IV SA/Wa 1625/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 26 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. A. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. M. A., reprezentowany przez radcę prawnego M. K., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2012 r. w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, domagając się jednocześnie zwolnienia "z opłaty od niniejszej skargi". We wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPF pełnomocnik skarżącego wskazał, że skarżący – według wiedzy pełnomocnika – nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych i nie uzyskuje dochodów. Pismem z dnia 23 sierpnia 2013 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez: a) złożenie oświadczenia o źródłach utrzymania skarżącego w okresie ostatnich trzech miesięcy (skąd skarżący czerpie środki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, czy uzyskuje środki za wykonywanie prac dorywczych, czy korzysta z pomocy rodziny lub znajomych) b) nadesłanie wyciągów z wszelkich posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych, z okresu ostatnich trzech miesięcy, b) nadesłanie oświadczenia wskazującego gdzie i w ramach jakiego stosunku prawnego mieszka skarżący i jakie ponosi z tego tytułu koszty miesięczne Wezwanie to zostało doręczone adresatowi w dniu 28 sierpnia 2013 r. Termin do jego wykonania upłynął w dniu 4 września 2013 r. w wymaganym terminie wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został uzupełniony. Jak wynika z dowodu wpłaty (karta nr 40 akt sądowych) w dniu 10 czerwca 2013 r. został uiszczony w niniejszej sprawie wpis sądowy w kwocie 300 zł. Rozpoznając wniosek zważono co następuje: Przede wszystkim zaznaczyć należy, że prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jaki i częściowym, jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11). Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt IIFZ833/11). Stosownie bowiem do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe potraktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na występującym z wnioskiem spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. W rozpatrywanej sprawie stwierdzić należy, że omówiony warunek przyznania prawa pomocy, tj. wykazanie że skarżący spełnia przesłanki uprawniające do zwolnienia od kosztów sądowych, nie został przez niego spełniony. Skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Oznacza to, że zobowiązany jest do wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania dla sienie i rodziny. Podstawą pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o prawo pomocy może być wyłącznie rzeczywisty, zatem i aktualny stan majątkowy i możliwości płatnicze strony ubiegającej się o przyznanie tego prawa. We wniosku pełnomocnik skarżącego wskazał, ze według jego wiedzy skarżący nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych, nie posiada majątku i nie uzyskuje dochodów. Wobec przedstawienia opisanych wyżej danych, zasadnym było w ocenie referendarza sądowego wezwanie do wyjaśnienia wątpliwości i nadesłania kolejnych oświadczeń i dokumentów. Dlatego też w piśmie Sądu z dnia 23 sierpnia 2013 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do nadesłania m.in., oświadczenia dotyczącego źródeł utrzymania w okresie ostatnich trzech miesięcy, nadesłania wyciągu z rachunków bankowych, udzielenia informacji na temat miejsca zamieszkania i ponoszonych opłat oraz źródła ich finansowania. Informacje te są bowiem niezbędne do dokonania oceny rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego. Skarżący nie odpowiedział na to wezwanie - a zatem nie wyjaśnił skąd czerpie środki na utrzymanie (w tym wyżywienie, odzież, inne niezbędne wydatki). Ponadto w dniu 10 czerwca 2013 r. został uiszczony wpis od niniejszej skargi w wysokości 300 zł. W takiej sytuacji należało przyjąć, że skarżący jest w stanie ponieść koszty postępowania, skoro nie wyjaśnił istotnych wątpliwości dotyczących jego sytuacji majątkowej, a następnie uiścił wpis od skargi. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.