IV SA/Wa 1700/18

WyrokWSA w Warszawie2018-11-08

Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Aleksandra Westra

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowne żądanie zwrotu nieruchomości wywłaszczonej przed 22 września 2004 r., na której cel wywłaszczenia został zrealizowany przed tą datą, może być rozpoznane merytorycznie, czy też powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe z uwagi na zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ponowne żądanie zwrotu nieruchomości, dla której cel wywłaszczenia został zrealizowany przed 22 września 2004 r., powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe. Nawet jeśli nastąpiła zmiana stanu prawnego w zakresie przesłanki zbędności nieruchomości, to fakt zrealizowania celu wywłaszczenia przed datą nowelizacji stanowi negatywną przesłankę dla uwzględnienia żądania zwrotu i nie otwiera drogi do ponownej oceny tej kwestii. Ponowne postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną jest niedopuszczalne, a wydanie kolejnej decyzji w tym samym przedmiocie i co do tych samych stron wypełniałoby przesłankę nieważności decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się zwrotu nieruchomości wywłaszczonej w 1972 r. na cele budowy osiedla mieszkaniowego. Wcześniejsze wnioski o zwrot z lat 1992 i 1997 zostały prawomocnie oddalone decyzjami z 2001 r. i 2002 r., a skarga do NSA została oddalona wyrokiem z 2003 r. Organy administracji umorzyły nowe postępowanie wszczęte wnioskiem z 2017 r. jako bezprzedmiotowe, uznając zasadę powagi rzeczy osądzonej. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym twierdząc, że zmiana przepisów o gospodarce nieruchomościami z 2004 r. konstytuuje nową sprawę administracyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia del. SO Aleksandra Westra (spr.), Protokolant ref. staż. Sebastian Niedbalski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2018 r. sprawy ze skargi J. Z., L. K., M. W. oraz Z. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości oddala skargę Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U z 2017 r. poz. 1257 z poźn. zm.), oraz art. 9 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 121) utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. radca prawny A. B., działający jako pełnomocnik J. Z., L. K., Z. W. i M. W. wystąpił do Urzędu [...] z wnioskiem o zwrot nieruchomości położonej w [...], przy ul. [...], stanowiącej obecnie działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o pow. 146 m2. Starosta [...], decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r., na podstawie art. 104, 105 §1 i art. 107 k.p.a. orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], stanowiącej obecnie działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o pow. 146 m2, jako bezprzedmiotowego. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż przedmiot żądania zgłoszony w dniu [...] kwietnia 2017 r. Przez J. Z., L. K., Z. W. i M. W., jest tożsamy z żądaniem zgłoszonym w dniu [...] maja 1992 r., które zostało uzupełnione wnioskiem z dnia [...] maja 1997 r. a sprawa zwrotu nieruchomości o pow. 146 m2 została ostatecznie zakończona decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2001 r. Nr [...], utrzymaną w mocy decyzją Wojewody [...] z [...] stycznia 2002 r. Nr [...]. Wskazano, wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2003 r., sygn. akt I SA 722/02 skarga na decyzja Wojewody [...] została oddalona. Od powyższej decyzji Starosty [...] odwołanie złożyli J. Z., L. K., Z. W. i M. W., reprezentowani przez radcę prawnego A. B.. W odwołaniu wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 16 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt. 3 k.p.a. w zw. z art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. w brzmieniu ustalonym art. 1 pkt 89 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. 2004 nr 141 poz. 1492), art. 7 k.p.a. , art. 77 k.p.a. , art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1 pkt 2, art. 216 ust. u.g.n., art. 28 w zw. z art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z art. 2, 31 ust. 3, 20, 21, 64 Konstytucji R.P., art. 107 § 3 i § 1 w zw. z art. 11 i 8 k.p.a. Po rozpoznaniu odwołania Wojewoda [...] wydał powołaną na wstępie zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że organ I instancji w sposób prawidłowy i zgodny z prawem dokonał umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], stanowiącej obecnie działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o pow. 146 m2, wobec wydania już decyzji w sprawie. Powołano, że pismem z dnia [...] maja 1992 r. uzupełnionym wnioskiem z dnia [...] maja 1997 r. J. Z., L. K., Z. W. i M. W., wnieśli o zwrot przedmiotowej nieruchomości. Decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2001 r. Starosta [...] odmówił zwrotu ww. nieruchomości, ponieważ nie ziściła się przesłanka wynikająca z art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., wskazując, że w sprawie nie można uznać, że przedmiotowa nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej wydanej przez Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] marca 1972 r. znak: [...]. Następnie Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Na powyższą decyzję Wojewody [...] skargę wniosła L. K.. Wyrokiem z dnia 28 listopada 2003 r., sygn. akt I SA 722/02, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na ww. decyzję Wojewody [...]. Organ uznał, że wydanie decyzji dotyczącej tej samej sprawy tj. toczącej się w tym samym przedmiocie i między tymi samymi stronami, rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (res iudicata) mogłoby stanowić przesłankę do stwierdzenia nieważności tak wydanego rozstrzygnięcia dotkniętego wadą postępowania administracyjnego. Powołano, że kodeks postępowania administracyjnego konstytuuje zasadę trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 k.p.a), którą organ administracyjny jest związany. Prawidłowo zatem organ I instancji stwierdził, że brak jest podstaw do ponownego, merytorycznego rozpoznania wniosku skarżących. Skoro postępowanie zostało wszczęte, po ustaleniu powyższych okoliczności należało je umorzyć. Kolejne postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną są bowiem niedopuszczalne, a wydanie w takiej sytuacji innej decyzji rozstrzygającej w tym samym przedmiocie i co do tych samych stron, wypełnia przesłankę nieważności decyzji (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wnieśli J. Z., L. K., Z. W. i M. W. – reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym, zaskarżając decyzję w całości. Decyzji zarzucono: mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 16 § 1 w zw. z art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. w brzmieniu ustalonym art. 1 pkt 89 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. 2004 nr 141 poz. 1492), która weszła w życie 22 września 2004 r., przez: a) przyjęcie, że wniosek z [...] kwietnia 2017 roku złożony w imieniu Skarżących (inicjujący postępowanie administracyjne) stanowi żądanie ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy i wydania kolejnej merytorycznej decyzji w sprawie, w której decyzja została już wydana (przed [...] września 2004 r.), a tym samym przyjęcie, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy co do istoty naruszałoby ustanowiony dotychczasową decyzją stan powagi rzeczy osądzonej oraz; b) dorozumianą aprobatę przez organ II instancji bezpodstawnego przyjęcia przez organ I instancji, że zmiana przepisów na mocy Nowelizacji z 2004 r. nie konstytuuje nowej sprawy administracyjnej, gdyż cel publiczny został rzekomo zrealizowany przed wejściem w życie Nowelizacji z 2004 r., podczas gdy w rzeczywistości merytoryczne rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, wobec nowej podstawy prawnej żądania nie naruszałoby powagi rzeczy osądzonej, gdyż mamy do czynienia z zupełnie nową sprawą administracyjną i rozpoznanie tej sprawy nie prowadziłoby do wydania decyzji w warunkach nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.; mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1 pkt 2, art. 216 ust. u.g.n., w zw. z art. 2, 31 ust. 3, 20, 21, 64 Konstytucji R.P. przez ich niezastosowanie, wynikające z błędnego rozstrzygnięcia formalnego w postaci umorzenia postępowania, podczas gdy właściwa wykładnia i prawidłowe zastosowanie ww. przepisów powinny prowadzić do wydania decyzji o zwrocie Nieruchomości Wnioskodawcom, wobec realizacji hipotezy art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.u. w brzmieniu ustalonym Nowelizacją z 2004 r.; mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez (dorozumianą) aprobatę stanowiska wyrażonego przez organ I instancji, że cel wywłaszczenia Nieruchomości został zrealizowany przed wejściem w życie Nowelizacji z 2004 roku, podczas gdy w rzeczywistości cel wywłaszczenia Nieruchomości nie został zrealizowany do dnia dzisiejszego; mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia poglądu prawnego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia, zgodnie z którym wniosek z [...] kwietnia 2017 roku złożony w imieniu Wnioskodawców zawiera żądanie ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy i wydania kolejnej merytorycznej decyzji w sprawie, w której decyzja została już wydana (przed [...] września 2004 r.) oraz (milczące) zaakceptowanie stanowiska, że zmiana przepisów na mocy Nowelizacji z 2004 r. nie konstytuuje nowej sprawy administracyjnej, gdyż cel publiczny został rzekomo zrealizowany przed wejściem w życie Nowelizacji z 2004 r., podczas gdy pogląd ten nie ma oparcia w piśmiennictwie ani orzecznictwie, a przytaczane przez organ I instancji poglądy orzecznictwa są nieadekwatne i dotyczą zagadnień prawnych innych niż w niniejszej sprawie; mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art.11 i art. 8 oraz art. 15 k.pa. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do argumentów Wnioskodawców podniesionych w odwołaniu, co doprowadziło do naruszenia zasady przekonywania i wadliwości uzasadnienia, a w konsekwencji do naruszenia zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej, a poprzez brak odniesienia się do zarzutów odwołania - do faktycznego ograniczenia merytorycznego rozpoznania sprawy do jednej instancji. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77, 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. przez brak wszechstronnej i pełnej oceny dowodów, polegającej na pominięciu przez organ II instancji uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., sygn. [...] przy kształtowaniu podstawy faktycznej rozstrzygnięcia; mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, obarczonej licznymi wadami. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji oraz zwrot na ich rzecz kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W skardze sformułowano również wniosek o przeprowadzenie dowodu z kserokopii uzasadnienia postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z dnia [...].08.2016 r. sygn.. akt. [...] na okoliczność braku posiadania samoistnego nieruchomości przez Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" oraz jej poprzednika prawnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podstawą do wydania decyzji w przedmiocie zwrotu nieruchomości stanowią przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (j. t. Dz. U. z 2018 roku, poz. 121 tj.). W myśl art. 136 ust. 3 ww. ustawy poprzedni właściciel lub jego spadkobierca może żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do art. 137 ww. ustawy stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zgodnie natomiast z art. 137 ust. 1 ww. ustawy nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. W myśl ust. 2 ww. art. jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część. Przepis ust. 2 art. 137 u.g.n. został zmieniony przepisami ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. (Dz.U.2004.141.1492) zmieniającej nin. ustawę z dniem 22 września 2004 r. Do dnia 22 września 2004 r. ust. 2 art. 137 u.g.n. stanowił, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu jeżeli utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel ten nie został zrealizowany. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że Decyzją [...] Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] marca 1972 roku, znak: [...], wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa część nieruchomości o powierzchni 0,0146 ha z ogólnej powierzchni 0,0864 ha, położonej w [...] przy ul. [...]. Nieruchomość objęta ww. decyzją wywłaszczeniową, zgodnie z Decyzją Wydziału Architektury Nadzoru Budowlanego i Geodezji Prezydium Rady Narodowej [...] Nr [...] z dnia [...] października 1970 roku, przeznaczona została pod budowę osiedla mieszkaniowego [...]. W dniu [...] maja 1992 roku Z. W., J. Z., L. K. i M. W. złożyli wniosek o zwrot działki nr [...], położonej w [...] przy ul. [...]. W dniu [...] czerwca 1997 roku ww. osoby wystąpiły o zwrot nieruchomości, położonej w [...] przy ul. [...] o powierzchni 0,0146 ha. Starosta [...] Decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2001 roku, znak: [...], odmówił zwrotu na rzecz wnioskodawców, nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] o powierzchni 0,0146 ha, stanowiącej część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], powołując się na brak przesłanek z art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami. Organ ustalił, że na przedmiotowej nieruchomości urządzony został ciąg komunikacyjny – asfaltowa alejka, przebiegająca równolegle do ul. [...] oraz pas zieleni przylegający do placu zabaw dla dzieci, a więc cel wywłaszczenia został zrealizowany. Po rozpoznaniu odwołań wniesionych przez Z. W. i M. W., J. Z. i L. K. Wojewoda [...] Decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2002 roku utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...]. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na ww. decyzję organu II instancji złożyła L. K.. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Wyrokiem z dnia 28 listopada 2003 roku, sygn. akt. I SA 722/02, oddalił skargę L. K. na Decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 2002 roku. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że na wywłaszczonej nieruchomości powstało osiedle mieszkaniowe wraz z przyległą do niego infrastrukturą, zieleńcami, placami zabaw dla dzieci oraz ciągami dla pieszych, umożliwiającymi dostęp do domów mieszkalnych i określona w art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami przesłanka zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie została spełniona. Pismem z dnia [...] kwietnia 2017 roku J. Z., L. K., Z. W., M. W. ponownie zwrócili się o zwrot nieruchomości, położonej w [...] przy ul. [...], stanowiącej obecnie działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 0,0146 ha. Niewątpliwie więc strony postępowania, jak i przedmiot żądania zwrotu jest tożsamy jak w sprawie zainicjowanej wnioskiem z dnia [...] czerwca 1997 r. Spór w sprawie sprowadza się do tego, czy zachodzi tożsamość sprawy z uwagi na zmianę stanu prawnego w zakresie przesłanki zbędności określonej w ust. 2 art. 137 u.g.n., w brzmieniu obowiązującym od dnia 22 września 2004 r. Nie budzi wątpliwości, że brzmienie ust. 2 art. 137 u.g.n. w dacie prowadzenia postępowania administracyjnego i wydawania decyzji przez organ I instancji w dniu [...] czerwca 2001 r. oraz przez organ odwoławczy w dniu [...] stycznia 2002 r., jak również wydawania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 25 stycznia 2002 r. było inne. Z przyczyn oczywistych, w uprzednio prowadzonym postępowaniu, nie badano przesłanki zbędności nieruchomości w oparciu o upływ 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, a cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Niezależnie jednak od powyższego, ocena organu do tożsamości sprawy jest trafna, i zasadne było wydanie decyzji w przedmiocie umorzenia wszczętego już postępowania na zasadzie art. 105 § 1 k.p.a. wobec stwierdzenia bezprzedmiotowości. Jak zasadnie wskazał organ odwoławczy, kolejne postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną są niedopuszczalne, a wydanie w takiej sytuacji innej decyzji rozstrzygającej w tym samym przedmiocie i co do tych samych stron, wypełnia przesłanki nieważności decyzji - art. 156 § 1 pkt. 3 k.p.a. Sąd w składzie orzekającym w sprawie w całości podziela ocenę organów zaprezentowaną w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, w którym organ powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r. w sprawie syg. akt P 38/11 (Dz.U.2014.376). Mianowicie art. 137 ust. 1 pkt. 2 częściowo został uznany za niezgodny przez Trybunał z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji RP. Zgodnie z tym wyrokiem, wymieniony wyżej przepis utracił moc w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, że w toku uprzednio prowadzonego postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej w dniu [...].01.2002r., organy ustaliły, że na nieruchomości został zrealizowany cel wywłaszczenia, a powyższe ustalenia zostały zaaprobowane przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający skargę w sprawie. Niedopuszczalnym byłoby zatem prowadzenie ponownego postępowania w tej samej kwestii. Należy zwrócić przy tym uwagę, że skarżący domagając się prowadzenia kolejnego postępowania administracyjnego, powołują się na brak tożsamości sprawy w związku z nowelizacją ustawy o gospodarce nieruchomościami, i cały czas twierdzą - wbrew ustaleniom organów i NSA - że na przedmiotowej działce cel wywłaszczenia nie został zrealizowany do dnia dzisiejszego. Tym samym strony kwestionują stan faktyczny ustalony i przesądzony w ostatecznej i prawomocnej decyzji z [...].01.2002 r. Sąd w całej rozciągłości podziela przedstawioną w sprawie ocenę organu, że w sytuacji, gdy chodzi o przypadki wywłaszczeń dokonanych przed datą nowelizacji, tj. przed dniem 22 września 2004 roku, dla oceny zbędności nieruchomości nadal przesądzające znaczenie ma kwestia, czy cel wywłaszczenia został osiągnięty, według stanu faktycznego na dzień złożenia wniosku. Dotyczy to w szczególności przypadków, gdy pierwotny wniosek o zwrot nieruchomości był wniesiony jeszcze przed nowelizacją. Osiągnięcie celu wywłaszczenia jeszcze przed datą dokonania zmiany, stanowi więc przesłankę negatywną dla uwzględnienia żądania zwrotu. W tym zakresie norma prawna nie uległa zmianie w stosunku do sytuacji sprzed nowelizacji. W przedmiotowej sprawie cel wywłaszczenia nieruchomości, położonej w [...] przy ul. [...], został zrealizowany przed wejściem w życie nowelizacji z 2004 roku, dlatego też zmiana przepisów, na jakie powołują się skarżący – jak słusznie uznał organ - nie może otworzyć drogi do ponownej oceny tej samej przesłanki dla orzekania o zwrocie, a mianowicie, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany. Sąd podziela w tym zakresie pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2016 roku, sygn. akt. IV SA/Wa 3533/15 oraz Wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lipca 2017 roku, sygn. akt. I OSK 2700/15 – dostępne CBOSA). W szczególności powołać należy, że wyrok w sprawie będącej przedmiotem kontroli przez NSA syg. akt,. I OSK 2700/15 zapadł w analogicznym stanie sprawy. Mianowicie nieruchomość została wywłaszczona [...].08.1972 r., a skarżący wystąpił z pierwszym wnioskiem o zwrot nieruchomości 13.1999 r. Z ustaleń zawartych w prawomocnej i ostatecznej decyzji z [...].11.2001 r. wynika, że cel wywłaszczenia został zrealizowany na skutek zabudowania nieruchomość osiedlem mieszkaniowym wraz infrastrukturą techniczną i ulicami. NSA w wyroku tym wskazał, że "treść normatywna art. 137 ust. 1 pkt 2 ugn, w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy, na skutek noweli z 2004 r., jak i w zakresie wynikającym z wyroku P 38/11, nie uległa zmianie. Wejście w życie nowego brzmienia punktu 2 ustępu 1 art. 137 ugn nie skutkowało ukształtowaniem się nowej sprawy administracyjnej na skutek złożenia przez skarżącego nowego wniosku z [...] maja 2008 r. o zwrot tej samej nieruchomości. Za taką wykładnią – wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej – nie przemawia wyrok P 38/11. Wskazanie w zarzucie I.1 jako wzorca kontroli także art. 137 ust. 1 pkt 1 ugn nie prowadzi do odmiennej oceny, bowiem zdanie początkowe i punkt 1 ustępu 1 art. 137 ugn nie uległy zmianie i nie wpływały na wynik wykładni art. 137 ust. 1 pkt 2 ugn (wskazanego jako wzorzec kontroli w zarzutach I.1 i 2 skargi kasacyjnej)". Jednocześnie Sąd w składzie orzekającym nie podziela poglądu zaprezentowanego w wyroku NSA z 02.09.2016 sygn. akt I OSK 2757/14. Wskazać również należy, że powyższy wyrok zapadł na gruncie odmiennego stanu faktycznego, a mianowicie w sprawie, w której decyzja wywłaszczeniowa została wydana celem budowy magazynów. Natomiast magazyny te nigdy nie zostały zrealizowane na wywłaszczonej nieruchomości. Mając powyższe na względzie, uznać należy, że zakwestionowana decyzja oraz ją poprzedzająca odpowiada prawu. Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty sformułowane w skardze, w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa – art. 105 § 1 k.p.a., 138 § 1 k.p.a., 137 ust. 1 pkt. 2 u.g.n, 136 ust. 3, 216 u.g.n i art. 3, 20, 21, 64 Konstytucji. Brak jest też podstaw do uwzględnienia zarzutów w zakresie naruszenia art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a. albowiem brak było podstaw do merytorycznego prowadzenia postępowania w zakresie twierdzeń stron, że nie doszło do zrealizowania celu wywłaszczenia przed 2004 r. Sąd nie znalazł również podstaw do uwzględnienia zarzutów z pkt. 4 i 5 skargi, albowiem uchybienia w zakresie lakoniczności uzasadnienia organu II instancji, oraz brak odniesienia się szczegółowo do zarzutów podniesionych w odwołaniu, nie miały wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Organ, pomimo naruszenia art. 107 § 3 w zw. z art. 11, 8 i 15 k.p.a., dokonał kluczowych dla istoty sprawy ustaleń i wydał prawidłową decyzję. W zakresie zarzutu z pkt. 6 skargi to wskazać należy, że z uzasadnienia samej skargi nie wynika, w jaki sposób treść rozstrzygnięcia postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z [...].08.2016 r. miałaby wpływ na ocenę zbędności wywłaszczonej nieruchomości. Rozstrzygając sprawę o zasiedzenie, sąd powszechny, stosownie do obowiązujących przepisów kodeksu cywilnego, ustalał kwestię samoistności posiadania oraz upływu okresu czasu oceniając m.in. sposób władania przedmiotowym gruntem przez Spółdzielnię Mieszkaniową i jej poprzednika prawnego. Natomiast w sprawie administracyjnej, prowadzonej w przedmiocie zwrotu nieruchomości, organ administracji bada przesłanki dopuszczalności zwrotu w aspekcie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zakresy tych spraw są przedmiotowo różne, badane są zupełnie inne okoliczności faktyczne. Sąd, działając z urzędu, nie dostrzegł również żadnych innych wad decyzji, uzasadniających ich uchylenie, bądź stwierdzenie ich nieważności. Mając na względzie powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o treść art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło