IV SA/Wa 1674/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędziowie sędzia WSA Paweł Groński, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2014 r. sprawy ze skargi K. W., A. B., A. B., C. K., A. K. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenie postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W.na rzecz skarżącego K. W. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. Nr [...], Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, dalej DRZGW, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2013, poz. 267), dalej K.p.a., oraz art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r Prawo wodne (D.U. 2012, poz. 145 ze zm.), dalej P.w., umorzył postępowanie odwoławcze prowadzone w związku z odwołaniem mieszkańców wsi M. od decyzji Starosty G. z dnia [...] marca 2014 r. znak: [...] nakładającej na T. i W. K. obowiązek likwidacji zabudowy rowu rurociągiem o średnicy 315 mm na długości 12, na działce nr [...] położonej w miejscowości M. Powyższe rozstrzygnięcie było wynikiem następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej organu. Decyzją z [...] marca 2014 r. znak: [...] Starosta G. w pkt I nałożył na T. i W. K. obowiązek likwidacji zabudowy rowu rurociągiem o średnicy 315 mm na długości 12., na działce nr [...] położonej w Miejscowości M., w pkt. II ustalił warunki likwidacji zabudowy rowu, w pkt III ustalił termin wykonania tej likwidacji. Od przedmiotowej decyzji odwołanie wnieśli K. W., A. B., A. B., A. K., C. K. nie zgadzając się z pkt II przedmiotowej decyzji w zakresie likwidacji rurociągu i pozostawienia istniejącego rowu wykonanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego oraz wskazując, iż organ wadliwie ustalił krąg stron postępowania administracyjnego. Za strony uznał jedynie właścicieli działek o nr. ew. [...], [...], [...] podczas gdy właściciele działek [...], [...], [...] i [...] również powinni być stronami tego postępowania administracyjnego. Rozpoznając odwołanie DRZGW uznał, że odwołanie wniósł podmiot nieposiadający przymiotu strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego i w związku z tym umorzył postępowanie. Organ wywiódł, że zgodnie z art. 127 § 1 K.p.a. odwołanie od decyzji przysługuje stronie. Na podstawie art. 28 K.p.a. stroną postępowania jest osoba fizyczna lub prawna, jeżeli postępowanie dotyczy ich interesu prawnego lub obowiązku. Interes prawny oznacza istnienie bezpośredniego związku pomiędzy rozstrzygnięciem administracyjnym a sferą prawną tego podmiotu. Art. 127 ust. 7 P.w., będącym lex specialis w stosunku do art. 28 K.p.a. precyzuje kto jest stroną postępowania wodnoprawnego. W tej sprawie mieszkańcy wsi M. K. W., A. B., A. K., C. K. (właściciele działek o nr. ew. [...], [...], [...], [...] i [...]), nie są stroną gdyż nie mają interesu prawnego do nieruchomości nr [...] oraz ich nieruchomości położone są poza zasięgiem oddziaływania prac objętych przedmiotową decyzją. W związku z tym dalsze prowadzenie postępowania odwoławczego jest bezprzedmiotowe. Na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiedli K. W., A. B., A. K., C. K., A. B. Zaskarżonej decyzji zarzucili: 1. Naruszenie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. poprzez błędne jego zastosowanie i uznanie, że odwołanie w niniejszej sprawie zostało wniesione przez osoby nieuprawnione, w sytuacji gdy ich działki znajdują się w zakresie negatywnego oddziaływania urządzenia wodnego, którego przywrócenie nakazał Starosta G.; 2. Błędne zastosowanie art. 127 ust. 7 Prawa wodnego podczas gdy przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do postępowań o wydanie pozwolenia wodnoprawnego a nie przy działaniu organu mającym na celu przywrócenie funkcjonowania wykonanych już urządzeń, w których stroną jest każdy którego interes prawny został naruszony zakłóceniem działania urządzenia wodnego. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji ewentualnie wraz z decyzją poprzedzającą, do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji skarżący wskazali, że nie budzi wątpliwości rozstrzygnięcie organu o obowiązku przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego – rowu przebiegającego przez działkę nr [...]. Zastrzeżenia budzi jednak zakres robót wskazanych w decyzji. Nie jest on wystarczający do przywrócenia funkcji rowu. Decyzja powinna określać parametry odtworzonego rowu i jego położenie (miejsce zaewidencjonowanego geodezyjnie rowu). Organ błędne uznał, że w stosunku do skarżących ma bezpośrednie zastosowanie art. 127 ust. 7 P.w. Zdaniem skarżących, przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do postępowań o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, dotyczącego urządzenia znajdującego się w konkretnej lokalizacji. W sytuacji w której przedmiotem postępowania jest przywrócenie naruszonego przez właściciela stanu, które to działanie negatywnie oddziałuje na sąsiednie nieruchomości zastosowanie znajduje art. 28 K.p.a. Działki skarżących położone są w górnym biegu rowu. Zakrycie na działce nr [...] rowu, ogranicza przepływ wody i powoduje zalewanie ich działek. Poza tym do rowu zostało wprowadzone odwodnienie drogi w kierunku L., zgodnie z decyzją Starosty G. z [...] lipca 2013 r. o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego. Okoliczności te nie zostały wzięte pod uwagę przez organ orzekający. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest zasadna, choć z innych powodów niż w niej wskazane. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia. Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803). Przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu, jest ocena legalności decyzji uznającej, iż skarżący nie są stronami toczącego się postępowania i zasadność stosowania w tej sprawie art. 127 ust. 7 ustawy prawo wodne. Organ w uzasadnieniu decyzji, powołując się na ten przepis wywiódł, że skarżący nie są stroną tego postępowania, ponieważ nie mają interesu prawnego do nieruchomości nr 6 przez którą przebieg rów a ich nieruchomości są położone poza zasięgiem oddziaływania prac objętych przedmiotową decyzją. Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji wskazać należy, że nie jest przedmiotem rozważań sądu merytoryczna treść decyzji Starosty G. z [...] marca 2014r. wydanej na podstawie art. 64a ust.5 prawa wodnego, jednakże powołana podstawa prawna determinuje krąg stron postępowania. Przepis art. 64 a p.w. dotyczy legalizacji urządzeń wodnych wykonanych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Z ust. 4 wynika, że w tego rodzaju postępowaniu stosuje się przepisy art. 127 ust. 6-8 prawa wodnego. W ust. 4 art. 64 a p.w. nie wskazano, że przepisy te stosuje się odpowiednio co oznacza, że stosuje się je wprost. W sytuacji gdy właściciel urządzenia wodnego nie wystąpił o jego legalizację – zgodnie z art. 64a ust- 5 organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego, nakłada na niego w drodze decyzji obowiązek likwidacji takiego urządzenia. Art. 127 ust. 7 P.w. precyzuje strony postępowania w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego. Sąd nimi: wnioskodawca ubiegający się o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, właściciel wody, właściciel urządzeń kanalizacyjnych, do których wprowadzane będą ścieki przemysłowe zawierające substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, właściciel istniejącego urządzenia wodnego znajdującego się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych, uprawniony do rybactwa w zasiągu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Zdaniem skarżących art. 127 ust. 7 stosuje się wyłącznie do postępowań o wydanie pozwolenia wodnoprawnego natomiast co do innych powinien mieć zastosowanie art. 28 K.p.a. Ma rację organ, że art. 127 P.w. jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 28 K.p.a. Ogranicza tym samym krąg stron postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Ustawodawca w art. 64a, dotyczącym postępowania o legalizację urządzenia wodnego, zawarł odesłanie do art. 127 ust 6-7 P.w. a więc w odniesieniu do kręgu stron postępowania. Zdaniem Sądu, choć wprost w art. 64a ust. 5 nie ma odesłania do art. 127 ust. 6-8, to biorąc pod uwagę całą treść art. 64a należy dojść do wniosku, że także w przypadku gdy przedmiotem rozstrzygnięcia organu jest wydanie decyzji o obowiązku likwidacji urządzenia, zastosowanie ma art. 127 ust. 6-8 P.w. Wynika to nie tylko z zakresu kompetencyjnego organu (organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego – art. 64 ust. 2 P.w.) ale i systematyki aktu. Decyzja nakładająca obowiązek likwidacji urządzenia wodnego wykonanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego jest konsekwencją nie wystąpienia przez właściciela tego urządzenia o jego legalizację albo brakiem pozytywnego rozstrzygnięcia w tym zakresie (legalizacja). Nie ma zatem podstaw aby dokonywać rozróżnienia w zakresie sytuacji prawnej podmiotów zainteresowanych ze względu na przesłanki uzasadniające wydanie decyzji. Zarówno w przypadku legalizacji jak i w przypadku nałożenia obowiązku likwidacji urządzenia chodzi o doprowadzenie do zgodności z prawem danej inwestycji czy to poprzez zalegalizowanie samowoli czy poprzez jej wyeliminowanie. I w jednym i w drugim przypadku mamy do czynienia z jednym i tym samym urządzeniem (ten sam przedmiot) co uzasadnia ten sam krąg stron postępowania (te same podmioty). W niniejszej sprawie postępowanie dotyczyło urządzenia wodnego – rowu, który został przebudowany na działce nr [...] poprzez wykonanie w 2 miejscach przejazdów o długości ok 8 i 12 m, bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Za stronę postępowania uznano ostatecznie właścicieli działek o nr ew. nr [...] i [...], które bezpośrednio graniczą z działką o nr. ew. [...]. Art. 9 ust. 1 pkt 19 ustawy prawo wodne definiuje pojęcie urządzenia wodnego jako urządzenia służącego kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystanie z niego. Takim urządzenie jest m.in. rów (ppkt a). Państwo K. są w tym wypadku korzystającym z rowu w zakresie w jakim przebiega on przez ich nieruchomość, tj. działkę o nr ew. [...]. Jak wynika z mapy dla celów opiniodawczych znajdującej się w aktach administracyjnych, rów przebiega także przez działki skarżących: [...], [...], [...], [...], [...]. Nie przesądzając w żadnym razie o zasadności uznania właściciel tych ostatnich działek za strony postępowania należy wskazać, że są oni korzystającym z przedmiotowego urządzenia wodnego, ponieważ przebiega ono (rów) przez ich działki. Nie zostało jednak ustalone przez organ czy urządzenie to znajduje się w zasięgu odziaływania urządzenia wodnego w związku z nakazanymi pracami. Organ niejako automatycznie przyjął, że przymiot strony przysługuje sąsiadom, których nieruchomości graniczą bezpośrednio z działką o nr. ew. [...], a nie przysługuje dalszym sąsiadom, których początkowo zresztą traktował jako strony, doręczył im korespondencję, informował o czynnościach podejmowanych w sprawie (w tym oględzinach), doręczył decyzję organu I instancji. Organ nie przedstawił żadnej argumentacji na poparcie zawartej w uzasadnieniu decyzji tezy o braku przymiotu strony dla dalszych sąsiadów, poza powołaniem podstawy prawnej. Brak ten stanowi o naruszeniu przez organ art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ ustali czy skarżącym nie przysługuje przymiot strony – zgodnie z art. 127 ust 7 pkt 4 lub 5 Prawa wodnego a więc czy ich nieruchomości znajdują się w zasiągu oddziaływania urządzenia wodnego. W uzasadnieniu organ, zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. przedstawi stosowną argumentację w tym zakresie. W sytuacji gdyby uznał, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony, wyjaśni powody dla których przymiot ten przysługuje właścicielom działek położonych bezpośrednio przy działce nr. [...] skoro i przez ich działki jak i działki skarżących przebiega rów a przepis art. 127 ust. 7 nie wymienia wprost, jako stron postępowania, właścicieli działek sąsiednich. Organ będzie miał też na uwadze argumenty skarżących o wpływie zabudowy rowu na ich nieruchomości zawarte w pismach składanych w toku postępowania administracyjnego, w skardze i na rozprawie sądowej. Sąd zwraca uwagę, że w aktach brak jest dowodów na okoliczność tytułu prawnego do nieruchomości wskazywanych jako własność skarżących, co w aspekcie badania przymiotu strony ma istotne znaczenie. Powyższe uchybienia uniemożliwiają ocenę zarzuty naruszenia art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 p.p.s.a.