IV SA/Wa 1717/11
WyrokWSA w Warszawie2011-12-21
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Jakub Linkowski, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie O. powinno zostać dopuszczone do udziału w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy, jeśli jego cele statutowe obejmują ochronę walorów architektoniczno-urbanistycznych, a jego członkowie mogą posiadać wiedzę w tym zakresie?Ratio decidendi
Organ administracyjny prawidłowo odmówił dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, ponieważ nie wykazała ona istnienia interesu społecznego uzasadniającego jej udział. Choć cele statutowe organizacji mogłyby teoretycznie uzasadniać jej udział, brak było konkretnych dowodów na to, że planowana inwestycja stanowi zagrożenie dla wartości architektoniczno-urbanistycznych, które organizacja miała chronić. Udział organizacji społecznej wymaga wykazania konkretnych przesłanek, a nie ogólnych deklaracji.Stan faktyczny
Stowarzyszenie O. złożyło skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta W. odmawiające Stowarzyszeniu dopuszczenia do udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji przy ul. [...] w W. Stowarzyszenie argumentowało, że jego cele statutowe (ochrona dziedzictwa narodowego i dóbr kultury, w tym walorów architektoniczno-urbanistycznych) oraz interes społeczny uzasadniają jego udział. Organ odwoławczy uznał, że brak jest interesu społecznego, a także podniósł kwestię potencjalnych powiązań członków Stowarzyszenia z firmami budowlanymi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w sprawie - oddala skargę -
Postanowieniem z dnia [...] września 2011r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu zażalenia Stowarzyszenia O. w W. na postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] odmawiające temu stowarzyszeniu dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie ustalenia, na wniosek Z. W., warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku biurowo-usługowego z garażem podziemnym i zjazdami towarzyszącą infrastrukturą i zagospodarowaniem terenu, na działce ew. cz. [...] (po podziale część działki [...]) (kubatura) oraz działki ew. [...] (nadwieszenia, infrastruktura techniczna, zjazdy) w obrębie [...] położonych przy ul. [...] w W., utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu postanowienia organu odwoławczego wskazano, że stosownie do art. 31 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego, organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.
Organ odwoławczy uznał, że w przedmiotowej sprawie brak jest interesu społecznego uzasadniającego udział w postępowaniu Stowarzyszenia O. zwanego dalej "stowarzyszeniem". Stowarzyszenie pojmuje interes społeczny jako troskę o stan dziedzictwa narodowego dóbr kultury. Zdaniem organu interes ten wymaga jednak konkretyzacji poprzez wskazanie wartości istotnych ze społecznego punktu widzenia i odniesienia ich do przedmiotu postępowania. Spełnieniem tego wymogu nie może być deklaracja stowarzyszenia o podejmowaniu działań zmierzających do uczestnictwa w postępowaniach administracyjnych mogących mieć wpływ na zagospodarowanie i zachowanie walorów architektoniczno-przyrodniczych W., gdyż zamiar uczestniczenia w postępowaniach administracyjnych jest jedną z form realizacji celów statutowych stowarzyszenia, a nie okolicznością uzasadniającą dopuszczenie go do udziału w postępowaniu administracyjnym.
Ponadto organ wskazał, że teren objęty wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy nie jest objęty ochroną konserwatora zabytków nie jest też terenem zielonym czy też parkowym ani nie znajduje się w sąsiedztwie pomników przyrody. Planowana inwestycja, zdaniem organu, nie narusza też istotnych walorów architektoniczno-urbanistycznych Śródmieścia W.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że we władzach Stowarzyszenia O. zasiadają osoby, które wchodzą w skład organów podmiotów gospodarczych prowadzących działalność w dziedzinie budownictwa tj. działalność konkurencyjną w stosunku do innych podmiotów występujących o wydanie decyzji lokalizacyjnych. W związku z tym za pośrednictwem Stowarzyszenia mogą uzyskiwać wiadomości o zamierzeniach gospodarczych konkurencji.
Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2011 r. wniosło Stowarzyszenie O. w W. zarzucając mu naruszenie art. 31 § 1 i 2 k. p. a., art. 64 § 2 k. p. a., art. 6 i 7 k. p. a. oraz art. 107 § 3 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że potrzeba dopuszczenia stowarzyszenia do udziału na prawach strony w przedmiotowym postępowaniu wynika z jego celu statutowego, jakim jest podejmowanie działań w celu zachowania i kształtowania walorów architektoniczno-urbanistycznych W. Organ błędnie zinterpretował ten zapisy statutu. Ustalenie warunków zabudowy w zasadniczy sposób wpływa na kształtowanie nowej zabudowy, a zatem wpływa na ogólnie rozumiane zachowanie walorów architektoniczno-urbanistycznych. Wbrew twierdzeniom organu w tym konkretnym postępowaniu ochronę walorów architektonicznych powinno się wiązać nie tylko z istniejącą już zabudową, lecz także z nową, która powinna być spójna z już istniejącą. W skardze wskazano, że w sąsiedztwie terenu planowanej inwestycji znajdują się obiekty zabytkowe - kamienice przy ul. [...], które wymagają ochrony.
Zdaniem skarżącego za dopuszczeniem go do udziału na prawach strony w przedmiotowym postępowaniu przemawia także interes społeczny (zachowanie istniejących walorów architektoniczno - urbanistycznych tej części miasta).
Skarżący wskazał również na to, że jest dopuszczany do udziału w bardzo wielu postępowaniach w sprawie ustalenia warunków zabudowy na terenie W., a wydanie w tym przedmiocie postanowienia odmownego i jego utrzymanie w mocy jest bezzasadne.
W ocenie skarżącego całkowicie bezzasadne jest twierdzenie organu odwoławczego o rzekomych powiązaniach Stowarzyszenia ze spółkami prawa handlowego prowadzącymi działalność budowlaną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
W pierwszej kolejności należy jednak stwierdzić, że słuszny jest zarzut Stowarzyszenia o bezzasadności twierdzenia Kolegium Odwoławczego o rzekomych powiązaniach Stowarzyszenia ze spółkami prawa handlowego prowadzącymi działalność budowlaną.
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który został przywołany w uzasadnieniu postanowienia SKO dla potwierdzenia powyższej tezy, nie był wyrokiem prawomocnym i został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 maja 2009r. sygn. akt II OSK815/08.
Kwestia ta jednak nie miała w sprawie istotnego znaczenia i zdaniem Sądu pozostaje bez wpływy na treść zaskarżonego postanowienia.
Stosownie do art. 31 § 1 k. p. a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.
Zgodnie z art. 31 § 1 k. p. a. warunkiem dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu jest więc łączne, jednoczesne spełnienie powyższych dwóch przesłanek. Przy ustalaniu spełnienia przesłanek dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca.
W niniejszej sprawie organ uznał, że można przyjąć, iż występuje pierwsza z wymienionych w art. 31 § 1 k. p. a. przesłanek, ponieważ szeroko rozumiane cele statutowe stowarzyszenia mogłyby uzasadniać jego dopuszczenia do udziału w przedmiotowym postępowaniu.
Powyższe założenie nie mogło jednak mieć wpływu na ogólny wynik sprawy, gdyż zasadnie organ uznał, że nie zachodzi druga przesłanka warunkująca dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, to znaczy, że za dopuszczeniem skarżącego do udziału w postępowaniu nie przemawia interes społeczny.
Pojęcie "interesu społecznego" nie zostało określone w przepisach prawa. Ponadto, interes organizacji społecznej w cudzej sprawie musi mieć niższą rangę niż interes strony. W rezultacie ocena wystąpienia przesłanki interesu społecznego w dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu należy do organu administracyjnego.
Udział organizacji społecznej w postępowaniu na podstawie art. 31 § 1 k. p. a. nie może służyć partykularnym interesom organizacji społecznej, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracyjnych. Jednocześnie udział organizacji społecznej w postępowaniu w sprawie dotyczącej innej osoby nie może powodować naruszenia sfery jej prywatności przez nadmierne poszerzanie kręgu uczestników postępowania.
Organizacja społeczna powinna wykazać zasadność udziału w postępowaniu, ponieważ jej udział w sprawie nie jest obojętny dla stron, zwłaszcza gdy reprezentują przeciwstawne interesy. Zasadnie organ podniósł, że interes społeczny wymaga konkretyzacji poprzez wskazanie przez skarżącego wartości istotnych ze społecznego punktu widzenia i odniesienia ich do przedmiotu postępowania.
Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu, że skarżący takich okoliczności nie wykazał. Nie określił, w czym upatruje zagrożenia ze strony planowanej inwestycji dla sąsiedniego terenu i obiektów położonych w sąsiedztwie. Nie wskazał konkretnych parametrów planowanej inwestycji, które mogłyby szkodliwie wpłynąć na sąsiednią zabudowę oraz stopnia, w jakim mogłoby się to dokonać. Ponadto skarżący nie wskazał, które walory istniejącej sąsiedniej zabudowy uznaje za najbardziej wartościowe. Skarżący nie odwołał się w szczególności do konkretnych parametrów zabudowy otaczającej teren inwestycji, czy też planowanego budynku, takich jak: linia zabudowy, wysokość elewacji frontowej, szerokość elewacji, wskaźnik powierzchni zabudowy do powierzchni terenu, geometria dachu, które w jego ocenie winny być przedmiotem ochrony. Za udziałem organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym interes społeczny przemawiał będzie tylko wtedy, gdy będzie ona dysponowała nie tylko gruntowną wiedzą merytoryczną w kwestiach objętych swoimi celami statutowymi, ale i rozeznaniem w sprawie, w której ma zamiar uczestniczyć.
Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że powołanie się na tak ogólne wartości jak ład przestrzenny czy dbałość o interes mieszkańców, a także rodzaj inwestycji objętej wnioskiem nie dają podstaw do wyprowadzenia interesu społecznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 897/08, Lex nr 549644).
Wobec powyższego należy uznać za prawidłowe stanowisko organu, że wymagana przez art. 31 § 1 k. p. a. przesłanka występowania interesu społecznego uzasadniającego dopuszczenie skarżącego do udziału w postępowaniu nie została wykazana.
Okoliczność, że skarżący dopuszczany jest do udziału w wielu postępowaniach w sprawie ustalenia warunków zabudowy na terenie W. nie może mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż w każdej sprawie organ bada, czy występują przesłanki warunkujące dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w danym, konkretnym postępowaniu. Dopuszczenie skarżącego do udziału w innym postępowaniu nie może oznaczać, iż zasadne jest jego żądanie dopuszczenia do udziału w przedmiotowym postępowaniu.
W związku z tym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło