IV SA/Wa 170/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Sędzia WSA - Krystyna Napiórkowska po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Komitetu B. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Komitetu B. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) listopada 2007 r., nr (...) w przedmiocie odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania prawa pomocy. Komitet B. z siedzibą w W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) listopada 2007 r., nr (...) w przedmiocie odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy pomnika (...) na terenie działki o nr ew. (...)obr. (...)na skwerze im. (...) w W. Do powyższej skargi dołączono na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając swój wniosek skarżący oświadczył, że bieżąca działalność Komitetu finansowana jest wyłącznie ze składek członkowskich. Ponadto wskazano, iż Komitet nie posiada żadnego majątku trwałego, z którego mógłby czerpać zyski. Środki służące do realizacji budowy pomnika ofiar obozu będą jak wskazał skarżący w całości wykorzystane na prace projektowe i budowlane przy pomniku, nie mogą więc być wykorzystane na bieżącą działalność Komitetu. Z nadesłanego formularza PPPr wynika, iż Komitet posiada środki na rachunku bankowym w wysokości 10 000 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Z regulacji prawnej zawartej w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. -zwanej dalej P.p.s.a.) dotyczącej kosztów sądowych wynika, że podstawową zasadę stanowi ponoszenie kosztów sądowych przez każdego kto wnosi do Sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki (art. 219, art. 220, art. 230 § 1 P.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 P.p.s.a., możliwe jest zwolnienie osoby prawnej wnoszącej skargę od kosztów sądowych poprzez przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym w sytuacji gdy wykaże ona, iż nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 - Prawo o stowarzyszeniach (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz.855 ze zm.), a także statut Komitetu B. ( § 16 statutu) przewidują możliwość uzyskiwania przez Stowarzyszenie środków finansowych na swoją działalność ze składek członkowskich, darowizn, spadków, zapisów, dotacji i subwencji oraz dochodów z majątku stowarzyszenia. Ponadto stowarzyszenie rejestrowe ma możliwość prowadzenia działalności gospodarczej, a dochód z takiej działalności może posłużyć do realizacji celów statutowych. Skarżący Komitet chcąc realizować swą statutową działalność musi liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów, w tym kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Zaniechanie prowadzenia własnej działalności zarobkowej, pobierania składek czy pozyskiwania darowizn prowadzi do przerzucenia kosztów własnej działalności na Skarb Państwa. Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2006 r. (Sygn. akt II OZ 1433/06). Podzielając powyższy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego należy stwierdzić, iż przerzucanie ciężaru funkcjonowania Stowarzyszenia na Państwo, chociażby w ten sposób, aby uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych rodzi ten skutek, że faktycznie działalność stowarzyszenia staje się finansowana ze środków publicznych, a to prowadzi do zaprzeczenia zasady, że stowarzyszenie prowadzi działalność na bazie własnego majątku. W powyższym postanowieniu Naczelny Sąd Administracyjny doszedł również do wniosku, iż stowarzyszenie nawet o niewielkiej liczbie członków i o niskich dochodach, musi liczyć się z trudną sytuacją w prowadzeniu działalności dla której zostało utworzone i podjąć odpowiednie kroki w kierunku uzyskania majątku. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał ponadto, iż Konstytucja RP przewiduje prawo obywateli do zrzeszania się m.in. w stowarzyszenia, nie gwarantuje jednak wszystkim stowarzyszeniom prawa do finansowania ich działalności przez Państwo. Wynika z tego, że pomoc finansowa ze strony Państwa z założenia przysługuje jedynie podmiotom, które nie mogą - z powodów od siebie niezależnych - pozyskać środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego, a nie podmiotom które dobrowolnie zaniechały pozyskiwania tych środków. Należy mieć na uwadze, że z zapisów statutu Komitetu B. wynika, iż członkowie Stowarzyszenia zadeklarowali pomoc finansową na jego rzecz, poprzez regularne opłacanie składek. Tak więc argumentacja przedstawiona przez skarżące Stowarzyszenie nie może uzasadniać przyznania mu prawa pomocy, bowiem Komitet pozbawiając się środków finansowych, które mogłoby uzyskać zgodnie ze swoim statutem, nie może domagać się przerzucenia kosztów swojej działalności na rzecz Skarbu Państwa. Skarżący Komitet w uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy wskazał, iż występuje w niniejszej sprawie realizując swoje cele statutowe. W takim wypadku, należy mieć na uwadze, że skoro Komitet chce aktywnie realizować cele statutowe, winien liczyć się ze związaną z tym koniecznością ponoszenia kosztów. W szczególności w sytuacji, gdy powołując się na swoje cele statutowe, zdecydował się skorzystać z drogi sądowoadministracyjnej, powinien przeznaczyć środki na pokrycie kosztów sądowych. Należy jednocześnie zauważyć, iż wnioskodawca posiada na rachunku bankowym środki finansowe w wysokości znacznie przewyższającej wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie wynoszą 500 zł ( wpis sądowy od skargi). Powyższe w ocenie Sądu oznacza, iż skarżący Komitet dysponuje dostatecznymi środkami na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z tych względów, na podstawie art. 245 i 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.