IV SA/Wa 1705/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi B. N. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Dyrektora [...] Parku Narodowego z dnia [...] maja 2011 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżącego B. N. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. Minister Środowiska utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora [...] Parku Narodowego z dnia [...] maja 2011 r. o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi na działkach o nr ew. [...], [...], położonych w D. gmina L, przy ul. [...], do czasu zajęcia przez Ministra Środowiska stanowiska w sprawie wygaśnięcia trwałego zarządu [...] Parku Narodowego nad gruntami położonymi na przedłużeniu ulicy [...] na odcinku od ul. [...] do ul. [...], na części działki nr [...] będącej własnością Skarbu Państwa – [...] Parku Narodowego, na rzecz gminy L. W uzasadnieniu postanowienia Minister wskazał, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa jest możliwe jeśli występują łącznie trzy przesłanki – postępowanie administracyjne jest w toku, rozstrzygnięcie sprawy będącej przedmiotem postępowania zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ albo sąd i zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte. W ocenie Ministra okoliczność, iż w dniu 8 sierpnia 2011 r. do Ministra Środowiska wpłynął wniosek Burmistrza Miasta i Gminy L. dotyczący projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]", na którym położone są działki inwestora i działka nr [...] niebędąca drogą publiczną i stanowiąca własność Skarbu Państwa w trwałym zarządzie Parku powoduje, iż wymienione trzy przesłanki zostały przesłane i tym samym uzasadniona jest konieczność zawieszenia postępowania. Na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł B. N.i, reprezentowany przez adwokata, zarzucając wydanie postanowienia z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 Kpa oraz art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędne przyjęcie, iż powstało zagadnienie wstępne, którego rozstrzygnięcie przez inny organ lub sąd jest niezbędne do rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji. Podnosząc powyższe naruszenia wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zaskarżone postanowienie w żaden sposób nie wskazuje, że w sprawie powstało zagadnienie wstępne, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji. Zdaniem skarżącego z uwagi na to, że droga od strony południowej, która prowadzi do drogi publicznej, jest własnością Skarbu Państwa w trwałym zarządzie Parku, działka na pośredni dostęp do drogi publicznej. Dyrektor Parku może umożliwić dostęp do drogi od strony południowej i nie musi uzyskiwać zgody żadnego organu w tej sprawie. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Należy mieć na względzie, że w sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 992/10, uchylił poprzednie postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...]marca 2010 r. oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora [...] Parku Narodowego z dnia [...] czerwca 2009 r. Sąd orzekając wówczas uchylił zaskarżone rozstrzygnięcia wskazując, że organ rozpoznając sprawę nie poczynił wystarczających ustaleń faktycznych. Zdaniem Sądu jednoznacznego wyjaśnienia wymagała kwestia czy istotnie planowana inwestycja jest pierwszą zabudową mieszkaniową w tym rejonie otuliny Parku, jaki rodzaj zabudowy w tym rejonie występuje, w jakiej ewentualnie odległości występują inne zabudowania mieszkalne. Sąd zaznaczył, że organ nie wyjaśnił dostatecznie kwestii drogi, jak też jakie są przyczyny uznania, że jej użytkowanie przez skarżącego jako drogi dojazdowej do planowanej zabudowy spowoduje uszczerbek dla przyrody, w sytuacji gdy miał wiedzę o użytkowaniu jej przez innych mieszkańców gminy. Rzetelnego uzasadnienia wymagało także twierdzenie organu dlaczego dostrzega niebezpieczeństwo zwiększenia negatywnego oddziaływania na przyrodę Parku planowanej zabudowy mieszkaniowej w związku z ciągłym bytowaniem ludzi, w sytuacji funkcjonującego obok przedsięwzięcia gospodarczego hurtowni porcelany. Ustalenia wymagało także na jakim terenie ma być realizowana inwestycja, skoro organ twierdzi, że jego konfiguracja jest taka, że planowana inwestycja może negatywnie oddziaływać na wody podziemne i powierzchniowe. Sąd podkreślił wówczas, że obowiązkiem organu uzgodnieniowego było wskazanie w jaki sposób przedmiotowa inwestycja polegająca na budowie domów jednorodzinnych na terenie otuliny może negatywnie oddziaływać na wskazane formy przyrody. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, było przedmiotem zaskarżenia. W ocenie Sądu organy nie wykonały wiążących ich wytycznych Sądu, w dodatku w sposób nieuprawniony uznały, że okoliczność zajęcia stanowiska przez Ministra Środowiska co do wygaśnięcia trwałego zarządu [...] Parku Narodowego nad gruntami położonymi na przedłużeniu ul. [...] na części działki nr [...] będącą własnością Skarbu Państwa, stanowi zagadnienie wstępne umożliwiające organowi uzgodnieniowemu zawieszenie postępowania w sprawie. Zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80 poz. 717 ze zm. – zwaną dalej upzg) decyzję o warunkach zabudowy wydaje - z zastrzeżeniem wyjątków nie dotyczących niniejszej sprawy - wójt, burmistrz, prezydent miasta po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 5 ust. 4 upzp i uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi. W odniesieniu do inwestycji lokalizowanych na obszarach Parków uprawnionym do uzgadniania decyzji o warunkach zabudowy jest dyrektor parku narodowego. Wynika to z art. 53 ust. 4 pkt 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 5 pkt 14 i art. 11 ustawy o ochronie przyrody. W myśl art. 53 ust. 5 upzp uzgodnienia dokonuje się w trybie art. 106 Kpa. Postępowanie uzgodnieniowe wszczyna organ prowadzący postępowanie główne w sprawie ustalenia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Wynik postępowania uzgodnieniowego ma charakter wiążący dla organu orzekającego w sprawie ustalenia warunków zabudowy, a więc w postępowaniu głównym. W ocenie Sądu organ uzgodnieniowy winien, kierując się wytycznym z poprzedniego wyroku, dążyć do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Tymczasem organy orzekające w sprawie przyjęły, iż w sprawie występuje tzw. zagadnienie wstępne i na mocy art. 97 § 1 pkt 4 zawiesiły postępowanie administracyjne. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu. Chodzi tutaj zatem o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd, które nie było przedmiotem postępowania przed właściwymi organami albo w toczącym się postępowaniu nie zapadło prawomocne (ostateczne) rozstrzygnięcie w tej kwestii i tym samym istnieje konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Ponadto w orzecznictwie NSA wskazuje się, że analizując pojęcie "zagadnienia wstępnego" w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa należy mieć na uwadze to, że w przepisie tym chodzi o kwestie, których rozstrzygnięcie nie mieści się w kompetencji organu prowadzącego postępowanie administracyjne w danej sprawie (por. wyrok NSA z 27 kwietnia 2010 r. sygn. II OSK 628/09, wyrok NSA z 8 lipca 2008 r. sygn. I OSK 1076/07, wyrok NSA z 8 grudnia 2008 r. sygn. II OSK 1559/07). Tymczasem w niniejszej sprawie Minister Środowiska jest organem właściwym zarówno do wyrażenia zgody o przejęcie w zarząd przez Gminę L. drogi leśnej będącej obecnie w zarządzie [...] Parku Narodowego jak też organem orzekającym w niniejszej sprawie w drugiej instancji. Również Dyrektor Parku, co sam przyznał w decyzji z dnia [...] maja 2011 r. w wyniku prowadzonych prac nad miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]" dokonał wstępnych uzgodnień mających na celu perspektywistyczne uregulowanie ładu przestrzennego w tym rejonie otuliny poprzez wyznaczenie pod drogę terenu położonego na części działki [...]. Wobec tego nie można uznać, że w sprawie zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Biorąc pod uwagę powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji. Orzekając w pkt 2 wyroku Sąd miał na względzie, iż zgodnie z art. 200 cyt. ustawy w przypadku uwzględnienia skargi, skarżącemu należy się od organu administracji publicznej, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na podstawie tego przepisu w zw. z art. 205 § 2 cyt. ustawy zasądzono na rzecz skarżącego koszty postępowania sądowego, na które składają się wpis sądowy od skargi – 100 zł, oraz wynagrodzenie dla adwokata reprezentującego skarżącego – 240 zł., oraz kwotę 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku organy zastosują się zarówno do wytycznych w nim zawartych jak i wytycznych z wyroku z dnia 31 sierpnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 992/10.