IV SA/Wa 16/06
WyrokWSA w Warszawie2006-09-05
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Marian Wolanin, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego wydana w identycznym przedmiocie, jak decyzja już wcześniej przez ten organ wydana i pozostająca w obrocie prawnym, jest decyzją nieważną?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja organu odwoławczego jest nieważna na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., ponieważ została wydana w sprawie, która została już rozstrzygnięta inną, ostateczną decyzją tego samego organu. Organ odwoławczy nie może rozpatrywać tych samych odwołań od decyzji organu pierwszej instancji w odrębnych postępowaniach, wydając kolejne decyzje w tym samym przedmiocie, zwłaszcza gdy jedna z nich pozostaje w obrocie prawnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zmiany w rejestrze ewidencji gruntów. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (organ II instancji) uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie, uznając osoby odwołujące się za niebędące stronami. Skarżący A. N. kwestionował tę ocenę, powołując się na postanowienie spadkowe. Sąd administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona wydana w sprawie już rozstrzygniętej inną decyzją tego samego organu.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji. 2. Uchylono decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] października 2005 r. nr [...]. 3. Zasądzono zwrot kosztów pomocy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędziowie asesor WSA Marian Wolanin (spr.),, asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Katarzyna Tomiło, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2006 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie zmiany w rejestrze ewidencji gruntów 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. uchyla decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] października 2005 r. nr [...]; 3. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz r. pr P. W. z Kancelarii Prawniczej przy ul. [...] w W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa 80/100 złote) należnego podatku VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2005 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] uchylił w całości decyzję Dyrektora Wydziału Geodezji, Budownictwa i Gospodarki Nieruchomościami, działającego z upoważnienia Starosty O., z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] o dokonaniu zmiany w rejestrze ewidencji gruntów obrębu Z., gmina G. w jednostce rejestrowej nr [...], i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w zakresie objętym decyzją z uwagi na jej bezprzedmiotowość.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że organ pierwszej instancji niesłusznie uznał osoby odwołujące się, tj. H. N., E. T. i A. N., za strony w postępowaniu odwoławczym, dlatego też brak było podstaw do wydania przez organ pierwszej instancji decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r, skoro zgromadzone przez ten organ akta sprawy nie dają podstawy do uznania tych osób za strony postępowania. Wydanie takiej decyzji nie przewiduje przepis prawa, ani postanowienie Sądu Rejonowego w W. sygn. akt [...], na które powołał się organ pierwszej instancji, nie stanowiło podstawy do wprowadzenia zmian w rejestrze ewidencji gruntów. Również postanowienie Sądu Powiatowego w O. z dnia [...] listopada 1962 r. sygn. akt [...] nie stanowi podstawy do wprowadzenia zmian w rejestrze ewidencji gruntów, ponieważ nie określa przedmiotu, tj. nie określa nieruchomości, co której wnioskodawcy domagają się wpisu właścicieli.
Zaskarżona decyzja z dnia [...] października 2005 r. wydana została po uprzednim uchyleniu decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] maja 2004 r. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 1317/04.
W powołanym wyroku Sąd zakwestionował decyzję organu drugiej instancji z powodu nierozstrzygnięcia w niej wszystkich odwołań złożonych od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 2004 r, poprzez brak rozpatrzenia odwołania M. D. Zarzucono również, że organ drugiej instancji nie wyjaśnił, czy osoby, których odwołania zostały rozpatrzone decyzją z dnia [...] maja 2004 r., tj. H. N., E. T. i A. N., mają przymiot strony w postępowaniu prowadzonym przez ten organ. Obowiązkiem organu odwoławczego było ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, przy uwzględnieniu treści wszystkich odwołań wniesionych od decyzji organu pierwszej instancji, co nie oznacza, że wszystkie odwołania powinny być załatwione w ten sam sposób.
W skardze na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] maja 2004 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, A. N. zakwestionował m.in. ocenę organu odwoławczego o braku przysługiwania przymiotu strony H. N., E. T. i A. N. w postępowaniu odwoławczym. W tym względzie skarżący wskazał na postanowienie Sądu Powiatowego w O. z dnia [...] listopada 1962 r. sygn. akt [...], jako mające kluczowe znaczenie w sprawie, według którego spadek po zmarłym J. N. przypadł jego synom: S., F. i A. N. O ile jednak omawiane postanowienie nie może obecnie stanowić podstawy do wprowadzenia zmian w rejestrze ewidencji gruntów, o tyle postanowienie to winno było stanowić podstawę przy zakładaniu rejestru ewidencji gruntów w 1968 r, z uwzględnieniem wszystkich umów kupna-sprzedaży, jakie bracia spadkobiercy zawarli z osobami trzecimi, pomiędzy rokiem 1962-1968. Według skarżącego, w chwili zakładania ewidencji gruntów, powinni być do niej wpisani wskazani bracia z tytułu spadkobrania, a nie H. N., która nie była spadkobiercą J. N. do wykazanych w rejestrze ewidencji gruntów nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] wniósł o jej oddalenie, powołując motywy uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek z innych przyczyn, niż wskazane w jej treści.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to obowiązek Sądu wzięcia z urzędu pod uwagę stwierdzonych naruszeń prawa, które nie zostały podniesione w skardze, zwłaszcza gdy ich charakter skutkuje nieważnością zaskarżonej decyzji.
Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie, ponieważ zaskarżona decyzja wydana została w sprawie rozstrzygniętej już uprzednią decyzją ostateczną tego organu z dnia [...] października 2006 r., a to oznacza nieważność zaskarżonej decyzji, stosownie do art. 156 §1 pkt 3 kpa.
W aktach administracyjnych organu odwoławczego znajduje się bowiem decyzja tego organu z dnia [...] października 2006 r. Nr [...], w której, po rozpatrzeniu odwołania M. D., uchylona została w całości decyzja Dyrektora Wydziału Geodezji, Budownictwa i Gospodarki Nieruchomościami, działającego z upoważnienia Starosty O., z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] o dokonaniu zmiany w rejestrze ewidencji gruntów obrębu Z., gmina G. w jednostce rejestrowej nr [...], i umorzone zostało postępowanie organu pierwszej instancji w zakresie objętym decyzją z uwagi na jej bezprzedmiotowość. W zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2005 r. o tym samym numerze, wydanej po rozpatrzeniu odwołań H. N., E. T. i A. N, organ odwoławczy zawarł identyczne rozstrzygnięcie, jak w powołanej decyzji z dnia [...] października 2005 r.
Oznacza to, iż organ odwoławczy, w zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2005 r., rozstrzygnął sprawę uchylenia w całości decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 2004 r. i umorzenia postępowania, mimo, iż sprawa ta, została już rozstrzygnięta przez organ odwoławczy w decyzji z dnia [...] października 2005 r.
Dla oceny wadliwości decyzji z dnia [...] października 2005 r. nie ma przy tym znaczenia okoliczność, iż decyzja z dnia [...] października 2005 r. wydana została w wyniku rozpatrzenia odwołania M. D., a zaskarżona decyzja z dnia [...] października 2005 r. wydana została w wyniku rozpatrzenia odwołań H. N., E. T. i A. N., ponieważ, ani obowiązujące w tym względzie przepisy prawa, ani tym bardziej zapadły uprzednio w sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 1317/04, nie wskazują na dopuszczalność rozpatrywania wszystkich odwołań złożonych od decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r. odrębnymi decyzjami, wydanymi w dodatku w różnych datach, jako mających za przedmiot takie samo rozstrzygnięcie.
Skoro zatem decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] uchylona została w całości przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] października 2005 r., to w dniu wydania kolejnej decyzji przez organ odwoławczy, tj. w dniu [...] października 2005 r., decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 2004 r. nie pozostawała już w obrocie prawnym.
Wydanie więc zaskarżonej decyzji, wyczerpuje przesłankę jej nieważności, określoną w art. 156 §1 pkt 3 kpa w zw. z art. 145 §1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, według których sąd stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
Ponadto, z mocy art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchyleniu podlega również decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] października 2005 r. Nr [...], mimo jej niezaskarżenia do sądu administracyjnego, lecz jako wydana wobec tej samej decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 2005 r., co decyzja tego organu z dnia [...] października 2005 r, w ramach jednego postępowania odwoławczego, w którym rozpatrzeniu podlegały wszystkie odwołania złożone wobec decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 2004 r. W omawianej decyzji z dnia [...] października 2005 r. organ odwoławczy rozpatrzył bowiem jedynie odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 2005 r., złożone przez M. D. Pozostawanie w obrocie prawnym decyzji organu odwoławczego z dnia [...] października 2005 r. skutkowałoby zatem nierozpatrzeniem przez organ odwoławczy pozostałych odwołań od decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r, złożonych przez H. N., E. T. i A. N., co stanowiłoby naruszenie przepisów postępowania administracyjnego dotyczących rozpatrywania odwołań oraz naruszenie art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nieuwzględnienie przez organ odwoławczy wiążącej oceny prawnej zawartej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 1317/04 o konieczności rozpatrzenia przez organ odwoławczy wszystkich odwołań złożonych od decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r.
Decyzja z dnia [...] października 2005 r. została zatem wydana w postępowaniu prowadzonym w granicach tej samej sprawy, co zaskarżona do sądu decyzja z dnia [...] października 2005 r., zarówno pod względem materialnoprawnym - tj. zmiany w rejestrze ewidencji gruntów wobec tej samej nieruchomości, jak i pod względem procesowym - tj. w tym samym postępowaniu odwoławczym, wobec tej samej decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 2004 r.
Uchylenie decyzji z dnia [...] października 2005 r, stosownie do art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest niezbędne do końcowego załatwienia sprawy przez organ odwoławczy poprzez ponowne rozpatrzenie wszystkich odwołań złożonych od decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r., z uwzględnieniem wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 1317/04.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 §1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 145 §1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.
O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono stosownie do art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ odwoławczy uwzględni okoliczności wskazane w uzasadnieniu wyroku oraz wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 1317/04.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło