IV SA/Wa 1634/17
WyrokWSA w Warszawie2019-05-23
Skład orzekający: Grzegorz Rząsa, Anna Szymańska, Agnieszka Wąsikowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego, wydana na podstawie decyzji środowiskowej, która następnie została prawomocnie uchylona, powinna zostać uchylona?Ratio decidendi
Sąd administracyjny jest związany prawomocnymi wyrokami innych sądów. Skoro decyzja środowiskowa, stanowiąca podstawę wydania pozwolenia wodnoprawnego, została wyeliminowana z obrotu prawnego, zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 kpa. W konsekwencji, sąd uwzględnia skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ppsa, uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Skarżący B. S. i T. S. wnieśli skargę na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W., która utrzymała w mocy decyzję Starosty L. o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych w związku z budową drogi wojewódzkiej. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów kpa, w tym brak wyjaśnienia stanu faktycznego i nieuwzględnienie wniosku o uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności. Kluczowym argumentem skargi było to, że decyzje środowiskowe, stanowiące podstawę wydania pozwolenia wodnoprawnego, zostały prawomocnie uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty L. Zasądził od Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie – Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] na rzecz B. S. i T. S. kwotę 300 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), asesor WSA Agnieszka Wąsikowska, Protokolant ref. Marta Pachulska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2019 r. sprawy ze skargi B. S. i T. S. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], 2. zasądza od Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie – Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] na rzecz B. S. i T. S. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W., po rozpatrzeniu odwołania B. S. i T. S. (dalej również jako "skarżący") od decyzji Starosty L. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] udzielającej Polskiemu Zarządowi Dróg Wojewódzkich w B. pozwolenia wodnoprawnego na wykonywanie urządzeń wodnych w związku z "Budową i rozbudową drogi wojewódzkiej nr [...] wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi i niezbędną infrastrukturą techniczną na odcinku [...] – [...] z obejściem miejscowości S." – odcinek od km [...]+[...] do km [...]+[...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Stan sprawy przedstawiał się następująco:
Wnioskiem z dnia 22 września 2016 r. [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich w B. wystąpił do Starosty L. o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych w związku z "Budową i rozbudową drogi wojewódzkiej nr [...] wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi i niezbędną infrastrukturą techniczną na odcinku [...] – [...] z obejściem miejscowości S." - odcinek od km [...]+[...] do km [...]+[...] (dalej również jako "inwestycja drogowa", "przedmiotowe przedsięwzięcie").
Do wniosku dołączono dokumentację wymaganą obowiązującą wówczas ustawą z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r., poz. 469 z późn, zm.), w tym operat wodnoprawny, opis zamierzonej inwestycji sporządzony w języku nietechnicznym, decyzję Burmistrza N. z dnia [...] października 2015 r., nr [...] stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia, która stała się ostateczna dnia [...] grudnia 2015 r. na podstawie decyzji SKO w L. z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] oraz dnia [...] września 2016 r. na podstawie decyzji SKO w L. z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...].
Starosta L. decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. udzielił [...] Zarządowi Dróg Wojewódzkich w B., pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych tj. rowów przydrożnych, rowów chłonno - odparowujących, przepustów pod zjazdami i jezdnią oraz zbiornika chłonno - odparowującego w związku z realizacją inwestycji drogowej.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli B. S. i T. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia lub zobowiązanie inwestora do dołączenia mapy uwzględniającej przesunięcie rowu na działce o nr ew. [....] i dalsze usytuowanie ronda. Ponadto zmianę decyzji organu I instancji w szczególności w zakresie pkt. II, a także uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa, a w szczególności naruszenie art. 7 kpa, 77 § 1 kpa poprzez brak wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, art. 11 kpa i art. 107 § 3 kpa poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zasadności przesłanek, na których organ I instancji oparł się, uwzględniając w całości wniosek inwestora oraz art. 108 § 1 kpa poprzez nadanie zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności przy braku podstaw do nadania takiego rygoru.
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W., wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r., utrzymał w mocy decyzję Starosty L. z dnia [...] listopada 2016 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził m. in., że zamierzona inwestycja realizowana jest w trybie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1777). Podniósł także, że odmowa udzielenia pozwolenia wodnoprawnego w przypadku spełnienia przez podmiot, który ubiega się o jego wydanie, warunków przyjętych w przepisie art. 131 ustawy Prawo wodne jest dopuszczalna wyłącznie wówczas, gdy zaistnieją okoliczności przewidziane w art. 126 w/w ustawy. Pozwolenia wodnoprawnego nie można zatem traktować jako decyzji uznaniowej, bowiem konstrukcja przepisów w/w ustawy, zawierającej regulację odnoszącą się do pozwoleń wodnoprawnych, wskazuje, że ma ono cechy decyzji związanej.
Zdaniem organu II instancji brak w rozpatrywanej sprawie podstaw do stwierdzenia okoliczności, które stosownie do treści przepisu art. 126 ustawy Prawo wodne uprawniałyby do odmowy udzielenia wnioskowanego pozwolenia wodnoprawnego. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że projektowana inwestycja jest zgodna z wydaną i utrzymaną w mocy decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach.
B. S. i T. S. wnieśli skargę na powyższą decyzję, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa, w szczególności:
- art. 7, art. 77 § 1 kpa poprzez brak wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;
- art. 11 i art. 107 § 3 kpa poprzez nieuwzględnienie przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, że organ I instancji nie wyjaśnił w uzasadnieniu swojej decyzji zasadności przesłanek, na których oparł się uwzględniając w całości wniosek inwestora;
- art. 135 kpa w zw. z art. 108 § 1 kpa poprzez nierozpatrzenie przez organ odwoławczy wniosku skarżących o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności, który został nadany decyzji organu I instancji – przy braku podstaw do nadania takiego rygoru;
- art. 125 pkt 3 ustawy – Prawo wodne poprzez nieuwzględnienie, że operat wodnoprawny narusza wymogi ochrony zdrowia ludzi i środowiska wynikających z odrębnych przepisów;
- organ II instancji nie rozpatrzył odwołania skarżących w zakresie, w jakim domagali się oni uchylenia rygoru natychmiastowej wykonalności nadanego decyzji organu I instancji.
W związku z powyższym wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.
W piśmie z dnia 8 maja 2019 r. skarżący wnieśli o przeprowadzenie dowodów na okoliczność wydania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2018 r. II OSK 2710/16 oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 19 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 314/18.
Podniesiono, że wyrokiem z dnia 14 listopada 2018 r. NSA uchylił wyrok WSA w Białymstoku z dnia 24 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 96/16 i zaskarżoną decyzję SKO w L. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza N. z [...] października 2015 r. nr [...] (decyzję środowiskową macierzystą) i postanowienie Burmistrza N. z dnia [...] września 2015 r. nr [...].
Wyrokiem z 19 lutego 2019 r. WSA w Białymstoku uchylił decyzję SKO w L. z [...] marca 2018 r. nr [...] (decyzję środowiskową zmieniającą) i umorzył postępowanie odwoławcze wywołane wnioskiem [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w B. z dnia 15 lipca 2016 r. (orzeczenie prawomocne).
Powyższe, uchylone decyzje środowiskowe (macierzysta i zmieniająca) stanowiły podstawę wydania zaskarżonego w niniejszej sprawie pozwolenia wodnoprawnego (art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku przez inwestora o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego). Wobec powyższego – zdaniem skarżących - zaskarżona decyzja powinna zostać uchylona.
Ponadto skarżący wnieśli o uchylenie poprzedzającej zaskarżoną orzeczenie - decyzji Starosty L. z dnia [...] listopada 2016 r., na podstawie art. 135 ppsa. Skarżący wskazali, że skoro decyzja Starosty L. z dnia [...] listopada 2016 r. została wydana na podstawie decyzji uchylonych, to w stosunku do tej decyzji wystąpiła podstawa z art. 145 § 1 pkt 8 kpa, a w konsekwencji zastosowanie znajduje art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ppsa.
Ponadto skarżący wnieśli o umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 3 ppsa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "ppsa", orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby
Jak wynika z informacji podanych przez skarżących w piśmie z dnia 8 maja 2019 r., a ponadto znanych sądowi z urzędu, wyrokiem z dnia 14 listopada 2018 r. , sygn. akt II OSK 2710/16 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA w Białymstoku z dnia 24 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 96/16 i zaskarżoną decyzję SKO w L. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza N. z [...] października 2015 r. nr [...] o stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia (decyzję pierwotną) i postanowienie Burmistrza N. z dnia [...] września 2015 r. nr [...]. Ponadto prawomocnym wyrokiem z 19 lutego 2019 r. WSA w Białymstoku uchylił m.in. decyzję SKO w L. z [...] marca 2018 r. nr [...] (decyzję zmieniającą). Przedmiotową decyzją z dnia [...] marca 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. stwierdziło, że jego własna decyzja z dnia [...] sierpnia 2016 r. znak [...] w przedmiocie zmiany ostatecznej decyzji Burmistrza N. z dnia [...] października 2015 r. znak [...], zreformowanej w części przez SKO w L. decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. znak [...], została wydana z naruszeniem prawa oraz stwierdziło, że nie uchyla tej decyzji, gdyż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Stwierdzić należy, że Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę z mocy powołanego wyżej art. 170 ppsa jest związany ww. wyrokami.
Decyzja środowiskowa uchylona wyrokiem NSA (oraz decyzja środowiskowa zmieniająca, uchylona wyrokiem WSA w Białymstoku) stanowiła podstawę do wydania pozwolenia wodnoprawnego, tj. decyzji Starosty L. z dnia [...] listopada 2016 r., utrzymanej w mocy zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] kwietnia 2017 r. Zgodnie z art. 86 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku (Dz. U. z 2016 r. poz. 353 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organ wydający decyzje, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy. W pkt 6 tego przepisu wskazano, że wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych. Zgodnie zaś z art. 72 ust. 3. decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie innych decyzji, o których mowa w ust. 1. ww. ustawy (a zatem również do wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych).
Skoro zatem w rozpatrywanej sprawie decyzja środowiskowa (pierwotna, jak i zmieniającą), stanowiąca podstawę wydania pozwolenia wodnoprawnego została wyeliminowana z obrotu prawnego, to w ocenie Sądu, zachodzą przesłanki wznowienia, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Zgodnie z tym przepisem, podstawę wznowienia stanowi wydanie decyzji w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie, które następnie zostały uchylone. Stwierdzenie powyższego implikuje zastosowanie w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ppsa, tj. uwzględnienie skargi na skutek stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W tych okolicznościach zachodzą także podstawy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 135 ppsa.
Sąd nie znalazł natomiast podstaw do zastosowania art. 145 § 3 ppsa. zgodnie z którym, w przypadku o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. Zdaniem składu orzekającego rozpatrującego niniejszą sprawę, organ I instancji, mając na uwadze, że decyzje środowiskowe dołączone do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, zostały wyeliminowane z obrotu prawnego, winien ponownie wstępnie zbadać wniosek inwestora o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego, a w razie stwierdzenia braków materialnoprawnych wniosku (brak decyzji środowiskowej), rozważyć konieczność wezwania do ich uzupełnienia. Następnie w zależności od uzyskanych rezultatów ocenić, czy istnieją podstawy do merytorycznego rozpatrzenia sprawy czy też umorzenia postępowania w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie powołanych wyżej przepisów, tj. art. 145 § 1 lit. "b" i art. 135 ppsa orzekł jak w pkt 1 sentencji. Na podstawie art. 200 ppsa orzeczono o kosztach postępowania, na które składa się wpis od skargi w wysokości 300 zł (pkt 2 sentencji).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło