IV SA/Wa 1700/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Marek Wroczyński (spr.), Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi I. T. i A. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków - oddala skargę - Syg. akt IV Sa/Wa 1700/09 Uzasadnienie Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 roku Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( DZ.U z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej jako k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania I. i A. T. od decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] maja 2009 roku orzekającej o odmowie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków w zakresie przebiegu granic i powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], polegającej na połączeniu w jedną działkę działek ewidencyjnych nr [...] i [...] i o odmowie wpisania jako właścicieli nowoutworzonej działki małżonków I. i A. T. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. A. i I. T. wnioskiem z dnia 10 marca 2008 roku wystąpili do organu o aktualizację operatu ewidencji gruntów i budynków, a w szczególności sprostowanie błędów dotyczących działek ewidencyjnych nr [...] i [...] z obrębu [...], popełnionych w czasie podziału działki nr [...], poprzez wykreślenie działki nr [...] oraz zmianę powierzchni działki nr [...] z 0, 0968 ha na 1,1032 ha. Precyzując swój wniosek wskazywali, że jest to wniosek o sprostowanie błędów w trybie § 45 ust.1 i 2, § 35 i § 47 ust.3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz art. 104 k.p.a. Decyzją z dnia [...] maja 2009 roku organ pierwszej instancji odmówił wprowadzenia do operatu ewidencji zmiany przebiegu granic i powierzchni działki ewidencyjnej nr [...], polegającej na połączeniu w jedną działkę działek ewidencyjnych nr [...] i [...] i odmówił wpisania jako właścicieli nowoutworzonej działki małżonków I. i A. T. W uzasadnieniu organ przedstawił poszczególne etapy prowadzonego postępowania, kolejne zmiany dokonywane w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działki nr [...] oraz dokumentację przyjętą za podstawę tych zmian. Organ wskazywał, że dane ewidencyjne dotyczące nieruchomości wnioskodawców są zgodne z posiadanym tytułem prawnym, którym jest akt notarialny – rep. [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2003 roku dotyczący nabycia działki nr [...] o powierzchni 968 m², wydzielonej z nieruchomości ujętej w KW nr [...], w wyniku podziału wskazanego na mapie [...], zatwierdzonego decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2003 roku. Od decyzji odwołanie wnieśli I. i A. T. zarzucając naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego i art. 77 k.p.a. oraz naruszenie prawa materialnego tj. art. 22 ust. 2 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne. Podnosili, że organ błędnie zinterpretował ich żądanie, ponieważ wniosek dotyczył sprostowania błędów w operacie ewidencyjnym w trybie aktualizacji operatu na podstawie § 47 ust.3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( DZ.U nr 38, poz. 454- dalej jako rozporządzenie), a nie zawierał żądania wprowadzenia zmiany i wpisania ich jako właścicieli nowoutworzonej działki. Podnieśli ponadto, że błędem było utworzenie działki nr [...] o powierzchni 0,0064 ha tylko na podstawie protokołu przejęcia granic. Zakwestionowali jednocześnie powołane przez organ pochodzenie gruntów oznaczonych jako działka nr [...] oraz moc dowodową planów złożonych do zbioru dokumentów dawnych ksiąg hipotecznych. Organ odwoławczy podnosił, że nawet jeżeli zostały popełnione błędy w sprawie podziału nieruchomości, nie mogą być analizowane i korygowane w postępowaniu w sprawie sprostowania błędów ewidencji gruntów i budynków. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że ewidencja gruntów i budynków rejestruje stany prawne i faktyczne wynikające z posiadanych dokumentów, zaś organy nie są uprawnione do oceny i weryfikowania ostatecznych decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych i aktów notarialnych, z których wynikają zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, otrzymywanych stosownie do art.23 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne. Organ odwoławczy podzielił również pogląd prawny organu pierwszej instancji, że podstawą aktualnych wpisów w ewidencji gruntów, odnoszących się do nieruchomości stanowiących własność skarżących jest akt notarialny umowy sprzedaży z dnia [...] czerwca 2003 roku, którym nabyli oni działkę nr [...] o obszarze 968 m², wykazaną na mapie z projektem podziału nieruchomości uregulowanej w KW nr [...], stanowiącej działkę nr [...] z obrębu [...], zatwierdzonym ostateczną decyzją wydaną przez Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] maja 2003 roku. W świetle obowiązujących przepisów i zgromadzonych dokumentów nie ma żadnych podstaw do sprostowania danych ewidencyjnych dotyczących przedmiotowych nieruchomości. Organ zgodził się ze skarżącymi, że protokół przyjęcia przebiegu granic sporządzony w trybie przepisów dotyczących podziału nieruchomości oraz wykonany w oparciu o ten protokół wykaz zmian gruntowych nie mogły być podstawą do wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów w zakresie przebiegu granic działki nr [...]. Jednocześnie organ zauważył, że z uwagi na późniejsze skutki prawne dokonanych zmian w ewidencji w postaci ostatecznej decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości w nowych granicach, anulowanie zmian dokonanych w dniu [...] lutego 2003 roku nie jest możliwe bez wzruszenia decyzji podziałowej w trybie nadzwyczajnym. Odnosząc się do stawianych zarzutów naruszenia art. 6, art.7, art. 8, art. 9, art. 77 k.p.a. organ podniósł, że nie został on przez skarżących uzasadniony, a na podstawie akt postępowania nie można uznać go za słuszny. Co do zarzutu naruszenia art. 22 ust.2 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne dotyczącego obowiązków właścicieli i osób władających, to w ocenie organu jest on wręcz niezrozumiały. Nie znajdują uzasadnienia zarzuty błędnej interpretacji prawa art. 20 ust. 1 i 2 , art. 22 ust.1 i 2 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne w związku z § 47 ust. 3 rozporządzenia. Zdaniem organu odmowa wprowadzenia do operatu ewidencji gruntów i budynków zmiany polegającej na połączeniu działek nr [...] i [...] i wykazaniu wnioskodawców jako właścicieli jest tożsama z odmową żądanego sprostowania błędów dotyczących działek ewidencyjnych nr [...] i [...] w trybie aktualizacji tego operatu na podstawie § 47 ust.3 rozporządzenia. Skargę na decyzję organu odwoławczego wnieśli I. i A. T. Zaskarżonej decyzji zarzucali a) naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art.7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., b) naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku – Prawo geodezyjne i kartograficzne( DZ.U z 2005 roku, nr 240, poz. 2027 ze zm.) oraz § 47 ust. 3 rozporządzenia. Wskazując na powyższe skarżący wnosili o: a) uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji b) zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podnosili, że organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji częściowo potwierdził zarzuty podnoszone w ich odwołaniu. Jednocześnie nie ustosunkował się do zarzutu, że w dniu 24 lutego 2003 roku naruszono prawo i błędnie utworzono, tylko na podstawie protokołu przyjęcia granic działkę nr [...], o powierzchni 0,0064 ha, uznając go za mało istotny. Ich zdaniem organ błędnie uznał, iż wnosili oni o wprowadzenie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, a nie o sprostowanie błędów popełnionych przez organ prowadzący operat. Argumentowali, że nie żądali korygowania błędów popełnionych w postępowaniu w sprawie podziału nieruchomości prowadzonym na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami, lecz skorygowania błędów popełnionych w operacie ewidencji gruntów i budynków przed dokonaniem podziału. W ich ocenie bezprawnie dokonano zmian danych w operacie i dopiero na podstawie tak zmienionego operatu dokonano podziału nieruchomości. Skarżący zarzucali, że nieprawidłowe jest stanowisko organu, iż obecnie sprostowanie błędu nie jest możliwe bez wzruszenia decyzji podziałowej w trybie nadzwyczajnym. Decyzja podziałowa została wydana na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, a toczące się na podstawie ich wniosku postępowanie prowadzone było na podstawie przepisów prawa materialnego, unormowanych w ustawie prawo geodezyjne i kartograficzne. Decyzja podziałowa zatwierdza prawnie jedynie nową granicę wydzieloną w wyniku podziału tj. granicę podziału pomiędzy działkami [...] i [...], której to granicy nigdy nie kwestionowali. Skarżący podnosili, że ustalenie granicy pomiędzy działką nr [...], a działką [...] w 2003 roku w linii odmiennej od istniejącej było możliwe wyłącznie na wniosek właścicieli sąsiednich nieruchomości w odrębnym postępowaniu rozgraniczeniowym lub sądowym. Ponieważ nie było i nie ma sporu pomiędzy właścicielami sąsiadujących nieruchomości co do przebiegu granicy lub zasięgu prawa własności, w zakresie przebiegu południowej granicy działki nr [...] ( oznaczonej obecnie jako działka [...]) z działką nr [...], to powinien być przyjęty stan ewidencyjny obowiązujący z 2003 roku. Jak wynika ze zgromadzonego materiału oraz przedstawionych przez nich informacji oczywistym jest, że ujawnienie w operacie ewidencyjnym działki nr [...] o powierzchni 64 m² nie znajdowało oparcia w dokumentach i przepisach prawa. Nadto skarżący podnosili, że powszechnie przyjęte jest stanowisko iż oznaczenie nieruchomości, w tym jej obszar w księgach wieczystych nie jest objęte domniemaniem prawdziwości prawa, ani nie jest chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystej. Z tego względu zmiana w ewidencji gruntów i budynków we wzajemnej konfiguracji i ewentualnie powierzchni, a więc w zakresie danych stanowiących podstawę dla oznaczenia nieruchomości i ewentualnego sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków jest dopuszczalne i może mieć zastosowanie przy prostowaniu błędu popełnionego przez organ pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga I. i A. T. nie zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DZ.U nr 153 , poz.1269) oraz art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej p.p.s.a. (DZ.U nr 153, poz.1270, ze zmianami) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności. Jak stanowi przepis art.134 § 1 p.p.s.a. Sąd badając legalność zaskarżonego aktu, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej przeprowadza ocenę zgodności decyzji z prawem. W szczególności istotne jest ustalenie, czy w postępowaniu przed organami administracyjnymi zostały dostatecznie i w sposób prawidłowy wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenie, iż okoliczności te nie zostały w sposób dostateczny wyjaśnione uniemożliwia dokonanie oceny, czy zaskarżone decyzje są zgodne z prawem, a w szczególności, czy nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 1981 roku, S.A. 910/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 7). Decyzja jest zgodna z prawem, jeżeli odpowiada przepisom postępowania administracyjnego, jak też uregulowaniom prawa materialnego( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 października 2002 roku, syg. akt II SA 2554/04, LEX nr 77 220). Zgodnie z § 45.1 rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Przepis § 46.1 tego rozporządzenia stanowi, że dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11. Do podmiotów, które takie wnioski mogą zgłaszać zaliczamy właścicieli nieruchomości, użytkowników wieczystych, jednostki organizacyjne sprawujące zarząd lub trwały zarząd nieruchomości, państwowe osoby prawne, którym Skarb Państwa powierzył w stosunku do jego nieruchomości wykonywanie prawa własności oraz gminnych, powiatowych i wojewódzkich zasobów nieruchomości, użytkowników gruntów państwowych i samorządowych, dzierżawców, którzy władają gruntami na podstawie umów dzierżawy, osób i jednostek organizacyjnych, które nieruchomościami władają na podstawie umów dzierżawy, zgłoszonych do ewidencji, stosownie do art. 28 ust.4 pkt 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Tak więc w pierwszej kolejności należy zauważyć, iż skarżący mają uprawnienie do aktualizacji danych ewidencyjnych odnośnie działki nr [...], której są właścicielami. W ocenie Sądu skarżący nie należą do grona podmiotów uprawnionych, aby wnioskować o dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków odnośnie działki nr [...]. Podnoszony fakt władania przedmiotową działką nie może stanowić, iż posiadają interes prawny do wprowadzania zmian w ewidencji w tym zakresie. Odnosząc się do podnoszonych zarzutów należy zauważyć, iż organ dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych. Skarżący stawiają zarzut naruszenia art. 7 k.p.a., co wskazywałoby, iż organ nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Poza postawieniem zarzutu skarżący nie wskazują w jakim zakresie ustalenia poczynione przez organ nie odpowiadają rzeczywistemu stanowi faktycznemu. W ocenie Sądu dokonane ustalenia faktyczne należy uznać za niewadliwe, a wynikają one z materiału dowodowego, zebranego przez organ w toku postępowania administracyjnego. Ustaleniom faktycznym w sprawie nie można postawić zarzutu sprzeczności z treścią zebranego w sprawie materiału. Taka sprzeczność zachodzi wtedy, gdy powstaje dysharmonia pomiędzy materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, a konkluzją do jakiej dochodzi organ na podstawie tego materiału . W ocenie Sądu postawione zarzuty w zakresie błędnej oceny dowodów i materiału dowodowego również nie znajdują uzasadnionych podstaw. Błędy w zakresie gromadzenia i oceny dowodów mogą wystąpić gdy: - z treści dowodu wynika co innego niż przyjął organ / przeinaczenie / - gdy pewnego dowodu zebranego nie uwzględniono przy ocenie – wbrew obowiązkowi oceny całokształtu okoliczności sprawy - gdy organ przyjął pewne fakty za ustalone, mimo, że nie zostały one w ogóle lub są niedostatecznie potwierdzone - gdy organ uznał pewne fakty za nie udowodnione, mimo że były ku temu podstawy - ocena materiału dowodowego koliduje z zasadami doświadczenia życiowego lub regułami logicznego wnioskowania, tzn. organ wyprowadził błędny logicznie wniosek z ustalonych przez siebie okoliczności. Dokonanej przez organ oceny dowodów nie można uznać za dowolną. Skarżący stawiają zarzuty w tym zakresie, ale zasadniczo z treści uzasadnienia wynika, że koncentrują się na naruszeniach prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów. Wskazują, iż organ naruszył przepis art. 22 ust.2 prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz § 47 ust. 3 rozporządzenia. Wskazane przepisy wskazują, iż organ dokonuje zmian w ewidencji gruntów i budynków po uzyskaniu odpowiednich dokumentów mogących stanowić podstawę do wprowadzenia zmian. Trafnie organ zauważył, iż skarżący zostali ujawnieni w ewidencji w związku z umową kupna działki nr [...] o pow.968 m², wykazaną na mapie z projektem podziału nieruchomości – działki nr [...]. Tak więc zmiany w przedmiocie granic działki mogą być dokonywane na podstawie odpowiednich dokumentów. Decyzja o podziale działki nr [...] na działki [...] i [...] wraz z mapą podziału wskazała przebieg granic tych działek, w tym działki [...] stanowiącej ich własność. Należy zgodzić się z organem, że decyzja podziałowa miała prawotwórczy charakter w zakresie przebiegu granic ich działki. W świetle umowy sprzedaży z [...] czerwca 2003 roku skarżący nie nabyli tytułu prawnego do działki [...]. Nawet dokonanie błędnego wpisu do ewidencji działki nr [...] nie ma znaczenia dla uprawnień skarżących w tym zakresie. Nie można dokonywać żadnych zmian własnościowych, a należą do nich zmiany granic i powierzchni działek poprzez samoistne zmiany w ewidencji gruntów. Ewidencja jest tylko publicznym rejestrem obejmującym dane o gruntach wynikające z odpowiedniej dokumentacji urzędowej. Zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się tylko na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych( por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 maja 2007 roku, syg. akt IV SA/Wa 301/07, LEX nr 347773). Należy również uznać za chybiony zarzut skarżących, że organ nieprawidłowo odczytał żądanie ich wniosku. Skarżący wnosili o aktualizację ewidencji gruntów i budynków poprzez wykreślenie działki nr [...] oraz zmianę powierzchni działki [...]. Tak więc w istocie skarżący chcieli aby powierzchnia działki [...] została powiększona o powierzchnię działki nr [...]. W tych okolicznościach sprawy w ocenie sądu nie zachodziły usprawiedliwione okoliczności uznania zarzutów podnoszonych w skardze. W związku z tym biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.