IV SA/Wa 1620/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Sędzia WSA – Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. M. na postanowienie Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: - odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W dniu 24 czerwca 2013 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) A. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] maja 2013 r. nr [...]. Postanowieniem tym Rada do Spraw Uchodźców uchyliła swoje wcześniejsze postanowienie z dnia [...] kwietnia 20013 r. (nr [...]) o zawieszeniu postępowania odwoławczego od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2012 r. (nr [...]). Skarżący dołączył do skargi wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Jak wynika z akt sprawy, zaskarżone postanowienie Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] maja 2013 r. zostało doręczone skarżącemu, łącznie z innym rozstrzygnięciem tego organu (decyzją nr [...]) w dniu 20 maja 2013 r. We wniosku o przywrócenie terminu skarżący oświadczył, że uchybił terminowi do wniesienia skargi bez swej winy. Wyjaśnił, że w dniu 20 maja 2013 r. otrzymał dwa, niekorzystne dla niego rozstrzygnięcia organu administracji, które zamierzał zaskarżyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Niemniej jednak, z uwagi na charakter i stopień skomplikowania spaw oraz poziom znajomości języka polskiego, nie był w stanie dochować terminu do wniesienia skargi w niniejszej spawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej "p.p.s.a.") czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże, jak stanowi art. 81 § 1 zd. 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zatem konieczną i zarazem podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określoną czynność sądową. Przepisy ustawy p.p.s.a., stanowiąc o tej przesłance nie określają, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony ubiegającej się o przywrócenie terminu. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 22 października 2010 r. (II FZ 534/10) ocena ta została pozostawiona uznaniu sądu, który brak winy w uchybieniu terminu powinien oceniać z wykorzystaniem wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Wspomniane okoliczności faktyczne powinny być oceniane z punktu widzenia zachowania prawa do sądu, także w zakresie rzetelności proceduralnej (art. 45 Konstytucji RP oraz art. 6 ust.1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, ratyfikowanej przez Rzeczypospolitą Polską). Sąd stwierdza, że nie dopatrzył się braku winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, a to wykluczyło możliwość przywrócenia terminu do dokonania tej czynności procesowej. Nie zasługuje na uwzględnienie zwłaszcza argument dotyczący niedostatecznej znajomości języka polskiego przez stronę. W orzecznictwie sądowym przyjęto, że przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadnia nieznajomość języka polskiego (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2001 r., V SA 165/01). Podkreślić należy, że stosownie do treści art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. nr 90, poz. 999 ze zm.) język polski jest językiem urzędowym organów, instytucji i urzędów podległych m.in. konstytucyjnym organom państwa powołanych w celu realizacji zadań tych organów. Oświadczenia składane tym organom muszą być dokonywane w języku polskim (art. 5 ust. 2 cyt. ustawy). Z treści art. 5 ust. 2 w zw. z art. 4 pkt 1 ustawy o języku polskim wynika obowiązek prowadzenia wszelkich czynności procesowych w języku polskim. Nieznajomość języka polskiego nie może więc być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą uchybienie terminu. Skarżący w toku licznych postępowań o nadanie statusu uchodźczy nie sygnalizował konieczności skorzystania z pomocy tłumacza. Wręcz przeciwnie, jak wynika z akt sprawy, wszystkie pisma, wnioski i podania, sporządzane były w języku polskim przez niego osobiście. Co więcej już we wniosku o nadanie statusu uchodźcy z dnia 7 maja 2009 r. skarżący oświadczył, że swobodnie posługuje się językiem polskim. Także we wniosku o przywrócenie terminu A. M. przyznał, że "dobrze zna język polski". W tej sytuacji twierdzenie skarżącego, że w terminie trzydziestu dni nie był w stanie sporządzić dwóch skarg (w dniu 20 maja 2013 r. otrzymał dwa rozstrzygnięcia organu administracji) nie może uzasadniać przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. Podkreślić należy, że ustawodawca nie wymaga przedstawienia w treści skargi kompleksowego i wyczerpującego wywodu prawnego wskazującego na kompletne normy, które zostały przez organ naruszone. W świetle przepisu art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wystarczające jest, jeżeli skarżący poda, chociażby w sposób nader ogólny, na czym - w jego ocenie – polega wadliwość zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 p.p.s.a. Sąd nie jest bowiem związany zarzutami, wnioskami i podstawą prawna skargi. Oznacza to, ze zobowiązany jest uwzględnić te naruszenia prawa, których nie dostrzegła strona wnosząca skargę. Jeżeli natomiast skarżący uważał, że niezbędne jest sporządzenie skargi w inny sposób, a jednocześnie uważał, że poziom znajomości języka polskiego spowoduje, że czynność ta będzie czasochłonna, powinien skorzystać z pomocy np. tłumacza lub organizacji świadczących pomoc prawom cudzoziemcom. W świetle powyższego, nie można uznać przedstawionych przez skarżącego okoliczności, jako nie dających się usunąć przeszkód uniemożliwiających wniesienie skargi w terminie. Zaznaczyć trzeba, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wykaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu taka sytuacja nie zachodzi. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.