IV SA/Wa 1688/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 10 października 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. M. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. H. M. złożyła w dniu 1 września 2014r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2014 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1976 r. o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów położonych wsi M. Z wniosku PPF, wyjaśnień i dokumentów przedłożonych przez H. M. wnika, że jest emerytką. Wnioskodawczyni ma na utrzymaniu bezrobotnego, dorosłego syna K. M. (który nie jest jednak zarejestrowany jako bezrobotny). Na majątek skarżącej składa się mieszkanie o powierzchni 67 m2, nieruchomość rolna o powierzchni 3,34 ha a także las o powierzchni 0,7 ha. Rodzina utrzymuje się z emerytury skarżącej w miesięcznej wysokości 1.225,85 zł. brutto (tj. 1036,52 zł. netto) oraz z dochodów pochodzących z gospodarstwa rolnego w kwocie ok. 150 zł. miesięcznie. Budżet rodziny jest zasilany ponadto dopłatami bezpośrednimi do gruntów rolnych w rocznej wysokości 3.533,04 zł. Skarżąca podała, że na niezbędne utrzymanie przeznacza miesięcznie 1338 zł. (leki – 80 zł., ubrania – 50 zł., środki czystości i artykuły spożywcze - 775 zł., energia energetyczna – 71 zł., gaz – 50 zł., opał – 252 zł., woda i kanalizacja – 33 zł, ubezpieczenie budynków i OC – 22 zł.). Stwierdzono, co następuje: H. M. zwróciła się do Sądu o zwolnienie od kosztów sądowych w pełnym zakresie. Wobec tego powinna udowodnić, że uiszczenie kosztów sądowych (na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi w wysokości 100 zł.) spowoduje, że nie będzie miała środków na zakup dóbr i usług o charakterze podstawowym. Przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym zostały określone w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Podany przepis zobowiązuje stronę do wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Treść powołanych przepisów podkreśla wyjątkowy charakter instytucji prawa pomocy. Na wstępie należy zauważyć, że na obecnym etapie postępowania koszty sądowe sprowadzają się do wpisu należnego od skargi w wysokości 100 zł. Zdaniem referendarza sądowego, zapłata wpisu sądowego przez skarżącą, nie będzie wiązać się z uszczerbkiem w jej utrzymaniu koniecznym, a więc nie zachwieje podstawami egzystencji skarżącej. Po pierwsze - strona uzyskuje stałe miesięczne dochody z emerytury, posiada budynek mieszkalny, a także nieruchomość rolną. Po drugie - skarżąca prowadzi gospodarstwo rolne dzięki któremu może uzyskiwać podstawowe środki żywnościowe. Otrzymuje też z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego dopłaty bezpośrednie w wysokości rocznej 3.533,04 zł. Po trzecie – z lektury dokumentów i oświadczeń skarżącej wynika, że wydatki na konieczne utrzymanie nie pochłaniają jej całego dochodu. Referendarz wyjaśnia, że przesłanki niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego nie należy utożsamiać z niemożnością poniesienia tych kosztów bez jakiegokolwiek uszczerbku (por. postanowienie NSA z dnia 19 lutego 2008 r., sygn. akt I FZ 15/08). Nawet bowiem odczuwany istotnie uszczerbek związany z poniesieniem kosztów sądowych nie powinien skutkować przyznaniem prawa pomocy w zakresie częściowym, jeżeli pozostałe po ich pokryciu środki finansowe wystarczają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych strony i jej rodziny (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 30 września 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 760/05, postanowienie NSA z dnia 19 lutego 2008 r., sygn. akt I FZ 22/08). Na koniec należy dodać, że w toku postępowania strona może złożyć kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, o ile uzna, że nie jest w stanie ponieść związanych ze sprawą kosztów sądowych (o ile takie się pojawią). Z powyższych względów referendarz sądowy postanowił jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.