IV SA/Wa 1704/13
PostanowienieWSA w Warszawie2014-01-29
Skład orzekający: Monika Stępkowska - Bigiej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który nie uzupełnił wniosku o przyznanie prawa pomocy pomimo wezwania sądu, może zostać uznany za osobę, która wykazała brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania?Ratio decidendi
Wnioskodawca, który nie uzupełnił wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, pomimo wezwania sądu do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń, nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Brak wykazania tej przesłanki, w połączeniu z faktem uiszczenia wpisu od skargi, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
J. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Wnioskodawca oświadczył, że jest osobą niepełnosprawną, prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie i uzyskuje dochód z emerytury. Referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o wyciągi z rachunków bankowych oraz oświadczenie o wysokości ponoszonych opłat. Wnioskodawca nie uzupełnił wniosku w wyznaczonym terminie.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy
J. M. w toku postępowania w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2013 r.
w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, zwrócił się o zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.
Z wniosku sporządzonego na urzędowym formularzu PPF wynika, że skarżący gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie. Jest właścicielem domu o pow. 58 m2, działki i pow. 0,0027 ha i działki o pow. 0,0956 ha. Z tytułu emerytury uzyskuje dochód w wysokości 2724, 80 zł (netto). Skarżący oświadczył także, że jest osobą niepełnosprawną (według dołączonej do wniosku decyzji Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...] kwietnia 2006 r. skarżącego zaliczono do znacznego stopnia niepełnosprawności, niepełnosprawność ma charakter trwały).
Zarządzeniem z dnia 30 października 2013 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku – w terminie 7 dni – poprzez nadesłanie:
- wyciągów z posiadanych przez niego rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, ewentualnie oświadczenia o nieposiadaniu rachunków bankowych,
- oświadczenia w sprawie wysokości opłat ponoszonych na utrzymanie (np. utrzymanie mieszkania, leki itp.), przeciętnie w miesiącu.
Omawiane wezwanie zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 20 listopada 2013 r., termin do jego wykonania upłynął w dniu 27 listopada 2013 r. Wnioskodawca w wyznaczonym terminie nie nadesłał żądanych informacji.
Rozpoznając wniosek, zważono co następuje:
Przede wszystkim zaznaczyć należy, że prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jaki i częściowym, jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11).
Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on zatem przekonać Sąd o konieczności przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt IIFZ833/11). Stosownie bowiem do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Stosownie natomiast do treści art. 252 § 1 P.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 P.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie.
W rozpatrywanej sprawie z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu PPF wynika, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, jest osoba niepełnosprawną, uzyskuje dochód w tytułu emerytury (wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym) w wysokości 3267,80 zł brutto (2724,01 zł netto). Jest właścicielem domu oraz dwóch działek. Skarżący nie wymienił wydatków, jakie ponosi na utrzymanie. W tej sytuacji uzasadnione było wezwanie do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie wyciągu z rachunków bankowych oraz złożenie oświadczenia w sprawie miesięcznych wydatków. Informacje te pozwoliłyby ocenić, jakie są rzeczywiste możliwości finansowe skarżącego.
Skarżący nie odpowiedział na to wezwanie.
Skoro skarżący nie uzupełnił wniosku w tym zakresie, to tym samym nie wykazał, że jego sytuacja majątkowa nie pozwala na poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Z wniosku wynika m. in., że skarżący uzyskuje stały, comiesięczny dochód w wysokości 2724 zł netto i nie podał żadnych informacji, które wskazywałyby, że jego stan majątkowy i uzyskiwane dochody, nie pozwalają mu na poniesienie kosztów niniejszego postępowania. Ponadto należy zauważyć, że skarżący uiścił wpis od skargi w rozpatrywanej sprawie w wysokości 500 zł, zatem nie sposób stwierdzić, że nie posiada jakichkolwiek środków na poniesienie kosztów związanych z niniejszym postępowaniem.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a, należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło