 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii został poinformowany o fakcie pokąsania człowieka przez kota "bezpańskiego" na terenie gminy K. w dniu 21 czerwca 2021 r. W dochodzeniu ustalono, że "bezpański" kot w dniu 27 czerwca 2021 r., w miejscowości G. ul. [...], [...], ugryzł U. M.Ponadto ustalono, że ww. kot i nie posiada mikrochipu z numerem identyfikacyjnym oraz nie ma możliwości ustalenia daty ostatniego szczepienia przeciwko wściekliźnie. Z uwagi na zagrożenie wystąpieniem wścieklizny, Powiatowy Lekarz Weterynarii stwierdził, że ustalony stan faktyczny wskazuje, że zachodzi konieczność zastosowania przepisów dotyczących zwalczania wścieklizny. W tym stanie rzeczy PLW decyzją z [...] czerwca 2021 r., [...] nakazał odizolowanie kota "bezpańskiego": płeć - samica, umaszczenie - czarne, w miejscu: Gabinet Weterynaryjny P.ł P. ul. [...], [...], do czasu zakończenia dochodzenia prowadzonego w celu potwierdzenia lub wykluczenia występowania zakażenia ww. zwierzęcia wirusem wścieklizny. Nakazał również udostępnienie ww. zwierzęcia do badania klinicznego w trakcie trwania obserwacji oraz zakazał jego uśmiercania do czasu zakończenia dochodzenia prowadzonego w celu potwierdzenia lub wykluczenia występowania zakażenia ww. zwierzęcia wirusem wścieklizny. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na ochronę życia i zdrowia ludzkiego. II.2. Po rozpatrzeniu odwołania Gminy K. (dalej "Skarżąca" lub "Gmina"), Wojewódzki Lekarz Weterynarii decyzją z [...] sierpnia 2021 r., [...] uchylił w całości decyzję PLW z [...] czerwca 2021 r., [...] i umorzył postępowanie przed organem I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu odwoławczego wskazano, że Powiatowy Lekarz Weterynarii jako stronę skarżonej decyzji wskazał Wójta Gminy K.. Wójt gminy nie posiada osobowości prawnej, ani też nie jest jednostką organizacyjną gminy. Nie posiada on zatem - w świetle art. 29 k.p.a. - zdolności administracyjnoprawnej, która to zdolność, przynależy się gminie jako osobie prawnej. To zaś wyklucza jego udział w postępowaniu administracyjnym jako strony tego postępowania, co w ocenie organu odwoławczego spowodowało konieczność uchylenia decyzji PLW i umorzenie postępowania. III.1. Pismem z 15 września 2021 r. Skarżąca wywiodła skargę na decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z [...] sierpnia 2021 r., [...] uchylającą w całości decyzję PLW z [...] czerwca 2021 r., [...] i umarzającą postępowanie przed organem I instancji., zarzucając brak podstaw prawnych do wydania decyzji o umorzeniu postępowania i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. III.2. W odpowiedzi na skargę, Wojewódzki Lekarz Weterynarii wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: IV.1. Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem w realiach niniejszej sprawy brak było podstaw do przyjęcia, że postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe. IV.2. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Na tle tego należy przyjąć, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Innymi słowy, sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (por. np. wyrok NSA z 14 lutego 2019 r., II OSK 686/17, CBOSA). IV.3. W realiach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, że istnieje podstawa do wydania decyzji w sprawie. Chodzi tu w szczególności o art. 34 i 35 rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) 2020/689 z dnia 17 grudnia 2019 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 w odniesieniu do zasad dotyczących nadzoru, programów likwidacji choroby oraz statusu obszaru wolnego od choroby w przypadku niektórych chorób umieszczonych w wykazie i niektórych nowo występujących chorób (Dz.U. UE L 174/211 3.6.2020) oraz art. 44 i art. 48a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt i zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2020 r. poz. 1421). IV.4. Podobnie bezsporne jest to, że istnieje przedmiot, którego mają dotyczyć ewentualne nakazy. Chodzi tu kota, który pogryzł 27 czerwca 2021 r., w miejscowości G. ; U. M.. IV.5. Bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. może wystąpić również wyjątkowo z przyczyn podmiotowych. Dotyczy to przykładowo sytuacji, w której rozstrzygniecie ma dotyczyć obowiązków lub praw osobistych, np. dotyczących zmiany nazwiska lub zameldowania. Wówczas śmierć zainteresowanej strony skutkuje umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego z uwagi na brak strony skutkujący obiektywną niemożnością uksztaltowania danego stosunku administracyjnego (por. np. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022, teza 6 in fine do art. 105). Podobnie ocenia się prowadzenie postępowania na żądanie podmiotu, któremu nie przysługuje przymiot strony (por. np. wyrok NSA z 21 marca 2007 r., II OSK 493/06, CBOSA). Tego rodzaje sytuacje należy odróżnić od sytuacji, w której organ drugiej instancji dochodzi do wniosku, że postępowanie wszczęte z urzędu toczy się z udziałem podmiotu nie będącego stroną, ale właściwa strona istnieje. Wówczas zachodzi podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji celem przeprowadzenia postępowania z udziałem wszystkich stron. IV.6. W realiach niniejszej sprawy nie można mówić o obiektywnym braku strony. Wręcz przeciwnie, organ II instancji zdaje się nie ma wątpliwości, że stroną winna być gmina [...] . W tym miejscu należy wskazać, nie przesądzając o trafności ustalenia, czy istotnie mamy do czynienia ze zwierzęciem bezdomnym (kwestia ta jest bowiem podnoszona w odwołaniu), że istotnie w przypadku konieczności zastosowania środków tymczasowych związanych ze zwalczaniem wścieklizny wobec zwierząt bezdomnych stroną winna być gmina (zob. art. 11 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 16 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt - Dz.U. z 2020 r., poz. 638). IV.7. Organ II instancji błędnie utożsamił obiektywny brak strony z sytuacją, w której organ I instancji jako adresata decyzji wskazał Wójta Gminy [...] , a nie Gminę [...] Tym samym zarzut naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. jest uzasadniony (w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a.). Co więcej, w realiach niniejszej sprawy mamy do czynienie nie tyle z wadliwym ustaleniem strony, co z pewną niestarannością w oznaczeniu strony, tj. wskazaniu jako adresata Wójta, czyli organu wykonawczego gminy (równocześnie decyzja została wysyłana na adres Urzędu Gminy [...] ). Tego rodzaju wadliwość może podlegać konwalidacji w rozstrzygnięciu reformatoryjnym organu II instancji (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.). IV.8. Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Lekarz Weterynarii będzie miał na uwadze wskazane wyżej oceny prawne. Jeżeli organ II instancji dojdzie do wniosku, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w zasadniczej części, to w razie uznania, że zachodzą podstawy do zastosowania określonych nakazów i zakazów, niezależnie od kwestii prawidłowego oznaczenia adresata, WLW winien rozważyć takie zredagowanie osnowy decyzji, aby określone nakazy lub zakazy był explicite skierowane do strony. W skrócie, chodzi o to, aby z osnowy wynikało w sposób jednoznaczny, nie tylko, jakie czynności są nakazane lub zakazane, ale również do kogo te nakazy są skierowane. Ma to zasadnicze znaczenie nie tylko z uwagi na zasadę legalizmu oraz zasadę zaufania (art. 6 i art. 8 § 1 k.p.a.), ale również z punktu widzenia wykonalności decyzji. IV.9. O kosztach postępowania, na które składa się wpis od skargi (200 zł) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. IV.10. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.