IV SA/Wa 1639/08
WyrokWSA w Warszawie2009-09-17
Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Danuta Dopierała, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej, wydana na podstawie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, może być sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej, wydana na podstawie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, nie musi być zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ponieważ art. 10 tej ustawy wyłącza stosowanie przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w sprawach dotyczących lokalizacji dróg. Organy administracji są związane treścią wniosku inwestora i nie mogą ingerować w proponowane rozwiązania projektowe, o ile są one zgodne z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Ministra Infrastruktury utrzymującą w mocy decyzję Wojewody ustalającą lokalizację drogi krajowej. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące sprzeczności z planem zagospodarowania przestrzennego, braku uwzględnienia ich interesów, niewłaściwego usytuowania infrastruktury (zbiorniki odparowujące), braku dostępu do drogi, a także żądali wykupu nieruchomości lub przyznania nieruchomości zamiennych. Sąd rozpoznał skargi, analizując zgodność zaskarżonych decyzji z przepisami prawa, w szczególności ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi. Przyznano wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Dopierała, Sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2009 r. sprawy ze skarg J. J., J. J., T. O., A. G., J. G., Z. S., A. S., A. K., M. K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi krajowej 1. oddala skargi; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata K. S. prowadzącego Kancelarię Adwokacką z siedzibą w W. przy ul. [...] kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych 00/100) oraz kwotę 52,80 zł (słownie: pięćdziesiąt dwa złote 80/100) stanowiącą 22% podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz kwotę 17 zł (słownie: siedemnaście złotych 00/100) tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Decyzją z dnia [...] marca 2008r. Nr [...] Wojewoda [...] ustalił lokalizację drogi dla inwestycji polegającej na rozbudowie drogi krajowej Nr [...] do parametrów drogi ekspresowej na odcinku od granicy powiatu [...] do granicy województwa [...] od km [...] do km [...], wraz z przebudową urządzeń infrastruktury technicznej, w tym urządzeń, których przebudowa wymaga wyjścia poza teren niezbędny dla obiektów budowlanych, z jednoczesnym zatwierdzeniem projektu podziału nieruchomości. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Od decyzji tej odwołania wnieśli T. O., J. i J. J. - reprezentowani przez radcę prawnego J. S., B. i S. S., A. i M. K., G. i W. S., J. i A. W., E. i W. S., A. i J. G., W. B., W. A., A. S. - reprezentowany przez adwokata H. L., J. i S. K., F. -reprezentowana przez prezesa J. D., H. i W. L., E. K. oraz K. S. wraz z W. S.
Odwołania H. i W. L., E. K. oraz K. S. i W. S. zostały wniesione z uchybieniem terminu do ich wniesienia, o czym organ orzekł w odrębnych postanowieniach.
W wyniku rozpoznania pozostałych odwołań decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. [...] Minister Infrastruktury, działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 z późn. zm.), orzekł w pkt. 1 o umorzeniu postępowania w zakresie odwołania wniesionego przez F. zaś w pkt. 2 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy organ odwoławczy wskazał, iż w dniu 10 kwietnia 2007 r. został złożony przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych Autostrad Oddział w L. do Wojewody [...] wniosek o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi dla inwestycji polegającej na rozbudowie drogi krajowej Nr [...] do parametrów drogi ekspresowej na odcinku od granicy powiatu R. do granicy województwa [...], od km [...] do km [...] wraz z przebudową urządzeń infrastruktury technicznej, w tym urządzeń, których przebudowa wymaga wyjścia poza teren niezbędny dla obiektów budowlanych. We wniosku inwestor wystąpił również o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 17 powołanej ustawy.
Na podstawie powyższego wniosku zostało wszczęte przez Wojewodę [...] postępowanie administracyjne, zakończone wydaniem w dniu [...] marca 2008 r. decyzji Nr [...], ustalającej lokalizację ww. odcinka drogi, opatrzonej klauzulą natychmiastowej wykonalności.
Rozpoznając odwołania wniesione od w/w decyzji przez T. O., J. i J. J., B. i S. S., A. i M. K., G. i W. S., J. i A. W., E. i W. S., A. i J. G., W. B., W. A., A. S., J. i S. K., F. organ w pierwszej kolejności odniósł się do odwołania wniesionego przez F. Stwierdził on, że organizacja ta nie wykazała w odwołaniu, że wydana przez Wojewodę [...] decyzja dotyczy interesu prawnego lub obowiązku F., a więc nie udowodniła, że jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 kpa. Z dokumentacji stanowiącej załączniki do zaskarżonej decyzji nie wynika, że F. jest właścicielem gruntów, na których będzie zlokalizowana inwestycja. W aktach sprawy brak również postanowienia Wojewody [...], wydanego na podstawie art. 31 § 2 kpa, dopuszczającego F. do udziału w postępowaniu na prawach strony. W związku z powyższym, Minister Infrastruktury działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, umorzył postępowanie odwoławcze w odniesieniu do F.
Odnosząc się zaś do pozostałych odwołań organ wskazał, iż T. O. w swoim odwołaniu zakwestionował podział nieruchomości, podniósł również, że projektowana droga przebiegać będzie w bezpośredniej granicy z jego gospodarstwem rolnym i zabudowaniami usytuowanymi na nieruchomości, co spowoduje drastyczne pogorszenie warunków życiowych całej rodziny, ponadto przebieg drogi w bezpośredniej granicy ze studnią spowoduje utratę źródła wody pitnej, Z uwagi na duże zanieczyszczenia. T. O. podniósł, iż aby godnie żyć musiałby przebudować całe gospodarstwo na co nie ma środków finansowych i zażądał odszkodowania za przejętą nieruchomość i przebudowę budynków.
J. i J. J. - reprezentowani przez radcę prawnego J. S. - zażądali zmiany projektu drogi w taki sposób, aby nieruchomość nie traciła bezpośredniego dostępu do drogi krajowej nr [...], gdyż projektowany dojazd do nieruchomości przez istniejące osiedle mieszkaniowe budzi wątpliwości co do możliwości wykorzystywania nieruchomości zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, co wpłynie na obniżenie jej wartości rynkowej. Obecnie nieruchomość położona jest na obszarze przeznaczonym jako tereny obsługi komunikacji samochodowej oraz obiektów produkcyjnych i tak jest wykorzystywana przez odwołujących się.
B. i S. S. podnieśli, że wskutek zatwierdzonego projektu podziału działki ewidencyjnej nr [...] we wsi P., pozostała nieruchomość nie ma zapewnionego dojazdu do drogi publicznej. Odwołujący się zaproponowali także wykonanie dojazdu do pozostałej części nieruchomości wraz z mostkiem przez rzekę B. od drogi wiejskiej wsi P.
A. i M. K. wnieśli o wykup wszystkich budynków znajdujących się na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...] i nr [...] z uwagi na dużą uciążliwość zamieszkiwania w bliskiej odległości od drogi krajowej nr [...].
W. i G. S. wnieśli o zmianę planowanego przebiegu drogi krajowej nr [...], tak aby nie przebiegała w bezpośredniej bliskości ich domu, który będzie zasłaniał wjazd i wyjazd na projektowaną drogę.
A. i J. W. wnieśli o wywłaszczenie całej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w obrębie S. ze względu na fakt, iż po zatwierdzeniu projektu podziału pozostała nieruchomość nie nadaje się do wykorzystania ani na cele budowlane ani pod uprawę, bowiem pozostaje działka o szerokości 20 m.
E. i W. S. zakwestionowani podział nieruchomości, podnosząc, iż linia podziału nieruchomości przebiega wzdłuż budynku gospodarczego, co uniemożliwia dojazd do pól uprawnych znajdujących się na pozostałej części działki, w związku z czym wnioskują o przesunięcie linii rozgraniczającej pas drogowy. Ponadto odwołujący się wskazali, że linia rozgraniczająca biegnie przez część budynku mieszkalnego i gospodarczego, wobec czego wnoszą o dokonanie rozbiórki całego budynku za słusznym odszkodowaniem.
A. i J. G. zakwestionowali podział nieruchomości i przejęcie nieruchomości na własność Skarbu Państwa, a także nie wyrazili zgody na usytuowanie na działce ewidencyjnej nr [...] zbiorników odparowujących, wskazując na możliwość umieszczenia ich na innej nieruchomości. Odwołujący się podnieśli także, że zrealizowanie projektowanej inwestycji niweczy ich plany inwestycyjne związane z nieruchomością, która przeznaczona jest w planie zagospodarowania przestrzennego na działalność przemysłową i dla realizacji takich celów została przez nich zakupiona. Ponadto zarzucili również, iż nie zostali poinformowani o zamierzeniach dotyczących ich nieruchomości, co pozbawiło ich czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu.
W. B. i W. A. wniosły o rozstrzygnięcie, aby w toku realizowanej inwestycji przenieść siedlisko wraz z mediami z części działki nr [...] przeznaczonej na projektowany pas drogowy na teren projektowanej działki nr [...].
A. S. - reprezentowany przez adwokata H. L., zażądał przyznania nieruchomości zamiennej oraz zarzucił, iż nie został poinformowany o zamierzeniach dotyczących jego nieruchomości, a także zakwestionował termin wydania nieruchomości, wskazując, że jest on zbyt krótki, aby osoba prowadząca działalność gospodarczą mogła bez uszczerbku finansowego przenieść tą działalność na inny teren.
J. i S. K. podnieśli, że projekt podziału nieruchomości jest dla nich krzywdzący ponieważ uniemożliwia bezpośredni dostęp do tuneli foliowych i szklarni znajdujących się na nieruchomości, bez którego uprawa, będąca głównym źródłem utrzymania, staje się niemożliwa.
Minister Infrastruktury w trakcie przeprowadzonego postępowania odwoławczego rozpatrzył ponownie wniosek złożony w imieniu Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 10 kwietnia 2007 r., analizując dokumenty zgromadzone przez organ pierwszej instancji oraz badając wydaną przez Wojewodę [...] decyzję Nr [...] z dnia [...] marca 2008 r.
Po wnikliwym zbadaniu zebranej w toku postępowania dokumentacji, Minister Infrastruktury uznał, że wniosek z dnia 10 kwietnia 2007 r. zawiera wszystkie elementy przewidziane przepisami z art. 3 ust. 1 oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. - o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 z późn. zm.), zwanej dalej "specustawą".
Do wniosku została dołączona mapa w skali 1:2000 przedstawiająca proponowany przebieg drogi z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych oraz istniejącego uzbrojenie terenu, analiza powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, mapy zawierające projekty podziału nieruchomości oraz określenie zmian w dotychczasowej infrastrukturze zagospodarowania terenu. Inwestor dołączył również decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2006r., o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia oraz decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2007 r. uchylającą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r., w punkcie 1.4 i utrzymującą w mocy decyzję w pozostałej części. Inwestor dołączył także wymagane ww. przepisami opinie: Zarządu Województwa [...] z dnia 23 listopada 2006 r., pismo Zarządu Powiatu w R. z dnia 8 listopada 2006 r., pismo Zarządu Powiatu w S. z dnia 9 listopada 2006 r., Wójta Gminy K. z dnia 7 listopada 2006 r., Wójta Gminy R. z dnia 7 listopada 2006 r., Burmistrza Miasta R. z dnia 9 listopada 2006 r., Burmistrza Miasta B. z dnia 7 listopada 2006 r., pismo Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w L. z dnia 18 grudnia 2006 r., Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w R. z dnia 8 stycznia 2007 r., oraz Wojewódzkiego Konserwator Zabytków z dnia 9 stycznia 2007 r.. Do dnia złożenia wniosku nie wydał opinii Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. W związku z powyższym, stosownie do postanowień art. 5 ust. 2 specustawy, uważa się to za brak zastrzeżeń do wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi dla planowanego przedsięwzięcia inwestycyjnego.
Wskazano, iż Wojewoda [...], zgodnie z art. 5 ust. 5 specustawy, zawiadomił o wszczęciu postępowania o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi w drodze obwieszczeń we właściwych ze względu na przebieg drogi urzędach gmin oraz w prasie lokalnej. W aktach sprawy znajdują się potwierdzenia właściwych organów, świadczące o wywieszeniu obwieszczenia na tablicach ogłoszeń Urzędu Gminy B., Urzędu Gminy R., Urzędu Gminy K. i Urzędu Miasta R. oraz fragment lokalnego wydania Gazety Wyborczej.
Decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej winna, zgodnie z art. 7 ust. 1 specustawy, zawierać W szczególności wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, z określeniem ich kategorii, określenie linii rozgraniczających teren, warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, ochrony dóbr kultury, wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich oraz zatwierdzać projekty podziału nieruchomości, gdzie linie rozgraniczające teren ustalone decyzją stanowią linie podziału nieruchomości.
Kontrolowana decyzja w ocenie organu odwoławczego, czyni zadość ww. wymogom, zamieszczając w sentencji powyżej opisane wymagania oraz wskazując warunki, które powinny być uwzględnione na dalszych etapach procesu inwestycyjnego.
Zgodnie z art. 7 ust. 2 specustawy, Wojewoda [...] doręczył decyzję z dnia [...] marca 2008 r. wnioskodawcy oraz zawiadomił o jej wydaniu pozostałe strony postępowania w drodze obwieszczeń w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi oraz w prasie lokalnej. Organ drugiej instancji, rozpatrując ponownie sprawę uznał, że przebieg planowanej inwestycji został ustalony prawidłowo. Organ uznał racje przemawiające za ustaloną lokalizacją, które przedstawił inwestor w załączonej do wniosku dokumentacji. Ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że przedmiotowe przedsięwzięcie przewiduje przebudowę istniejącego fragmentu drogi krajowej Nr [...] o długości ok. 30 km, zlokalizowanego na terenie powiatu [...] w granicach miasta R. oraz gmin R. i B. oraz powiatu [...] w granicach gminy K. W granicach objętych lokalizacją inwestycja będzie powiązana z drogami krajowymi nr [...] i [...], drogami wojewódzkimi nr [...] i [...], drogami powiatowymi nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz z drogą gminną- ul. [...]. W ramach planowanej inwestycji wybudowane zostaną węzły drogowe, przejazdy gospodarcze, przejścia i kładki dla pieszych, przejścia dla zwierząt, mosty i wiadukty. Ponadto wybudowane zostaną urządzenia infrastruktury technicznej związane z prawidłowym funkcjonowaniem drogi krajowej nr [...], w tym m.in. kanalizacja deszczowa wraz ze zbiornikami infiltracyjno-odparowującymi, urządzenia oczyszczające, oświetlenie drogowe, parkingi dla pojazdów przewożących materiały niebezpieczne, a także zlikwidowane zostaną kolizje urządzeń telekomunikacyjnych, gazociągów, urządzeń melioracyjnych.
Rozpatrując zarzuty podnoszone w odwołaniach Minister Infrastruktury uznał, że nie są one zasadne. W odwołaniach T. O., B. i S. S., A. i M. K., E. i W. S., A. i J. G., J. i S. K. podniesiono zarzut dotyczący przebiegu drogi i jej uciążliwości. Odnosząc się do tegoż zarzutu organ stwierdził, iż zgodnie z art. 12 ust. 1 i 4 pkt 1 specustawy, decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi zatwierdza się projekt podziału nieruchomości, gdzie linie rozgraniczające teren stają się liniami podziału. Należy również wyjaśnić, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3 specustawy, to inwestor decyduje o przebiegu drogi, a we wniosku przedstawia mapy zawierające projekt podziału nieruchomości. Zarówno Wojewoda, jak i organ odwoławczy, może działać tylko w granicach tego wniosku i nie ma możliwości ingerowania w przebieg inwestycji, zaproponowany przez wnioskodawcę.
Za nietrafny uznano także podnoszony w odwołaniach T. O., J. i J. J., B. i S. S., A. i M. K., E. W. S., J. i S. K. zarzut naruszenia przez zaskarżoną decyzję art. 7 specustawy, poprzez pominięcie ochrony uzasadnionych interesów stron. W pkt 8 zaskarżonej decyzji Wojewoda [...] zgodnie z ww. przepisem wskazał wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, według których inwestycję należy zaprojektować. Organ wskazał, że należy uwzględnić wszelkie warunki i normy wynikające z obowiązującego prawa budowlanego, ze szczególnym uwzględnieniem art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), a zwłaszcza zapewniające dostęp do drogi publicznej, możliwość korzystania z urządzeń istniejącej infrastruktury technicznej, ochronę przed ponadnormatywnymi uciążliwościami powodowanymi hałasem, ochronę przed ponadnormatywnym" zanieczyszczeniem powietrza, wody i gleby.
Z kolei ustosunkowując się do kwestii rekompensaty za poniesione straty, podnoszonej w odwołaniach T. O., E. i W. S., należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 12 ust. 4 i art. 18 ust. 1 specustawy, nieruchomości wydzielone liniami rozgraniczającymi teren niezbędny dla budowy drogi krajowej stają się własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem ustalonym w odrębnej decyzji. Wysokość odszkodowania ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi przez organ I instancji oraz według jej wartości w dniu wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. Dlatego też kwestia ustalenia jego wysokości nie może być przedmiotem niniejszego postępowania, ponieważ nie była przedmiotem postępowania organu I instancji.
Odnosząc się do kwestii wykupu nieruchomości nie nadających się do wykorzystania na dotychczasowe cele podnoszonej przez A. i M. K., J. i A. W., E. i W. S. oraz J. i S. K. organ wyjaśnił, że zgodnie z przepisem art. 13 ust. 3 specustawy, jeżeli pod planowaną drogę przejęta jest część nieruchomości, a pozostała jej część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, właściwy zarządca drogi jest obowiązany do nabycia tej części nieruchomości, na wniosek właściciela, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego.
W związku z powyższym, strony mają prawo zwrócić się na podstawie art. 13 ust. 3 specustawy do Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z wnioskiem o wykup pozostałej części nieruchomości, uzasadniając wniosek brakiem możliwości. prawidłowego jej wykorzystania na dotychczasowe cele.
Ustosunkowując się do odwołania W. B. i W. A., organ odwoławczy stwierdził, że nie może uwzględnić wniosku skarżących, dotyczącego zobowiązania inwestora do przeniesienia siedliska znajdującego się na działce [...], bowiem kwestia ta nie należy do postępowania o ustalenie lokalizacji drogi i winna zostać rozstrzygnięta między zainteresowanymi na drodze cywilnoprawnej.
Nie zasługuje na uwzględnienie w ocenie organu także zarzut A. i J. G., i A. S., dotyczący braku dokładnych informacji na temat warunków przejęcia przez inwestora nieruchomości będącej własnością skarżących, oraz niemożność czynnego uczestniczenia w postępowaniu wobec braku zawiadomienia o planowanym przejęciu nieruchomości. Ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że Wojewoda, działając zgodnie z art. 5 ust. 5 specustawy, zawiadomił o wszczęciu postępowania o ustaleniu lokalizacji drogi w drodze obwieszczeń w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi oraz w prasie lokalnej. Na podstawie art. 7 ust. 2 i 3 specustawy, o wydaniu decyzji zawiadomiono strony w drodze obwieszczeń w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi oraz w prasie lokalnej, a także wysłano zawiadomienia o wydaniu decyzji dotychczasowym właścicielom działek na adres określony w ewidencji gruntów. W trakcie postępowania strony mogły zapoznać się z wnioskiem inwestora, a jak wynika z akt postępowania organu I instancji, niektórzy właściciele nieruchomości składali pisma, na które udzielono im wyjaśnień.
Ustosunkowując się do kwestii przeznaczenia w nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego podniesionej przez J. i J. J. oraz A. i J. G., organ wskazał, że zgodnie z art. 10 specustawy, w sprawach dotyczących lokalizacji drogi przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym nie stosuje się, a więc przedstawiony przez inwestora wniosek nie musi być zgodny z tym planem.
Odnosząc się do kwestii sposobu wyceny wartości działki, podkreślono, że zgodnie z art. 12 ust. 4 i art. 18 ust. 1 specustawy, nieruchomości wydzielone liniami rozgraniczającymi teren niezbędny dla budowy drogi krajowej stają się własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem ustalonym w odrębnej decyzji. Wysokość odszkodowania ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi przez organ I instancji oraz według jej wartości w dniu wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. Dlatego też, ustalenie wysokości odszkodowania będzie przedmiotem odrębnego postępowania, a od decyzji wydanej w tym postępowaniu, będzie przysługiwało stronom prawo do złożenia odwołania.
Odnosząc się do podnoszonych w wielu odwołaniach zarzutów braku możliwości zagospodarowania, zgodnie z planami skarżących, powstałych po podziałach częściach działek, a także w związku z zarzutem utraty atrakcyjności pozostałych po podziale działek ponownie wyjaśniono, że na podstawie art. 13 ust. 3 specustawy, jeżeli pod planowaną drogę przejęta jest część nieruchomości, a pozostała jej część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, właściwy zarządca drogi jest obowiązany do nabycia tej części nieruchomości, na wniosek właściciela, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego. W związku z powyższym strony mają prawo zwrócić się na podstawie art. 13. ust. 3 specustawy do Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z wnioskiem o wykup pozostałej części nieruchomości, uzasadniając wniosek brakiem możliwości prawidłowego jej wykorzystania na dotychczasowe cele.
Na powyższą decyzję skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli J. i A. W., A. i M. K., A. i J. G., J. i J. J. (reprezentowani przez radcę prawnego J. S.), Z. i A. S. oraz T. O.
Skarżący J. i A. W. domagają się od Sądu aby wywarł wpływ na zarządcę drogi krajowej Nr [...], czyli Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w L., o wywłaszczenie należącej do skarżących działki w całości wraz z siedliskiem. Prośbę swoją uzasadnili tym, że po przebudowie drogi wzrośnie hałas i skażenie powietrza, a pozostała im część nieruchomości straci na wartości.
W skardze wniesionej przez A. i M. K. strony skarżące domagają się wywłaszczenia całości działek o nr ew. [...], [...], [...] i [...], w obrębie P. (gmina R.) oraz zapewnienie bezproblemowego otrzymania odszkodowania od Skarbu Państwa za ww. działki. Wskazując, iż w wyniku podziału dokonanego zaskarżoną decyzją pozostały im małe kawałki gruntu. Jeżeli chodzi natomiast o wykup budynków znajdujących się na ww. działkach, to skarżący stwierdzili, iż w tej sprawie zwrócą się bezpośrednio do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w L.
A. i J. G. zaskarżyli decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2008r. zarzucając jej arbitralne stanowisko, bez uwzględnienia okoliczności podniesionych przez strony. Zarzucili również nieustosunkowanie się do podniesionych przez nich w odwołaniu zarzutów, dotyczących usytuowania zbiorników odparowujących na środku należącej do nich działki inwestycyjnej, przeznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na działalność m.in. przemysłową i w konsekwencji przejęcie obszaru o powierzchni 0,7669 ha. Z tego względu skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej przejęcia w ten sposób działki nr [...] oraz doprowadzenie do usytuowania zbiorników odparowujących na innej działce lub też, jeżeli to konieczne, na skrajnej części spornej działki. Skarżący stwierdzili, iż Minister Infrastruktury w decyzji z dnia [...] lipca 2008r. uwzględnił jedynie interes inwestora tj. Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w L. Ponadto nie przedstawił żadnego racjonalnego argumentu, który przemawiałby za koniecznością usytuowania zbiorników odparowujących na środku działki należącej do skarżących, przez co ewidentnie zostanie zmniejszona jej atrakcyjność inwestycyjna oraz nie ustosunkował się do ewentualnej technicznej możliwości przeniesienia tychże zbiorników na inną działkę nieinwestycyjną. Skarżący podnieśli również, iż nie byli, ich zdaniem, odpowiednio zawiadomieni o zamierzeniach inwestycyjnych w tym względzie. W piśmie uzupełniającym (data stempla pocztowego i4.08.2008r.) skarżący powtórzyli zarzuty dotyczące lokalizacji na przedmiotowej działce zbiorników odparowujących.
J. i J. J., reprezentowani przez radcę prawnego J. S., zaskarżyli decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2008r. zarzucając jej naruszenie art. 7 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2003r. Nr 80, poz. 721 ze zm.), w szczególności przez uznanie, że decyzja Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2008r. uwzględnia interesy osób trzecich. Ponadto pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie decyzji Ministra Infrastruktury w części dotyczącej działki oznaczonej nr [...] w obrębie [...] w R. (której skarżący są właścicielami) i przekazania sprawy Wojewodzie [...] do ponownego rozpoznania, tak, aby nie traciła ona bezpośredniego dostępu do drogi krajowej nr [...]. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżących stwierdził, iż w zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury brak jest stwierdzenia, że decyzje i opinie załączone do wniosku Inwestora są prawomocne oraz, że projekty podziału nieruchomości są zgodne z prawem. Ponadto, według skarżących, Minister nie ustosunkował się do stanu użytkowania przez nich nieruchomości, zgodnego z jej przeznaczeniem w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Miasta R. (obsługa komunikacji samochodowej oraz obiektów produkcyjnych, składów magazynów).
Z. i A. S. wnieśli o uchylenie decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2008r. oraz decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2008r. Domagają się przyznania im przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad nieruchomości zamiennej w zamian za wywłaszczoną nieruchomość oraz o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych sądowych z zakresu czynszów i nieruchomości celem wyliczenia faktycznej wartości nieruchomości, jak i strat, jakie w wyniku decyzji Wojewody [...] poniosą. Zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie Dyrektywy Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985r, odnośnie fundacji ekologicznej "N.". Ponadto, według skarżących, decyzja Ministra Infrastruktury narusza: art. 7 i art. 10 § 1 kpa, z uwagi na to, że ani strona, ani jej pełnomocnik nie zostali powiadomieni przez organ wydający decyzję o zakończeniu postępowania, a tym samym uniemożliwiono im, przed wydaniem decyzji przez Ministra Infrastruktury, wypowiedzenia się co do zebranych materiałów, dowodów oraz zgłaszanych żądań. Naruszenie art. 7 i 77 kpa przejawia się również w braku wskazania przez Ministra Infrastruktury terminów, w jakich ukazały się ogłoszenia o wydanej przez Wojewodę [...] decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi oraz nierozpatrzeniu wniosku strony w przedmiocie przyznania nieruchomości zamiennej i nieustosunkowanie się do niego (co powinno skutkować co najmniej uzupełnieniem zaskarżonej decyzji w tym przedmiocie). Minister Infrastruktury nie zebrał także w ocenie skarżących całego niezbędnego w sprawie materiału dowodowego art. 75 i art. 78 kpa, z uwagi na nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłych w przedmiocie wyliczenia wartości naniesień itp. Zarzucili także organowi naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, gdyż w stosunku do przedmiotowej nieruchomości toczy się obecnie postępowanie przed Sądem Okręgowym w L. Ponadto naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 4, 17 ust. 1 i ust. 4, art. 19 ustawy o szczególnych zasadach..., z uwagi na nieuwzględnienie w niej uzasadnionego interesu skarżących (ich własności), nie przeprowadzenie jakiegokolwiek badania stanu zabudowy nieruchomości oraz nie zaproponowanie skarżącym nieruchomości zamiennej. Wskazano, że wywłaszczenie może nastąpić tylko za słusznym odszkodowaniem, a skarżącym pomimo licznych wniosków nie zaproponowano nieruchomości zamiennej.
T. O. zaskarżył decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2008r., gdyż według niego, ww. decyzja narusza jego prawo własności do wywłaszczonej, na rzecz Skarbu Państwa, części działki nr [...] w obrębie C. i szkodzi jego interesom. Skarżący stwierdził bowiem, iż decyzja ta przyczyniła się do pogorszenia warunków życiowych jego oraz całej jego rodziny, zarówno obecnej, jak i przyszłej. Zażądał wypłacenia mu odszkodowania za przebudowę wszystkich budynków, studni, za przejętą część nieruchomości, a także za drzewa, krzewy, kwiaty oraz część ogrodzenia, które zostanie zniszczone.
W odpowiedzi na skargi Minister Infrastruktury podtrzymał stanowisko zajęte w decyzji z dnia [...] lipca 2008r.. Odnosząc się do zarzutów w nich zawartych wniósł o ich oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. zwanej w dalszej części p.p.s.a), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy nie będąc jednak zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, związanym zarzutami i wnioskami skargi, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2008r, jak również utrzymana nią w mocy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 2008r. nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym konieczność ich uchylenia.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja ustalająca lokalizację drogi dla inwestycji polegającej na przebudowie drogi krajowej. Podstawę prawną wydania tej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U Nr 80, poz. 721 ze zm. - zwanej w dalszej części "ustawą"). Ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że przedmiotowe przedsięwzięcie przewiduje przebudowę istniejącego fragmentu drogi krajowej Nr [...] o długości ok. 30 km, zlokalizowanego na terenie powiatu [...] w granicach miasta R. oraz gmin R. i B. oraz powiatu [...] w granicach gminy K. W granicach objętych lokalizacją inwestycja będzie powiązana z drogami krajowymi nr [...] i [...], drogami wojewódzkimi nr [...] i [...], drogami powiatowymi nr[...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz z drogą gminną - ul. [...]. W ramach planowanej inwestycji wybudowane zostaną węzły drogowe, przejazdy gospodarcze, przejścia i kładki dla pieszych, przejścia dla zwierząt, mosty i wiadukty. Ponadto wybudowane zostaną urządzenia infrastruktury technicznej związane z prawidłowym funkcjonowaniem drogi krajowej nr [...], w tym m.in. kanalizacja deszczowa wraz ze zbiornikami infiltracyjno-odparowującymi, urządzenia oczyszczające, oświetlenie drogowe, parkingi dla pojazdów przewożących materiały niebezpieczne, a także zlikwidowane zostaną kolizje urządzeń telekomunikacyjnych, gazociągów, urządzeń melioracyjnych.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, iż w ocenie Sądu ustalenia Ministra Infrastruktury co do spełnienia wszystkich wymogów formalnych i materialnoprawnych do wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji drogowej znajdują potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materialne dowodowym. Decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, zawiera w szczególności wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, z określeniem ich kategorii, określenie linii rozgraniczających teren, warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, ochrony dóbr kultury, wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich oraz zatwierdzać projekty podziału nieruchomości, gdzie linie rozgraniczające teren ustalone decyzją stanowią linie podziału nieruchomości.
Decyzja ta wydana została, przez organ właściwy w sprawie, którym zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy w odniesieniu do dróg krajowych jest wojewoda. W niniejszej zaś sprawie z uwagi na lokalizację inwestycji - Wojewoda [...], w imieniu którego podpisała ją osoba upoważnioną do dokonania tej czynności na podstawie stosownego upoważnienia Wojewody [...] znajdującego się w aktach sprawy (k- 268 akt sądowych). Ponadto decyzja organu I instancji wydana została zgodnie z w/w przepisem na wniosek zarządcy drogi krajowej nr [...], w tym przypadku Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w L. Niniejszy wniosek stosownie do treści art. 5 zawierał: mapę w skali 1:2000 przedstawiająca proponowany przebieg drogi z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych oraz istniejącego uzbrojenie terenu, analizę powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, mapy zawierające projekty podziału nieruchomości oraz określenie zmian w dotychczasowej infrastrukturze zagospodarowania terenu. Do wniosku dołączono także wymagane ww. przepisami opinie: Zarządu Województwa [...] z dnia 23 listopada 2006 r., pismo Zarządu Powiatu w R. z dnia 8 listopada 2006 r., pismo Zarządu Powiatu w S. z dnia 9 listopada 2006 r., Wójta Gminy K. z dnia 7 listopada 2006 r., Wójta Gminy R. z dnia 7 listopada 2006 r., Burmistrza Miasta R. z dnia 9 listopada 2006 r., Burmistrza Miasta B. z dnia 7 listopada 2006 r., pismo Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w L. z dnia 18 grudnia 2006 r., Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w R. z dnia 8 stycznia 2007 r., oraz Wojewódzkiego Konserwator Zabytków z dnia 9 stycznia 2007 r.. oraz decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2007 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
Podkreślić także należy, iż z akt administracyjnych sprawy wynika, iż organ pierwszej instancji zgodnie z art. 5 ust. 5 stawy, o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi zawiadomił w drodze obwieszczeń we właściwych ze względu na przebieg drogi urzędach gmin oraz w prasie lokalnej. W aktach sprawy znajdują się potwierdzenia właściwych organów, świadczące o wywieszeniu obwieszczenia na tablicach ogłoszeń Urzędu Gminy B., Urzędu Gminy R., Urzędu Gminy K. i Urzędu Miasta R. oraz fragment lokalnego wydania Gazety Wyborczej.
Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy, Wojewoda [...] zawiadomił również o wydaniu decyzji nie tylko wnioskodawcę, ale i pozostałe strony postępowania w drodze obwieszczeń w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi oraz w prasie lokalnej i wysłał zawiadomienia o wydaniu decyzji dotychczasowym właścicielom na adres określony w ewidencji gruntów. Zawiadomienie takie zostało także wbrew zarzutom skargi wniesionej przez A. i J. G., skierowane do skarżących, co znajduje potwierdzenie w materialne dowodowych zgromadzonym w sprawie.
Przechodząc do oceny zasadności zarzutów podniesionych w skargach skierowanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie , sąd uznał, iż nie zasługują one na uwzględnienie.
Zarówno skarżący A. i J. G., jak i J. i J. J. zarzucają zaskarżonej decyzji, iż nie uwzględnia ona interesów osób trzecich. A. i J. G. kwestionują usytuowanie na należącej do nich działce zbiorników odparowujących, wskazując, iż ich lokalizacja uniemożliwia im właściwe wykorzystanie pozostałej im części działki, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego na działalność przemysłową. Zarzucają organowi brak ustosunkowania się do ich zarzutu. Skarżący J. i J. J. domagają się zaś uwzględnienia ich interesu poprzez zapewnienie należącej do nich działce bezpośredniego dostępu do drogi krajowej nr [...], wskazując, iż zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego działka ta przeznaczona została pod obsługę komunikacji samochodowej oraz obiektów produkcyjnych, składów, magazynów. Tym samym budowa planowanej jako dojazd do tej działki drogi lokalnej, pomiędzy zabudowaniami mieszkalnymi może w przyszłości budzić zastrzeżenia mieszkańców.
Odnosząc się do niniejszych zarzutów należy wskazać, iż zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie (wyrok WSA z dnia 18 kwietnia 2007r. sygn.akt IV SA/Wa 46/07, z dnia 9 listopada 2006r., znak: IV SA/Wa 638/06) przepisy ustawy nie upoważniają organów orzekających w kwestii lokalizacji dróg do oceny racjonalności czy też słuszności rozwiązań projektowych przyjętych we wniosku o ustalenie lokalizacji drogi. W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2007r. sygn. akt IV SA/Wa 46/07, wyrażono wręcz pogląd, że "wojewoda pełni w procesie budowy drogi krajowej funkcję organu administracji, który jest zobowiązany do wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji
0. pozwolenia na budowę, nie jest natomiast upoważniony do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji i pozwolenia na budowę, ani też do zmiany proponowanych we wniosku rozwiązań".
Konstrukcja obowiązujących w dacie orzekania przez organy przepisów ustawy wskazuje, iż uregulowane nią postępowanie w sprawie lokalizacji drogi krajowej toczyło się z wniosku zarządcy drogi, co powoduje związanie organów w tych sprawach treścią złożonego wniosku. Minister Infrastruktury może zatem działać tylko w granicach złożonego przez inwestora wniosku i nie ma prawnej możliwości ingerowania w sposób realizacji inwestycji. Przepisy ustawy nie upoważniają bowiem organów do oceny racjonalności lub słuszności rozwiązań przyjętych we wniosku o ustalenie lokalizacji drogi krajowej. Organy te mają obowiązek dokonać jedynie oceny, czy wnioskowane ustalenie lokalizacji drogi krajowej nie pozostaje w sprzeczności z przepisami prawa powszechnie obowiązującego.
Tym samym orzekające w sprawie organy nie miały podstaw do negowania przyjętych przez inwestora rozwiązań jeżeli są one zgodne z prawem.
Podkreślić przy tym należy, iż wbrew stanowisku stron skarżących ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie przyjętego nim przeznaczenia nieruchomości należących do skarżących nie mają wpływu na orzeczenie organów w sprawie lokalizacji drogi publicznej, wydawane w oparciu o przepisy UStawy Z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Jak słusznie wskazał bowiem organ odwoławczy zgodnie z art. 10 tej ustawy w sprawach dotyczących lokalizacji dróg przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym nie stosuje się. Skoro zatem z mocy tej ustawy w sprawach związanych z ustaleniem lokalizacji dróg wyłączono stosowanie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003r., to tym samym organy wydające decyzje o lokalizacji drogi publicznej nie jest związany brzmieniem art. 6 ust. 1 i 2 pkt. 1 w/w ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują wraz z innymi przepisami sposób wykonywania prawa własności nieruchomości, oraz wskazują, iż każdy ma prawo w granicach określonych ustawą do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz decyzji, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich. Wydając decyzję o lokalizacji drogi w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, nie były one zatem związane zgodnie z jej art. 10 ustaleniami wynikającymi z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tym samym kwestia przeznaczenia w planie nieruchomości należących do skarżących nie była wiążąca do orzekających organów.
Skarżący A. i M. K. domagają się wywłaszczenia całości działek o nr ew. [...], [...], [...] i [...], w obrębie P. (gmina R.) oraz zapewnienie bezproblemowego otrzymania odszkodowania od Skarbu Państwa za ww. działki. Wskazując, iż w wyniku podziału dokonanego zaskarżoną decyzją pozostały im małe kawałki gruntu.
Z. i A. S. domagają się przyznania im przez zarządcę drogi nieruchomości zamiennej w zamian za wywłaszczoną nieruchomość oraz dopuszczenia dowodu z opinii biegłych sądowych z zakresu czynszów i nieruchomości celem wyliczenia faktycznej wartości nieruchomości oraz strat jakie poniosą w wyniku wydania zaskarżonej decyzji.
T. O. zaskarżył decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2008r., gdyż według niego, ww. decyzja narusza jego prawo własności do wywłaszczonej, na rzecz Skarbu Państwa, części działki nr [...] w obrębie C. i szkodzi jego interesom. Skarżący stwierdził bowiem, iż decyzja ta przyczyniła się do pogorszenia warunków życiowych jego oraz całej jego rodziny, zarówno obecnej, jak i przyszłej. Zażądał wypłacenia mu odszkodowania za przebudowę wszystkich budynków, studni, za przejętą część nieruchomości, a także za drzewa, krzewy, kwiaty oraz część ogrodzenia, które zostanie zniszczone.
Odnosząc się do powyższych zarzutów na następie należy wskazać, iż w pkt 8 decyzji organu I instancji Wojewoda [...] zgodnie z art. 7 ustawy określił wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, według których inwestycję należy zaprojektować. Organ wskazał, że należy uwzględnić wszelkie warunki i normy wynikające z obowiązującego prawa budowlanego, ze szczególnym uwzględnieniem art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), a zwłaszcza zapewniające dostęp do drogi publicznej, możliwość korzystania z urządzeń istniejącej infrastruktury technicznej, ochronę przed ponadnormatywnymi uciążliwościami powodowanymi hałasem, ochronę przed ponadnormatywnym" zanieczyszczeniem powietrza, wody i gleby. Tym samym uznać należy, iż w świetle powyższych uregulowań realizacja planowanej inwestycji jest możliwa jedynie przy spełnieniu przez inwestora powyższych wymagań.
Ustosunkowując się do kwestii wypłaty odszkodowań/rekompensat za przejęcie nieruchomości i poniesione straty, należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 12 ust. 4 i art. 18 ust. 1 ustawy, nieruchomości wydzielone liniami rozgraniczającymi teren niezbędny dla budowy drogi krajowej stają się własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem ustalonym w odrębnej decyzji. Wysokość odszkodowania ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi przez organ I instancji oraz według jej wartości w dniu wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. Tym samym kwestia związana z ustaleniem wysokości odszkodowania, jak słusznie wyjaśnił w uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy nie mogła być przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu.
Na uwzględnienie nie zasługują także zarzuty oraz żądania podniesione przez strony skarżące w zakresie wykupu nieruchomości nie nadających się do wykorzystania na dotychczasowe cele. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 3 ustawy, jeżeli pod planowaną drogę przejęta jest część nieruchomości, a pozostała jej część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, właściwy zarządca drogi jest obowiązany do nabycia tej części nieruchomości, na wniosek Właściciela, W imieniu i na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego. Strony mają zatem prawo zwrócić się do Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z wnioskiem o wykup pozostałej części nieruchomości, uzasadniając wniosek brakiem możliwości prawidłowego jej wykorzystania na dotychczasowe cele. Żądanie nabycia części nieruchomości, w warunkach określonych w art. 13 ust. 3 ustawy ma zatem charakter cywilnoprawny i nie podlega rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej, dlatego też może być dochodzone wyłącznie w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym.
Kwestii tych nie były zatem władne rozstrzygać orzekające w niniejszej sprawie organy. Tym samym za nieuzasadnione należało także uznać podniesiony przez skarżących Z. i A. S. zarzut nieprzeprowadzenia przez orzekające w sprawie organy dowodu z opinii biegłego w zakresie oszacowania wartości przysługującego skarżącym odszkodowania.
Odnosząc się do podniesionego przez J. i J. J., zarzutu braku stwierdzenia prawomocności decyzji i opinii załączonych do wniosku Inwestora oraz zgodności z prawem projektów podziału nieruchomości, wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 16 kpa, za ostateczne uważane są takie decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji. Tym samym uznać należy, iż dołączona do akt sprawy decyzja Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2007 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, jako decyzja wydana przez organ odwoławczy jest decyzją ostateczną. Odnosząc się natomiast do kwestii oceny zgodności z prawem projektów podziału nieruchomości, należy wyjaśnić, że organem właściwym do jej dokonania jest starosta, który zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), prowadzi ewidencję gruntów i budynków.
Za nieuzasadniony, Sąd uznał także zarzut podniesiony przez Z. i A. S. zarzucający zaskarżonej decyzji naruszenie Dyrektywy Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985r. w sprawie oceny wpływu wywieranego przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko, odnośnie fundacji ekologicznej "N.". Jak wnika z akt sprawy ww. organizacja nie była dopuszczona do udziału w toczącym się postępowaniu. Postępowanie z jej odwołania zostało zaś umorzone przez Ministra Infrastruktury wobec niewykazania przez nią interesu prawego lub uprawnienia.
Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut postawiony przez w/w skarżących dotyczący naruszenia art. 7 i art. 10 § 1 i 77 kpa. W ocenie bowiem Sądu skarżący nie wykazali, czy uchybienie to miało istotny wpływ na naruszenie ich interesu prawnego, tym bardziej, iż Minister Infrastruktury wydał decyzję jedynie w oparciu o materiał dowodowy przekazany mu i zgromadzony przez organ I instancji, z którym skarżący mogli się zapoznać w toku całego postępowania, a który wbrew zarzutom skargi nie wymagał uzupełnienia przez organ odwoławczy. Minister Infrastruktury rozpoznał także zdaniem sądu sprawę wnikliwie, ustalając właściwie jej stan faktyczny i prawny.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie dopatrzył się również innych naruszeń przepisów postępowania administracyjnego oraz prawa materialnego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo i postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) orzekł jak w pkt. 1 sentencji. W pkt. 2 sentencji wyroku orzeczono w oparciu o art. 250 w/w ustawy o przyznaniu ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wynagrodzenia dla adw. K. S. za udzielenie pomocy prawnej z urzędu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło