IV SA/Wa 1677/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant Agnieszka Matuszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia O. z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...) sierpnia 2008 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] Wojewoda [...] udzielił W. sp. z o. o. w W. pozwolenia wodnoprawnego na wydobywanie piasku z koryta rzeki W. w km od [...] do [...] zgodnie z operatem wodnoprawnym - na okres do dnia 26 czerwca 2011 r. W ramach postępowania o wydanie tego pozwolenia wodnoprawnego Wojewoda [...] wydał w dniu [...] czerwca 2006 r. postanowienie nr [...], którym odmówił dopuszczenia do udziału w tym postępowaniu O. Po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie z dnia [...] czerwca 2006 r. Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej postanowieniem z dnia [...] września 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy powyższe postanowienie Wojewody [...]. Następnie postanowieniem Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] obydwa powyższe postanowienia w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p. p. s. a.", zostały uchylone, a sprawa w przedmiocie dopuszczenia O. w G. do udziału w postępowaniu została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Postanowieniem z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] Wojewoda [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej jego decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] udzielającą W. sp. z o. o. w W. pozwolenia wodnoprawnego na wydobywanie piasku z koryta rzeki W. w km od [...] do [...]. Decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] Marszałek Województwa [...] stwierdził wydanie z naruszeniem prawa powyższej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "k. p. a.", w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Organ zgodnie z art. 146 § 2 k. p. a. nie uchylił decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. z uwagi na to, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej z uwagi na niemożliwość skrócenia prac wydobywczych. W odwołaniu od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] marca 2008 r. O. w G. wskazało, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. o udzieleniu W. sp. z o. o. w W. pozwolenia wodnoprawnego na wydobywanie piasku z koryta rzeki W. powinna zostać uchylona. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, iż w trakcie postępowania nie powiadomiono stron o zakończeniu zbierania dowodów i możliwości złożenia końcowych wniosków i żądań naruszając art. 10 § 1 k. p. a., co mogło wpłynąć na wynik rozstrzygnięcia. Odwołujący zaznaczył, że zaprzestanie prac w sezonie lęgowym ptaków (od 15 marca do 15 sierpnia) lub choćby w kulminacyjnym jego okresie (od maja do połowy lipca) nie uniemożliwia wykonania udrożnienia koryta rzeki, o czym świadczy chociażby fakt wydawanych uprzednio decyzji o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego na wydobywanie piasku z koryta rzeki W. z zastrzeżeniem zaprzestania prac w całym sezonie lęgowym ptaków, od których żadna ze stron tych postępowań się nie odwoływała. Ponadto w odwołaniu wskazano, że organ nie uwzględnił okoliczności, iż teren, z którego ma być wydobywany i na którym ma być składowany piasek stanowi obszar specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 o nazwie "D.", stąd w postępowaniu organ powinien ocenić, czy udzielenie pozwolenia wodnoprawnego nie powinno być poprzedzone zezwoleniem, o którym mowa w art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. nr 92, poz. 880 ze zm.). W konkluzji odwołujący się stwierdził, że decyzja Marszałka Województwa [...] z dnia [...] marca 2008 r. jest błędna, ponieważ w sprawie mogłaby zapaść inna w swej istocie decyzja od dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] czerwca 2006 r. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po zapoznaniu się z odwołaniem O. umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ podniósł, że postępowanie odwoławcze należy umorzyć, jeżeli twierdzenie odwołującego się, że decyzja organu pierwszej instancji dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku nie znajduje podstaw w normach prawa materialnego. Istotne znaczenie w sprawie ma więc ustalenie, kogo należy uznać za stronę w rozumieniu art. 28 k. p. a. W ocenie organu odwołujący się nie jest stroną w sprawie udzielenia W. sp. z o. o. w W. pozwolenia wodnoprawnego na wydobywanie piasku z koryta rzeki W. Odwołujący się mógł co najwyżej posiadać w tym postępowaniu status organizacji społecznej uczestniczącej w nim na prawach strony na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 k. p. a. Postanowienie o dopuszczeniu do udziału nie zostało jednak wydane, a sam fakt uchylenia postanowienia odmawiającego takiego dopuszczenia -w sytuacji, gdy postępowanie w przedmiocie dopuszczenia do udziału nie zostało zakończone - nie może zostać uznany za równoznaczny z dopuszczeniem organizacji społecznej do udziału w postępowaniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie O. w G. wniosło o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji z dnia [...] sierpnia 2008 r. o umorzeniu postępowania odwoławczego jako wydanej z naruszeniem art. 31 § 3 k. p. a. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż Prezes Zarządu Gospodarki Wodnej uchylił postanowienie o odmowie dopuszczenia skarżącego do udziału w postępowaniu w przedmiocie udzielenia W. sp. z o. o. w W. pozwolenia wodnoprawnego na wydobywanie piasku z koryta rzeki W. Następnie wszczęto postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania wodnoprawnego, które zakończyło się ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. Organy prowadzące postępowanie wznowieniowe (najpierw - Wojewoda[...], a potem -Marszałek Województwa [...]) przyjmowały bez żadnych zastrzeżeń składane przez skarżącego pisma, a kończąca postępowanie w pierwszej instancji decyzja Marszałka Województwa [...] została również doręczona skarżącemu, który został umieszczony w jej rozdzielniku i w terminie wniósł odwołanie. W ocenie skarżącego w takim przypadku - zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych - należy uznać organizację społeczną za uczestniczącą w postępowaniu na prawach strony pomimo braku formalnego postanowienia o jej dopuszczeniu do udziału w postępowaniu w takim charakterze. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Dokonana według kryterium legalności kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do oddalenia skargi, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k. p. a. umorzyło postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniem O. w G. od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] marca 2008 r. o stwierdzeniu wydania z naruszeniem prawa decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. udzielającej W. sp. z o. o. w W. pozwolenia wodnoprawnego na wydobywanie piasku z koryta rzeki W. Rozstrzygnięcie oparte na art. 138 § 1 pkt 3 k. p. a. stosuje się w sytuacji, gdy rozpoznanie odwołania przez organ wyższego stopnia stało się bezprzedmiotowe. Umorzenie postępowania administracyjnego, w tym postępowania odwoławczego -stosownie do art. 105 § 1 k. p. a. - może nastąpić wtedy, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny. Przyczyną umorzenia postępowania odwoławczego może być w szczególności wniesienie odwołania przez podmiot, który nie ma przymiotu strony w postępowaniu. Stosownie do art. 28 k. p. .a stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Nie ma wątpliwości, że skarżący nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k. p. a., gdyż udzielenie innemu podmiotowi pozwolenia wodnoprawnego w żaden sposób nie oddziałuje na sferę prawną skarżącego. Natomiast, zgodnie z art. 31 § 1 pkt 2 k. p. a., organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie (art. 31 § 2 k. p. a.). Organizacja społeczna uczestniczy w postępowaniu na prawach strony (art. 31 § 3 k. p. a.). W związku z tym słuszne jest stanowisko organu, gdyż skarżący nie został dopuszczony do udziału w postępowaniu administracyjnym w trybie art. 31 § 2 zd. pierwsze k. p. a., tj. nie wydano postanowienia o dopuszczeniu skarżącego do udziału w postępowaniu. Wydane przez Wojewodę [...] postanowienie z dnia [...] czerwca 2006 r. o odmowie dopuszczenia skarżącego do udziału w postępowaniu o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego zostało uchylone postanowieniem Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] stycznia 2007 r. nr w trybie art. 54 § 3 p. p. s. a., a sprawa w przedmiocie dopuszczenia skarżącego do udziału w postępowaniu została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Skarżący nie został więc dopuszczony do udziału w postępowaniu. Sąd nie podziela stanowiska o możliwości istnienia dorozumianego postanowienia o dopuszczeniu organizacji społecznej do postępowania w sytuacji przyjmowania jej oświadczeń i doręczania jej decyzji i postanowień, bez formalnego postanowienia. Wyraźnie brzmienie art. art. 31 § 2 zd. pierwsze k. p. a. nie pozostawia wątpliwości, że w tej mierze niezbędne jest wydanie stosownego postanowienia. W związku z powyższym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p. p. s. a.