IV SA/Wa 1713/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie wyłączenia pracownika organu administracji postanawia: odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 lipca 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1713/15 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 września 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 1713/15 pozostawił bez rozpoznania wniosek J. K. z dnia 29 czerwca 2015 r. (data stempla pocztowego) o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi wymienionego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2015 r. znak: [...]. Powołane postanowienie wydano na skutek sprzeciwu skarżącego od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 24 sierpnia 2015 r. Powodem pozostawienia bez rozpoznania było nieuzupełnienie w terminie zakreślonym w wezwaniu z dnia 7 sierpnia 2015 r. braków formalnych wniosku, polegających na niepodpisaniu wniosku (rubryka nr 15 formularza wniosku) oraz pozostawieniu niewypełnionych rubryk dotyczących dochodów gospodarstwa domowego (rubryka nr 10 formularza wniosku) oraz majątku (rubryki nr 7 i nr 8 formularza wniosku). Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 grudnia 2015 r. sygn. akt I OZ 1672/15 oddalił zażalenie J. K. na postanowienie z dnia 23 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 stycznia 2016 r. odrzucił skargę J. K. na powołane postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. W skardze kasacyjnej z dnia 8 marca 2016 r. skarżący ponownie zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W piśmie z dnia 17 marca 2016 r. wezwano go do uzupełniania braku wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W dniu 29 marca 2016 r. (data stempla pocztowego) J. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Ponieważ i tym razem wniosek zawierał braki uniemożliwiające nadanie mu prawidłowego biegu, to jest nie był podpisany przez osobę wnoszącą żądanie (rubryka nr 15 formularza wniosku), a także zawierał niewypełnione rubryki (m.in: rubryka nr 10 – dochody, rubryka nr 7 – majątek, rubryka nr 8 – stan majątkowy osób pozostających ze skarżącym w gospodarstwie domowym), w piśmie z dnia 5 kwietnia 2016 r. wezwano do uzupełniania tych braków w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Ponieważ J. K. nie uzupełnił braków formalnych w zakreślonym terminie, referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 1 czerwca 2016 r. ponownie pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W dniu 27 czerwca 2016 r. skarżący wniósł sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego. Podniósł, że "braku formalnego nie stanowią oświadczenia strony zawarte we wniosku, które uniemożliwiają ustalenie jej rzeczywistej sytuacji finansowej". Zdaniem skarżącego Sąd nie powinien był pozostawiać jego wniosku bez rozpoznania, tylko poinformować, że pomimo uzupełnienia wniosku nadal wstępują konkretne braki i wskazać te braki oraz wyznaczyć nowy termin do ich uzupełnienia. W konkluzji J. K. stwierdził, że przesłał wypełniony druk wniosku o przyznanie prawa pomocy, z istotnymi danymi, a niewypełnienie niektórych rubryk nie powinno skutkować "odrzuceniem" jego prośby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 lipca 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1713/15 ponownie pozostawił bez rozpoznania wniosek J. K. o przyznanie prawa pomocy. Podobnie, jak w postanowieniu z dnia 23 września 2015 r., Sąd wskazał, że powodem pozostawienia wniosku bez rozpoznania było nieuzupełnienie w zakreślonym terminie jego braków formalnych polegających na niepodpisaniu wniosku (rubryka nr 15 formularza wniosku) oraz pozostawieniu niewypełnionych rubryk dotyczących dochodów gospodarstwa domowego (rubryka nr 10 formularza wniosku) oraz majątku (rubryki nr 7 i nr 8 formularza wniosku). Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 listopada 2016 r. sygn. akt I OZ 1217/16 oddalił zażalenie J. K. na postanowienie z dnia 21 lipca 2016 r. Postanowienie z dnia 21 lipca 2016 r. jest więc prawomocne. J. K. w zażaleniach z dnia 8 czerwca 2016 r. (na postanowienie z dnia 12 maja 2016 r. odrzucające zażalenie na postanowienie z dnia 4 kwietnia 2016 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej) oraz z dnia 14 sierpnia 2016 r. (na postanowienie z dnia 22 lipca 2016 r. odrzucające zażalenie na postanowienie z dnia 12 maja 2016 r.) zawarł kolejne wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. W obu pismach skarżący powołał się na treść art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i stwierdził, że podane przez niego we wniosku dane pozwalają na stwierdzenie, że powinien otrzymać pomoc prawną z urzędu. Stwierdził, że przesłał wypełniony druk wniosku o przyznanie prawa pomocy z istotnymi danymi, a niewypełnienie niektórych rubryk nie powinno skutkować "odrzuceniem" jego prośby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że wnioski J. K. zawarte w zażaleniach z dnia 8 czerwca 2016 r. i z dnia 14 sierpnia 2016 r. są kolejnymi wnioskami o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, które skarżący złożył w przedmiotowej sprawie. Pierwszy wniosek (złożony w dniu 29 czerwca 2015 r. – data stempla pocztowego na karcie nr 22 akt sprawy) został pozostawiony bez rozpoznania postanowieniem Sądu z dnia 23 września 2015 r. z powodu nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych wniosku poprzez jego podpisanie (rubryka nr 15 formularza wniosku) oraz uzupełnienie niewypełnionych rubryk dotyczących dochodów gospodarstwa domowego (rubryka nr 10 formularza wniosku) oraz majątku (rubryki nr 7 i nr 8 formularza wniosku). Jak wskazano, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 grudnia 2015 r. sygn. akt I OZ 1672/15 oddalił zażalenie na powołane postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Drugi wniosek (z dnia 29 marca 2016 r. – data stempla pocztowego na karcie nr 87 akt sprawy), złożony po odrzuceniu skargi J. K., został pozostawiony bez rozpoznania postanowieniem Sądu z dnia 21 lipca 2016 r. (prawomocnym po oddaleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny - postanowieniem z dnia 10 listopada 2016 r. sygn. akt I OZ 1217/16 - zażalenia także na to postanowienie) z dokładnie tych samych powodów, co pierwszy wniosek, to jest ze względu na nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie braków formalnych wniosku poprzez jego podpisanie (rubryka nr 15 formularza wniosku) oraz uzupełnienie niewypełnionych rubryk dotyczących dochodów gospodarstwa domowego (rubryka nr 10 formularza wniosku) oraz majątku (rubryki nr 7 i nr 8 formularza wniosku). Przed wydaniem obu wskazanych postanowień, w sprzeciwach od zarządzeń referendarza sądowego, J. K. podnosił, że "braku formalnego nie stanowią oświadczenia strony zawarte we wniosku, które uniemożliwiają ustalenie jej rzeczywistej sytuacji finansowej". Stwierdzał też, że przesłał wypełniony druk wniosku o przyznanie prawa pomocy, z istotnym danymi, a niewypełnienie niektórych rubryk wniosku nie powinno skutkować "odrzuceniem" jego prośby. Skarżący podtrzymał powyższe stanowisko we wnioskach z 8 czerwca i 14 sierpnia 2016 r. W obu wywiódł, że podane przez niego dane pozwalają na stwierdzenie, że powinien otrzymać pomoc prawną. Powtórzył także, że przesłał "przecież" wypełniony druk wniosku o przyznanie prawa pomocy, z istotnymi danymi, a niewypełnienie niektórych rubryk nie powinno skutkować "odrzuceniem" jego prośby. Tak sformułowane żądanie wniosków z dnia 8 czerwca i 14 sierpnia 2016 r. należało zakwalifikować jako wniosek skarżącego o zmianę postanowienia o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Skarżący jednoznacznie bowiem domaga się przyznania prawa pomocy w oparciu o złożony uprzednio wniosek, stojąc przy tym na stanowisku, że nie ma podstaw do pozostawienia tego wniosku bez rozpoznania, oraz że złożone przez niego oświadczenie jest wystarczające do pozytywnego rozstrzygnięcia o wniosku. Ponieważ Sąd wydał dwa postanowienia o pozostawieniu wniosków J. K. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, a powody wydania obu tych postawień były takie same, należało przyjąć, że na obecnym etapie postępowania żądanie zmiany dotyczy późniejszego z nich - wydanego po odrzuceniu skargi postanowienia z dnia 21 lipca 2016 r. Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że stosownie do treści art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Jak tymczasem wynika z akt sprawy, okoliczności, które były powodem pozostawienia wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, polegające na niepodpisaniu formularza wniosku i niewypełnieniu rubryk wniosku, których uzupełnienie jest konieczne do nadania mu dalszego biegu, nie uległy zmianie. Skarżący nie tylko w dalszym ciągu nie złożył do akt sprawy wniosku w formie umożliwiającej nadanie mu prawidłowego biegu (podpisanego – rubryka nr 15 formularza i zawierającego oświadczenie o dochodach i majątku - rubryki nr 7, nr 8, nr 10 formularza), ale konsekwentnie podtrzymuje stanowisko, że złożony już wniosek jest wystarczający do orzeczenia o przyznaniu mu prawa pomocy i twierdzi, że pozostawienie wniosku bez rozpoznania, które – co należy przypomnieć – zostało poddane kontroli instancyjnej w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2015 r. sygn. akt I OZ 1672/15 i z dnia 10 listopada 2016 r. sygn. akt I OZ 1217/16, jest wadliwe. Mając powyższe na uwadze, należy skonstatować, że skoro skarżący sam pozbawia się możliwości rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie uzupełniając jego braków formalnych, pomimo dwukrotnego wezwania i dwukrotnego pozostawienia wniosków bez rozpoznania, to nie ma podstaw do kierowania do niego kolejnego wezwania do uzupełniania braków formalnych wniosków w tożsamym zakresie, w których jednoznacznie i konsekwentnie utrzymuje on, że uprzednio złożone wnioski, były kompletne i wystarczające do wydania pozytywnego rozstrzygnięcia. Nie znajdując zatem podstaw do uchylenia lub zamiany postanowienia z dnia 21 lipca 2016 r. o pozostawieniu wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, Sąd - na podstawie art. 165 a contrario - orzekł jak w postanowieniu.