IV SA/Wa 1680/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie Sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2010 r. sprawy ze skargi A. N. i K. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchylenie decyzji ustalającej warunki zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania Z. i B. K., uchyliło decyzję Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2009r. nr [...] ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego wraz z infrastrukturą techniczną i zagospodarowania terenu na działce nr ew. [...] w obrębie [...], przy ul. [...] w Dzielnicy [...] w W. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył treść art. 61 ust. 1 pkt 1- 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wskazując, że warunek, o którym mowa w ust.1 pkt 3 jest spełniony, jeżeli wykonanie uzbrojenia terenu zostanie zagwarantowane w drodze umowy zawartej między właściwą jednostką organizacyjną a inwestorem ( ust.5). Zdaniem organu odwoławczego wniosek inwestora z dnia 26 września 2007 r. o ustalenie warunków zabudowy dla ww. inwestycji nie spełnia wymogów z art. 52 ust.1 i 2 ww. ustawy. We wniosku nie określono jakie jest dla przedmiotowej inwestycji zapotrzebowanie na poszczególne media. Inwestor mimo wezwania nie uzupełnił materiału dowodowego o wstępne warunki umów z gestorami sieci miejskiej, z których by wynikało jakie dla tej inwestycji jest przewidywane zapotrzebowanie na poszczególne media i czy istniejące lub projektowane uzbrojenie jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Organ podkreślił, iż w aktach znajduje się adnotacja służbowa, że na działce znajdują się przyłącza, co jednak dla ustalenia, czy został spełniony warunek z art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy jest niewystarczające. Inwestor nie określił bowiem jakie będzie zapotrzebowanie planowanej inwestycji na poszczególne media, a nadto ani on, ani organ pierwszej instancji nie wykazali, że istniejące i projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego, dlatego, zdaniem Kolegium, przedwczesny jest wniosek zawarty w tej mierze w pkt 3 analizy, dołączonej do decyzji. Organ wskazał, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych stwierdzono mimo, że teren, na którym planuje się inwestycję posiada uzbrojenie, należy we wniosku określić zapotrzebowania na wodę, energię oraz sposób odprowadzania lub 1 oczyszczania ścieków, a to dla ustalenia, czy istniejące uzbrojenie terenu jest wystarczające dla projektowanej inwestycji" ( wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 1035/08). W konstatacji Kolegium stwierdziło, że powyższe ustalenia stanowią o naruszeniu art. 7 i 77 § 1 przez organ pierwszej instancji w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania i wskazało, iż rozpoznając ponownie sprawę organ pierwszej instancji wyjaśni podniesione powyżej okoliczności. Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium wyjaśniło, że na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe kwestionowanie postanowienia organu pierwszej instancji z dnia [...] czerwca 2008 r., gdyż skarżącym przysługiwało prawo złożenia zażalenia, z którego jednak nie skorzystali. W postępowaniu odwoławczym mogą być zaskarżane tylko postanowienia organu pierwszej instancji, na które nie przysługuje zażalenie. Skargę na powyższą decyzję złożył pełnomocnik A. i K. małż. N. podnosząc, że Kolegium bezprawnie uzależniło wydanie decyzji o warunkach zabudowy od wykonania obowiązków wynikających dla inwestora z prawa budowlanego, gdyż zastosowało rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75, poz. 690). Kolegium nie dokonało oceny całego zabranego materiału, nie wzięło pod uwagę mapy, będącej dokumentem urzędowym. Zdaniem pełnomocnika skarżących uzasadnione było przyjęcie spełnienia warunku z art. 52 ust. 1 i 2 w zw. z art. 64 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w sytuacji, gdy inwestor dokonał uprzednio nakładów w doprowadzenie infrastruktury do działki. Decyzja z uwagi na nieuzasadniony rygoryzm i nieadekwatny formalizm jest niezgodna z art. 7 kpa. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podnosząc te same argumenty co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik skarżących w piśmie procesowym, które na Biuro Podawcze Sądu wpłynęło w dniu 17 lutego 2010 r., podniósł m.in., iż Kolegium błędnie interpretuje 61 ust. 1 pkt 3 i pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu 2 przestrzennym. Zdaniem pełnomocnika przepis art. 61 ust. 1 pkt 3 i pkt 5 ustawy ma zastosowanie wyjątkowo, gdy chodzi o projektowane uzbrojenie terenu. W takim przypadku przyszły inwestor ma obowiązek przedstawić umowę z dostawcą mediów. Obowiązek ten nie dotyczy sytuacji, gdy już odpowiednie uzbrojenie istnieje, co ma miejsce w przypadku skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów, przy czym stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) nie jest związany zarzutami i granicami skargi. W rozpatrywanej sprawie zaskarżone rozstrzygnięcie organu odwoławczego podjęte zostało na podstawie art. 138 § 2 kpa. Wydanie przez organ na podstawie tego przepisu decyzji kasacyjnej uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Celem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej przez organ drugiej instancji, a strona tego postępowania ma prawo do merytorycznego załatwienia sprawy, rozstrzygniętej zaskarżoną odwołaniem decyzją pierwszej instancji. Wynika z tego, że przepis art. 138 § 2 kpa nie może być interpretowany rozszerzająco ( por. uchwała SN z dnia 16.01.1997r. III ZP 5/96, uchwała NSA z dnia 4.05.98r. FPS 2/98, ONSA 1998/ 3/79). Organ odwoławczy może zatem uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W orzecznictwie niejednokrotnie podkreślano, że wydanie decyzji kasacyjnej tego rodzaju może nastąpić tylko wtedy, gdy organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a w szczególności nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego albo postępowanie takie przeprowadzono, ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe. Wynika to z treści art. 136 kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić 3 tylko uzupełniające postępowanie dowodowe. Zastosowanie art. 138 § 2 kpa wymaga również wskazania przyczyn niezastosowania art. 136 kpa i wykazania, że konieczne do dokonania ustalenia przez organ pierwszej instancji, stanowią całość lub znaczną część niezbędnego dla rozstrzygnięcia sprawy postępowania wyjaśniającego ( por. wyrok NSA z dnia 4 października 1997r., sygn. akt SA/Po 1237/96, POP 1998/3/92, wyrok SN z dnia 9 czerwca 1999 r., sygn. akt III RN 7/99, OSNAPiUS 2000/9/338). W świetle powyższych rozważań zaskarżona decyzja, w ocenie Sądu, została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia nie wykazał w uzasadnieniu, by rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania w całości lub w znacznej części, a nadto nie wskazał przyczyn niezastosowania art. 136 kpa. Wbrew zarzutom skargi, rację ma organ odwoławczy, iż w myśl art. 61 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 23 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), zwanej dalej ustawą, wydanie decyzji o warunkach jest możliwe w przypadku stwierdzenia, że istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego objętego wnioskiem inwestora. W art. 52 ust. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy ustawodawca określił wymogi formalne wniosku o ustalenie warunków zabudowy, zgodnie z którymi wniosek powinien zawierać m.in.: określenie zapotrzebowania na wodę, energię oraz sposobu odprowadzania lub oczyszczania ścieków, a także innych potrzeb w zakresie infrastruktury technicznej, a w razie potrzeby również sposobu unieszkodliwiania odpadów ( pkt 2 lit. b). Ze znajdującego się w aktach sprawy wniosku z dnia 26 września 2007 r. o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie jednorodzinnego budynku mieszkalnego i garażem wolnostojącym wynika, że inwestor nie określił zapotrzebowania na wodę, ścieki, gaz i energię elektryczną. Prawidłowo więc uznało Kolegium, że wniosek inwestora nie spełnia wymogu ustawowego i w związku z tym organ pierwszej instancji nie był uprawniony do stwierdzenia, że istniejące i projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla przedmiotowej inwestycji. Wymaga podkreślenia, iż w orzecznictwie przyjmuje się, że zgodnie z brzmieniem art. 61 ust. 1 pkt 3 z uwzględnieniem art. 61 ust. 5 ustawy do wydania 4 pozytywnej decyzji niezbędne jest ustalenie, że istniejące lub projektowane uzbrojenie jest wystarczające dla realizowanej inwestycji. Określenie jakie uzbrojenie jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego, jest kwestią związaną z oceną konkretnego projektu inwestycji, co oznacza, że organ obligowany jest do każdorazowej oceny spełnienia tego warunku w kontekście stanu faktycznego danej sprawy. Ocena ta wymaga odniesienia się do wiedzy fachowej, dlatego inwestor obowiązany jest wykazać, że istniejące lub projektowane uzbrojenie będzie wystarczające dla planowanej inwestycji poprzez przedłożenie od gestorów właściwych mediów pisemnych informacji w tym zakresie ( por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 2009r., sygn. akt OSK 1780/08, dostępny w internecie; wyrok NSA z dnia 18 listopada 2008r., sygn. akt OSK 1396/07,dostępny w internecie; wyrok NSA z dnia 3 października 2006r. , sygn. akt II OSK 196/06, dostępny w internecie ). W świetle powyższego zgodzić się należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że skoro inwestor nie określił we wniosku zapotrzebowania na poszczególne media, to decyzja pierwszej instancji jest wadliwa, ponieważ została wydana bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a więc z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa. Jednakże, w ocenie Sądu, wada ta nie wymagała zastosowania art. 138 § 2 kpa, gdyż jej usunięcie mieściło się w granicach art. 136 kpa, co oznacza, że Kolegium w toku prowadzonego postępowania odwoławczego powinno przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, wzywając inwestora do uzupełnienia wniosku z dnia 26 września 2007 r. w zakresie określenia zapotrzebowania na poszczególne wskazane w nim media, jednocześnie informując go stosownie do art. 9 kpa o ewentualnych negatywnych skutkach niezastosowania się do tego wezwania. W tych warunkach należało stwierdzić, że organ odwoławczy uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia naruszył art. 138 § 2 kpa, bowiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazał przyczyn niezastosowania art. 136 kpa, które stanowiły by przeszkodę do wydania decyzji przewidzianej w art. 138 § 1 pkt 2 kpa. W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja nie mogła się ostać i dlatego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.