IV SA/Wa 1632/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. Przedmiotem skargi P. D. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2013 r. w sprawie ustalenia, na wniosek skarżącego, warunków zabudowy dla inwestycji przeznaczonej do realizacji na nieruchomości o nr ew. [...] z obr. [...] gm. W., sąsiadującej z nieruchomością skarżącego. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł od wniesionej przez niego skargi. P. D. - w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu – złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W oparciu o przedstawione przez skarżącego we wniosku PPF informacje, referendarz ustalił, że skarżący prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe. Posiada nieruchomość o powierzchni 805 m² oraz niewykończony dom ([...]) o pow. 172 m². Wnioskodawca podał, że jego i żony dochody brutto wynoszą około 6 200 zł. miesięcznie, z czego po zapłacie raty kredytu (w wysokości 1100 zł. miesięcznie), opłaceniu kosztów "dojazdów" (ok.700 zł.), zużycia energii elektrycznej (170 zł. miesięcznie), wywozu nieczystości (ok. 100 zł.), telefonu i Internetu (100 zł. miesięcznie), zakupu pożywienia (ok. 2500 zł. miesięcznie) pozostaje mu do dyspozycji niewielka kwota, którą przeznacza w całości na wykończenie domu. Na rachunku bankowym skarżącego pozostaje do dyspozycji kwota 4.564,13 zł. (stan na 14 sierpnia 2013 r.). Stwierdzono, co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Z powołanego wyżej przepisu wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Referendarz stwierdza, że skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji określonej w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a. Należy bowiem podkreślić, że przyznanie prawa pomocy – zwłaszcza w zakresie całkowitym - powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Natomiast strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca wspólnie z żoną utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych przez niego oraz żonę z tytułu wykonywanej pracy o łącznej wysokości ok. 6200 zł. brutto miesięcznie, a rodzina ma zabezpieczone warunki mieszkaniowe. Jak już wyżej powiedziano, skarżący nie wykazał także, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Podkreślenia wymaga fakt, że skarżący łącznie osiąga stały, wysoki dochód, ma stabilną sytuację mieszkaniową. Z dochodów tych pokrywa wydatki związane z bieżącym utrzymaniem i nawet przy uwzględnieniu kosztów dojazdu do pracy, do jego dyspozycji pozostaje kwota, którą przeznacza na wykończenie domu. Ponadto spłata kredytu, zgodnie z prezentowanym w orzecznictwie stanowiskiem, nie może mieć pierwszeństwa przed obowiązkiem uiszczenie kosztów sądowych, a fakt, że skarżący mógł sobie pozwolić na ich zaciągnięcie oznacza, że jego sytuacja finansowa została pozywanie zweryfikowana przez instytucje kredytowe i jest oznaką jego dobrej kondycji materialnej. Reasumując, całość powyższych okoliczności w ocenie referendarza jednoznacznie przesądza o niezasadności wniosku. Ocena sytuacji materialnej i życiowej skarżącego pozwala na przyjęcie, że jest on w stanie ponieść koszty związane z niniejszym postępowaniem. Skarżący w treści złożonego wniosku nie uprawdopodobnił, że w związku z poniesieniem kosztów postępowania doznałby jakiegokolwiek uszczerbku w koniecznym utrzymaniu lub że jakieś jego uzasadnione potrzeby życiowe pozostałyby w związku z tym niezaspokojone. Należy w tym miejscu wyraźnie podkreślić, że tylko potrzeba zachowania stanu utrzymania koniecznego rodziny uzasadnia zastosowanie tak szczególnego środka pomocy publicznej, jakim jest prawo pomocy. Zgodnie ze stanowiskiem NSA wyrażonym w postanowieniu z dnia 17 marca 2005r. sygn. akt II FZ 137/05, (niepubl.), przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Zatem wydatki na potrzeby zbędne dla tego stanu nie mogą być w jakimkolwiek stopniu preferowane przez rozpoznającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Prawo pomocy nie jest instytucją służącą zabezpieczeniu czy poprawie stanu majątkowego, lecz gwarantującą prawo do sądu tym, którzy bez tej pomocy faktycznie byliby go pozbawieni. Wnioskodawca jest w stanie wygospodarować środki na opłacenie kosztów tego postępowania tym bardziej, że konieczność ich poniesienia będzie rozłożona w czasie i skarżący nie będzie zmuszony do ich uiszczenia jednorazowo. Kwoty do poniesienia których będzie zobowiązany skarżący na obecnym etapie postępowania to wpis sądowy od skargi w wysokości 500 zł, a następnie, w razie oddalenia skargi i złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, opłata kancelaryjna w wysokości 100 zł oraz w razie zniesienia skargi kasacyjnej wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł. Z przedstawionych powodów, na podstawie art. art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w postanowieniu.