IV SA/Wa 1701/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Usługowo Handlowe [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Usługowo Handlowe [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. D. S. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Usługowo Handlowe [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2011 r. w przedmiocie kary pieniężnej, domagając się jednocześnie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 22 listopada 2011 r. referendarz sądowy zwolnił wnioskodawcę od kosztów wpisu sądowego, oddalił zaś wniosek w zakresie pozostałych kosztów postępowania. Następnie, wskutek wniesionego przez wnioskodawcę sprzeciwu, wniosek o prawo pomocy został rozpoznany przez Sąd. Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2011 r. Sąd zwolnił skarżącego od wpisu od skargi (1500 zł), odmówił zwolnienia w pozostałym zakresie. Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę w niniejszej sprawie. Skarżący złożył skargę kasacyjną od ww. orzeczenia wraz z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z danym zawartych na formularzu PPF z 7 sierpnia 2012 r. oraz z dodatkowych oświadczeń i dokumentów złożonych 26 listopada 2012 r. wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką (oświadczenie z dnia 23 listopada 2012 r.) E. S.. Jego córka A. S. zamieszkuje z byłą żoną skarżącego. Na rzecz córki skarżący płaci dobrowolnie alimenty w wysokości 300 zł, ponadto opłaca rachunki za telefon (100 zł ) oraz zajęcia na basenie (100 zł). Skarżący jest właścicielem domu w miejscowości P. wraz z działką o pow. 0,07 ha oraz działki budowlanej o pow. 0,09n ha, na której realizowana jest inwestycja w postaci hali o pow. 300 m2. Oświadczył, że posiada zadłużenie w postaci kredytów zaciągniętych w BZ WBK na kwotę 42 546,86 zł, zadłużenie w linii kredytowej na kwotę 50 445,89 zł oraz jest w trakcie spłaty kredytu indywidualnego w kwocie 15 666,67 zł. Ponadto podjął spłatę nałożonej grzywny przez WIOŚ (dopłaty zostało 42 000 zł). Rok 2011 zamknął dochodem w wysokości 5965 zł z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżący jest właścicielem samochodu [...], rok produkcji 2008. Matka skarżącego uzyskuje świadczenie emerytalne w wysokości 980,25 zł. Jako miesięczne wydatki, oprócz wyżej wskazanych na utrzymanie córki, skarżący podał: opłata za energię elektryczną ok. 250 zł co 2 miesiące, opłata za wodę – ok. 35-40 zł co drugi miesiąc, opał – ok. 3000 zł rocznie, wywóz śmieci – 70 zł kwartalnie. Według oświadczenia skarżącego jego matka partycypuje w kosztach utrzymania domu w 50 %. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono, co następuje: Przede wszystkim zaznaczyć należy, że prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jaki i częściowym, jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11). Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on zatem przekonać Sąd o konieczności przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt IIFZ833/11). Stosownie bowiem do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie należy mieć na względzie, że skarżący już został zwolniony z wpisu sądowego od skargi w kwocie 1500 zł (postanowienie WSA z dnia 19 grudnia 2011 r.). Na obecnym etapie postępowania jest zobowiązany do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 750 zł. Oceniając całokształt sytuacji materialnej skarżącego referendarz sądowy doszedł do wniosku, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść należnych kosztów sądowych na etapie postępowania kasacyjnego. Skarżący wskazał, że dochód w ostatnim roku z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wyniósł 5965 zł (netto), zaś pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym matka uzyskuje emeryturę w wysokości 980, 25 zł. Jednakże jak wynika z oświadczeń i dołączonych do wniosku dokumentów, skarżącemu przyznana została linia kredytowa, umożliwiająca ponoszenie mu wydatków nie znajdujących pokrycia w posiadanych przez niego środkach. Analiza rachunku bankowego nadesłanego przez skarżącego wskazuje, że comiesięczne wydatki określone w tytułach operacji jako spłaty kredytów wynoszą ok. 4000 zł, ponadto, jak oświadczył sam skarżący, na utrzymanie córki przeznacza kwotę ok. 500 zł miesięcznie i ponosi wydatki na utrzymanie domu, w którym zamieszkuje wraz z matką. Powyższe oznacza, że jak dotychczas skarżący nie ma problemów ze spłatą zaciągniętych kredytów i ponoszeniem pozostałych wskazanych przez niego opłat miesięcznych. Skarżący nie przedstawił dokumentów wskazujących, że jego sytuacja materialna nie pozwala na uiszczenie kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania. Jak wynika z danych zawartych na formularzu PPF skarżący realizuje inwestycję w postaci budowy hali o pow. 300 m2, jest właścicielem samochodu [...], rok produkcji 2008. Ponadto korzysta z kredytów bankowych, co oznacza, że posiada zweryfikowaną przez profesjonalną instytucję finansową zdolność kredytową, nic nie wskazuje na to, że ma problemy ze spłatą zaciągniętych kredytów. W tej sytuacji trudno uznać skarżącego za osobę ubogą. Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że poniesie przez skarżącego kosztów sądowych postępowania kasacyjnego nie spowoduje uszczerbku w utrzymaniu koniecznym skarżącego i jego rodziny, wobec czego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 1 i § 2 P.p.s.a, postanowiono jak w sentencji.